Theses supervised by Yrd. Doç. Dr. Murat Koç
15 theses · Yozgat Bozok University, Çağ University
Türkiye minuartia L. (Caryophyllaceae) cinsi Sabulina (reichb.) Graebner. seksiyonuna ait taksonların tohum mikromorfolojilerinin incelenmesi
Tohum mikromorfolojisine ait karakterler taksonomik değere sahip önemli özelliklerdir. Son yıllarda yapılan çalışmalar, tohum mikromorfolojisi karakterlerinin türlerin değerlendirilmesindeki önemini ortaya koymuştur. Bu çalışmada Türkiye'de yayılış gösteren Minuartia L. (Caryophyllaceae) cinsi Sabulina (Reichb.) Graebner. seksiyonuna ait taksonların tohum mikromorfolojisi bakımından birbirine olan yakınlık dereceleri belirlenmiştir. Taksonların tohum mikromorfolojisi Işık (IM) ve Taramalı Elektron Mikroskobu (TEM) ile incelenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda, tohumlar şekil bakımından böbreksi veya yuvarlak, renk bakımından koyu veya açık kahverengi, yüzeylerinin granüllü ve yüzey hücre kenar dişlerinin düzenli olduğu belirlenmiştir. Tespit edilen karakterler tablo halinde sunulmuş ve veriler kullanılarak bir ayrım anahtarı yapılmıştır.
Türkiye'de yayılış gösteren Bolanthus (Ser.) Rchb. cinsinin revizyonu
Bu çalışmada, Türkiye'de yayılış gösteren Bolanthus (Ser.) Rchb. cinsine ait taksonların revizyonu yapıldı. Revizyon kapsamına giren taksonlara ait örnekler ilgili literatürlerde belirtilen adreslerden yeteri miktarda toplanmıştır. Ayrıca Bozok Üniversitesi Biyoloji bölümü herbaryumu ile Ankara ANK, HUB, GAZI, İstanbul ISTO, ISTF, ISTE, Van VANF, İzmir EGE ve Konya KNYA herbaryumlarında bulunan örnekler değerlendirilmiştir. Öte yandan yurtdışında bulunan P (Paris), E (Edinburgh), K (Kew) ve G (Cenevre) herbaryumlarında saklanan tip örneklere ait fotoğraflar elde edilmiş ve incelenmiştir. Bolanthus cinsine ait taksonlara standart betimlemeler yapılarak teşhisteki zorluklar giderilmeye çalışılmıştır. Bu nedenle özellikle cins için oldukça önemli olan yaprak şekli ve internodlar arasındaki mesafe, koltuk altı demetlerinin yapısı, pedisel uzunluğu, çiçekdurumu tipi ve sıklığı, petal ucu, petal şekli ve petal/sepal oranı, meyve şekli ve meyve/sepal oranı ve tohum sayısı gibi karakterler kullanılmıştır. Taksonomik konum değiştirmeler kurallara uygun olarak yapılmıştır. Bu çalışmada ilgili taksonların yakın türler ile ilişkisi, habit resimleri, detaylı betimlemeleri ve dağılışları verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bolanthus, taksonomi, revizyon, Türkiye.
Türkiye Minuartia L. (Caryophyllaceae) cinsi acutiflorae (Fenzl) Hayek seksiyonuna ait taksonların tohum mikromorfolojilerinin incelenmesi
Tohum mikromorfolojisine ait karakterler taksonomik değere sahip önemli özelliklerdir. Son yıllarda yapılan çalışmalar, tohum mikromorfolojisi karakterlerinin türlerin değerlendirilmesindeki önemini ortaya koymuştur. Bu çalışmada Türkiye'de yayılış gösteren Minuartia L. (Caryophyllaceae) cinsi Acutiflorae (Fenzl) Hayek seksiyonuna ait taksonların tohum mikromorfolojisi bakımından birbirine olan yakınlık dereceleri belirlenmiştir. Taksonların tohum mikromorfolojisi ışık ve Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ile incelenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda, tohumlar şekil bakımından böbreksi veya yuvarlak, renk bakımından koyu veya açık kahverengi, yüzeylerinin granüllü ve yüzey hücre kenar dişlerinin düzenli olduğu belirlenmiştir. Tespit edilen karakterler tablo halinde sunulmuş ve veriler kullanılarak bir ayrım anahtarı yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Minuartia, Acutiflorae, tohum, mikromorfoloji, Türkiye.
Yükseköğretimde kalite uygulamalarının iş tatminine etkisinin karşılaştırmalı bir analizi: Mersin-Sakarya Üniversitesi uygulamaları
Günümüz küresel rekabet ortamında kalite uygulamaları bütün sektörlerde olduğu gibi yükseköğretim sektöründe de önemi hissedilmektedir. Bu kapsamda kalite felsefesini benimseyen Mersin Üniversitesinin ve Sakarya Üniversitesinin kalite uygulamaları inceleme konusu edilmiştir. Araştırmanın amacı; kalite uygulamaları ile iş tatmin düzeyi arasındaki ilişkiyi belirlemek ve iş tatminini etkileyen kalite uygulamalarını önem sırasına göre ortaya çıkarmaktır. Ayrıca kişisel ve kurumsal özellikler ile hem iş tatmini hem de kalite uygulamaları arasındaki ilişkinin ortaya çıkarılması da hedeflenmiştir. Bu doğrultuda araştırmanın evrenini oluşturan iki yükseköğretim kurumunda görev yapan akademik ve idari personelin tutumlarını ölçmek için Minnesota İş Tatmin Ölçeği ve Kalite Uygulamaları Ölçeği kullanılmıştır. Anket yoluyla elde edilen veriler bilgisayarda SPSS 20 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Öncelikle Likert tipindeki ölçekler Cronbach Alfa tekniği ile güvenirlik testine tabi tutulmuştur. Her iki ölçekte de alfa katsayısı +1 yakın çıkmıştır. Yapılan Kolmogorov-Smirnov Normallik testi ile evrenin normal dağılımdan farklılaştığı görülmüş ve bunun sonucunda analizlerde parametrik olmayan testler kullanılmıştır. Mann-Whitney U Testi ile üniversiteye, kadro türüne ve cinsiyete göre puanların farklı olup olmadığı, Kruskal-Wallis H Testi ile de yaşa, çalışma süresine, aylık gelire ve eğitim durumuna göre puanların farklı olup olmadığı incelenmiştir. Daha sonra Spearman's Rho Korelasyon analizi ile kalite uygulamaları ile iş tatmini arasındaki ilişki incelenmiştir. Yapılan korelasyon analizi sonucunda, kalite uygulamaları ile iş tatmini arasında pozitif bir ilişki olduğu görülmüştür.
Mobbinge neden olan etmenler ve mobbingle başa çıkma yöntemleri: Adana ilçeleri kamu hastanelerinde bir çalışma
Bu çalışmanın amacı, mobbing (psikolojik şiddet)'e neden olan etkenlerin, demografik değişkenler karşısında değişim gösterip göstermediğini saptamak ve mobbing ile başa çıkma yöntemleri hakkında önerilerde bulunmaktır. Çalışmada, mobbing kavramı hakkında bilgi verilmiş, mobbinge ortam hazırlayan nedenler anlatılarak, Adana Kamu hastanelerinde Doktor, Ebe-Hemşire ve Sekreterlik bölümünde çalışanların mobbing algısı tespit edilmiş, mobbinge maruz kalma durumunda bunun örgüt yapısı ile ilişkisi incelenmiştir. Ayrıca mobbing ile başa çıkma yöntemleri analiz edilmiştir. Araştırmanın evreni, Mart 2014'te Adana İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğine bağlı devlet hastanelerinin (akademik personel hariç) Doktor, Ebe-Hemşire ve Sekreterlik bölümünde görevini sürdüren 3353 çalışandır. Geliştirilen mobbing algı ölçeği ile anketi 425 kişi doldurarak uygulamaya katılmıştır. Analiz kısmında ise 405 anket dikkate alınmıştır. Araştırmada veriler, SPSS 20.0 programında, yüzde, ortalama, frekans, standart sapma, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve "t" testinden yararlanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularında; genel olarak, Adana İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğine bağlı devlet hastaneleri çalışanlarının, ankette belirtilen davranışlara düşük düzeyde maruz kaldıkları tespit edilmiştir. Çalışanların, mobbing algılarıyla ve mobbinge neden olan etmenlerle ilgili tutumlarının demografik değişkenlere göre farklılaştığı görülmüştür. Ayrıca ankete göre, yönetim ve çalışanlar arasında iletişim kopukluğu olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Mobbing, Psikolojik Şiddet, Sağlıkta Mobbing, Mobbing Nedenleri, Mobbingle Başaçıkma
Güvenlik birimlerinde çalışan x ve y kuşaklarının iş tatminini etkileyen faktörler
Bu araştırma, Hatay'da güvenlik birimlerinde çalışan X ve Y kuşaklarının iş tatminini etkileyen faktörleri saptamaya çalışan nicel bir çalışmadır. Ayrıca yapılan işin askeri personeller üzerindeki etkisini ortaya koymaya çalışmak da, bu araştırmanın amacını kapsamaktadır. Araştırmanın örneklemini Hatay ilinde görev yapan 308 askeri personel oluşturmaktadır. Bu çalışma, güvenlik birimlerinde çalışan personelleri X kuşağı (1965-1979) ve Y kuşağı (1980-1999) olarak farklı yaş grupları bakımından ele alıp, bu kuşakların iş tatmin düzeylerini ayrı ayrı inceleyen ilk araştırmadır. Araştırmada Hatay ilinde görev yapan TSK çalışanlarının iş tatmini düzeyine etki eden kişisel, örgütsel ve demografik etkenler tanımlanmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda örnekleme katılan askeri personellere "Kişisel Bilgi Formu" ile "Minnesota İş Doyum Ölçeği" verilerek doldurulması istenmiştir. Minnesota İş Doyum Ölçeği kullanılarak çalışanların içsel doyum, dışsal doyum ve genel doyum düzeyleri belirlenmiştir. Araştırmadaki verilerin istatiksel analizleri için "SPSS 22" paket programı kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde, çok değişkenli model olan Manova ve iki yönlü Anova analizleri kullanılmıştır.
İşçinin haklı fesih sebebi olarak mobbing üzerine bir değerlendirme
Bu çalışmanın amacı, mobbing (psikolojik şiddet)'in hukuki olarak değerlendirilmesi ile; işyerinde mobbing (psikolojik şiddet)'e maruz kalan işçilerin hangi hukuki yollara başvuracakları tespiti ve işçinin haklı fesih sebebi olarak mobbing olgusunun değerlendirilmesidir. Çalışmada mobbing kavramı hukuki olarak değerlendirilecek; işyerinde mobbingin etkileri, mobbinge neden olan etkenler ve mobbing ile başa çıkma yöntemleri ve işyerinde mobbinge maruz kalan işçinin iş akdini haklı sebeple derhal fesih hakkı değerlendirilecek, konu ile ilgili bilgi ve önerilerde bulunulacaktır. Çalışmanın birinci bölümünde; mobbing kavramının tanımı yapılarak kavramın tarihsel gelişimi hakkında bilgiler verilmiş; mobbinge ilişkin olarak çeşitli ülkelerdeki düzenlemeler hakkında açıklamalar yapılmıştır. Devamında, mobbing kavramı ile benzer kavramlar arasındaki ilişki tanımlanarak, mobbing süreci aşamaları ile birlikte ele alınmıştır. Ayrıca, mobbing sürecinde ortam ve roller tanımlanarak, mobbing davranışları kategorik olarak sınıflandırılmış; mobbingin etkileri ve mobbing ile mücadele yolları ele alınmıştır. İkinci bölümde hukuksal durum ve başvuru yolları, mobbinge uğrayan işçinin yasal hakları, işçinin kişilik hakları bağlamında işverenin işçiyi gözetme borcu kapsamında mobbingin değerlendirilmesi yapılmış; üçüncü bölümde ise işçinin haklı sebeple derhal fesih sebebi olarak mobbing olgusu değerlendirilerek genel itibariyle iş akdinin feshi, haklı nedenle fesih hakkının kullanılması ve süreçle ilgili bilgiler verilerek; haklı nedenle feshin hukuki sonuçları ele alınmıştır. Ayrıca mobbing ile ilgili örnek Yargıtay Kararları incelenmiştir.
Uluslararası Hukuk ve Türkiye - ABD ilişkileri bağlamında eleştirel bir bakış açısıyla İncirlik Üssü'nün kullanımına dair bazı tespitler
Bu çalışmada uluslararası hukuk ve Türkiye-ABD ilişkileri bağlamında eleştirel bir bakış açısıyla İncirlik Üssü'nün kullanımına dair bazı tespitler ele alınmaya çalışılmıştır. Tezin amacıkuruluşundan itibaren Türkiye-ABD ilişkilerinde temel unsur olarak yer alan İncirlik Üssü'nün, hukuki statüsünü bu statü kapsamında uluslararası hukuk ilkelerinin üssün kullanımında uygulanmasını ve Türk-ABD ilişkilerine olan etkisiniincelemektir. Çalışmanın birinci bölümünde Türk-Amerikan ilişkilerinin tarihsel sürecine yer verilmiştir. Kuruluşundan itibaren Osmanlı Devleti ile ticari ilişkilere başlayan ABD'nin I.Dünya Savaşından sonra Türkiye ile olan ilişkilerinde düşük profilli bir politika izlediği gözlenirken, II. Dünya Savaşının ardından ise Türkiye-ABD ilişkileri NATO'ya üye olma süreci ile beraber müttefik ülke konumuna ulaşmıştır. Soğuk Savaş döneminde ise SSCB tehdidi Türkiye'nin Batı ile uyumlu bir dış politika anlayışı izlemesine neden olmaktadır. İkinci bölümde Türk-Amerikan ilişkilerinde stratejik öneme sahip İncirlik Üssü'nün Amerika'nın üs politikası ve Ortadoğu'ya yönelik hedefleri ileberaber Türkiye-ABD ilişkilerinin seyrini belirleyen yegâne faktör olduğu açıklanmıştır. Üçüncü bölümde İncirlik Üssü'nün Soğuk Savaş tehdidine karşı caydırıcı bir üs olma görevinin yerini küresel terörle mücadele üssü olmaya bıraktığı yönünde bir eğilimin mevcudiyeti üzerinde durulmuştur. İncirlik Üssü, artık yenidünya düzeninde ulaşılmak istenen yeni misyonu ile yıllardır terörle mücadele eden Türkiye ve küresel terör çatısı altında Ortadoğu'ya hegemonyasını taşımak isteyen ABD'nindış politikasını yönlendirici özelliğe sahip olduğuna vurgu yapılmıştır. Dördüncü bölümde İncirlik Üssü'nün uluslararası hukukun temel ilkelerine, kurucu anlaşmalara ve iç hukuka uygun olarak kullanılıp kullanılmadığı tartışılmıştır. Sonuç bölümünde ise İncirlik Üssü'nün Türk-Amerikan ilişkilerinde yeri geldiğinde bir baskı aracı, yeri geldiğinde pazarlık unsuru olarak kullanıldığıüzerinde durularak, Üssün kullanımına dair yasal zeminine ilişkin çeşitli sonuçlara ulaşılmıştır.
Uluslararası işletmecilik faaliyetlerinde politik risk yönetim stratejilerinin oluşturulması ile ilgili Türk iş dünyası ve yatırımcıların algısı üzerine nitel bir araştırma
Küreselleşmenin etkisiyle, yerel olarak faaliyette bulunan işletmeler, artık giderek artan oranda, yurtdışında işletmecilik faaliyetlerinde bulunmaya başlamış ve her geçen gün Doğrudan Yabancı Yatırımların (DYY) önemi artmıştır. İşletmelerin uluslararasılaşma arzularının arka planında yer almakta olan ise bir dizi belirleyici bulunmaktadır. Gerçekleştirilen birçok araştırma sonucunda, doğrudan yabancı yatırımın belirleyicileri arasında, politik risklerin önemli bir yere sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca, bir ülkede ya da bölgedeki politik risklerin yüksek orandaki varlığı, mevcut DYY'lerin çıkışına, gerçekleşmesi planlanan DYY'lerden de vazgeçilmesine sebep olabilmektedir. Günümüzde, özellikle DYY'lerin gerçekleşmesinde yabancı yatırımcıların maruz kaldıkları/kalabilecekleri politik risk olgusunun tanımlanması ve analizi de yapılarak bu riskten kaçınılması ya da bu riskin stratejik açıdan yönetimiyle fırsata dönüştürülmesi veya riskin miminize edilmesi büyük önem taşımaktadır. Yatırım gerçekleştirilen ya da planlanan ev sahibi ülkelerde meydana gelen terörizm, savaş, ayaklanma ve darbe gibi politik şiddet olayları, toplumsal huzursuzluklar, hükümetlerin istikrarsızlığı ya da ortaya konulan ekonomi politikaları, sözleşme ihlalleri, kamulaştırma ve millileştirme gibi birçok sebepten kaynaklanan politik riskin, yatırımcıların faaliyetlerinin sürdürülmesi noktasında hayati öneme sahip olduğu açıkça görülmektedir. Bu çalışma, hem politik risk gibi güncel ve hayati öneme sahip bir olgunun tanımlanarak yurtdışında yatırım faaliyetlerinde bulunan Türk yatırımcılara politik riskin etkileri, stratejik açıdan yönetimi ve ayrıca politik riske sahip bölgelerin de tespit edilerek yeni bir perspektif sağlaması, hem de özellikle Türk alanyazınındaki politik risk araştırmalarında açıkça görülen eksikliğin giderilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Türkiye'de politik risk konusunda uzman, Türk iş dünyası ve yurtdışında yatırım gerçekleştiren Türk yatırımcılarla görüşmelerden elde edilen veriler ışığında, bilgisayar destekli "NVIVO 10.0" programı yardımıyla içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen analiz doğrultusunda, Türk yatırımcılar açısından, DYY kararlarında politik riskler, ekonomik faktörler ve hukuki yapı ile birlikte en önemli belirleyiciler olmuştur. Politik risklerin ise, faaliyetlerin zarar görmesi, faaliyetlerin geçici olarak ve tamamen durdurulması olmak üzere üç farklı şekilde olumsuz etkisi bulunmaktadır. En yüksek politik riske sahip olan bölgelerle ilgili algılamaların Kuzey Afrika ve Ortadoğu (MENA), en düşük politik riske sahip bölgelerin ise Avrupa, Kuzey Amerika ve Güneydoğu Asya Bölgeleri'nin üzerinde yoğunlaştığı görülmüştür. İşletmelerin, gelecek yatırım projeksiyonlarında ise, "Dünya Politik Risk Haritaları"nda yüksek derecede riske sahip olduğu belirtilmesine rağmen Sahra Altı Afrika Bölgesi, sunmuş olduğu fırsatlar doğrultusunda özellikle ön plana çıkmıştır. Yatırımcılar, ev sahibi ülkelerde, başta savaş olmak üzere, politik risk faktörlerinden, iç karışıklık, mevzuat değişiklikleri ve bürokratik engellere en sık olarak maruz kalmıştır. Yatırımcılar, politik risk analizinde en çok dâhili analiz ve ev sahibi ülkeyi ziyaret yöntemlerini kullanmakta olup, politik risklerin yönetiminde ise en çok Sivil Toplum Kuruluşları (STK) ile ev sahibi ülke hükümetiyle ilişki geliştirme stratejilerinden faydalanmaktadır. Ayrıca, Türk yatırımcıların görüşlerinden elde edilen sonuç ile iş dünyasının tavsiyeleri doğrultusunda, politik riski azaltmada önemli bir strateji olan politik risk sigortasından, Türk yatırımcıların daha çok faydalanması ve önem vermesi gerektiği sonucu ortaya çıkmıştır.
Üniversitelerin strateji belgelerinin DPT Kılavuzundaki kriterlerle uygunluğunun incelenmesi üzerine Akdeniz Bölgesi üniversitelerinde bir araştırma
Bu çalışmanın yapıldığı dönemde Türkiye'de toplam 196 üniversite bulunmaktadır. Bunların 123'ü devlet üniversitesi, 73'ü vakıf üniversitesidir. Bu çalışmada Akdeniz Bölgesi'nden 9 devlet ve 5 vakıf olmak üzere toplam 14 üniversitenin hazırlamış olduğu ve kendi internet sitelerinde yayımlanan stratejik planlarının araştırması yapılmıştır. Bunun için Devlet Planlama Teşkilatının(DPT) kamu kurum ve kuruluşlarını kapsayacak şekilde hazırladığı "Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu" esas alınmıştır. Amaç, bir bilimsel merkez ve öncü kuruluş kabul edilen üniversitelerin yaptıkları çalışmalar sonucunda hazırlanan stratejik planların yürürlükteki mevzuata uygunluk durumunu saptamaktır. Bu araştırma doküman incelemesiyle nitel araştırmada betimsel analizi esas almıştır. Kılavuzda belirtilen Giriş, Hazırlık Çalışmaları, Durum Analizi, Geleceğe Bakış, Maliyetlendirme, İzleme ve Değerlendirme kriterlerinin Kılavuza uygunluğu betimsel nitel veri analiziyle kıyaslamalı olarak incelenmiştir. Çalışmada,ayrıca stratejik planların yükseköğretim kurumlarındakihazırlanma sürecinin DPT Kılavuzuna uygunluğu araştırılmıştır. Araştırma neticesinde devlet ve vakıf üniversitelerinde stratejik planlar yapılırken hazırlık çalışmaları, durum analizi, geleceğe bakış, maliyetlendirme, izleme ve değerlendirme safhalarında elde edilen bulgulardaki eksikliklerin ve düzeltilmeye ihtiyaç gösteren konuların bulunduğu anlaşılmıştır. Tespit edilen hususlar ışığında sonuç ve öneriler ortaya koyularak, geleceğe ilişkin öngörülerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Stratejik Yönetim, Devlet ve Vakıf Üniversitesi, Yükseköğretim, Stratejik Plan, Akdeniz Bölgesi, Maliyetlendirme, Kıyaslama Tekniği, Nitel Veri, Doküman İncelemesi, İçerik Analizi.
Yönetici kadınlar ve orta yetişkinlik dönemleri arasındaki etkileşimin iş tatminleri üzerine etkisine dair görgül bir çalışma
Bu çalışmanın amacı; yönetici kadınlar ve orta yetişkinlik dönemleri arasındaki etkileşimin iş tatminleri üzerine etkisini ortaya koymak, iş tatmin düzeylerinin yaş dönemlerine göre farklılaşmasını incelemek ve yaş dönemleri ile iş tatmin düzeyleri arasındaki ilişkiyi tespit edebilmektir. Araştırmanın evrenini, 2016 yılında, Adana ve Mersin bölgesindeki sanayi ve hizmet sektörlerinde çalışan kadın yöneticiler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise 2016 Mayıs-Temmuz aylarında Adana ve Mersin'de sanayi ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren Mersin Ticaret ve Sanayi Odası, Adana Ticaret Odası, Adana Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği, Mersin GİŞKAD, Adana İŞKAD'a bağlı çalışan kadın yöneticilerden tesadüfî olarak seçilerek oluşturulmuştur. Bu araştırmada, araştırma modeli olarak nicel araştırma türlerinden olan tarama modellerinden, ilişkisel (korelasyonel) tarama modeli kullanılmıştır. Ölçeklendirilmiş tüm sorular için ve temel boyutlar için geçerlilik/güvenilirlik analizi yapılmıştır. Güvenirlik analizi sonucunda anket ,645 derecede güvenilir olarak tespit edilmiştir. Araştırmada kullanılan anket formu iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde demografik bilgilerle ilgili soruların olduğu kişisel bilgi formu (Ek1), ikinci bölümde iş tatminini ölçmek amacıyla Spector'un İş Tatmin Ölçeği (Ek2) kullanılmıştır. Anketlerin toplanmasından sonra verilerin istatistiksel analizinde SPSS 20.0 paket programı kullanılmıştır. Kategorik ölçümler sayı ve yüzde olarak, sürekli ölçümlerse ortalama ve standart sapma olarak özetlenmiştir. Gruplar arasındaki sürekli ölçümlerin karşılaştırılmasında dağılımlar kontrol edilmiş, parametrik dağılım ön şart varsayımı sağlandığından Tek Yönlü Varyans Analizi ve Bağımsız Grup T testi kullanılmıştır. Üç ve üzeri değişken içeren grupların ikili karşılaştırmalarda Post-Hoc Tukey analizi kullanılmıştır. Tüm testlerde istatistiksel önem düzeyi 0.05 olarak alıınmıştır. Araştırma sonucunda yaş değişkenine göre ileri yaş dönemindeki kadın yöneticilerde, medeni durum değişkenine göre dul olan kadın yöneticiler, çocuk sahibi olma durumu değişkenine göre çocuğu olan kadın yöneticiler, eğitim durumu değişkenine göre lise mezunu olan kadın yöneticiler, kıdem değişkeni durumuna göre 1-6 yıl arası ve 23 yıl ve üzeri kıdem yılına sahip olan kadın yöneticiler, statü durumuna göre üst kademe yöneticisi olan kadın yöneticiler, aylık gelir değişkenine göre 3501-5000 arasında gelire sahip olan kadın yöneticiler daha yüksek iş tatmin düzeyine sahiptirler. Toplam iş tatmin durumuna göre kadın yöneticiler, iş tatminin yeterli olduğuna kısmen katıldıklarını belirtmişlerdir. Ayrıca yaş değişkeni ile iş tatmini arasında pozitif yönde ve istatiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. (r=,177) (p,003). Anahtar Kelimeler: İş tatmini, Yönetici, Yöneticilik, Kadın yönetici, Orta yetişkin,menopoz, Spector iş tatmini ölçeği
Y kuşağı üniversite öğrencilerinin beş faktör kişilik özellikleri ve liderlik algıları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Kişilik, psikoloji alanında geniş kapsamı olan kavramlardan biridir. İnsanların gösterdikleri bireysel farklılıklar bu kavramın tanımlanmasının yanı sıra etkilerinin de değerlendirilmesini zorunlu hale getirmiştir. Buna bağlı olarak liderlik kavramı da bireylerin, toplumların, kültürlerin, kuşakların algılamalarına göre farklılık göstermektedir. Gelecekte Türkiye'nin ve dünyanın siyaseti, iş yaşamı, sosyal yaşamı ve insanlık tarihinin akışında karar alıcı ve uygulayıcısı konumunda yer alacak olan Y kuşağı bireylerinin, hem kişilik özellikleri hem de liderlik konusundaki beklentileri, algıları önemle değerlendirilmesi gereken bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada Y Kuşağının liderlik algılarını beş faktör kişilik özellikleri boyutunda araştırmayı amaçlanmıştır. Araştırma vakıf ve kamu olmak üzere Mersin ilinde faaliyet gösteren, Çağ ve Mersin üniversitelerinin, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Fen Edebiyat Fakültesi ve Çağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi Y kuşağı üyeleri olan, son sınıfta okuyan 456 öğrenciden oluşan katılımcılardan elde edilen verilerin değerlendirilmesi ile sonuca ulaşılmıştır. Bulgulara ulaşmak için, görüş ve inançların belirlenmesini sağlaması ve geniş örneklem grubuna uygulanması nedeniyle tarama modeli seçilmiştir. Anket Formu ile birlikte 30 Maddeden oluşan Hızlı Büyük Beşli Kişilik Testi ve yine 30 Maddeden oluşan Liderlik Uygulamaları Envanteri uygulanmıştır. Elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS16.0 istatistik paket programı ile sağlanmıştır. Bağımsız değişkenlere göre karşılaştırma ve ilişkilerin belirlenmesi amacıyla verilerin parametrik değerlendirmeleri yapılmıştır. Katılımcıların kurum ve cinsiyetlerine ilişkin bulgularında frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri belirlenmiştir. İstatistiksel analizlerde ''Mann Whitney U Testi'' kullanılmıştır. Her iki tür üniversite öğrencilerinin kişilik özellikleri ve liderlik uygulamalarına ilişkin görüşlerinin, vakıf veya kamu üniversitesi öğrencisi olmalarına göre farklılık yaratmadığı bulunmuştur. Kişilik özelliklerinin ve liderlik uygulamaları alt boyutlarının büyük bölümü arasında anlamlı düzeyde ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sonuçlar literatür yardımı ile değerlendirilmiştir. Anahtar Sözcükler: KiĢilik, Liderlik, Y KuĢağı, BeĢ Faktör KiĢilik
Yerel yönetimlerde işgörenlerin bireysel özelliklerinin, iş tatmini ve örgütsel bağlılık ile ilişkisi üzerine bir araştırma: Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi örneği
Bu çalışmanın amacı iş tatmini ile örgütsel bağlılık seviyelerini belirlemek ve bu iki tutum arasındaki ilişki ile yerel yönetimlerde iş görenlerin bireysel özelliklerinin bu tutumlarla olan etkileşimlerini incelemektir. Bu amaçla veri toplama tekniği olarak anket kullanılmış, evren olarak da Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi çalışanları seçilmiştir. Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde konuya giriş yapılmış, araştırmanın amacına, problemine, önemine değinilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde iş tatmininin ve örgütsel bağlılığın kavramsal çerçevesi ayrı ayrı ele alınmış, bu iki tutumu etkileyen başlıca faktörlere yer verilmiş ve iş tatmini ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişki üzerinde durulmuş ve birbirini etkileyen unsurlar literatürdeki örnekleri ile anlatılmıştır. Üçüncü bölümde de araştırma yöntemi ve kullanılan teknikler üzerine bilgiler verilmiştir. Bulgular ve yorumların olduğu dördüncü bölümde ise veri analizi ile elde edilen sonuçların genel bir değerlendirmesi yapılarak literatür desteğiyle de sonuç ve öneriler kısmı yazılmıştır. Yapılan araştırmanın sonucunda iş tatmininin cinsiyete göre farklılık gösterdiği, kurum içi çalışma süresi ile toplam çalışma sürelerinin iş tatminini etkilediği gözlemlenmiştir. Bununla birlikte örgütsel bağlılığın eğitim düzeyine göre farklılık gösterdiği yapılan analizler neticesinde elde edilmiştir. Ayrıca iş tatmini ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkiyi test etmek amacıyla yapılan analizlerde bu iki tutum arasında pozitif yönde bir ilişkinin olduğu, iş tatmini arttıkça örgütsel bağlılığın da arttığı görülmüştür.
(Y) kuşağında liderlik tarzı beklentisine etki eden kişilik faktörü üzerine kesitsel bir çalışma
Bu çalışmanın hedefi, Y kuşağının liderlik tarzı beklentilerini belirlemek ve bu doğrultuda Y kuşağına ilişkin bireysel özellikleri tespit ederek incelemektir. Bu kapsamda, Y kuşağı ile yönetim ilişkisinin liderlik tarzı beklentileri sorgulanarak, Y kuşağının yöneticiye ve yönetime bakışı yönetim fonksiyonları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Y kuşağına mensup bireylerin kişilik özelliklerinin tespit edilmesi amacıyla Hızlı Büyük Beşli Kişilik Testi (HBBKT), Y kuşağı-yönetim ilişkisi liderlik tarzı beklentilerinin tespit edilmesi için ise katılımcılara Liderlik Uygulamaları Ölçeği uygulanmıştır. 212 katılımcının yardımı ile Y kuşağına mensup bireylerin kişilik özelliklerinin ve liderlik tarzı beklentilerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmanın evrenini, 18-36 yaş arasındaki Mersin merkezde yaşayan Y kuşağına mensup bireyler oluşturmaktadır. Bu çalışmanın örneklemini ise, Mersin merkezde yaşayan en az lise ve üniversite düzeyinde öğretim görmüş olan 212 (124 kadın, 88 erkek) Y kuşağına mensup bireyler oluşturmaktadır. Katılımcılardan verilerin elde edilmesinde rastgele (randomize) örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışma yedi bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde kuşak kavramı, ikinci bölümünde Y kuşağı kavramı ve üçüncü bölümde ise liderlik kavramı alt başlıkları ile açıklanmıştır. Çalışmanın dördüncü bölümünde ise Y kuşağı ile liderlik arasındaki ilişki üzerinde durulmuş ve birbirlerini etkileyen unsurlar literatürdeki örnekleri ile anlatılmıştır. Beşinci bölümde ise araştırmanın amacı, hedefi, yöntemi ve kullanılan analiz teknikleri üzerine bilgiler verilmiştir. Bulgular ve yorumların olduğu altıncı bölümde ise veri analizi ile elde edilen sonuçların genel bir değerlendirmesi yapılarak literatür desteğiyle de yedinci bölümde sonuç ve öneriler kısmı yazılmıştır. Yapılan araştırmanın sonucunda kişilik özelliklerinin liderlik tarzı beklentisi üzerinde etkili olduğu, Y kuşağının kişilik özelliklerinin liderlik tarzı beklentisini etkilediği, medeni durum ve eğitim düzeyi değişkenlerinin Y kuşağına mensup bireylerin liderlik tarzı algısı üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Y kuşağı, liderlik
Y kuşağının iki farklı döneminin tercih ettiği liderlik tarzı üzerine görgül bir araştırma: Seyhan Belediyesi örneği
Bu çalışmanın amacı, çalışan Y kuşağının tercih etmiş olduğu liderlik tarzını Türk yönetim kültürü kapsamında incelemektir. Çalışmanın evrenini Adana ilinde faaliyet gösteren bir ilçe belediyesinde yaşları 18 ile 36 arasında değişen belediye çalışanları oluşturmaktadır. Katılımcılardan yaşları 26-36 arasında değişenlerle 18-25 arasında değişenleri I. ve II. yaş grubu Y kuşağı olarak çalışmada ayrıca değerlendirilmiştir. Bu ayrımdan yola çıkarak Y kuşağının ilk yarısında doğanlar ile ikinci yarısında doğanların tercih ettikleri liderlik tarzı arasında bir farklılaşma olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Bu araştırmada, birincil veri elde etme yöntemlerinden biri olan anket yönteminden yararlanılmıştır. İki bölümden oluşan anket formları elden dağıtılarak veriler toplanmıştır. Araştırmada veri toplama amacı ile ilk bölümde araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu'' ile katılımcıların bazı sosyodemografik özelliklerine (yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, görev, toplam hizmet süresi ve iş tecrübesi) bakılmıştır. Çalışmanın ikinci ve son bölümü ise katılımcıların tercih ettikleri liderlik tarzını ölçmeye yönelik liderlik ölçeği ile ilgili sorulardan oluşmaktadır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 22 (Statistical Package for Social Sciences for Windows 22.0) programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemleri olarak sayı, yüzde, ortalama, standart sapma kullanılmıştır. İki bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında man whitney-u testi, ikiden fazla bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında kruskall whallis testi kullanılmıştır. Kruskall whallis testi sonrasında farklılıkları belirlemek üzere tamamlayıcı olarak man whitney-u testi testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular %95 güven aralığında, %5 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Bu araştırmada Dönüştürücü Liderlik boyutunun güvenirlik katsayısı alpha=0,724; Etkileşimci Liderlik boyutunun güvenirlik katsayısı alpha=0,833; Babacan Liderlik boyutunun güvenirlik katsayısı alpha=0,774; Hizmetkar Liderlik boyutunun güvenirlik katsayısı alpha=0,867 olarak bulunmuştur. Araştırma sonucunda katılımcıların dönüştürücü liderlik tarzını etkileşimci, babacan ve hizmetkar liderlik tarzlarına göre daha fazla benimsedikleri, en az tercih ettikleri liderlik tazının da babacan liderlik tarzı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca katılımcılar iki farklı yaş aralığı olarak değerlendirildiğinde ise I. ve II. Y kuşağı çalışanlarının hizmetkar liderlik tarzı tercih puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık görülürken, dönüştürücü, etkileşimci ve babacan liderlik tarzı tercih puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Ve sonuçlar literatür yardımı ile değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Y Kuşağı, Liderlik, Liderlik Yaklaşımları, Liderlik Tarzları, Türk Kültürü