Theses supervised by Prof. Dr. Mehmet Tikici
14 theses · İnönü University
Üretim hattı sorumlularının seri uyarlamaya ilişkin görüşleri: Malatya'daki üretici firmalarda bir araştırma
Küreselleşmenin ve teknolojik gelişmelerin sonucu olarak sürekli yenilenmek zorunda olan üretim sistemleri ve yönetim teknikleri işletmeleri seri uyarlama sistemi ile karşı karşıya getirmiştir. Sistem her ne kadar bir üretim stratejisi olarak görülse de aynı zamanda bir yönetim ve pazarlama stratejisidir aslında. Çünkü işletmelere bugün içinde bulunduğumuz yoğun küresel rekabet ortamında müşterilerini tanıma ve bu sayede rekabet üstünlüğü sağlama fırsatı sunmaktadır.Seri uyarlama sistemini yönetim boyutuyla ele almayı amaçlayan bu tez çalışmasında sistem diğer üretim sistemleri ile karsılaştırılmış, genel özellikleri, üretim sürecinin işleyişi ve bilişim teknolojileri uygulamaları ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Üretim hattı sorumlularının seri uyarlamaya yönelik düşüncelerini anlamak amacıyla bir anket çalışması düzenlenmiş ve sonuçlar istatistiksel olarak analiz edilmiştir.
Kadın girişimcilerin kültür ve cinsiyet kaynaklı zorlukları aşabileceklerine ilişkin inançları ve bir araştırma
Girişimci; "fırsatları sezen ve elde eden, bu fırsatları uygulanabilir ve pazarlanabilir fikirler haline getiren; buna zamanı, çabası ve yetenekleri ile değer ekleyen; bunun için piyasadaki riskleri üstlenen ve bu çabalardan gelecek kazancı sezebilen; bilgiye ve değer yaratacak düşünce sistemine sahip olan yenilikçi kişi" olarak tanımlanmaktadır. Cinsiyet" ise girişimci zihniyetinin oluşumunda etkili olacağı vurgulanan bireysel özelliklerden birisidir. Günümüzde dünya nüfusunun yaklaşık yarısı, kadınlar tarafından oluşturulmasına ve kadının tarihsel süreç içinde, değişen biçim ve statülerde çeşitli ekonomik faaliyetlere katılmışolmasına karşılık toplum tarafından kadın, bağımsız bir birey olarak değerlendirilmemektedir. Tarihin farklı dönemlerinde kadın toplumsal cinsiyet hiyerarşisinde kısmen kendini göstermiş olsa da kadına karşı negatif bakış açısı genel olarak çokta değişmemiştir. Kültürel sistem her aşamada insanları yönlendirir ve her kültür kendine özgü farklılaşan değerler, davranış biçimleri, simgeler ve sonuçta farklı bir çalışan insan modeli üretir. Kültürün kadın girişimcilerin kadın olmaktan kaynaklanan zorlukları aşabileceklerine ilişkin inançlarınıetkilediği varsayılmaktadır. Bu uygulamada yukarıda verilen bilgiler doğrultusunda bir araştırma yapılmıştır. Bu uygulamada Kadın girişimcilerin kültür boyutları ile kadın olmaktan kaynaklanan zorluklarıaşabileceklerine ilişkin inançları arasındaki ilişki araştırılmış, TRB I VE TRC I Bölgelerindeki kadın girişimciler üzerinde anket çalışması yapılarak SPSS 18 programıyardımıyla değerlendirilmiştir. Anahtar Sözcükler Girişimci, Girişimcilik, Kadın Girişimciliği, Kültür
Proje yönetim bileşenleri ile belirsizlikten kaçınma eğilimi arasındaki ilişkiyi belirlemeye yönelik RTB1 bölgesinde bir araştırma
Araştırma, proje yönetiminin belirsizlikten kaçınma toleransı ile ilişkisinin tespitine yönelik olarak tasarlanmıştır. Proje yürütmemiş işletmelerin proje bileşenlerine yönelik becerilerini ölçmek anlamlı olmayacağından araştırmanın anakütlesi istatistiki bölge sınıflandırmasına göre TRB1 Bölgesi olarak adlandırılan Malatya, Elazığ, Bingöl ve Tunceli illerinde faaliyet gösteren, Fırat Kalkınma Ajansı'ndan destek alan, proje uygulamasına geçen; dolayısıyla en az bir proje deneyimi olan firmaların proje koordinatörleri olarak seçilmiştir. Ekonomik Gelişme Mali Destek Programları kapsamında Ajanstan aldığı destekle proje uygulamaya başlayan özel sektör temsilcisi sayısı 74'tür. Bunlardan 31'i Malatya'da, 22'si Elazığ'da, 16'sı Bingöl'de ve 5'i Tunceli'de yerleşiktir. Özetle araştırmanın sonucunda proje yönetim bileşenlerine yönelik becerisi yüksek olan firmaların projenin doğasından gelen belirsizliklere tolerans düzeyinin de daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Bu durumu belirsizliğe toleransı yüksek olan firmaların proje yürütmeye daha istekli olduğu ve başarılı olmak için bu belirsizlikleri en iyi şekilde yönetmek üzere proje yönetimi anlayışını benimsediği şeklinde yorumlayabiliriz. Anahtar Kelimeler: Proje, proje yönetimi, belirsizlikten kaçınma, entegrasyonyönetimi, kapsam yönetimi, zaman yönetimi, maliyet yönetimi, kalite yönetimi,insan kaynakları yönetimi, iletişim yönetimi, risk yönetimi, tedarik yönetimi.
Bilgi (enformasyon) teknolojileri ile örgüt kültürü etkileşimi: Bir araştırma
Bilginin işlenmesi, saklanması ve paylaşımını sağlayan bilgi teknolojilerinin (BT) insan hayatını her yönden etkilediği herkesçe çok açık bir şekilde görülmektedir. Sosyal, kültürel ve ekonomik yaşamın temel kurumlarından biri olan işletme örgütleri de teknolojik gelişmelerin yarattığı bahse konu değişim sürecinden nasibini almaktadır. Bilgi teknolojilerinde meydana gelen bu hızlı gelişmeler örgütlerin yapısını ve bu yapı içerisinde yer alan insanları, süreçleri, işlevleri özetle örgütsel yaşamı değişime zorlamaktadır. Bu ana fikre dayalı olarak geliştirilen araştırma modeli kapsamında çalışmanın ana hipotezi "çalışanların bilgi teknolojilerini kullanım düzeyleri onların örgüt kültürü algılama düzeyleri üzerinde etkilidir" şeklinde ifade edilmiştir. Araştırma evrenini İstanbul Sanayi Odası'nın (İSO) 2012 yılı verilerine dayalı olarak 2013 yılında açıklamış olduğu İSO-100 listesinde yer alan ve İstanbul ilinde faaliyet gösteren işletmelerde çalışan ve beyaz yakalı olarak tabir edilen bilgi işçileri oluşturmuştur. Çalışma kapsamında ana hipotez ve bu ana hipoteze bağlı 24 alt hipotez test edilmiş, neticede BT kullanımına ait dört boyut ile örgüt kültürüne ait sekiz boyut arasında anlamlı ilişkilere ve etkilere rastlanmamıştır. Elde edilen bu sonuç bilgi teknolojilerinin performans, verimlilik, kâr gibi örgütsel faktörler üzerine doğrudan etkisi bulunmadığını ileri süren çalışmaları destekler niteliktedir. Kültürel değişim ve gelişimin bir tarihsel süreç içerisinde ve yavaş şekilde gerçekleştiğini ileri süren kültürel yaklaşımları dikkate aldığımızda, çok hızlı bir değişim ve gelişim özelliği gösteren bilgi teknolojilerinin örgüt kültürünü de aynı hızda etkilemesini ve değiştirmesini beklemek, bu çalışmanın sonucunun gösterdiği gibi, çok da gerçekçi bir beklenti olmayabilir. Benzer şekilde; elde edilen bu sonuç çok farklı özellik, işlev ve kullanım alanlarını ihtiva eden bilgi teknolojilerinin tek bir "BT" kavramı altında incelenmesinin de doğru bir yaklaşım olmayabileceğini düşündürmektedir. İlave olarak; örgüt kültürünü oluşturan dört temel faktör arasında bulunmayan bilgi teknolojilerinin, bu özelliği sebebiyle, bu temel faktörler üzerine olan etkileri vasıtasıyla örgüt kültürü üzerindeki dolaylı ve/veya aracı etkilerinin araştırılmasının daha doğru bir yaklaşım olacağı değerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler: Bilgi / EnformasyonTeknolojileri, Örgüt Kültürü, Örgütsel Yapı
Örgütsel öğrenme kapasitesi ile inovasyon eğilimi arasındaki ilişki: Bir araştırma
Bu çalışmanın amacı, örgütsel öğrenme kapasitesi ile inovasyon eğilimi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın örneklemi Diyarbakır ilindeki kamu hastanelerinde çalışan 335 personelden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde örgütsel öğrenme ve örgütsel öğrenme kapasitesi ile ilgili kavramsal çerçeveye, ikinci bölümde inovasyon ile ilgili kavramsal çerçeveye ve üçüncü bölümde ise bu iki kavram arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere uygulama kısmına yer verilmiştir. Veri toplama yöntemi olarak demografik özellikler, örgütsel öğrenme kapasitesi ölçeği ve inovasyon ölçeği olmak üzere üç bölümden oluşan anket kullanılmıştır. Toplanan veriler istatistiksel analiz yöntemiyle değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Yapılan analiz sonuçlarında, örgütsel öğrenme kapasitesi ile inovasyon eğilimi arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
Teknoloji yönetiminin başarısında örgütsel yapı ve insan kaynakları yönetimi unsurlarının etkisi üzerine bir araştırma
Teknoloji, günümüz dünyasında yönetilebilen ve bunu başaranlara çok büyük üstünlükler sağlayabilen bir kavram haline gelmiştir. Bu düşünceden hareket ile çalışmamızda, "İnsan Kaynakları Yönetimi" ve "Örgütsel Yapı" faktörlerinin teknoloji yönetimine etkileri araştırılmıştır. Araştırma, teknoloji yönetimini profesyonelce uygulayan birimler olarak Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfına Bağlı Ortaklar örnekleminde incelenmiştir. Araştırmada anket yoluyla elde edilen veriler SPSS 20 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Ölçek oluşturulabilmesi için gerekli olan boyutlandırma çalışması istenilen düzeyde uyum indekslerine ulaşılarak gerçekleştirilmiştir. Yapılan araştırmanın sonuçlarına göre, İKY uygulamaları ve ÖY unsurlarına ait her boyutun teknoloji yönetiminin başarısı üzerinde çeşitli derecelerde etkisi saptanmıştır. Seçme, edinme ve öğrenme boyutları; teknoloji yönetiminin başarısında İKY uygulamaları açısından ön plana çıkan faaliyetler olmuştur. Teknoloji yönetiminin başarısında ÖY unsurları açısından ön plana çıkan faaliyetler ise; tanımlama, seçme, edinme, kullanım ve öğrenme boyutları olmuştur.
Tepe yöneticilerin kişilik özellikleri, güç temelleri ve politik davranışlarının örgütsel politika algısına etkisi
Bu çalışmada, tepe yöneticilerin kişilik özellikleri, güç temelleri ve politik davranış sergileme sıklıklarının örgütsel politika algısı üzerine etkisinin ortaya konması amaçlanmaktadır. Araştırma konusu, TR62 Çukurova bölgesi imalat sektöründe faaliyet gösteren orta ve büyük işletmeler örnekleminde incelenmiş; anket soruları, bulundukları konum itibariyle örgütü çok iyi tanıyan ve tepe yöneticisiyle bire bir ilişki içinde olan orta düzey yöneticiler tarafından cevaplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, tepe yöneticilerin nevrotiklik düzeyleri, meşru güç kullanımları ve politik davranış sergileme sıklıklarının örgütsel politika algısını pozitif yönde etkilediği; ödül, karizmatik ve uzmanlık gücünün ise örgütsel politika algısına negatif yönde etki ettiği görülmüştür. Diğer taraftan, tepe yöneticilerin geçimsizlik düzeyleri ile ceza gücü kullanımlarının örgütsel politika algısı üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir etkiye sahip olmadığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, araştırmada katılımcı ve firmaya ilişkin özelliklere bağlı olarak örgütsel politika algısında anlamlı farklılıklar olduğu görülmüş; tepe yöneticilerin kişilik özellikleri ile kullandıkları etkileme taktikleri, güç temelleri ve politik davranış sergileme sıklıkları arasında da istatistiki açıdan anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır.
Cam tavan algısının stres düzeyine etkisi: TRB1 bölgesindeki banka şubelerinde çalışan kadın işgörenler üzerine bir araştırma
Bu çalışmanın amacı; kadın çalışanların cam tavan algılarının stres düzeylerine olan etkisini belirlemektir. Bu maksatla, TRB1 bölgesinde faaliyet gösteren 13 kamu ve özel banka merkez şubelerinde görev yapan kadın çalışanların (n=259) katılımıyla veriler toplanmıştır. Yapılan analizler (keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizi, regresyon analizi, independent samples T-Testi, ANOVA) sonucunda, banka şubelerinde görev yapan kadın çalışanlarının cam tavan algılarının stres düzeylerini pozitif yönlü ve anlamlı bir şekilde etkilediği belirlenmiştir. Ayrıca, kadın çalışanların cam tavan algılarının özel veya kamu bankalarına göre farklılaşmadığı görülmüştür. İlave olarak özel banka çalışanlarının stres düzeylerinin kamu bankası çalışanlarına göre anlamlı bir şekilde daha fazla olduğu görülmüştür. Elde edilen sonuçlar literatürdeki diğer çalışmalarla karşılaştırma yapılarak tartışılmıştır. Anahtar kelimeler: Cam Tavan, Stres, İş Yaşamında Kadın, Ayrımcılık
Örgütsel iletişim algısının örgütsel vatandaşlık davranışına etkisi: Bir araştırma
Yapılan bu çalışmanın amacı; örgütsel iletişim algısının örgütsel vatandaşlık davranışı üzerinde etkisini belirleyebilmek, demografik faktörlerin bu değişkenler üzerine etkisi olup olmadığını ortaya koymaktır. Bu maksatla Malatya'da faaliyet gösteren bir tekstil fabrikasında, anket yöntemiyle 100 işgörenden veriler toplanmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre örgütsel iletişim algısının örgütsel vatandaşlık davranışı üzerinde anlamlı ve pozitif yönlü etkisinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, örgütsel iletişim algısıyla örgütsel vatandaşlık davranışı alt boyutları olan vicdanlılık, sivil erdem ve sportmenlik arasında pozitif yönlü orta kuvvette bir etkinin olduğu, özgecilik ve nezaket ile anlamlı bir etkinin olmadığı belirlenmiştir. Örgütsel iletişim algısı ile demografik değişkenler incelendiğinde ise; yaş, cinsiyet, işyerindeki pozisyon, çalışılan birim ve iş hayatındaki toplam çalışma süresinin örgütsel iletişim algısı üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı, eğitim durumu ve işyerindeki çalışma süresinin anlamlı etkisinin olduğu görülmüştür. Örgütsel vatandaşlık davranışı ile demografik değişkenler incelendiğinde ise; yaş, cinsiyet, eğitim durumu, işyerindeki pozisyon, çalışılan birim, işyerindeki çalışma süresi ve iş hayatındaki toplam çalışma süresi ile arasında anlamlı bir etki tespit edilememiştir. Anahtar Kelimeler: Örgüt, örgütsel iletişim, örgütsel vatandaşlık davranışı
Çalışanların algılamarına göre, yalın yönetimin iç imaja etkisi: Türkiye'deki özel hastanelerde bir araştırma
Örgütte üretim yapabilmek, bir sistem kurmak insanın varlığı ile mümkündür. Geçmişte bu faktör, pazar ekonomisine bağımlı olarak hareket eden, her zaman için kolaylıkla bulunabilen ve tükenmeyen bir kaynak olarak düşünülmekteydi. Son yıllarda ise örgütlerin faaliyetlerini sürdürmeleri ve küresel düzeyde rekabet edebilmeleri için stratejik açıdan insan kaynaklarının değerlendirilmesine çalışılmaktadır. Bu süreçte son yıllarda birçok firma küresel rekabet güçlerini artırıcı bir strateji olarak yalın yönetimi benimsemişlerdir.Yalın yönetim uygulamaları, işletmelerde bir çok faktör ile karşılıklı etkileşim içindedir. Bu faktörlerden birisi de iç imajdır. Yalın yönetim ve iç imaj ilişkisinden en fazla etkilenen faktörlerin başında sağlık sektörünün geldiği düşünülerek bu çalışmanın konusu; ?Çalışanların Algılamalarına Göre Türkiye'deki Özel Hastanelerde Yalın Yönetimin İç İmaja Etkisi? olarak tasarlanmıştır. Çalışmanın amacı da; ?çalışanların algılamalarına göre Türkiye'deki özel hastanelerde yalın yönetimin iç imajla ilişkisinin yönünü ve düzeyini tespit etmektir?. Çalışmanın hipotezi: ?Çalışanların Algılamalarına Göre Türkiye'deki Özel Hastanelerde Yalın Yönetimin Kurum İç İmajıyla İlişkisi Bulunmaktadır? şeklinde tasarlanmıştır.Bu hipotezi test etmek için anket yöntemiyle veriler toplanmıştır.Toplanan veriler SPSS ortamında değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, yalın yönetim ve iç imaj faktörleri arasında doğrusal yönde çeşitli düzeylerde ilişki bulunmuştur.
Yönetici davranışlarının çalışanların örgütsel bağlılığı üzerine etkileri: Sağlık Bakanlığına bağlı yataklı tedavi kurumlarında çalışan hemşirelere yönelik bir araştırma-Diyarbakır örneği
Liderlik, bir grup insanı belirli amaçlar etrafında toplayabilecek, bu kişileri ne yapabilecekleri konusunda harekete geçirebilecek bilgi ve yeteneklere sahip olma durumudur. Liderlik davranışı ise, liderlerin yönetsel davranışlarının, isgörenlere güven ve ilgilerinin, kisisel ve örgütsel degerleri temel alan becerilerinin ve karakteristik özelliklerinin birleşimi olarak nitelendirilebilir. Örgütsel baglılık, örgütsel basarının saglanması için çalısanların sadakatinin yanında, ortak deger, amaç ve kültüretrafında toplanmaları için çaba gösterilen bir süreçtir. Örgütsel baglılık kavramı; verimlilik, isgücü devri, devamsızlık, performans degisiklikleri ve isten ayrılma düsüncesi gibi bireysel ve örgütsel sonuçları etkilediginden, örgütsel performansın iyilestirilmesi açısından önemli bir unsurdur. Bu tezde, öncelikle liderlik ve örgütsel baglılık konuları kuramsal olarak incelenmistir. Daha sonra bu kuramsal bilgilerden yararlanılarak, Diyarbakır'daki kamuya ait üç büyük hastanede çalışan hemşirelerin yöneticilerin sergiledikleri liderlik davranışlarını ne düzeyde algıladıkları ve bu algılarla örgütsel baglılık arasındaki iliski incelenmistir.Araştırmada hastane yöneticilerinin liderlik davranıslarını belirlemeye ve hemşirelerin örgütsel baglılıgını ölçmeye yönelik ve de demografik özelliklerle ilgili sorulardan oluşan üç bölümlü bir anket formu kullanılmıstır. Bu anket çalısması sonucunda elde edilen veriler SPSS 17.0 yardımıyla analiz edilmistir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, söz konusu hastanelerdeki yönetici davranışlarının çalışanlar tarafından yüksek oranda daha otoriter ve iş odaklı olarak algılandığı ve çalışanların örgütsel bağlılıklarının zayıf olduğu görülmektedir.Anahtar Kelimeler: Yönetim, yönetici, lider, liderlik davranışı, örgütsel bağlılık.
Örgütsel iletişimin iç imaj üzerine etkisi Malatya'daki özel hastanelerde bir uygulama
Küreselleşmenin bir sonucu olarak kurumlar hızlı ve yıkıcı rekabetin olduğu ortamda hedeflerini başarmak için hem örgütsel iletişimi hem de iç imajı benimsemeleri gerekmektedir.Örgütsel iletişimin zayıf ve yetersiz olduğu kurumlarda olumsuz sonuçlar meydana gelir. Bu olumsuz sonuçlardan biri de işgörenlerin gözündeki kurum imajıdır.Bu uygulamada yukarıda verilen bilgiler doğrultusunda uygulama yapılmıştır. Bu uygulamada örgütsel iletişimin iç imaja etkisi araştırılmış ve Malatya'daki Özel Hastanelerde çalışanlar üzerinde anket çalışması yapılarak SPSS programı yardımıyla değerlendirilmiştir.
Liderlerin yönetsel davranışları ile çalışanların iş tatmini arasındaki ilişki
İyi yetişmiş, kalifiye personelin istihdamı ve bu personelin çalışma sürekliliğinin sağlanması, idarecilerin devamlı ilgilendikleri bir alan olmuştur. Performansın hayati önem taşıdığı rekabetçi pazarda çalışanların iş tatmini, yönetimin uğraş verdiği kritik konulardan birisi haline gelmiştir.İşletmelerin önceden belirlenen hedeflere ulaşması, çalışanların iş tatmininin sağlanması ve onların yaşam kalitesinin artırılması ile mümkündür. İş yaşamının kalitesinin artırılması; çalışma şartlarının ve iş çevresinin düzenlenmesi, çalışanların psikolojik, ekonomik ve toplumsal ihtiyaçlarının karşılanması ve iş hayatında ortaya çıkacak sorunların en aza indirilmesi yani iş tatmininin sağlanması ile mümkündür. Liderlik davranışı, çalışanların performansını artırabilmek açısından önemlidir.
Çalışanların işten ayrılma eğilimleriyle ile iş tatmin düzeyleri arasındaki ilişki: Malatya özel sektör bankaları uygulaması
Çalışanlar için mutsuzluk kaynağı, örgüt için üretkenlik sorunu olması nedeniyle tatminsizlik, üzerinde özenle durulması gereken ve davranış araştırmalarında sıklıkla incelenen konulardan birisidir. Parasal özendirmeler, amaç bütünlüğünün sağlanması, yönetime katılmanın sağlanması, organizasyon yapısının gözden geçirilmesi, çalışma koşullarının sürekli iyileştirilmesi, sosyal ilişkilerin daha sıkı bir şekilde düzenlenmesi gibi önlemlerle tatminin arttırılması ve işten ayrılma eğilimlerinin azaltılması sağlanmalıdır.