Theses supervised by Doç. Dr. Mustafa Soba
30 theses · Uşak University
Lüks tüketim algısı ile içsel ve dışsal değerler arasındaki ilişki: Uşak ili örneği
Lüks, geçmişten günümüze tarihsel ve kültürel olayların etkisiyle farklı tanımlarla ifade edilmiş ve kişiden kişiye değişen bir olguya dönüşmüştür. Günümüzde ise, çağın getirdiği yenilikler ve toplumu oluşturan kuşakların farklı talepleri doğrultusunda yeni lüks olarak tanımlanan çok daha farklı bir lüks kavramı ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda bu araştırmanın amacı lüks tüketim algısı ile içsel ve dışsal değerler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Başka bir ifade ile tüketicilerin pazarda yer alan çeşitli sektörlerdeki lüks marka ve ürünlere olan mevcut marka bağlılıklarının tespit edilerek, kısa ve orta dönemde lüks tüketim tercihleri konusunda oluşacak durumun öngörülmesini amaçlanmaktadır. Bu amaçlarla çalışmada 18-65 yaş arasında ve Uşak'ta yaşayan 453 kişiye anket uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda yeni lüks algısı ve geleneksel lüks algısı ile içsel ve dışsal değerler arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Çalışmada ayrıca tüketicilerin demografik özelliklerine göre yeni lüks algısı ve geleneksel lüks algısı farklılaştığı ortaya konmuştur.
Hastane personeli seçiminin çok kriterli karar verme yöntemleriyle karşılaştırmalı analizi
İnsan kaynakları yönetiminin en önemli problemlerinden olan personel seçimi, işletmeler için verilmesi gereken kararlardan bir tanesidir. Personel seçimi, işin gerektirdiği çeşitli kriterleri içinde barındırması gereken çok ölçütlü bir karar problemidir. İşletmelerde personel seçiminde gerekli bütün kriterlerin ele alınması, aynı zamanda alternatiflerin arasında kıyaslama yapılarak doğru seçim kararının verilmesi gerekmektedir. Bu nedenle çalışmada personel seçim problemi üzerinde durulmuş ve çok kriterli karar verme yöntemlerinden yararlanılmıştır. Bu tezin amacı, işletmeler için önemi büyük olan personel seçimi konusunun çok kriterli karar verme yöntemleri yardımı ile çözülmesi ve kullanılan yöntemlerin sonuçlarının karşılaştırılmasıdır. Bu kapsamda kamuda faaliyet gösteren bir hastanenin dahiliye bölümünde çalışmakta olan yedi hemşire AHP ve GİA yöntemlerine göre değerlendirilmiş ve elde edilen sıralama sonuçları karşılaştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda en yüksek ağırlığa sahip olan kriter, mesleki yeterlilik olarak bulunurken iki yöntem için de en yüksek mesleki yeterlilik puanına sahip olan alternatifin birinci olduğu bulgulanmıştır. Anahtar Kelimeler: Personel Seçimi, Çok Kriterli Karar Verme, Analitik Hiyerarşi Prosesi, Gri İlişkisel Analiz.
Tüketicilerde marka aşkının marka memnuniyeti ve marka sadakatine etkisi: Uşak Üniversitesi çalışanları örneği
Tüketici ile marka arasında duygusal anlamda oluşan bağ marka aşkı olarak değerlendirilmektedir. Tüketicilerin markaya aşkla bağlanması marka ile ilişkilerini uzun süreli olarak devam ettirmesini sağlamaktadır. İşletmelerin varlıklarını sürdürebilmeleri için oluşan bu bağ önem taşımaktadır. Tüketici ile marka arasında oluşan marka aşkının güçlü olması, tüketicilerin kendi markalarının rakip işletme markalarından güvenli olması ve işletmelerin kendilerini değiştirerek yeniliklere açık olmasına bağlıdır. İşletmeler güçlü bağı sağladıklarında tüketici memnuniyeti, yeniden satın alma niyeti ve başkalarına tavsiye etme davranışı sağlanmaktadır. Bu çalışmada marka aşkı, marka memnuniyeti ve marka sadakatinin etkilerinin tespit edilmesi için Uşak Üniversitesi (akademik personel ve idari personel) çalışanları arasından kolayda örnekle yöntemi ile belirlenen bir kitle üzerinde saha çalışması yürütülmüştür. Anket sonuçlarının analizi SPSS 23 ve AMOS 18 programları ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, marka aşkının, marka memnuniyeti; marka memnuniyetinin ise marka sadakatinin boyutları olan tekrar satın alma niyeti ve başkalarına tavsiye niyeti üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğunu göstermektedir.
Müşteri tatmininin müşteri sadakati üzerine etkisi
İşletmeler geçmiş yıllarda üzerinde çok durdukları müşteri kazanma faaliyetlerine ek olarak artık elde edilmiş müşteriyi işletmeye sadık hale getirmeye çabalamaktadırlar. Bu çabaların sebebi olarak ise sadık müşterilere sahip olmanın yeni müşteri kazanmak için yapılan harcamalardan daha az maliyetli olması başta gelmektedir. Bu bağlamda araştırmada Uşak ilinde ulunan bir alışveriş merkezi müşterilerinin tatmin seviyelerinin belirlenmesi, tatmine etki eden faktörlerin düzeylerinin ölçülmesi ve hem bu faktörlerin hem de genel müşteri tatmininin müşteri sadakati üzerine etkisi incelenmeye çalışılmıştır. Araştırmaya esas veriler yüz yüze anket yöntemiyle elde edilerek korelasyon ve regresyon analizleri uygulanarak müşteri tatmini ile müşteri tatminini oluşturan faktörlerin, müşteri sadakati üzerine etkisi araştırılmıştır. Araştırma sonucunda müşteri tatmini ile müşteri sadakati değişkenleri arasında pozitif yönlü kuvvetli bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Ayrıca müşteri tatminini oluşturan faktörlerin de ayrı ayrı müşteri sadakati üzerinde pozitif yönlü etkisinin var olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Retro pazarlama uygulamalarının marka bağlılığı ve satın alma niyeti üzerindeki etkisi
Gelişen ve değişen pazarlama anlayışlarıyla birlikte tüketici davranışlarında da değişimler yaşanmaktadır. Değişimlerle birlikte birçok farklı pazarlama stratejileri geliştirilmiş ve günümüzde geçmişe duyulan özlem duygusu pazarlama alanında kullanılmaya başlanmıştır. İçinde bulunulan postmodern dönemde tüketicilerin geçmişe olan özlemi artmakta ve yaşadığı eski güzel günleri yeniden yaşamak istemektedir. Bu sebeple pazarlama alanında retro pazarlama, retro marka ve nostalji pazarlaması gibi kavramların önemi giderek artmaktadır. Bu araştırmada retro pazarlama uygulamalarının marka bağlılığı ve satın alma niyeti üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı, retro pazarlama uygulamaları başlığı altında marka imajı, marka güveni ve tüketicilerin nostalji eğiliminin marka bağlılığı ve satın alma niyeti üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerinin tespit edilmesidir. Araştırmanın ana kütlesini, Uşak ilinde yaşayan tüketiciler oluşturmaktadır. Araştırmada kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenen 408 kişiye ulaşılmış ve yüz yüze anket yöntemi ile veriler toplanmıştır. Anket sonuçlarından elde edilen veriler SPSS 18 ve AMOS 22 programları ile analiz edilmiştir. Araştırmanın hipotezleri yapısal eşitlik modelinden yararlanılarak test edilmiştir. Araştırma verilerinin analizi sonucunda; nostalji eğilimi ve retro markaya duyulan güvenin marka bağlılığını, marka bağlılığının da satın alma niyetini doğrudan etkilediği gözlemlenmiştir. Ayrıca, nostalji eğiliminin ve retro markaya duyulan güvenin marka bağlılığı üzerinden satın alma niyeti üzerinde dolaylı etkilerinin olduğu sonucuna varılmıştır.
Veri zarflama analizi ile banka etkinliklerinin değerlendirilmesi: 2006-2017 dönemi uygulaması
Bankacılık sektörü finansal sistemin işleyişinde aracılık fonksiyonu sayesinde aktif rol oynamaktadır. Dengeli bir ilerleme kaydeden ülke ekonomisi için güçlü ve sağlam bir bankacılık sistemi gerekmektedir. Ancak bankacılık sektörü finansal piyasalarda aniden ortaya çıkan bozulmalardan ve olumsuz durumlardan hızlı bir şekilde etkilenmektedir. Buna göre ekonomide meydana gelen krizlerin neden olduğu sorunlar ile başa çıkmak ve istikrarın sağlanması amacıyla 'Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı' uygulanmıştır. Yeniden yapılanma sonucunda sektör dayanıklı bir yapıya kavuşturulmuştur. Günümüzde bilgi teknolojilerindeki gelişmeler ve finansal ortamda yaşanılan rekabet bankaları etkin çalışmaya zorlamaktadır. Bankaların etkinliği, kullanılabilir kaynaklarını kârlı yatırımlara dönüştürmelerine bağlıdır ve belirlenmesinde etkinlik analizleri kullanılmaktadır. Bu sayede hem bankaların performans düzeyleri belirlenmektedir hem de etkinlikleri hesaplanmaktadır. Bu çalışmada Türk Bankacılık Sektörü'nde 2006-2017 dönemi içerisinde sürekli faaliyet gösteren birtakım kısıtlara göre belirlenen 16 bankanın veri zarflama analizi (VZA) ile sermaye kaynakları bakımından etkinlikleri analiz edilmiştir ve performansları kıyaslama yapılarak değerlendirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre yorumlar getirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bankacılık Sistemi, Güçlü Ekonomiye Geçiş, Bankacılık Sektörü Etkinlik Analizi, Veri Zarflama Analizi
Franchising veren işletmelerin çok ölçütlü karar verme teknikleriyle değerlendirilmesi
Türkiye'de istihdam yaratılması için işletme sahiplerine verilen destek ve teşviklerin artması sebebiyle Türkiye'de birçok girişimci farklı iş alanlarına ve kendi işletmelerini kurma teşebbüsünde bulunmaktadırlar. Küreselleşen ticaret ortamında sürekli değişim ve gelişimlerin yaşanması sebebiyle işletme sahibi olmak isteyen girişimciler fazla risk almadan franchising veren işletmelere yönelmektedirler. Böylelikle, marka imajı sayesinde kaliteli bir işletme adına, tanınmış markaların sağladığı sürekli müşteri potansiyeline, uzman personel desteğine, ekonomi, ticari ve personel konularında sağlanan destekten faydalanmaya, riskli yatırımlardan kaçınarak sağlıklı bir işletme yapısına kavuşmak istemektedirler. Franchising veren işletme alternatiflerinin günümüzde artması ve franchising veren işletmelerin değerlendirilirken birden çok ölçüt ile değerlendirilecek olması karmaşık yapılı problemlerin doğmasına neden olacaktır. Alternatifler arasından en uygun seçimin yapılması girişimcilerin daha sağlıklı bir tercihte bulunmasını sağlayarak yapmış oldukları yatırımların boşa gitmesini engelleyecektir. Birden fazla alternatif ve bu alternatifleri etkileyen ölçütlerin birden fazla oluşu karar vericilerin kararını etkilemektedir. Bu problemlerin çözümünde matematiksel olarak geliştirilen Çok Ölçütlü Karar Verme (ÇÖKV) tekniklerine başvurulmaktadır. Çalışmada ÇÖKV tekniklerinden Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) ve ELECTRE (Elemination and Choice Translating Reality English) metotları ile girişimci adaylarının sağlıklı bir seçim yapabilmesi sağlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Franchising, Girişimcilik, Çok Ölçütlü Karar Verme Teknikleri
Marka bağlılığı ve tüketicilerin kişilik özellikleri ilişkisinin incelenmesi: Y kuşağı üzerine bir araştırma
Bireyden bireye değişiklik gösteren satın alma davranışlarının oluşumunda birçok etken mevcuttur. Bu etkenler arasında tüketiciler yaşadıkları dönemin koşullarının da etkisiyle gelişen kişilik yapıları da bulunmaktadır. Söz konusu değişiklikler satın alma eyleminin bulunduğu noktada kalmayarak sürekli hale gelmesine, arada duygusal bir bağ oluşmasında da etkili olmaktadır. Çalışmanın amacı, Y kuşağı tüketicilerinin kişilik özellikleri ile marka bağlılıkları arasındaki ilişki saptanmaktır. Bu çalışmada beş faktör kişilik modeli ve davranışsal, tutumsal ve her ikisinin de bir arada bulunduğu karma marka bağlılığı ele alınmıştır. Çalışma Muğla ilindeki 1980-2000 yılları arasında doğmuş olan Y kuşağı bireyleri ile anket yöntemi şeklinde yapılmıştır. Anket formları 600 adet dağıtılmış, 395 adedi çalışmaya dâhil edilebilmiştir. Elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarılarak SPSS 20 paket programı ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda tüketicilerin kişilik özelliklerinden yalnızca sorumluluk ile tüm marka bağlılığı boyutları arasında pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Dışadönüklük boyutunda ise yalnızca karma marka bağlılığı ile bir ilişki saptanmıştır. Negatif ilişkiye sahip olan tek kişilik özelliği nevrotizm olup tutumsal ve karma marka bağlılığı ile bir ilişkisi tespit edilmiştir. Demografik faktörlerin yalnızca bir kısmı ile anlamlı farklılıklar elde edilmiştir.
Seramik sektöründe tedarikçi seçimi: Çok kriterli karar verme yöntemleri ile bir araştırma
Tedarik zinciri yönteminin en önemli halkası olan tedarikçi seçimi, işletmelerin uyguladığı stratejik kararlardan bir tanesidir. Tedarikçi seçimi, çeşitli kriterleri barındıran çok ölçütlü karar problemidir. Seçilecek olan tedarikçiyi diğer tedarikçilerden ayırabilmek için aralarında kıyaslama yapılması mecburidir. Bundan dolayı kriterlerin karşılaştırılmaları gerekmektedir. Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinden olan Analitik Hiyerarşi Prosesi, tedarikçi seçimi için gerekli olan ikili karşılaştırma yapılabilen bir yöntemdir. Bu çalışmanın amacı, seramik sektöründeki karar vericiler ile yapılan mülakat sonucunda elde edilmiş olan bilgilerden yola çıkılmıştır. Belirsizlik ortamında işletmeye en uygun tedarikçi kriterini göz önünde bulundurulmuştur. Alternatifler içerisinden seçilecek olan tedarikçi seçimi çok kriterli karar verme yöntemlerinden olan Analitik Hiyerarşi Prosesi ve Gri İlişkisel Analiz yöntemleriyle tespit edilmiştir. Bu çalışmada tedarikçi seçimi yapabilmek için öncelikle Analitik Hiyerarşi Prosesi yöntemi kullanılarak ağırlıklar belirlenmiş olup sıralama yapılmıştır.Daha sonra Gri İlişkisel Analiz yöntemi kullanarak sıralanmıştır. Çalışmanın sonucunda ağırlığı en fazla olan kriterin fiyat ana kriteri olduğu sonucuna ulaşılırken, en yüksek fiyata sahip olan tedarikçinin birinci olduğu anlaşılmaktadır. Anahtar Kelimeler:Tedarik Zinciri Yönetimi, Tedarikçi Seçimi, Çok Kriterli Karar Verme, Analitik Hiyerarşi Prosesi, Gri İlişkisel Analiz.
Uluslararası taşımacılık yapan lojistik işletmesinin taşıma türünün analitik hiyerarşi yöntemiyle seçimi: Vestel Beyaz Eşya A. Ş.'de uygulama
Kelime olarak nakliye, ulaşım ve taşıma anlamlarına gelen lojistik, tekerleğin icat edilmesiyle beraber sürekli olarak insanların ilgisini çekmiştir. Sanayi devrimi sonrasında kütlesel üretimin gerekliliği ve önemi artmış, bilgi teknolojisinin gelişmesi ve küreselleşmenin etkisiyle hem kaliteli üretimin yapılması hem de ürünlerin en uygun şekilde müşteriye ulaştırılması aynı derecede önemli hale gelmiştir. Her şirket maliyetlerini düşük seviyede tutup hizmet kalitesini en iyi şekilde sağlamak istemekte ve bu yüzden de karar vermesi zor olan durumlarda en doğru kararı vererek en iyi tercihi yapmaları beklenmektedir. Son yıllarda gerek ulusal ve gerekse de uluslararası taşımacılıkta artık küresel hale gelen dünya keskin bir rekabet ortamı doğurmuştur. Uluslararası taşımacılık yapan firmaların lojistik faaliyetlerinin bütün bölümlerini en iyi şekilde kavrayarak üreticiden tüketiciye doğru uzanan süreçte hizmet sağlamaları zorunlu hale gelmiştir. Küresel rekabetin yaşandığı ve birçok tedarikçinin bulunduğu dünyada lojistik firmaları rekabetin ötesine geçip rekabet üstü olmak zorundadırlar Geleceğin en önemli sektörlerinden biri olması beklenen lojistik sektörü, Türkiye'de de son zamanlarda hızla ilerleme gösteren sektörlerden biri olarak görülmektedir. Türkiye; Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarını birbirine bağlayan, Asya ve Avrupa arasında köprü işlevi gören, petrol bakımından zengin ülkelere komşu olan, stratejik bakımdan önemli boğazlara sahip, üç tarafı da denizlerle çevrili önemli bir coğrafi konuma sahiptir ve uluslararası taşımacılığın gelişmesine büyük katkılar sağlamaktadır. Bu çalışmada lojistik ve uluslararası taşımacılığın öneminden bahsedilmiştir. Uluslararası taşımacılık yapan Vestel Beyaz Eşya A.Ş.'de maliyet, hız, güvenilirlik, taşıma kapasitesi, yakıt fiyatı, teslimat, esneklik olmak üzere 7 kriterli, havayolu karayolu ve denizyolu taşımacılığı olmak üzere 3 alternatifli tedarik sürecinde çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan Analitik Hiyerarşi Yöntemi (AHP) kullanılarak, hangi taşıma türünün daha uygun olacağı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Lojistik, Uluslararası Taşımacılık, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV), Analitik Hiyerarşi Yöntemi (AHP)
2008 dünya ekonomik krizinin G20 ülkeleri ekonomik performanslarına etkisinin çok kriterli karar verme yöntemleriyle değerlendirilmesi
Günümüzde bir ülkenin gücü, ekonomik göstergelerinin düzeyi ile ölçülmektedir. Küreselleşme ile birlikte rekabetin artık iktisadi güç ile yapılıyor olması göz önünde bulundurularak, ekonomik performans ölçümü konusu ele alınmıştır. Ekonomik performans ölçümü konusunun çok kriterli karar verme yöntemleri içerisinde kullanılmasına az sayıda çalışmada rastlanmıştır. Bu nedenle ekonomik performans konusu, özellikle Türkiye'nin ekonomik performansının da elde edileceği bir grup olan G20 ile birlikte ele alınmıştır. Bu çalışmada, 2008 dünya ekonomik krizi dönemindeki, ekonomideki iniş çıkışları yansıtabileceği düşünülen, 2006-2013 yılları arasındaki süreç ele alınmıştır. G20 ülkelerinin ekonomik performansları, 9 iktisadi kriter yardımıyla belirlenmiştir. Dünya ekonomisinin büyük bir bölümünü elinde bulunduran G20 ülkeleri ekonomilerinin, 2008 küresel krizi döneminde ne gibi değişikliklere uğradığı ölçülerek, bu ülkelerin kriz dönemindeki ekonomik hayatlarıyla ilgili yorum yapılmıştır. Çok kriterli karar verme yöntemlerinden AHP (AnalyticHierarchyProcess) ve VIKOR (ViseKriterijumskaOptimizacija I KompromisnoResenje) yöntemi kullanılarak uygulama yapılmıştır. AHP yöntemi yardımıyla, kriterlere ağırlık değeri atanarak, VIKOR yöntemine temel oluşturulmuştur. Çalışmada VIKOR yöntemi, alternatifler arasındaki sıralamayı ve uzlaşık çözümü elde etmeye yaradığı için kullanılmıştır.Uygulama sonucunda G20 ülkeleri içerisinde ekonomik performans açısından ideal uzlaşık çözüm ve alternatiflerin sıralaması, 2006-2013 yılları arasında her yıl için ayrı ayrı elde edilerek yorumlanmıştır.
Üretim lojistiği ile pazarlama lojistiği arasındaki stratejik koordinasyon: Manisa ili Demirci ilçesinde bulunan KOBİ'ler üzerinde bir uygulama
ÖZET ÜRETİM LOJİSTİĞİ İLE PAZARLAMA LOJİSTİĞİ ARASINDAKİ STRATEJİK KOORDİNASYON: MANİSA İLİ DEMİRCİ İLÇESİNDE BULUNAN KOBİ'LER ÜZERİNDE BİR UYGULAMA Süleyman TOPUZ İşletme Ana Bilim Dalı Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mart 2016 Danışman: Doç. Dr. Mustafa SOBA Küreselleşen Dünya ekonomisinde, değişimlerin hızlı bir şekilde yaşanması, teknolojik gelişmelerin yoğun bir şekilde artması, rakip firmalar arasında yaşanan rekabet ortamı ve tüketicilerin bilinçlenmesiyle birlikte işletmeler değişime zorlanmıştır. Bu sebeple işletmeler müşteri odaklılık kavramıyla hareket etmeye başlamışlar ve müşteri odaklı bir yönetim benimsemeye başlamışlardır. İşletmeler, üretim ve pazarlama eylemlerini gerçekleştirirken; müşteri tatminini arttırmayı, rekabetçi bir üstünlük sağlamayı amaçlamaktadırlar. Müşteri tatmininin sağlanmasında ve rekabetçi bir üstünlüğün sağlanmasında lojistik operasyonların katkısı oldukça fazladır. Ancak lojistik operasyonların gerçekleştirilmesi esnasında yapılan harcamalar toplam maliyet içerisinde büyük bir yer tutmaktadır. Bu araştırmanın amacı, üretim lojistiği ile pazarlama lojistiği arasındaki stratejik koordinasyonunun Manisa ili Demirci ilçesinde bulunan KOBİ'lerde incelemek, KOBİ'lerin üretim ve pazarlama lojistiğini ne şekilde gerçekleştirdiklerini ve bu aşamada karşılaşmış oldukları sorunları belirlemektir. Çalışmanın teorik kısmında üç bölüm yer almaktadır. İlk bölümde, genel olarak lojistik kavramının unsurları, ikinci bölümde üretim ve üretim lojistiği kavramları, üçüncü bölümde pazarlama ve pazarlama lojistiği kavramları ele alınmıştır. Dördüncü bölümde ise, Manisa ili Demirci ilçesinde bulunan KOBİ'ler üzerine bir uygulama yer almaktadır. Uygulama da on üç hipotez oluşturulmuş ve regresyon analiziyle bu hipotezler test edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Lojistik, Üretim Lojistiği, Pazarlama Lojistiği.
Kamu kurumlarında Altı Sigmanın personel yönetimine etkisi; Uşak Üniversitesi örneği
Kamu kurumlarında Personel Daire Başkanlığı veya İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı çok önemli bir yere sahiptir. İnsan, sermayeden bile önemli bir haldedir. Kamu kurumlarının olmazsa olmazıdır. Kamu kurumlarında insan gücü planlaması yapmak, personel politikaları konularında çalışmalar yapmak ve geliştirmenin yanında işe uygun kişiyi bulma, yerleştirme, eğitme, ücret, izin, terfi ile emeklilik konularında birçok görevleri bulunmaktadır. Bu işlemleri yaparken çeşitli hatalar, sorunlar ve sıkıntılar ile karşı karşıya kalınmaktadır. Bu hatalar bu çalışmada Altı Sigma perspektifinden değerlendirilmeye çalışılacaktır. Kamu kurumlarında Altı Sigma'nın personel yönetimine etkisini ölçmede Uşak Üniversitesi Personel Daire Başkanlığında görev yapan personel ile yapılan yüz yüze görüşmede nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Yapılan araştırma sonucu, kişilerin bireysel karşılaştıkları hatalar üzerinde durulmuştur. Altı Sigma hakkında herhangi bir bilgiye sahip olmamaları araştırmanın önemini ortaya koymaktadır. Bu çalışmadaki amacımız kamu kurumlarında yaşanan hataların Altı Sigma boyutuna indirgemeye çalışarak sıfır hataya ulaşmaktır.
Kamu kurumlarında Altı Sigmanın personel yönetimine etkisi; Uşak Üniversitesi örneği
Kamu kurumlarında Personel Daire Başkanlığı veya İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı çok önemli bir yere sahiptir. İnsan, sermayeden bile önemli bir haldedir. Kamu kurumlarının olmazsa olmazıdır. Kamu kurumlarında insan gücü planlaması yapmak, personel politikaları konularında çalışmalar yapmak ve geliştirmenin yanında işe uygun kişiyi bulma, yerleştirme, eğitme, ücret, izin, terfi ile emeklilik konularında birçok görevleri bulunmaktadır. Bu işlemleri yaparken çeşitli hatalar, sorunlar ve sıkıntılar ile karşı karşıya kalınmaktadır. Bu hatalar bu çalışmada Altı Sigma perspektifinden değerlendirilmeye çalışılacaktır. Kamu kurumlarında Altı Sigma'nın personel yönetimine etkisini ölçmede Uşak Üniversitesi Personel Daire Başkanlığında görev yapan personel ile yapılan yüz yüze görüşmede nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Yapılan araştırma sonucu, kişilerin bireysel karşılaştıkları hatalar üzerinde durulmuştur. Altı Sigma hakkında herhangi bir bilgiye sahip olmamaları araştırmanın önemini ortaya koymaktadır. Bu çalışmadaki amacımız kamu kurumlarında yaşanan hataların Altı Sigma boyutuna indirgemeye çalışarak sıfır hataya ulaşmaktır.
Gözler yalan söylemez; açık hava reklam enstrümanlarının etkinliğinin göz takip tekniği ile araştırılması: Bir nöropazarlama (neuromarketing) uygulaması
Küreselleşmenin etkilerinin had safhada hissedildiği günümüzde, işletmelerin ayakta kalabilmesi için rekabet üstü bir çabayla faaliyetlerini devam ettirmesi kaçınılmaz hale gelmiştir. Rekabetin yoğun olduğu piyasalarda işletmeler, başarılı olmak için yoğun bilgi akışına, müşterilerin ihtiyaçlarını belirlemeye ve yeni iş tasarımlarının geliştirilmesine büyük önem vermişlerdir. Geleneksel pazar araştırma ve bilgi toplama tekniklerinin işletmelerin ihtiyaçlarını karşılayamaz hale gelmesi ve istenilen sonuçları her zaman üretememesinden dolayı ihtiyaç duyulan bilgiyi toplamaya yarayan yeni teknik ve yöntemlerin kullanılması zorunlu hale gelmiştir. İşletmeler gerek yeni bir ürünün tanıtımı için gerekse var olan bir ürünün mevcut satışlarını arttırmak için reklam faaliyetlerini sık sık kullanmakta ve bu faaliyetler için yapılan harcamaların karşılığını almak istemektedirler. Reklamın yayımlanmasını müteakip geri bildirimlerin nasıl olduğunu öğrenebilmek için reklamın etkinliğinin ölçülmesi gerekmektedir. Uşak Üniversitesi'nden Uşak Otogarına kadar olan mesafede yer alan 25 açık hava reklamının haberleşme etkinliğini araştırmak amacıyla yapılmış olan uygulamada, kolayda örnekleme metodu ile 32 (16 erkek ve 16 kadın) denekten anket ve nöropazarlama yöntemi ile (göz takip cihazı ile) veri toplanmıştır. Reklamın haberleşme etkinliğini ölçmek amacıyla tanıma yöntemi ile yapılan uygulama sonucunda; anket yönteminin tam olarak işletmenin ihtiyacı olan gerçek veriyi sunmada yeterli olmadığı, tanıma yöntemine getirilen en büyük eleştirinin (deneklerin hatalı cevap vermesi) gerçeği yansıttığı, nöropazarlama yöntemi ile deneklerden gerçek verilerin elde edilebildiği ve işletmenin ihtiyacı olan gerçek veriye ulaşabildiği tespit edilebilmiştir.
Gözler yalan söylemez; açık hava reklam enstrümanlarının etkinliğinin göz takip tekniği ile araştırılması: Bir nöropazarlama (neuromarketing) uygulaması
Küreselleşmenin etkilerinin had safhada hissedildiği günümüzde, işletmelerin ayakta kalabilmesi için rekabet üstü bir çabayla faaliyetlerini devam ettirmesi kaçınılmaz hale gelmiştir. Rekabetin yoğun olduğu piyasalarda işletmeler, başarılı olmak için yoğun bilgi akışına, müşterilerin ihtiyaçlarını belirlemeye ve yeni iş tasarımlarının geliştirilmesine büyük önem vermişlerdir. Geleneksel pazar araştırma ve bilgi toplama tekniklerinin işletmelerin ihtiyaçlarını karşılayamaz hale gelmesi ve istenilen sonuçları her zaman üretememesinden dolayı ihtiyaç duyulan bilgiyi toplamaya yarayan yeni teknik ve yöntemlerin kullanılması zorunlu hale gelmiştir. İşletmeler gerek yeni bir ürünün tanıtımı için gerekse var olan bir ürünün mevcut satışlarını arttırmak için reklam faaliyetlerini sık sık kullanmakta ve bu faaliyetler için yapılan harcamaların karşılığını almak istemektedirler. Reklamın yayımlanmasını müteakip geri bildirimlerin nasıl olduğunu öğrenebilmek için reklamın etkinliğinin ölçülmesi gerekmektedir. Uşak Üniversitesi'nden Uşak Otogarına kadar olan mesafede yer alan 25 açık hava reklamının haberleşme etkinliğini araştırmak amacıyla yapılmış olan uygulamada, kolayda örnekleme metodu ile 32 (16 erkek ve 16 kadın) denekten anket ve nöropazarlama yöntemi ile (göz takip cihazı ile) veri toplanmıştır. Reklamın haberleşme etkinliğini ölçmek amacıyla tanıma yöntemi ile yapılan uygulama sonucunda; anket yönteminin tam olarak işletmenin ihtiyacı olan gerçek veriyi sunmada yeterli olmadığı, tanıma yöntemine getirilen en büyük eleştirinin (deneklerin hatalı cevap vermesi) gerçeği yansıttığı, nöropazarlama yöntemi ile deneklerden gerçek verilerin elde edilebildiği ve işletmenin ihtiyacı olan gerçek veriye ulaşabildiği tespit edilebilmiştir.
Çok kriterli karar verme yöntemleri ve makine öğrenme teknikleri ile stokların sınıflandırılması
Bu çalışmanın amacı, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleri ile Makine Öğrenmesi yöntemlerini beraber kullanarak stok yönetimi için etkili bir hibrit model ortaya koymaktır. Bu amaçla ÇKKV yöntemlerinden Gri İlişkisel Analiz (GİA) ve Referens İdeal Metot (RİM), makine öğrenmesi yöntemlerinden de Yapay Sinir Ağları (YSA), Rasgele Orman (RO), Naive Bayes (NB) ve K En Yakın Komşuluk (KNN) yöntemleri kullanılmıştır. RİM hesaplama yaparken ideal nokta veya ideal aralık kullanırken GİA da ideal nokta kullanmaktadır. Bu yönleriyle diğer ÇKKV yöntemlerinden ayrılmaktadırlar. Çalışma kapasamında otomobil yedek parça perakendecisi bir işletmenin 1250 stok kalemi sınıflandırılmıştır. Literatürdeki kriterler incelenmiş ve otomobil yedek parçalarının sınıflanması için kalite, çıkış miktarı, fiyat, kârlılık, bulunabilirlik ve pazar payı kriterlerin önemli olduğu belirlenmiştir. Kriterlerin ağırlıkları da Max100 yöntemiyle belirlenmiştir. Stokların kriterlere göre aldığı değerler kullanılarak GİA ve RİM yöntemleri ile önem sıraları oluşturulmuştur. ABC analiziyle sınıflandırılan stok kalemlerinin sınıflarını tahmin etmek için makine öğrenmesi yöntemleri ile uygulama yapılmıştır. Kalite, çıkış miktarı, fiyat, kârlılık ve pazar payı kriterlerinde ideal aralık veya ideal değerler kullanılmıştır. İdeal aralık kullanarak hesaplama yapan RİM ile elde eden sınıflandırma sonuçlarının GİA yöntemine göre daha iyi sonuç vererek işletme için önemli olan stok kalemlerini ortaya çıkardığı sonucuna ulaşılmıştır. GİA ve RİM ile oluşturulan sınıfları tahmin etmede makine öğrenmesi yöntemlerinin iyi performans gösterdiği ortaya konmuştur. Otomotiv yedek parça perakendecisi bir işletmede uygulama yapılmış, yedek parçalar için önemli kriterler belirlenerek literatüre katkı yapılmıştır. Dengeli ve oranlı veri setleri kullanılarak Makine Öğrenmesi yöntemleri ile stok kalemlerinin tahmini yapılmıştır. Stok kalemlerinin sınıflarını tahmin etmede en başarılı yöntemin Rastegele Orman yönteminin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Çok kriterli karar verme yöntemleri ve makine öğrenme teknikleri ile stokların sınıflandırılması
Bu çalışmanın amacı, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleri ile Makine Öğrenmesi yöntemlerini beraber kullanarak stok yönetimi için etkili bir hibrit model ortaya koymaktır. Bu amaçla ÇKKV yöntemlerinden Gri İlişkisel Analiz (GİA) ve Referens İdeal Metot (RİM), makine öğrenmesi yöntemlerinden de Yapay Sinir Ağları (YSA), Rasgele Orman (RO), Naive Bayes (NB) ve K En Yakın Komşuluk (KNN) yöntemleri kullanılmıştır. RİM hesaplama yaparken ideal nokta veya ideal aralık kullanırken GİA da ideal nokta kullanmaktadır. Bu yönleriyle diğer ÇKKV yöntemlerinden ayrılmaktadırlar. Çalışma kapasamında otomobil yedek parça perakendecisi bir işletmenin 1250 stok kalemi sınıflandırılmıştır. Literatürdeki kriterler incelenmiş ve otomobil yedek parçalarının sınıflanması için kalite, çıkış miktarı, fiyat, kârlılık, bulunabilirlik ve pazar payı kriterlerin önemli olduğu belirlenmiştir. Kriterlerin ağırlıkları da Max100 yöntemiyle belirlenmiştir. Stokların kriterlere göre aldığı değerler kullanılarak GİA ve RİM yöntemleri ile önem sıraları oluşturulmuştur. ABC analiziyle sınıflandırılan stok kalemlerinin sınıflarını tahmin etmek için makine öğrenmesi yöntemleri ile uygulama yapılmıştır. Kalite, çıkış miktarı, fiyat, kârlılık ve pazar payı kriterlerinde ideal aralık veya ideal değerler kullanılmıştır. İdeal aralık kullanarak hesaplama yapan RİM ile elde eden sınıflandırma sonuçlarının GİA yöntemine göre daha iyi sonuç vererek işletme için önemli olan stok kalemlerini ortaya çıkardığı sonucuna ulaşılmıştır. GİA ve RİM ile oluşturulan sınıfları tahmin etmede makine öğrenmesi yöntemlerinin iyi performans gösterdiği ortaya konmuştur. Otomotiv yedek parça perakendecisi bir işletmede uygulama yapılmış, yedek parçalar için önemli kriterler belirlenerek literatüre katkı yapılmıştır. Dengeli ve oranlı veri setleri kullanılarak Makine Öğrenmesi yöntemleri ile stok kalemlerinin tahmini yapılmıştır. Stok kalemlerinin sınıflarını tahmin etmede en başarılı yöntemin Rastegele Orman yönteminin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Veri zarflama analizi ile banka etkinliklerinin değerlendirilmesi: 2006-2017 dönemi uygulaması
Bankacılık sektörü finansal sistemin işleyişinde aracılık fonksiyonu sayesinde aktif rol oynamaktadır. Dengeli bir ilerleme kaydeden ülke ekonomisi için güçlü ve sağlam bir bankacılık sistemi gerekmektedir. Ancak bankacılık sektörü finansal piyasalarda aniden ortaya çıkan bozulmalardan ve olumsuz durumlardan hızlı bir şekilde etkilenmektedir. Buna göre ekonomide meydana gelen krizlerin neden olduğu sorunlar ile başa çıkmak ve istikrarın sağlanması amacıyla 'Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı' uygulanmıştır. Yeniden yapılanma sonucunda sektör dayanıklı bir yapıya kavuşturulmuştur. Günümüzde bilgi teknolojilerindeki gelişmeler ve finansal ortamda yaşanılan rekabet bankaları etkin çalışmaya zorlamaktadır. Bankaların etkinliği, kullanılabilir kaynaklarını kârlı yatırımlara dönüştürmelerine bağlıdır ve belirlenmesinde etkinlik analizleri kullanılmaktadır. Bu sayede hem bankaların performans düzeyleri belirlenmektedir hem de etkinlikleri hesaplanmaktadır. Bu çalışmada Türk Bankacılık Sektörü'nde 2006-2017 dönemi içerisinde sürekli faaliyet gösteren birtakım kısıtlara göre belirlenen 16 bankanın veri zarflama analizi (VZA) ile sermaye kaynakları bakımından etkinlikleri analiz edilmiştir ve performansları kıyaslama yapılarak değerlendirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre yorumlar getirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bankacılık Sistemi, Güçlü Ekonomiye Geçiş, Bankacılık Sektörü Etkinlik Analizi, Veri Zarflama Analizi
Müşteri tatmininin müşteri sadakati üzerine etkisi
İşletmeler geçmiş yıllarda üzerinde çok durdukları müşteri kazanma faaliyetlerine ek olarak artık elde edilmiş müşteriyi işletmeye sadık hale getirmeye çabalamaktadırlar. Bu çabaların sebebi olarak ise sadık müşterilere sahip olmanın yeni müşteri kazanmak için yapılan harcamalardan daha az maliyetli olması başta gelmektedir. Bu bağlamda araştırmada Uşak ilinde ulunan bir alışveriş merkezi müşterilerinin tatmin seviyelerinin belirlenmesi, tatmine etki eden faktörlerin düzeylerinin ölçülmesi ve hem bu faktörlerin hem de genel müşteri tatmininin müşteri sadakati üzerine etkisi incelenmeye çalışılmıştır. Araştırmaya esas veriler yüz yüze anket yöntemiyle elde edilerek korelasyon ve regresyon analizleri uygulanarak müşteri tatmini ile müşteri tatminini oluşturan faktörlerin, müşteri sadakati üzerine etkisi araştırılmıştır. Araştırma sonucunda müşteri tatmini ile müşteri sadakati değişkenleri arasında pozitif yönlü kuvvetli bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Ayrıca müşteri tatminini oluşturan faktörlerin de ayrı ayrı müşteri sadakati üzerinde pozitif yönlü etkisinin var olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Retro pazarlama uygulamalarının marka bağlılığı ve satın alma niyeti üzerindeki etkisi
Gelişen ve değişen pazarlama anlayışlarıyla birlikte tüketici davranışlarında da değişimler yaşanmaktadır. Değişimlerle birlikte birçok farklı pazarlama stratejileri geliştirilmiş ve günümüzde geçmişe duyulan özlem duygusu pazarlama alanında kullanılmaya başlanmıştır. İçinde bulunulan postmodern dönemde tüketicilerin geçmişe olan özlemi artmakta ve yaşadığı eski güzel günleri yeniden yaşamak istemektedir. Bu sebeple pazarlama alanında retro pazarlama, retro marka ve nostalji pazarlaması gibi kavramların önemi giderek artmaktadır. Bu araştırmada retro pazarlama uygulamalarının marka bağlılığı ve satın alma niyeti üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı, retro pazarlama uygulamaları başlığı altında marka imajı, marka güveni ve tüketicilerin nostalji eğiliminin marka bağlılığı ve satın alma niyeti üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerinin tespit edilmesidir. Araştırmanın ana kütlesini, Uşak ilinde yaşayan tüketiciler oluşturmaktadır. Araştırmada kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenen 408 kişiye ulaşılmış ve yüz yüze anket yöntemi ile veriler toplanmıştır. Anket sonuçlarından elde edilen veriler SPSS 18 ve AMOS 22 programları ile analiz edilmiştir. Araştırmanın hipotezleri yapısal eşitlik modelinden yararlanılarak test edilmiştir. Araştırma verilerinin analizi sonucunda; nostalji eğilimi ve retro markaya duyulan güvenin marka bağlılığını, marka bağlılığının da satın alma niyetini doğrudan etkilediği gözlemlenmiştir. Ayrıca, nostalji eğiliminin ve retro markaya duyulan güvenin marka bağlılığı üzerinden satın alma niyeti üzerinde dolaylı etkilerinin olduğu sonucuna varılmıştır.
Tüketicilerde marka aşkının marka memnuniyeti ve marka sadakatine etkisi: Uşak Üniversitesi çalışanları örneği
Tüketici ile marka arasında duygusal anlamda oluşan bağ marka aşkı olarak değerlendirilmektedir. Tüketicilerin markaya aşkla bağlanması marka ile ilişkilerini uzun süreli olarak devam ettirmesini sağlamaktadır. İşletmelerin varlıklarını sürdürebilmeleri için oluşan bu bağ önem taşımaktadır. Tüketici ile marka arasında oluşan marka aşkının güçlü olması, tüketicilerin kendi markalarının rakip işletme markalarından güvenli olması ve işletmelerin kendilerini değiştirerek yeniliklere açık olmasına bağlıdır. İşletmeler güçlü bağı sağladıklarında tüketici memnuniyeti, yeniden satın alma niyeti ve başkalarına tavsiye etme davranışı sağlanmaktadır. Bu çalışmada marka aşkı, marka memnuniyeti ve marka sadakatinin etkilerinin tespit edilmesi için Uşak Üniversitesi (akademik personel ve idari personel) çalışanları arasından kolayda örnekle yöntemi ile belirlenen bir kitle üzerinde saha çalışması yürütülmüştür. Anket sonuçlarının analizi SPSS 23 ve AMOS 18 programları ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, marka aşkının, marka memnuniyeti; marka memnuniyetinin ise marka sadakatinin boyutları olan tekrar satın alma niyeti ve başkalarına tavsiye niyeti üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğunu göstermektedir.
Hastane personeli seçiminin çok kriterli karar verme yöntemleriyle karşılaştırmalı analizi
İnsan kaynakları yönetiminin en önemli problemlerinden olan personel seçimi, işletmeler için verilmesi gereken kararlardan bir tanesidir. Personel seçimi, işin gerektirdiği çeşitli kriterleri içinde barındırması gereken çok ölçütlü bir karar problemidir. İşletmelerde personel seçiminde gerekli bütün kriterlerin ele alınması, aynı zamanda alternatiflerin arasında kıyaslama yapılarak doğru seçim kararının verilmesi gerekmektedir. Bu nedenle çalışmada personel seçim problemi üzerinde durulmuş ve çok kriterli karar verme yöntemlerinden yararlanılmıştır. Bu tezin amacı, işletmeler için önemi büyük olan personel seçimi konusunun çok kriterli karar verme yöntemleri yardımı ile çözülmesi ve kullanılan yöntemlerin sonuçlarının karşılaştırılmasıdır. Bu kapsamda kamuda faaliyet gösteren bir hastanenin dahiliye bölümünde çalışmakta olan yedi hemşire AHP ve GİA yöntemlerine göre değerlendirilmiş ve elde edilen sıralama sonuçları karşılaştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda en yüksek ağırlığa sahip olan kriter, mesleki yeterlilik olarak bulunurken iki yöntem için de en yüksek mesleki yeterlilik puanına sahip olan alternatifin birinci olduğu bulgulanmıştır. Anahtar Kelimeler: Personel Seçimi, Çok Kriterli Karar Verme, Analitik Hiyerarşi Prosesi, Gri İlişkisel Analiz.
Endüstri 4.0 uygulamalarının üretim süreçlerine etkisi: Torun Bakır Alaşımları ve Tic. A.Ş. örneği
Günümüzde yaşanan teknolojik gelişmeler ve uzun yıllardır devam eden küreselleşme hareketi üretim modellerine bağlı olarak hem de ülkeler arasındaki sınırların kalkmasıyla birlikte her alanda meydana gelen beklenen ya da beklenmeyen ani değişimler, üretim biçimlerine yansıdığı gibi tüketici istek ve beklentilerine de yansımaktadır. Dolayısıyla, firmalar tüketici istek ve ihtiyaçlarına anında cevap verebilmek için teknolojinin sunmuş olduğu imkânları en iyi şekilde kullanarak yaşanan değişimlere uyum sağlayabilmelidir ve bu da firmaların esnek ve çevik olması gerektiği gerçeğini ortaya çıkarmaktadır. Bu araştırmanın çıkış noktası firmaların yoğun rekabet ortamında karşılaştıkları güçlükler karşısında maliyetlerinin minimum seviyelere inmesinde ve kaliteli hizmet sunumunun sağlanmasında önemli olan Endüstri 4.0 ve Yalın Üretim, Altı Sigma gibi kavramların öneminin vurgulanmasıdır. Çalışmanın amacına uygun şekilde imalat sektörü çalışmanın evreni olarak belirlenmiştir; örneklem olarak ise imalat sanayinde faaliyet gösteren Türkiye'nin en büyük 500 Sanayi Kuruluşu ve İhracatçılar Birliği sıralamasında ilk 250 firma arasında yer alan Torun Bakır Alaşımları ve Ticaret Anonim Şirketi belirlenmiştir. Çalışmada, sosyal bilimlerde araştırma tekniklerinden nitel araştırma tekniği, nitel araştırma tekniklerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak çalışmanın bulgularına ulaşılmıştır. Çalışma kapsamında tercih edilen yönteme uygun olarak yarı yapılandırılmış görüşme tekniği firmanın üst düzey yöneticileriyle yapılmıştır. Araştırma sonucunda firmanın Endüstri 4.0 ve Yalın üretim yaklaşımları ile ilgili olarak değişime ve yeniliğe açık bir firma olarak faaliyetlerini sürdürdüğü ve değişim odaklı hareket ettiği yönünde bulgulara ulaşılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular literatürle uyumludur. Anahtar Kelimeler: Endüstri 4.0, Üretim Yönetimi, Yalın Süreçler