Theses supervised by Dr. Öğr. Üyesi Ezlam Susam
11 theses · İnönü University
Beceri temelli sorulara ilişkin ortaokul öğretmen ve öğrenci görüşleri: Bir karma yöntemler araştırması
Bu araştırma, ortaokul öğretmenleri ve öğrencilerinin beceri temelli sorulara ilişkin görüşlerini incelemektedir. Araştırmanın nitel boyutunda öğretmenlerin beceri temelli soruların öğrencilerin öğrenme deneyimine, başarısına, öğretim süreçlerine entegrasyonuna ve öğretim programına uygunluğuna yönelik görüşleri incelenmiştir. Nicel boyutta ise öğrencilerin beceri temelli sorulara ilişkin görüşleri cinsiyet, sınıf düzeyi, yerleşim yeri, kitap okuma sıklığı ve kaynak kitap kullanım sıklığı gibi değişkenlere göre incelenmiştir. Araştırma, karma bir yöntem olan keşfe yönelik desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Nitel bölümde olgubilim deseni kullanılarak öğretmenlerle görüşmeler yapılmış, nicel bölümde ise tarama modeli kullanılarak öğrencilere ölçek uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini Malatya ilinde bulunan ortaokullardaki öğretmenler ve öğrenciler oluşturmuştur. Nitel bölüm için 20 öğretmen, nicel bölüm için ise 2294 öğrenci örneklem olarak seçilmiştir. Veri toplama araçları olarak, öğretmenlerle 'Beceri Temelli Sorulara İlişkin Öğretmen Görüşme Formu', öğrencilerle "Beceri Temelli Sorulara İlişkin Öğrenci Görüşleri Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verileri betimsel analiz ile nicel verileri SPSS kullanılarak analiz edilmiş ve normallik varsayımı sağlanamadığı için non-parametrik testler tercih edilmiştir. Bulgular, öğretmenlerin ve öğrencilerin beceri temelli sorulara ilişkin görüşlerini anlamak için betimsel analizler ve istatistiksel testler kullanılarak sunulmuştur. Beceri temelli soruların öğrencilerin öğrenme deneyimi, başarısı, öğretim süreçlerine entegrasyonu ve öğretim programına uygunluğu gibi faktörlere etkisini değerlendiren araştırmada öğrencilerin bu soruları zor buldukları ve motivasyonlarını olumsuz etkilediği görülmektedir. Öğrenci başarısına etkisini değerlendiren bulgularda ise öğrencilerin bu tür soruları çözebilmek için okuduğunu anlama becerisi gibi temel yetilere sahip olmalarının önemine vurgu yapılmıştır. Ayrıca, bu soruların öğrencilerin becerilerini beslediği ve geliştirdiği, özellikle okuduğunu anlama becerisine katkı sağladığı belirtilmiştir. Öğretim süreçlerine entegrasyonu ve öğretim programına uygunluğu açısından incelenen bulgular ise eğitimcilerin bu tür soruları derslerinde sıklıkla kullanmak istedikleri ancak fiziki şartlar ve ders süreleri gibi faktörlerin bu entegrasyonu zorlaştırdığı şeklindedir. Öğretim programına uygunluk konusunda ise, becerilere dayalı soruların MEB öğretim programının amaçlarıyla uyumlu olduğu ancak ders kitaplarının bu soruları destekleyici içeriklere sahip olmamasının bir eksiklik olduğu belirtilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda cinsiyet değişkenine ilişkin bulgulara göre, kız öğrencilerin beceri temelli sorulara daha olumlu bir tutum sergiledikleri ve bu soruların kendileri için daha az zorlayıcı, daha motive edici, daha etkili ve daha işlevsel olduğu görülmüştür. Benzer şekilde, sınıf düzeyi değişkenine ilişkin bulgularda ise, daha düşük sınıf düzeylerindeki öğrencilerin bu tür sorulara daha olumlu yaklaştıkları ve bu soruları daha az zorlayıcı buldukları tespit edilmiştir. Yapılan analizler, şehir merkezinde ve ilçe merkezinde öğrenim gören öğrenciler ile daha sık kitap okuyan öğrencilerin beceri temelli sorulara daha olumlu baktıklarını ve bu tür soruları daha az zorlayıcı bulduklarını göstermektedir.
Sınıf öğretmenlerinin farklılaştırılmış öğretime yönelik öz-yeterlikleri ile dijital akıcılık ve eğitimde yapay zeka algıları arasındaki ilişki
Amaç: Eğitim programları, bireyin tüm gelişim alanlarını kapsayan bütüncül bir anlayışla; öğrencilerin ilgi, ihtiyaç ve bireysel farklılıklarını dikkate alacak biçimde yapılandırılmaktadır. Bu doğrultuda farklılaştırılmış öğretim, günümüz eğitiminde önemli bir yer tutmakta; etkililiği ise öğretmenlerin pedagojik ve teknolojik yeterlikleriyle yakından ilişkilidir. Bu çıkış noktasından hareketle, bu araştırmada sınıf öğretmenlerinin farklılaştırılmış öğretim öz-yeterliklerinin; dijital akıcılık düzeyleri ve eğitimde yapay zekâ kullanma algıları açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Araştırmada karma yöntem kullanılmış ve sıralı açıklayıcı desen benimsenmiştir. Araştırmanın evrenini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan bir büyükşehrin üç merkez ilçesinde bulunan resmi ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Tabakalı küme örnekleme yöntemiyle seçilen 35 okuldan 421 öğretmen nicel aşamaya katılmış, nitel aşamada ise maksimum çeşitlilik örneklemesiyle belirlenen 16 öğretmenle görüşmeler yapılmıştır. Veri toplama araçları olarak "Farklılaştırılmış Öğretim Öz-Yeterlik Ölçeği", "Dijital Akıcılık Ölçeği", "Eğitimde Yapay Zekâ Kullanma Ölçeği" ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış; veriler uygun analiz teknikleriyle çözümlenmiştir. Bulgular: Bulgulara göre öğretmenlerin farklılaştırılmış öğretim öz-yeterlikleri ve dijital akıcılık düzeyleri orta, eğitimde yapay zekâ kullanma algıları ise yüksek düzeydedir. Ayrıca bu değişkenlerin çeşitli demografik özelliklere göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Farklılaştırılmış öğretim öz-yeterliğinin, dijital akıcılık ve yapay zekâ algılarıyla anlamlı ilişkiler gösterdiği ve bu değişkenler tarafından %54 oranında açıklandığı saptanmıştır. Nitel bulgular, nicel sonuçları destekleyerek ilişkileri derinlemesine açıklamıştır. Sonuç: Araştırma bulguları, sınıf öğretmenlerinin farklılaştırılmış öğretim öz-yeterlikleri, dijital akıcılıkları ve eğitimde yapay zekâ kullanım algıları arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler bulunduğunu göstermektedir. Ayrıca dijital akıcılık ve yapay zekâ kullanım algısının, farklılaştırılmış öğretim öz-yeterliğinin anlamlı yordayıcıları olduğu ve birlikte bu değişkendeki varyansın önemli bir bölümünü açıkladığı belirlenmiştir.
Uzaktan eğitimle ilgili yapılmış lisansüstü tez çalışmalarının incelenmesi: 2000-2021
Geleneksel bir eğitim sistemine sahip olan günümüz eğitim ve öğretim sistemi teknolojinin hızla gelişmesi nedeniyle, yeni bir yöntem olan uzaktan eğitim sistemini de uygulamaya geçirmiş ve böylece eğitim sistemine yeni bir bakış eklemiştir. Bu kapsamda uzaktan eğitim sistemi; eğitim kurumlarında teknolojik gelişmelere cevap vermek, mo-dern insanın kendini yenileme ihtiyacını karşılamak, fırsat eşitliği sağlamak ve mesafele-rin eğitime engel olabileceği durumlarda bu engeli kaldırmak için etkin bir şekilde kulla-nılmaktadır. Uzaktan eğitim yönteminin kullanımının artmasıyla birçok araştırmacının da çalışma konusu haline gelmiştir. Bu bağlamda 2000 ile 2021 yılları arasında uzaktan eği-timle ilgili yapılmış lisansüstü tez çalışmaları, bilimsel araştırmalarda bulunması gereken temel unsurlar, konu dağılımı ve yöntem özellikleri bağlamında incelenmiştir. Araştırma-da kapsamındaki 155 lisansüstü tez çalışması; özet, yöntem, bulgular, yorum, sonuç ve tartışma ile öneriler başlıkları altında incelenmiş ve çalışma yürütülmüştür. Bu çalışmada nitel araştırma yaklaşımlarından doküman analizi kullanılarak bulgular içerik analizi yön-temiyle yorumlanmıştır. Araştırma grubunu belirlemek için amaçlı örneklem yöntemi, veri toplamak için ise "Akademik Yayın İnceleme Formu" kullanılmıştır. Araştırma kap-samına giren lisansüstü çalışmaların genel olarak bilimsel araştırmanın temel özelliklerini taşıdıkları tespit edilmiştir. Araştırma sonucundan elde edilen diğer bulgulardan yola çıkarak ileride yapılacak olan araştırmalara öneriler sunulmuştur.
Ortaokul öğretmenlerinin Liselere Geçiş Sistemine (LGS) yönelik farkındalık düzeyleri
Ortaokul öğretmenlerinin yenilenen LGS konusundaki görüşlerini belirlemek amacıyla yapılan bu çalışmada Ortaokul Öğretmenlerinin Liselere Geçiş Sistemine (LGS) Yönelik Farkındalık Düzeyleri incelenmiştir. Araştırmada karma desen yaklaşımlarından 'yakınsayan paralel karma desen' kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Malatya ili Battalgazi ve Yeşilyurt ilçelerinde görev yapan 2931 öğretmen oluşturmaktadır. Malatya ili Battalgazi ve Yeşilyurt ilçelerinde görev yapan öğretmenlerden seçilen 670 öğretmen nicel çalışma grubunu, aynı okullarda görev yapan gönüllülük esasına dayalı olarak seçilen 15 öğretmen nitel çalışma grubunu oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel verileri Çetin (2019) tarafından geliştirilen "LGS Sistemine Yönelik Öğretmenlerin Farkındalık Ölçeği" ile, nitel verileri ise araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilmiştir. Nicel kısımda betimsel tarama modeli tercih edilmiştir. Nicel verilerin analizinde istatistik paket programı kullanılmıştır. Verilerin normal dağılımını incelemek için Kolmogrov-Smirnov testi yapılmıştır. Normal dağılım göstermeyen verilere non-parametrik testler uygulanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, Mann Whitney U testi, kruskal wallis testlerinden yararlanılmıştır. Nitel kısımda betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde Nvivo programı kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, öğretmenlerin görüşlerinin ölçeğin bazı boyutlarında cinsiyetlerine, mesleki kıdemlerine, branşlarına, mezuniyet derecelerine, mezun oldukları fakülte türüne göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Bunun yanı sıra öğretmenlerle yapılan görüşmelerde, ailelerin sosyoekonomik durumunun öğrencilerin LGS sınav başarıları üzerinde çok boyutlu olarak etkilerde bulunduğu, ekonomik durumu uygun olmayan öğrencilere sınava hazırlık kursu verilmesi gerektiği, öğrencilerin liselere yerleştirilirken tüm gelişim alanlarına göre değerlendirilmesinin etkili olacağı, okullarda verilen eğitimin sınavlara uyumlu hale getirilmesinin faydalı olacağı sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Öğretmen Görüşleri, Öğretim Programı, Sınav, LGS
Yükseköğretim öğrencilerinin ve öğretim elemanlarının Erasmus programı hakkındaki görüşleri(Muş Alparslan Üniversitesi Örneği)
Bu araştırmanın amacı, yükseköğretim öğrencilerinin ve öğretim elemanlarının Avrupa Birliği eğitim programlarından olan Erasmus Programı hakkındaki görüşlerini ortaya koymaktır. Öğrenci ve öğretim elemanlarının bu programlara katılma nedenleri, katılmadan önce yaptıkları hazırlıklar, katılım sürecinde yaşadıkları problemler, katılım sonucunda elde ettikleri kazanımlar ve ülkemiz ile ev sahibi ülkelerin eğitim sistemleri ile kültürleri arasındaki farklılıklar ve benzerlikler tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca programın yabancı dil gelişimine olan etkileri, gidilen kurumda sunulan öğrenci/personel destek hizmetleri, gidilen kurumdaki öğrenci-öğretim elemanı iletişimi, program bitiminde edinilen bilgi-birikimin kimlerle ve nasıl paylaşıldığı ve programdan faydalanmak isteyenlere yönelik önerilerin neler olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler, 2015–2018 yılları arasında Erasmus Programı öğrenci hareketliliğine katılan 10 öğrenci ve personel hareketliliğine katılan 10 öğretim elemanıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Veriler, içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleriyle analiz edilerek yorumlanmıştır. Araştırmanın sonucunda öğrencilerin en çok yeni kültürler görmek ve yabancı dillerini geliştirmek amacıyla programa katıldıkları ve programın sonucunda bu amaçlarını gerçekleştirdikleri görülmektedir. Öğretim elemanlarının ise en çok yabancı bir ülkenin eğitim sistemini incelemek ve yeni kültürler görmek amacıyla programa katılım gösterdikleri ve programın sonucunda bu amaçlarını gerçekleştirdikleri görülmektedir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara dayalı olarak programdan faydalanmak isteyen öğrenci ve öğretim elemanlarına yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Erasmus+, Yükseköğretim, Değişim Programları
İlkokul programında afet eğitiminin etkililiğine ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri
Bu çalışma, ilkokul programına afet eğitiminin ders olarak eklenmesine ilişkin öğretmen görüşlerini inceleyerek ve öğrencilerin afet eğitimi bilgisini ölçerek afet eğitiminin ilkokul programındaki etkililiğini belirlemeyi amaçlamaktadır. Karma model yaklaşımı kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini, Gaziantep'in Şahinbey ilçesindeki kamu okullarında görev yapan 15 sınıf öğretmeni ve Gaziantep'te bulunan 2700 ilkokul 4. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Nitel veriler, öğretmenlerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmış ve betimsel analiz tekniği kullanılarak incelenmiştir. Görüşme formu, literatür taraması ve uzman görüşler doğrultusunda araştırmacı tarafından 10 soru geliştirilerek oluşturulmuştur. Öğretmenler, afet eğitiminin ilkokul müfredatına dahil edilmesi gerektiğini belirtirken, bu konudaki bilgi düzeylerinin yetersiz olduğunu ve müfredatın daha kapsamlı içeriklerle güçlendirilmesi gerektiğini vurgulamışlardır. Nicel veriler ise, öğrencilerin afet eğitimi bilgilerini ölçmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen ve geçerliliği faktör analizi ile doğrulanmış bir ölçek kullanılarak toplanmıştır. Bu ölçek, 2700 dördüncü sınıf öğrencisine uygulanmış ve veriler Mann-Whitney ve Kruskal-Wallis testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Analizler, öğrencilerin afet eğitimi konusundaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi ve bu bilgilerin eğitim programlarına entegrasyonu hakkında görüşler sunmuştur. Araştırma, öğretmenlerin bilgi ve becerilerini güçlendirmek için sürekli hizmet içi eğitim programları düzenlenebilir, yerleşim yerine göre farklılık gösteren afet bilgisi ve hazırlık düzeylerini dikkate alarak, ilkokul 4. sınıf öğrencilerine yönelik afet eğitimi programlarının yerel ihtiyaçlara ve koşullara uygun şekilde özelleştirilmesi şeklinde öneriler sunmaktadır.
İlkokul programında afet eğitiminin etkililiğine ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri
Bu çalışma, ilkokul programına afet eğitiminin ders olarak eklenmesine ilişkin öğretmen görüşlerini inceleyerek ve öğrencilerin afet eğitimi bilgisini ölçerek afet eğitiminin ilkokul programındaki etkililiğini belirlemeyi amaçlamaktadır. Karma model yaklaşımı kullanılarak yapılan araştırmanın örneklemini, Gaziantep'in Şahinbey ilçesindeki kamu okullarında görev yapan 15 sınıf öğretmeni ve Gaziantep'te bulunan 2700 ilkokul 4. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Nitel veriler, öğretmenlerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmış ve betimsel analiz tekniği kullanılarak incelenmiştir. Görüşme formu, literatür taraması ve uzman görüşler doğrultusunda araştırmacı tarafından 10 soru geliştirilerek oluşturulmuştur. Öğretmenler, afet eğitiminin ilkokul müfredatına dahil edilmesi gerektiğini belirtirken, bu konudaki bilgi düzeylerinin yetersiz olduğunu ve müfredatın daha kapsamlı içeriklerle güçlendirilmesi gerektiğini vurgulamışlardır. Nicel veriler ise, öğrencilerin afet eğitimi bilgilerini ölçmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen ve geçerliliği faktör analizi ile doğrulanmış bir ölçek kullanılarak toplanmıştır. Bu ölçek, 2700 dördüncü sınıf öğrencisine uygulanmış ve veriler Mann-Whitney ve Kruskal-Wallis testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Analizler, öğrencilerin afet eğitimi konusundaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi ve bu bilgilerin eğitim programlarına entegrasyonu hakkında görüşler sunmuştur. Araştırma, öğretmenlerin bilgi ve becerilerini güçlendirmek için sürekli hizmet içi eğitim programları düzenlenebilir, yerleşim yerine göre farklılık gösteren afet bilgisi ve hazırlık düzeylerini dikkate alarak, ilkokul 4. sınıf öğrencilerine yönelik afet eğitimi programlarının yerel ihtiyaçlara ve koşullara uygun şekilde özelleştirilmesi şeklinde öneriler sunmaktadır.
Ortaokul İngilizce dersinin devlet ve özel okullar arasındaki uygulama farklılıkları
Bu araştırmanın temel amacı ortaokul İngilizce dersinin devlet ve özel okullar arasındaki uygulama farklılıklarını öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre incelemektir. Araştırma durum araştırması şeklinde desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, Kahramanmaraş ili, Onikişubat ve Türkoğlu ilçesindeki resmi ve özel eğitim kurumlarında eğitim gören 16 öğrenci ve yine bu kurumlarda görev yapan 16 İngilizce öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada 16 öğretmen ve 16 öğrenci ile yapılan yarı yapılandırılmış mülakatlardan elde edilen veriler kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda hem öğretmenlerin hem de öğrencilerin görüşlerine dayanarak yapılan incelemeler, her iki okul türünde de benzer pedagojik yaklaşımlar benimsenmesine rağmen, özel okulların daha zengin materyal çeşitliliği ve modern yöntemler kullanarak daha etkili öğrenme deneyimleri sunduğunu ortaya koymaktadır. Devlet okulları mteryal kullanımı konusunda genellikle ders kitabı ve akıllı tahta ile sınırlı kalırken, özel okullar çevrimiçi kaynaklar, yardımcı materyaller ve interaktif yöntemlerle öğrencilerin dinleme, konuşma, yazma, okuma ve dil bilgisi becerilerini daha kapsamlı bir şekilde geliştirmektedir. Bu durum, özel okulların sunduğu imkânların dil becerilerinin gelişimine daha fazla katkı sağladığını, devlet okullarının ise bu alanda sınırlı kaldığını göstermektedir.
İlköğretim 8. sınıf ingilizce ders kitaplarının incelenmesi
Ülkemizde ders kitapları Milli Eğitim Bakanlığı tarafından öğrencilere koşulsuz şartsız her sene kendi sınıf düzeylerine göre dağıtılmaktadır. Her kitap kendi müfredatına uygun bir şekilde eğitim ilkeleri ve MEB tarafından yayınlanıp bildirilen değerleri kapsayarak hazırlanmaktadır. Öğrencilere her sene dağıtılan kitaplar onları MEB tarafından hazırlanan LGS, TYT, AYT ve YDT gibi sınavlara hazırlamaktadır. Özellikle 8. sınıf öğrencileri, liseye hazırlandıkları süreç sonunda LGS (Liselere Giriş Sistemi) sınavına girmektedirler. Öğrenciler bu sınavda 5 ayrı dersten sorumludurlar. Bu dersler Türkçe, Matematik, İnkılap, Fen Bilgisi, İngilizce ve Din Bilgisi dersleridir. Öğrencilerin sınava hazırlandıkları İngilizce dersi için MEB tarafından basılan ve 8. Sınıflarda okutulan iki ayrı kitap bulunmaktadır. Bu kitaplardan birisi Mastermind İngilizce Kitabı diğeri ise Upswing İngilizce Kitabı olarak eğitim öğretimde kullanılmaktadır. Aynı sınıf seviyesinde, aynı sınava hazırlanan öğrenciler için farklı iki kitap olması kitapların içeriğine dair merak uyandırmaktadır. Bu iki kitap arasındaki benzerlikler ve farklılıkların neler olduğu ise tezin araştırma konusu olarak belirlenmiştir. Kitaplarda yer alan becerilerin sayıca ne kadar olduğu, MEB tarafından yayımlanan değerlere kitaplarda ne ölçüde yer verildiği ve Türk kültürel ögelerin kitaplarda ne sıklıkla yer aldığı bu çalışmada incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yönteminden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında doküman analizi, verilerin analizindeyse betimsel analiz kullanılmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda kitapların İngilizce öğretiminde kullanılan 4 beceride bazı ünitelerde birbirinden oldukça farklı, MEB tarafından belirlenen değerleri içermede ve Kültürel ögelere yer verme sıklığında ise yine bazı ünitelerde farklılıklar içerdiği belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler: İngilizce Ders Kitapları, Değerler, Kültürel Ögeler, 4 Beceri
Ortaokul öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeyinin okuduğunu anlama becerisiyle ilişkisi
Gelişen teknolojinin getirdiği yenilikler beraberinde gelişen iletişim araçlarını getirmiştir. Başlangıçta faydalı olan iletişim araçları zamanla hayatımızda olması gerekenden daha fazla yer kaplamıştır. Bununla beraber sosyolojik ve psikolojik etkiler ortaya çıkmaya başlamıştır. Devamında ise teknolojiyle birlikte yetişen yeni nesil en fazla etkiyi gören grup olmuştur. Bu etki doğal olarak eğitim hayatlarında olumlu ve olumsuz etkiler olarak ortaya çıkmıştır. Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeylerinin okuduğunu anlama becerisi üzerindeki etkisini incelemektir. Dijital teknolojilerin günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmesiyle birlikte, özellikle ergenlik dönemindeki bireylerin dijital medya araçlarına yönelik yoğun ilgileri, eğitimsel ve bilişsel süreçler üzerinde çeşitli etkiler yaratmaktadır. Bu bağlamda, dijital bağımlılık olgusu, öğrencilerin dikkat, odaklanma ve bilgi işleme becerileriyle doğrudan ilişkili olan okuduğunu anlama becerisi üzerinde potansiyel bir risk faktörü olarak değerlendirilmektedir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Malatya'daki çeşitli devlet ortaokullarında öğrenim görmekte olan 5., 6., 7. ve 8. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, öğrencilerin dijital bağımlılık düzeylerini ölçmek amacıyla geçerliliği ve güvenilirliği daha önce kanıtlanmış olan Kaçmaz tarafından Türkçeye kazandırılan Dijital Bağımlılık Ölçeği, okuduğunu anlama düzeylerini belirlemek amacıyla ise Epçaçan tarafından geliştirilmiş olan Okuduğunu Anlama Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler, istatistik paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Analiz sürecinde betimsel istatistiklerin yanı sıra korelasyon ve regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, öğrencilerin dijital bağımlılık düzeyleri ile okuduğunu anlama becerileri arasında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Buna göre, dijital bağımlılık düzeyi yükseldikçe öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerinde azalma gözlenmektedir. Ayrıca yaş, cinsiyet, sınıf düzeyi ve günlük dijital medya kullanımı süresi gibi değişkenlerin de bu durumlar üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, dijital bağımlılığın öğrencilerin temel akademik becerilerinden biri olan okuduğunu anlama üzerinde olumsuz bir etkisi olduğu saptanmıştır. Bu bulgular doğrultusunda, öğrencilere yönelik dijital medya okuryazarlığı eğitimlerinin artırılması, dijital araç kullanımının bilinçli ve dengeli hale getirilmesine yönelik okul temelli müdahalelerin geliştirilmesi önerilmektedir.
Yedinci sınıf matematik dersi öğretiminde ters yüz öğrenme modelinin öğrenci başarısına etkisi
Bu çalışmanın amacı, matematik derslerinde kullanılan ters yüz öğrenme modelinin öğrencilerin akademik başarıları üzerine etkisi ve kalıcılığının incelenmesidir. Araştırma, karma araştırma yönteminin iç içe geçmiş desenine göre tasarlanmıştır. Bu kapsamda öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen ile yürütülen araştırmanın nicel aşamasından elde edilen bulgular, nitel durum çalışması deseni kapsamında deney grubundaki öğrencilerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler ile desteklenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Kayseri ili Mustafa Germirli İmam Hatip Ortaokulu'nda öğrenim gören toplam 54 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Matematik Başarı Testi" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, matematik derslerinde kullanılan ters yüz öğrenme modelinin öğrencilerin akademik başarılarını istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artırdığı görülmüştür. Kalıcılık testi sonuçları, deney grubunun akademik başarı puanlarının kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek olduğunu göstermiştir. Nitel veriler ile öğrencilerin derslere daha aktif katıldıkları, öğrenme sürecinde daha fazla etkileşim kurdukları belirlenmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen bulgular, ters yüz öğrenme modeline dayalı uygulamaların öğrenciler üzerinde genel olarak olumlu etki yarattığını göstermiştir. Ancak, öğretmenin anında dönüt verememesi ve arkadaş ortamından uzak olunması gibi bazı olumsuz yönlerin de öğrenciler tarafından ifade edildiği görülmüştür.