Theses supervised by Prof. Dr. Belgin Coşge Şenkal
14 theses · Yozgat Bozok University
Aspir (Carthamus tinctorius L. )'de farklı gelişmedönemlerinde yapılan sulamanın verim ve bazı verim öğeleri üzerine etkileri.
Bu araştırma, bazı aspir çeşitlerinin farklı gelişme dönemlerinde yapılan sulamanın verim ve bazı verim öğeleri üzerine etkilerini tespit etmek amacıyla 2017 yılı (Mayıs-Eylül) vejetasyon döneminde Ankara koşullarında yürütülmüştür. Araştırmada; 6 aspir çeşidi (Remzibey-05, Balcı, Dinçer, Ayaz, Linas ve Olas) materyal olarak kullanılmıştır. Araştırma Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme Desenine göre üç tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Ana parselleri çeşitler, alt parselleri ise sulama zamanları oluşturmuştur. Sapa kalkma, çiçeklenme öncesi, çiçeklenme sonrası dönemlerde sulamalar yapılmıştır. Yapılan araştırmada ortalama değerler incelendiğinde; en uzun bitki boyu (47.30 cm), en fazla dal sayısı (4.3 adet), en fazla tabla sayısı (5.4 adet) ve en fazla yağ oranı (%32.92) Olas çeşidinde elde edilmiştir. En tüksek 1000 tohum ağırlığı ise Dinçer çeşidinde kaydedilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda, çiçeklenmeden sonra ve sapa kalkma döneminde yapılan sulamalar bitki boyu, dal sayısı, bitki başına tabla sayısı, bin tane ağırlığı ve tohum verimini artırmıştır. Ancak, çiçeklenmeden sonra sulama yapılan ve hiç sulama yapılmayan parsellerde yağ oranını düşük çıkmıştır. Bu sonuçlara bakıldığında Ankara koşullarında çiçeklenmeden önce ve sonrasında yapılan sulamaların verim unsurları bakımından önemli olduğu saptanmıştır.
Farklı ekim zamanlarının kişniş (Coriandrum sativum l.) bitkisinin bazı verim ve verim unsurları üzerine etkisi
Bu araştırma Yozgat ekolojik koşullarında farklı ekim zamanlarında ekilen kişnişin (Coriandrum sativum L.) bazı verim ve verim unsurları üzerine etkilerinin incelenmesi amacıyla Yozgat Bozok Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Topçu Araştırma ve Uygulama Alanında 2018 yılı vejetasyon döneminde yürütülmüştür. Araştırmada iki kişniş çeşidi (Arslan ve Gürbüz) materyal olarak kullanılmıştır. Araştırma Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme Desenine göre üç tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Ana parselleri çeşitler, alt parselleri ise farklı ekim zamanları oluşturmuştur. Tarihleri sırasıyla 15 Nisan 2018, 28 Nisan 2018, 15 Mayıs 2018'tır. Araştırma sonuçlarına göre; bitki boyu, bitki başına dal sayısı, bitki başına şemsiye sayısı, şemsiyede tohum sayısı, ilk dal yüksekliği, bin tane ağırlığı, biyolojik verim, tohum verimi, sap verimi, hasat indeksi, uçucu yağ oranı ve veriminde ortalama değerler sırasıyla 42.18-53.07 cm, 4.34-3.27 adet, 5.144-6.144 adet, 17.22-20.31 adet, 15.26-24.77 cm, 13.79-9.65 g, 79.05-77.78 kg/da, 44.90-42.24 kg/da, 33.10-35.53 kg/da, % 19.00-14.67, % 0.544-0.644, 24.89-28.36 L/da olarak kaydedilmiştir.
Farklı fosfor dozlarının kişniş (Coriandrum sativum l.) bitkisinde verim, verim özellikleri ve uçucu yağ oranı üzerine etkileri
Bu araştırma Yozgat ekolojik koşullarında ekilen kişnişin (Coriandrum sativum L.) bazı tarımsal özellikleri ile uçucu yağ oranı üzerine farklı fosfor dozlarının etkilerinin incelenmesi amacıyla Bozok Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Topçu Araştırma ve Uygulama Alanında 2018 vejetasyon döneminde yürütülmüştür. Araştırmada iki kişniş çeşidi (Arslan ve Gürbüz) ile farklı fosfor (P2O5 ) dozları (U-1:Kontrol, U-2:2kg/da, U-3:4kg/da, U-4:6kg/da, U-5:8kg/da ve U-6:10kg/da) kullanılmıştır. Araştırma Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme Desenine göre üç tekrarlamalı olarak kurulmuştur. İki faktörün yer aldığı denemede birinci faktör çeşitler, ikinci faktörü ise fosfor dozları oluşturmuştur. Ekim 18 Nisan 2018'de yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; bitki boyu, bitki başına dal sayısı, bitki başına şemsiye sayısı, şemsiyede tohum sayısı, ilk dal yüksekliği, bin tohum ağırlığı, biyolojik verim, tohum verimi, hasat indeksi, uçucu yağ oranı ve uçucu yağ veriminde ortalama değerler sırasıyla 43-53 cm,4-5 adet, 5-7 adet, 14-21 adet,22-30 cm,10-28 g, 125-228 kg/da, 59-105 kg/da, %38-53, %0.4-0.7 ve 25-59 L/da olarak kaydedilmiştir. Tohum verimi, uçucu yağ oranı ve uçucu yağ verimi açısından alınan değerlerin artan fosfor dozlarına kıyasla istatiksel bir artış göstermediği tespit edilmiştir.
Tarla ortamında veya doku kültürü yöntemiyle yetiştirilen Salvia viridis L.'in antioksidan aktivitesinin araştırılması
Bu çalışmada tarla ortamında veya doku kültürü yöntemiyle yetiştirilen Salvia viridis L.'in antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Antioksidan aktiviteyi belirlemek için DPPH (1,1-Difenil-2-pikrilhidrazil) serbest radikalini giderme aktivitesi kullanılmıştır. Tarla ortamında yetiştirilen S. viridis L.'in toplam fenolik, flavanoid ve DPPH IC50 değeri sırasıyla; 184.15±36.70 mg GAE/g, 212.92±11.18 mg QE/g ve 117.51 mg/ml olarak bulunmuş iken doku kültürü yöntemiyle büyüyen bitkilerde ise bu değerler sırasıyla 66.46±0.19 mg GAE/g, 212.92±11.18 mg QE/g ve 185.40 mg/ml olarak tespit edilmiştir. Bu araştırma sonucunda Salvia viridis L. bitkisinin antioksidan aktivitesinin yüksek olduğu belirlenirken, tarla ortamında yetiştirilen Salvia viridis L.'in doku kültürü yöntemiyle yetiştirilenlere göre daha fazla antioksidan aktivite gösterdiği ve etken maddeler bakımından yapısal olarak bünyesinde daha fazlasını ihtiva ettiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Adaçayı, Salvia viridis L., DPPH, fenolik madde, doku kültürü
Yozgat koşullarında yetiştirilen kişniş (Coriandrum sativum L.)'in uçucu yağ ve özütlerinin antibakteriyel aktivitesi
Bu çalışma, Yozgat koşullarında yetiştirilen kişniş (Coriandrum sativım L.)' in uçucu yağ ve özütlerinin antibakterıyal aktivitesini belirlenmek amacıyla Yozgat Bozok Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nde 2017-2018 yıllarında yürütülmüştür. Çalışmada Yozgat ekolojisinde yetiştirilen kişniş çeşitlerinin (Arslan ve Gürbüz) çiçekleri, taze sap ve yaprakları, tohum ve kuru saplarının özütleri ile tohumlarından elde edilen uçucu yağları materyal olarak kullanılmıştır. Farklı bitki kısımlarından elde edilen etanol ve metanol özütleri ile uçucu yağların antibakteriyel aktivitesi 8 bakteri türüne [ 1 Gram- pozitif (Staphylococcus aureus) ve 7 Gram- negatif (Escherıchia coli, Pseudomonas aeruginosa, Salmonella typhimurium, Serratia marcescens, Proteus vulgaris, Enterobacter cloacae, Klebsiella pneumoniae)] karşı disk difüzyon yöntemi ile araştırılmıştır. Bulgularımıza göre, Arslan ve Gürbüz çeşitlerinin uçucu yağ oranları sırasıyla % 0.31 ve % 0.42 olarak kaydedilmiştir. Arslan çeşidinin uçucu yağında 17 bileşen, Gürbüz çeşidinin uçucu yağında ise 20 bileşeni tespit edilmiştir. Her iki çeşide ait uçucu yağda ana bileşen linalool (ortalama % 73.95) olarak kaydedilmiştir. Uçucu yağlar test edilen bakterilere karşı aktivite sergilerken, özütlerin hemen hemen hiç etkisi gözlenmemiştir.
Yozgat ekolojisinde yetiştirilen misk adaçayı (salvia sclarea L.)'nda morfogenetik ve diurnal varyabilitenin incelenmesi
Bu araştırma, misk adaçayı (Salvia sclarea L.)'nda morfogenetik ve diurnal varyabilitenin incelenmesi amacıyla 2017-2018 yıllarında Yozgat koşullarında yürütülmüştür. Araştırmada bitkisel materyal olarak Yozgat Bozok Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nin Topçu (Merkez/Yozgat) mevkiindeki araştırma ve uygulama alanında tohumdan çoğaltılan S. sclarea bitkileri kullanılmıştır. Morfogenetik ve diurnal varyabiliteyi belirlemek için tam çiçeklenme döneminde üç faklı saatte (saat 09:00, 12:00 ve 15:00) çiçek, yaprak ve sap örnekleri toplanmıştır. Gölgede kurutulan örneklerde uçucu yağ oranı ve bileşenleri incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; en yüksek uçucu yağ oranı (%0.463) saat 09:00'da toplanan çiçek salkımlarından elde edilmiştir. Çiçeklerde linalyl acetate, germacrene-D ve linalool yapraklarda germacrene-D, bicyclogermacrene, caryophyllene, spathulenol, carophyllene oxide ve sclareoloxide; saplarda ise linalool, linalyl acetate, tetradecane, germacrene-D, hexadecane, docosane, eicosane, octadecane ve sclareoloxide ana bileşenler olarak tespit edilmiştir. Çiçek salkımlarında saat 09:00'da yapılan toplamada lianlyl acetate en yüksek oranda belirlenmiş ve diğer iki toplama zamanında giderek azalmıştır. Benzer durum linalool içinde tespit edilmiştir. Germacrene-D'nin de en düşük değeri saat 15:00'deki toplamadan elde edilen uçucu yağda kaydedilmiştir.
Yozgat ekolojik koşullarında yetiştirilen çerezlik ayçiçeği (Helianthus annuus L.)'nin tohum verimi ile bazı verim ögeleri üzerine sulamanın etkisinin değerlendirilmesi
Araştırma 3 çeşit (İnegöl Alası, Ahmetbey, Palancı) çerezlik ayçiçeği tohumu ile 3 farklı sulama alternatifi kullanarak tesadüf blokları deneme yöntemi ile 36 parselde tamamlandı. Çalışma dört tekerrür, her tekerrürde dokuz parsel ve her parselde kırk bitki olacak şekilde planlandı. Sıra arası 70 cm, sıra üzeri 50 cm, tohum derinliği yaklaşık 5 cm ve her tohum çukuruna 3 adet tohum bırakılarak 11.05.2019 tarihinde ekim yapıldı. 6 Haziranda birinci çapa ve aynı zamanda seyreltme işlemi, 20 Haziranda da ikinci çapa yapıldı. 13 Haziranda birinci su, 15 Temmuzda ikinci su verildi. 07.09.2019 tarihinde hasat edildi.
Farklı ekim zamanlarının ketencik [Camelina sativa (L.) Crantz] bitkisinin verim ve verim öğeleri üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Bu çalışma, farklı ekim zamanlarının ketencik bitkisinin tohum verimi ile bazı verim öğeleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla 2018 vejetasyon döneminde Yozgat koşullarında yürütülmüştür. Araştırmada yazlık 4 farklı ekim zamanı ile Arslanbey çeşidi kullanılmış olup, deneme Tesadüf Blokları Deneme desenine göre 3 tekrarlamalı planlanmıştır. Araştırmada ekim zamanlarına göre ortalama bitki boyu 61.60-64.01 cm, ilk dal yüksekliği 28.95-39.53 cm, bitki başına dal sayısı 5.53-7.56 bitki/adet, kapsül sayısı 81.53-109.57 bitki/ adet, kapsül başına tohum sayısı 12.30-13.16 adet, tohum sayısı 648.0-1009.3 bitki/adet, tohum verimi 37.050-55.13 kg/da, 1000 tohum ağırlığı 0.41-0.52 g, yağ oranı %17.26-22.53, protein oranı %19.40-21.65 arasında bulunmuştur. Elde edilen verilere göre ekim zamanının tohum sayısı, tohum verimi, ilk dal yüksekliği, yağ oranı ve 1000 tohum ağırlığı istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir.
Tatlı rezene (Foeniculum vulgare Mill. var. dulce) genotiplerinin bazı tarımsal ve kimyasal özellikleri üzerine farklı ekim zamanlarının etkisinin incelenmesi
Bu araştırma Kayseri (Bünyan) ekolojik koşullarında üç farklı tatlı rezene (Foeniculum vulgare Mill var. dulce) popülasyonunda farklı ekim zamanlarının verim ve bazı kalite özellikleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla 2020 yılında yürütülmüştür. Tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülen araştırmada Tokat, Konya ve Isparta illerinden temin edilen rezene popülasyonları materyal olarak kullanılmıştır. Ekimler 15 Nisan ve 15 Mayıs tarihlerinde yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre bitki boyu 80-110 cm, dal sayısı 6.47-10.67adet/bitki, şemsiye sayısı17.53-32.27 adet/bitki, bitki başına meyve verimi14.87-25.33 g, meyve verimi 86.80-152.04 kg/da, 1000 meyve ağırlığı 7.22-9.58 g, uçucu yağ oranı %1.87-2.87 ve uçucu yağ verimi1.96-3.94 L/da arasında değişmiştir. İncelenen verim ve verim özellikleri içerisinde uçucu yağ oranı hariç diğer tüm özelliklerde 15 Mayıs ekiminden daha yüksek değerler alınmıştır. Popülasyonlar arasında sadece uçucu yağ oranı ve uçucu yağ verimi bakımından istatistiksel farklılıklar kaydedilmiştir. Ancak Isparta popülasyonunun daha iyi gelişme sergilediği tespit edilmiştir. Araştırmanın yürütüldüğü ekolojide ve benzer ekolojilerde 15 Mayıs tarihinin rezene ekimi için daha uygun olduğu gözlemlenmiştir.
Diurnal varyabilitenin kekik (Origanum onites L.) uçucu yağ oranı, kompozisyonu ve allelopatik potansiyeli üzerine etkisi
İzmir kekiğinde (Origanum onites L.) diurnal varyabilitenin uçucu yağ oranı ve kompozisyonu üzerine etkisi ile uçucu yağının çimlenme üzerine allelopatik potansiyelinin değerlendirilmesi amacıyla yürütülen araştırmada, bitkisel materyal olarak 2016 yılında Samsun ekolojik koşullarında tohumdan çoğaltılan İzmir kekiği bitkileri ve allelopatik etki için çimlendirme çalışmalarında hardal (Sinapsis arvensis L., popülasyon) tohumları kullanılmıştır. Bitkiler çiçeklenme başlangıcında 3 farklı saatte (05:00-sabah, 12:00-öğle ve 19:00-akşam) hasat edilmiştir. Su distilasyonu yöntemiyle uçucu yağlar elde edilmiş ve GC-MS ile uçucu yağın kimyasal bileşenleri tespit edilmiştir. Hardal tohumları 30 dk-60 dk-90 dk-120 dk olmak üzere dört farklı sürede uçucu yağ ile saf su (kontrol) içerisinde bekletilmiş ve 21 gün sonunda petrilerde çimlenen tohumlar sayılarak kaydedilmiştir. En yüksek uçucu yağ oranı (%3.650) saat 05:00'deki hasattan alınmış olup, bunu sırasıyla saat 19:00 (%3.583) ve saat 12:00 (%3.227)'deki hasatlar takip etmiştir. Uçucu yağın ana bileşeni olan karvakrol %68.16 (akşam)-%79.10 (öğle) arasında değişmiştir. En düşük çimlenme oranı (%70) 120 dk saat 12:00'de hasat edilen bitkilerin uçucu yağında (karvakrol: %79.10) bekletilen tohumlarda kaydedilmiştir. Tohumların çimlenme değeri ile uygulama süresi (r=-0.596) ve karvakrol oranı (r=-0.649) arasında negatif bir korelasyon kaydedilmiştir. Yabani hardal tohumlarının çimlenmesi üzerine O. onites uçucu yağının engelleyici etkisi tohumların uçucu yağda bekletilme süresine ve karvakrol oranına göre değişmiştir.
Kireçli toprak koşullarında farklı organik gübrelerin aspir (Carthamus tinctorius L.) bitkisinde verim ve verim özellikleri üzerine etkileri
Bu araştırma, Yozgat İli Sarıkaya İlçesi'nin kireçli bölge topraklarında absorbe durumda bulunan fosfor elementinin hümik asitle açığa çıkarılıp yarayışlı duruma getirilmesi ve uygulanan organomineral gübrenin Balcı aspir (Carthamus tinctorius L.) çeşidinin verim ve verim özellikleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2014 yılı yetişme periyodunda yürütülmüştür. Tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlamalı yürütülen denmemde üç faklı bitki besin maddesi (Hümik asit, Organomineral Gübre, Hümik Asit + Organomineral Gübre) kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; bitki boyu, dal sayısı/bitki, tabla sayısı/bitki, tohum sayısı/tabla, bin tohum ağırlığı, tohum verimi, yağ oranı ve protein oranında en yüksek değerler sırasıyla 92.67 cm, 14 adet, 21 adet, 46.8 adet, 45.967 g, 211.333 kg/da, %33.954 ve %16.357 olarak kaydedilmiştir. Hümik Asit ve organomineral gübre beraber kullanıldığında Balcı çeşidinin verim ve kalite değerlerinde önemli miktarda artış tespit edilmiştir. Kireçli toprak koşullarında hümik asit kullanımının olumlu katkıları gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Carthamus tinctorius L., aspir, hümik asid, organomineral gübre, bitki boyu, tohum verimi, yağ oranı, protein oranı.
Farklı zamanlarda hasat edilen ekinezya (Echinacea purpurea (L.) Moench) bitki ekstraktlarının antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi
Bu araştırma Echinacea purpurea L. (Moench) türünün farklı hasat zamanlarında toplanan bitki kısımlarından elde edilen bitki ekstraktlarının antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi amacıyla Eylül 2014-Ağustos 2015 tarihleri arasında Bozok Üniversitesi, Ziraat Fakültesi araştırma laboratuvarlarında yürütülmüştür. Araştırmada; taç yapraklar, merkez koniler ve yapraklar için üç farklı hasat zamanı (24 Temmuz, 6 Ağustos, 19 Ağustos), kök için ise bir hasat zamanı (10 Ekim) uygulanmıştır. Echinacea purpurea türünün antioksidan aktivitesi, bitkinin organlarına ve hasat zamanlarına göre farklılık göstermiştir. En yüksek toplam fenolik madde içeriği (59.107 mg GAE/g ekstrakt) ve toplam flavonoid madde içeriği (1807.286 mg QE/g ekstrakt) ile en düĢük DPPH değeri (1.157 mg/mL) sırasıyla birinci hasat dönemindeki taç yapraklar, ikinci hasat dönemindeki yaprak ve ikinci hasat dönemi taç yapraklardan elde edilmiştir.
Çemen (Trigonella foenum-Graecum L.)'de yazlık ve güzlük ekimin verim ve bazı morfolojik özellikler üzerine etkileri
Bu araştırma çemenin (Trigonella foenum-graceum L.) Yozgat ekolojik koşullarında en uygun ekim döneminin belirlenmesi, yazlık ve güzlük ekimin çemenin verim ve bazı verim öğeleri üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla Bozok Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Gedikhasanlı Araştırma ve Uygulama alanında 2014-2015 vejetasyon döneminde yürütülmüştür. Gürarslan çemen çeşidi 22 Ekim 2014 ve 17 Nisan 2015 tarihlerinde ekilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; güzlük ve yazlık ekimlerde sırasıyla bitki boyu 46.58 cm, 32.42 cm; bitki başına bakla sayısı 16.73 adet, 6.65 adet; bakla başına tohum sayısı 9.75 adet, 5.27 adet; bin tohum ağırlığı 30.17 g, 24.72 g; tohum verimi 310.93 kg/da, 154.23 kg/da; biyolojik verim 819.92 kg/da, 791.31 kg/da; hasat indeksi %37.56, %20.13; yağ oranı %4.61, %4.28; yağ verimi 14.45 kg/da, 6.61 kg/da ve protein oranı %30.04, %29.74 olarak kaydedilmiştir. İncelenen tüm özellikler üzerine güzlük ekim döneminin etkisi olumlu ve biyolojik verim ile protein oranı hariç, istatistiki olarak önemli bulunmuştur. Bu söz konusu özelliklerin yazlık ekime göre güzlük ekimdeki artış oranları sırasıyla %43.56, %151.62, %85.15, %22.04, %101.60, %3.62, %86.54, %7.86, %118.71 ve %1.02 olmuştur. Anahtar Kelimeler: Çemen, Trigonella foenum-graceum L., güzlük ekim, tohum verimi
Farklı humik asit dozlarının yazlık ve kışlık ekilen kişniş (Coriandrum sativum L.)'in bazı tarımsal özellikleri ile uçucu yağ oranı üzerine etkileri
Bu araştırma Yozgat ekolojik koşullarında yazlık ve kışlık ekilen kişnişin (Coriandrum sativum L.) bazı tarımsal özellikleri ile uçucu yağ oranı üzerine farklı hümik asit dozlarının etkilerinin incelenmesi amacıyla Bozok Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Gedikhasanlı Araştırma ve Uygulama Alanında 2015-2016 vejetasyon döneminde yürütülmüştür. Araştırmada iki kişniş çeşidi (Arslan ve Gürbüz) ile farklı hümik asit dozları (Doz-1:Kontrol, Doz-2:10 lt/da, Doz-3 20 lt/da ve Doz-4: 30 lt/da) kullanılmıştır. Araştırma Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme Desenine göre üç tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Ana parselleri çeşitler, alt parselleri ise hümik asit dozları oluşturmuştur. Yazlık ekim 17 Nisan 2015, kışlık ekim 29 Ekim 2015'de yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; bitki boyu, bitki başına dal sayısı, bitki başına şemsiye sayısı, şemsiyede tohum sayısı, ilk dal yüksekliği, bin tane ağırlığı, biyolojik verim, tohum verimi, sap verimi, hasat indeksi, uçucu yağ oranı ve veriminde ortalama değerler sırasıyla 39-77 cm, 3-5 adet, 5-17 adet, 21-52 adet,15-23 cm,8-16 g, 100-590 kg/da, 30-230 kg/da, 60-370 kg/da, %30-75, %0.2-0.5 ve 6-80 L/da olarak kaydedilmiştir. Kışlık ekimden elde edilen değerler yazlık ekime göre daha yüksek olurken, Arslan çeşidi ile 10 ve 20 L/da hümik asit dozlarından daha iyi sonuçlar alınmıştır.