Theses supervised by Prof. Dr. Metin Bülbül
16 theses · Kütahya Dumlupınar University
Pistacia Terebinthus bitkisinden lipaz enzimi saflaştırılması ve kinetik özelliklerinin incelenmesi
Lipazlar (triaçilgliserol açilhidrolaz, EC. 3.1.1.3), hidroliz, esterifikasyon, transesterifikasyon reaksiyonlarını katalizleme yeteneklerinden dolayı endüstride geniş bir uygulama alanına sahiptir. Son yıllarda ise lipazların kullanım alanlarının ve yerinin artması sebebiyle lipaz saflaştırma çalışmaları büyük önem kazanmıştır. Bu çalışmada menengiç (Pistacia terebinthus) meyvesinden lipaz enziminin saflaştırılması ve karakterizasyonu amaçlanmıştır. Menengiç meyvesinin proteinlerinin yağsızlaştırılmasından sonra jel filtrasyon metodu kullanılarak lipaz saflaştırılması yapılmıştır. Çalışma sonucunda menengiç meyvesi lipazının 1,25 kat saflaştırıldığı tespit edilmiştir. Saflaştırılan lipaz enzimi en yüksek aktiviteyi pH 5.6 ve 45 °C sıcaklıkta göstermektedir. Stabil pH 5.6 iken stabil sıcaklık 30 °C olarak belirlenmiştir. Menengiç meyvesi lipazının iki hafta boyunca aktivite ölçümleri yapılarak depo kararlılığı belirlenmiştir. 4 °C'de 16. günün sonunda enzim aktivitesinin yaklaşık %85'inin korunduğu gözlenmiştir. Substrat olarak triolein kullanılan menengiç meyvesi lipazının Km ve Vmax değerleri sırasıyla 0,2641mM ve 9,107U/dkmg enzim olarak hesaplanmıştır. Anahtar Kelimeler: Menengiç (Pistacia terebinthus) meyvesi, lipaz, saflaştırma, enzim kinetiği ve karakterizasyon.
Siyah hardal tohumundan ( Brassica nigra) lipaz enziminin saflaştırılması ve karakterizasyonu
Lipazlar yapıları incelendiğinde yağ asitlerinden ve gliserolden oluşturulan esterlerin su ile etkileşimi sonucunda ikiye ayrılan veya lipit yapılarında bulunan ester bağlarının oluşumunda katalizör görevini üstlenen enzimler olarak bilinirler. Çalışma ile lipaz saflaştırılan bitkisel kaynaklara bir alternatif oluşturulmuş ve ilk defa hardal tohumundan lipaz enziminin eldesi gerçekleşmiştir. Hardal tohumundan lipaz eldesi konusunda hardal tohumunun yapısında bulunan proteinlerin yağsızlaştırılması ile başlanmıştır. Jel filtrasyon kromotografisi prosesleri kullanılarak hardal tohumu lipazı saflaştırılmıştır. Bütün saflaştırma yöntemlerinde Bradford metoduna göre protein tayini yapılmış ve titrasyon işlemleri ile lipaz aktivitesi tayini gerçekleştirilmiştir. Buna bağlı olarak spesifik aktivitelerin hesaplanması yapılmıştır. İşlemler sonucunda hardal tohumu lipazının 37,89 kat saflaştırıldığı tespit edilmiştir. Saflaştırılan lipaz enzimi SDS-PAGE ile karakterizasyonu yapılmıştır. Enzim en yüksek aktiviteyi pH 5,6 ve 60 derecede göstermiş, ayrıca stabil pH ve stabil sıcaklık seviyeleri de 6,8 ve 4 ˚C olarak tespit edilmiştir. Lipaz enziminin depolanma kararlılığını belirlemek amacıyla iki hafta boyunca stabil şartlarda +4 ˚C derecede aktivitesini koruduğu tespit edilmiştir. Lipaz enzimleri için önemli parametrelerden olan Km ve Vmax değerleri hesaplanmış, substrat olarak da triolein kullanılmıştır. Km değeri 0,1222 mM ve Vmax değeri ise yaklaşık 1,0195 U/dk.mg enzim olarak bulunmuştur.
Kaju fıstığından (Anacardium occidentale) lipaz enziminin saflaştırılması ve karakterizasyonu
Lipazlar, su-yağ ara yüzeyinde gerçekleşen trigliseridlerin hidroliz reaksiyonunda katalizör olarak görev alan enzimlerdir. Organik yapıların sentezi, ilaç Ar-Ge departmanlarında, deterjan üretim proseslerinde, peynir üretiminde ve süt ürünleri endüstrisi gibi geniş bir yelpazeye sahip biyoteknolojik uygulamalarda kullanılmaktadır. Bu çalışmada kaju fıstığından lipaz enziminin saf olarak eldesi ve karakterizasyon işlemleri yapılmıştır. Bu çalışmada sanayi alanlarında kullanımı oldukça yaygın olan lipaz enzimi kaynaklarına yeni bir alternatif oluşturacak, kaju fıstığından lipaz enziminin saflaştırılması amaçlanmıştır. Kaju fıstığından lipaz enzimi saflaştırması sırasında ilk basamak olarak; kaju fıstığı proteinlerinin yağsızlaştırılması ile başlanmış, yağsızlaştırma işleminden sonra amonyum sülfat çöktürmesi, enzimi saf olarak elde edebilmek adına jel filtrasyon kromotagrafisi metodları kullanılarak kaju fıstığı lipazının saf olarak eldesi gerçekleştirilmiştir. Saflaştırma basamaklarında Bradford metodu kullanılarak protein tayini yapılmış ve titrimetrik analiz yöntemi kullanılarak lipaz enziminin aktivite ölçümleri ve spesifik aktivite hesaplamaları yapılmıştır. Yapılan ölçüm ve analizler sonucunda kaju fıstığı lipazının 66,45 kat saflaştırıldığı bulunmuştur. Kaju fıstığı lipazının karakterizasyon işlemleri SDS-PAGE ile yapılmıştır. Enzimin optimum şartları belirlenmiş ve bu şartlar altında enzimin maksimum düzeyde depo kararlılığı belirlenmiştir. Saflaştırılan lipaz enziminin en yüksek aktiviteyi pH 6,8 ve 60°C derece sıcaklıkta gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca enzimin stabil olarak kaldığı pH ve sıcaklık değeri ölçümlerinde stabil pH'ı 6,8 stabil sıcaklığının 40°C derece olduğu belirlenmiştir. Depo kararlılığını belirlemek amacıyla, on gün süreyle aktivite ölçümleri yapılmıştır. Enzim aktivitesinin on günün sonunda 4°C'de korunduğu gözlenmiştir. Substrat olarak triolein kullanılarak kaju fıstığı lipazının Km ve Vmax değerleri hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamalar sonucunda Km= 0,3355 mM ve Vmax= 0,936 U/dk. mg enzim olarak hesaplanmıştır.
Benzotiyazol türevlerinin ve metal komplekslerinin insan eritrosit karbonik anhidraz enzimleri üzerine etkilerinin incelenmesi
Karbonik anhidraz (CA) (E.C. 4.2.1.1.), karbondioksitin HCO3 ve H+ iyonlarına iki basamakta dönüşümlü hidratasyonu reaksiyonunu katalizleyen, aktif bölgesinde çinko iyonu bulunduran bir metaloenzimdir. İnsan göz dokusunda CA I, CA II ve CA IV izoenzimleri bulunur. Bunlardan CA I ve CA II izoenzimleri sitozolik iken, CA IV izoenzimi membrana bağlıdır. Karbonik anhidraz inhibitörleri, aköz humorun fazla salgılanmasıyla oluşan yüksek göz içi basıncını (IOP) düşürdükleri için glokom tedavisinde kullanılırlar. Bu çalışmada glokom hastalığı tedavisinde kullanılmaya aday yeni karbonik anhidraz inhibitörlerinin bu enzim üzerindeki inhibisyon etkileri in vitro olarak araştırılmıştır. Öncelikle insan eritrositlerinden hCA I ve hCA II izoenzimleri afinite jeli (Sepharose-4B-L-tirozin-sülfanilamid) kullanılarak saflaştırıldı. hCA I 1108,21 EU/mg protein spesifik aktivite ve %16,82 verimle, hCA II 2399,80 EU/mg protein spesifik aktivite ve %23,97 verimle saflaştırılmıştır. Kalitatif ve kantitatif protein tayini yapıldı ve SDS-PAGE elektroforezi ile enzimlerin saflığı kontrol edildi. Enzim aktiviteleri kinetik çalışmalarla belirlendi. Daha sonra sentezlenen bileşiklerin insan eritrosit hCA I ve hCA II izoenzimleri üzerindeki inhibisyon etkileri incelendi. Bileşiklerin inhibisyon etkisini belirlemek için karbonik anhidraz enziminin hidrataz ve esteraz aktiviteleri ölçüldü. İnhibisyon etkisi gösteren bileşikler için %Aktivite-[I] grafikleri çizilerek IC50 değerleri belirlendi. Lineweaver-Burk grafikleri çizilerek Ki sabitleri hesaplandı. Hidrataz IC50 değerleri hCA I için 2,55-84,07 µM arasında, hCA II için 1,91-56,48 µM arasında bulundu. Esteraz IC50 değerleri hCA I için 0,15-890 µM arasında, hCA II için ise 0,09-820 µM arasında bulundu. Ki değerleri ise hCA I için 0,06-4,38 µM arasında, hCA II için ise 0,04-3,5 µM arasında bulundu.
Haşhaş (Papaver somniferum L.) Tohumundan Lipaz Enziminin Saflaştırılması ve Karakterizasyonu
Lipazlar trigliseritlerin hidrolizini sağlayan enzimlerdir. Teknolojinin gelişmesiyle lipazların kullanım alanları artmış olup, lipaz saflaştırma büyük önem kazanmıştır. Bunula birlikte saflaştırma çalışmaları da artmıştır. Bu çalışmada haşhaş (Papaver somniferum L.) tohumu lipaz enziminin saflaştırılması ve karakterizasyonu amaçlanmıştır. İlk defa haşhaş tohumundan lipaz elde edilmiştir. Haşhaş tohumu proteinlerinde yağsızlaştırma işlemiyle yağların uzaklaştırılmasından sonra amonyum sülfat çöktürmesi ve jel filtrasyon kromatografisi yöntemlerinin kullanılmasıyla lipaz saflaştırılmıştır. Bu çalışmaların sonunda haşhaş tohumu lipazı 16,203 EU/mg protein, spesifik aktivite % 5,30 verim ile 22,29 kat saflaştırıldığı gözlenmiştir. Saflaştırılmış olan lipaz enziminde optimum pH 13,2 optimum sıcaklığı 60 ºC olarak tespit edilmiştir. Stabil pH 7,2 ve stabil sıcaklık 4 °C olarak belirlenmiştir. Haşhaş tohumu lipazının iki hafta süresince aktivite ölçümleri yapılarak depo kararlılığı belirlenmiştir. İki haftanın sonunda 4 °C'de enzimin aktivitesinin % 61 oranında korunduğu gözlenmiştir. Haşhaş tohumu lipazında substrat olarak triolein kullanılmış olup, Km ve Vmax değerleri hesaplanmıştır. Bu hesaplamanın sonucunda Km 0,678 mM ve Vmax 16,949 U/dk.mg enzim olarak bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Karakterizasyon, lipaz, haşhaş tohumu, saflaştırma.
Geçmişten günümüze astım hastalığı ve tedavi yöntemleri
Astım, çocukluk çağının en yaygın kronik hastalığı olup, 20. yüzyılın sonlarında salgın boyutlarına ulaşmıştır. Dünya Sağlık Örgütü dünyada 100-150 milyon kişinin astım hastası olduğunu, bu sayının giderek arttığını ve astım nedeniyle yılda 180 bin kişinin öldüğünü bildirmektedir. Bu veriler astımı dünyada en sık karşılaşılan kronik hastalıklardan biri yapmaktadır. Astımın artan yaygınlığı aynı zamanda diğer kronik bulaşıcı olmayan otoimmün hastalıkların gelişimi için artmış bir nüfus riski olduğunun bir göstergesi olabilir. Astımın nedeni tam olarak bilinememektedir. Günümüzde astıma neden olan karmaşık etmenlerin giderek daha iyi anlaşılması ve hastalığın temelinde yatan inflamasyonun azaltılmasını amaçlayan tedavilerin geliştirilmesine rağmen astımdan ölümlerin oranında artış olmaktadır. Astımda ölümlerin % 82'si kontrol edilebilen faktörler nedeni ile gerçekleşmektedir. Bu nedenle astım hastalarının bu faktörleri bilmeleri ve yaşam tarzlarını değiştirmeleri önemlidir. Son 2 yıl da astım gelişimi ve astım ataklarının potansiyel mekanizmalarını belirleme konusunda büyük ilerlemeler kaydetmiştir. Bu yeni anlayışlar, potansiyel terapötik müdahale için heyecan verici yeni yaklaşımların belirlenmesine ve geliştirilmesine yol açmıştır.
Sülfosalisilik asit türev komplekslerinin karbonik anhidraz izoenzimleri üzerinde inhibisyon etkilerinin incelenmesi
Karbonik anhidrazlar (CA) (E.C 4.2.1.1.) canlılarda karbondikoksit ile suyun, bikarbonat ve hidrojene geri dönüşümü reaksiyonlarını tersinir olarak katalizlenmesini sağlayan enzim ailesidir. Toplamda 16 adet izoenzimi bulunan CA metaloenzimi aktif merkezinde çinko iyonu içermektedir. CA I, CA II ve CA IV türleri insan göz dokusunda bulunmaktadır. Karbonik anhidraz inhibitörleri göz içi sıvı akışını azaltarak göz sıvı basıncının düşürülmesini sağlar ve glokom hastalığının tedavisinde kullanılırlar. Bu çalışmada, glokom tedavisi için aday, yeni sentezlenen sülfosalisalik asit türevi bileşiklerin karbonik anhidraz izoenzimleri olan hCA I ve hCA II üzerindeki inhibisyon etkileri in vitro olarak araştırılmıştır.
Sülfaguanidin grubu bulunduran dioksoakridin türevlerinin karbonik anhidraz enzimi üzerinde inhibisyon etkilerinin incelenmesi
Karbonik anhidraz (EC. 4. 2. 1. 1), CO2'in, HCO3 ve H+ iyonlarına iki basamakta dönüşümlü hidratasyonunu katalizleyen, çinko iyonlu metaloenzimlerden biridir. İnsan gözünde CA-I, CA-II ve CA-IV izoenzimleri bulunur. Karbonik anhidraz inhibitörleri, aköz humorun salgılanmasıyla oluşan yüksek göz içi basıncın (IOP) düşürdükleri için, glokom hastalığı tedavisinde etkili olarak kullanılırlar. Bu çalışmada glokom hastalığı tedavisinde kullanılmaya aday yeni karbonik anhidraz (CA) inhibitörlerinin, karbonik anhidraz enzimi üzerinde inhibisyon etkileri araştırılmıştır. Önce insan eritrositlerinden karbonik anhidraz enzimleri afinite jeli kullanılarak (Sepharose-4B-L-tirozin-sülfonilamid) saflaştırılmış ve daha sonra bu enzimlerle kinetik çalışmalar yapılmıştır. Daha sonra sentezlenen yeni bileşiklerin (1, 2, 3, 4, 5) insan eritrosit HCA enzimleri üzerindeki inhibisyon etkisi incelendi. Çalışmalarda karbonik anhidraz aktivitesinin belirlenmesinde esteraz aktivitelerinden faydalanıldı. HCA'nın esteraz aktivitesi üzerinde 1, 2, 3, 4, 5 no'lu bileşiklerin inhibisyon etkisi gösterdiği belirlenmiştir. İnhibisyon etkisi gösteren bileşikler için % aktivite-[I] grafikleri çizildi. Anahtar Kelimeler: Glokom, Karbonik Anhidraz, Sülfaguanidin ve dioksoakridin
Pamuk tohumundan (Gossypium hirsutum L.) lipaz enziminin saflaştırılması ve karakterizasyonu
Lipazlar, gliserol ile yağ asitlerinden oluşan esterlerin hidrolizini sağlayan ya da lipitlerin ester bağlarının oluşumunu katalizleyen enzimler olarak bilinirler. Lipazların, biyolojik proselerdeki kullanım alanları, yeri ve önemi günden güne artmaktadır. Bu çalışmada pamuk tohumundan lipaz enziminin saflaştırılması ve karakterizasyonu amaçlanmıştır. Bu çalışma ile sanayide kullanılan lipaz enzimlerine alternatif lipaz eldesi hedeflenmiştir ve ilk defa pamuk tohumundan lipaz enzimi elde edilmiştir. Pamuk tohumundan ilk defa lipaz enzimi saflaşrmak için; pamuk tohumlarının proteinlerinin yağsızlaştırılmasından sonra amonyum sülfat çöktürmesi, diyaliz, jel filtrasyon kromatografisi gibi metodlar kullanılarak pamuk tohumu lipazı saflaştırılmıştır. Her saflaştırma basamağında Bradford metoduna göre protein tayini ve titrimerik metod kullanılarak lipaz aktivitesi tayini yapılmış ve spesifik aktivite hesaplanmıştır. İşlemler sonucunda pamuk tohumu lipazının 35,2 kat saflaştırıldığı bulunmuştur. Pamuk tohumu lipazının SDS-PAGE ile karakterizasyonu ve molekül ağırlığı tayini yapılmıştır. Enzimin molekül ağırlığı 21kDa olarak hesaplanmıştır. Saflaştırılan enzim en yüksek aktiviteyi pH 10,4 ve 50°C sıcaklıkta göstermektedir. Ayrıca stabil pH 10,0 ve stabil sıcaklık 60°C olarak belirlenmiştir. Pamuk tohumundan elde edilen lipazın depo kararlılığını belirlemek için, iki hafta süreyle aktivite ölçümleri yapılmıştır. Enzim aktivitesinin iki haftanın sonunda 4°C'de korunduğu gözlenmiştir. Substrat olarak triolein kullanılan pamuk tohumu lipazının Km ve Vmax değerleri hesaplanmıştır. Km = 17,5178 mM ve Vmax= 9,5192 U/dk. mg enzim olarak hesaplanmıştır. Anahtar Kelimeler: Karakterizasyon, lipaz, pamuk tohumu, saflaştırma.
Anacardiaceae ailesinden (Pistacia vera L. cv. Siirt) Lipaz enzimlerinin saflaştırılması ve karakterizasyonu
Lipazlar, lipitlerin ester bağlarının hidrolizini katalizleyen, birçok canlıda trigliseridlerin (gıdasal lipitlerin)sindirim, taşınım ve işleniminde önemli rol alan hidroliz reaksiyonlarının yanı sıra esterifikasyon ve transesterifikasyon reaksiyonlarını da katalizleme yeteneğine sahip olan esterazların bir alt sınıfı enzimlerdir. Lipazlar, kimyasal sentezi ve ayrıştırılması zor özel bileşiklerin üretimi ve ayrıştırılması, geniş spektrumlardaki substratları kullanabilme yeteneklerine sahip oluşları, hidrolitik reaksiyon katalizinde kofaktöre gereksinim duymamaları, yan ürün oluşumunu engellemeleri gibi özelliklerinden dolayı son yıllarda biyolojik, endüstriyel, vs… gibi kullanım alanları giderek artmaktadır. Bu çalışmada alternatif bir kaynak olarak siirt fıstığı tohumundan lipaz enziminin saflaştırılması ve karakterizasyonu hedeflenmiştir. Siirt fıstığı tohumundan lipaz enzimi saflaştırabilmek için; siirt fıstığı tohumlarının proteinleri yağsızlaştırılarak amonyum sülfat çöktürmesi, diyaliz ve jel filtrasyon kromotografisi metodları kullanılarak siirt fıstık tohumları lipazı saflaştırılmaktadır. Her basamakta Bradford metoduna göre protein tayini, jel filtrasyon yöntemiyle sephadexG-100 jelinde saflaştırılmış, titrimerik metod lipaz aktivite tespiti yapılmış ve spesifik aktivite hesaplanmıştır. Elde edilen enzimlerin saflığının tespiti için aktivite ve elektroforez (SDS-PAGE) tayini yapılmıştır. Yapılan işlemler sonucunda antepfıstığı tohumu lipazının 1,97 kat saflaştırılmış olduğu tespit edilmiştir. Siirt fıstığı tohumundan saflaştırılan enzim en yüksek aktiviteyi 45°C optimum sıcaklıkta ve optimum pH 8,8'de göstermektedir. Ayrıca stabil sıcaklık 45°C ve stabil pH 8,4 olarak tespit edilmiştir. Siirt fıstığı tohumundan elde edilen lipaz enziminin depo kararlılığını tespit etmek için, 120 saat süreyle aktivite ölçümleri yapılmıştır. Enzim aktivitesinin 120 saat sonunda 45°C de korunduğu gözlemlenmiştir. Triolenin substratı kullanılarak antep fıstığı tohumu lipazının Km ve Vmax değerleri hesaplanmıştır. Vmax 15,60 U/dk. mg ve Km 0,078 Mm enzim olarak hesaplanmıştır.
Çam fıstığı tohumundan (Pinus pinea L.) lipaz enziminin saflaştırılması ve kinetik özelliklerinin incelenmesi
Lipazlar (triaçilgliserol açilhidrolazlar, E.C.3.1.1.3), canlılarda gliserol ve uzun zincirli yağ asitlerinden oluşan esterlerin sentezini ve hidrolizini katalizlerler. Lipazlar sanayide de, biyolojik proseslerdeki kullanım alanları gün geçtikçe artmaktadır. Bu çalışmada pinaceae familyasında yer alan çam fıstığı (Pinus pinea) türünün tohumlarından lipaz enziminin saflaştırılması ve kinetik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çam fıstığı tohumundan lipaz enzimi saflaştırmak için; yağsızlaştırma ve protein tayini yapılmıştır. Daha sonraki aşamalarda ise amonyum sülfat çöktürmesi, diyaliz, jel filtrasyon kromatografisi gibi metodlar kullanılmıştır. Elde edilen enzimlerin saflığını belirlemek için aktivite tayini ve elektroforez (SDS-PAGE) tayini yapılmıştır. Bu çalışmanın sonuçunda çam fıstığı tohumundan saflaştırılan enzimin optimum pH 4,8 ve optimum sıcaklığın 50°C olarak bulunmuştur. Ayrıca stabil pH 4,4 ve stabil sıcaklığı 50°C olarak belirlenmiştir. Çam fıstığı tohumundan elde edilen lipazın depo kararlılığı 4°C'de enzimin spesifik aktivitesinin korunmadığı ve enzimin dayanıksız olduğu gözlenmiştir. Çam fıstığı tohumu lipazının Km ve Vmax değerleri Km=0,0773 Mm ve Vmax 1,5013U/dk.mg olarak bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Çam fıstığı tohumu, Enzim kinetiği, Karakterizasyon, Lipaz, Saflaştırma.
Alzheimer hastalığı tedavisinde kullanılan normal ve alternatif yöntemler
Alzheimer hastalığı (AH), en sık görülen ancak yaşlılıkla sınırlı olmayan, iyileşmesi mümkün olmayan ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır. Tüm bilimsel çabalara rağmen, mevcut tedavi ve tanı stratejilerinde hala karşılanmamış birçok kriter ve boşluk bulunmakta ve bu da etkinliklerini sınırlamaktadır. Zayıf ilaç etkinliği, kan-beyin bariyeri (BBB) ve periferik yan etkiler gibi çeşitli biyolojik engellere ve ilacı terapötik gücünü koruyarak beyne tam olarak ulaştıracak umut verici taşıyıcıların eksikliğine bağlanmaktadır. Artan hastalık prevalansı ve etkili tedavinin mevcut olmaması, AH'yi tedavi etmek için daha yenilikçi, uygun ve makul fiyatlı bir yol geliştirilmesini gerektirmektedir. Bu ihtiyacı karşılamak için araştırmacılar, mevcut tedavi yöntemlerinin yanı sıra alternatif tedavi yöntemlerini araştırmıştır. Bu derlemede AH tedavisinde kullanılan normal ve alternatif yöntemler özetlenmiştir.
Koyun pankreasından lipaz enziminin saflaştırılması ve karakterizasyonu
Enzim Komitesi tarafından yapılan sınıflandırmada E.C.3.1.1.3. sınıfında bulunan lipazlar (triaçilgliserol açil hidrolazlar), trigliseritleri digliseritlere, monogliseritlere, yağ asitlerine ve gliserole parçalama görevine sahip olan hidrolaz ailesinin bir parçası olan serin hidrolazlardır. Bu çalışmada koyun pankreasından lipaz enziminin saflaştırılarak karakterizasyonu amaçlanmıştır. Koyun pankreası yağsızlaştırıldıktan sonra amonyum sülfat çöktürmesi, jel filtrasyon kromatografisi yöntemleri ile 16,2 kat saflaştırılmış lipaz elde edilmiştir. Yapılan her saflaştırma işleminden sonra protein tayini Lowry metodu kullanılarak ve lipaz aktivite tayini NaOH ile titrasyon metodu kullanılarak yapılmıştır. Saflaştırılan lipaz enzimi pH 8.0 ve 40℃'de en yüksek aktiviteyi göstermiştir. Saflaştırılan lipazın depo kararlılığı için bir hafta boyunca aktivite ölçümleri gerçekleştirildi. Koyun pankreas lipazının Km ve Vmax değerlerini belirlemek için substrat olarak triolein kullanılmıştır ve sırasıyla 76,86 mM ve 22,98 U/dk.mg.enzim olarak hesaplanmıştır.
Aspir (Carthamus tinctorius L.) tohumundan lipaz enziminin saflaştırılması ve karakterizasyonu
Lipaz, triaçilgliserollerin, gliserol ve yağ asitlerlerine hidrolizinde katalizör olarak görev alan bir enzimdir. Günümüzde biyoteknolojik gelişmelerin hız kazanması, lipaz enziminin kullanım alanlarını arttırmaktadır. Bu çalışma ile ilk kez aspir (Carthamus tinctorius L.) tohumundan lipaz saflaştırılması ve karakterizasyonu yapılarak literatüre katkı sağlamak amaçlanmıştır. Aspir tohumu proteinlerinin yağsızlaştırılması basamaklarında sırasıyla; yağların uzaklaştırılması, amonyum sülfat çöktürmesi, diyaliz, jel filtrasyon kromotografisi yöntemleri kullanılarak lipazın saflaştırılması yapılmıştır. Saflaştırma aşamalarında Lowry metoduna uygun olarak protein tayini yapılmıştır ve titrematik işlemler, aktivite tayinleri için gerçekleştirilmiştir. Yapılan işlemler sonucunda aspir tohumunun 8,47 kat saflaştığı tespit edilmiştir. İşlemler sonucunda spesifik aktivite değerleri de hesaplanmıştır. Lipaz enziminin saflaştırılma işleminin ardından SDS-PAGE ile karakterizasyon işlemi yapılmıştır. Yapılan işlemler sonucunda elde edilen bulgularda en iyi aktivite enzimde pH: 10,4 ve sıcaklıkta 60℃ olarak değerler not edilmiştir. Bununla beraber, stabil pH değeri 13,2 ve stabil sıcaklık seviyesi 50℃ olarak bulunmuştur. Lipaz enzimi depo kararlılığı da tespit edilmiş ve 5 gün üst üste yapılan ölçümlerde (60℃, pH:10,4) enzim aktivitesinde % 70 oranında bir azalma gözlenmiştir. Zeytinyağının ve triolein substratlığında yapılan Km= 25,49 mM ve Vmax değeri ise yaklaşık 5,6 U/dk.mg enzim olarak bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Aspir tohumu, Enzim, Karakterizasyon, Lipaz, Saflaştırma
Chia tohumundan (Salvia hispanica L.) lipaz enziminin saflaştırılması ve karakterizasyonu
Lipaz enzimleri trigliseritleri hidroliz ederler. Bu çalışmada chia tohumundan (Salvia hispanica L.) lipaz enzimin saflaştırılmış ve karakterizasyonunun incelenmesi amaçlanmıştır. Chia tohumdan lipaz enzimini saflaştırmak için öncelikle yağsızlaştırma işlemi ardından amonyum sülfat çöktürmesi ve jel filtrasyon kromatografisi metotları kullanılmıştır. Bu çalışmaların sonunda chia tohumu lipazının spesifik aktivitesi 672,1 EU/mg protein bulunmuştur. Chia tohumu lipazı, 25,5 kat saflaştırılmıştır. Saflaştırılan chia tohumu lipazının optimum sıcaklığı 60 ºC, optimum pH 13,2, stabil pH 13,2 ve stabil sıcaklık 60 °C olarak ölçülmüştür. Chia tohumu lipazı, 60 ºC de pH 13,2'de 5 gün boyunca bekletilmiş ve her gün aktiviteleri ölçülerek depo kararlılığına bakılmıştır. Beş gün boyunca ölçümlerin sonucunda enzim aktivitesinde % 62,5 azalma gözlenmiştir. Chia lipazında Km ve Vmax değeri subsrat triolein kullanılarak hesaplanmıştır. Km değeri yaklaşık 11,097 mM, Vmax değeri 582,14 U/dk.mg enzimdir. Anahtar Kelimeler: Chia tohumu, Karakterizasyon, Lipaz, Saflaştırma
Sığır pankreasından lipaz enziminin saflaştırılması ve bazı bitki ekstraktlarının bu enzim üzerinde etkisinin incelenmesi
Günümüzde kullanılan obezite ilaçlarının ciddi yan etkilerinin olması, daha etkili ve güvenilir tedavi yöntemlerinin aranmasına yol açmıştır. Son yıllarda araştırmalar, diyet yağlarının parçalanmasından sorumlu olan pankreas lipaz enziminin doğal ürünler ile inhibisyonuna odaklanmıştır. Bitki, mantar ve alg gibi doğal kaynaklardan elde edilen yeni lipaz inhibitörleri daha az yan etkilere sahip olması ve düşük toksisite göstermesi nedeniyle dikkat çekmiştir. Bu çalışmada; bazı bitki ekstraklarının sığır pankreatik lipaz üzerine etkilerinin in vitro incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, sığır pankreatik lipaz enzimi Sephadex-G-100 jel filtrasyon kromatografisi ile saflaştırılmıştır. Sığır pankreatik lipaz enziminin spesifik aktivitesi 452 U/mg protein olarak bulunmuştur ve enzim 16,71 kat saflaştırılmıştır. Enzimin moleküler ağırlığı SDS-PAGE ile 48 kDa olarak belirlenmiştir. Bitki ekstraktları maserasyon yöntemiyle hazırlandıktan sonra pankreatik lipaz üzerindeki etkileri incelenmiştir. İnhibisyon çalışmaları sonucunda, deve dikeni ekstraktının güçlü bir pankreatik lipaz inhibitörü olduğu ve anti-obezite ajan potansiyeli taşıdığını tespit edilmiştir. Deve dikeni ekstraktının IC50 değeri 24,81 µM olarak belirlenmiştir. Enginar yaprağı ekstraktı pankreatik lipazı 25 µM'da %11,35 inhibe ederken; zeytin yaprağı esktraktı %22,08 inhibe etmiştir. Sonuç olarak; deve dikeni, enginar yaprağı ve zeytin yaprağı ekstraktı PLE'ye karşı umut verici inhibisyon etki göstermiştir. Bu çalışma, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 2022-12 nolu proje kapsamında desteklenmiştir.