Theses supervised by Dr. Öğr. Üyesi Muzaffer Özli
13 theses · Fırat University
The rhetoric features in surah Yunus
This study deals with the rhetoric features in Surah Yunus, firstly by the method of description, and then by the analytical method of the recitation styles in it. The aim of the study is to reveal the characteristic features, distinctive features and hidden secrets of the sura. In this context, subjects about the science of meanî such as take forward-postponement, deletion-mention in the news and construction sentences are mentioned. Similarly, subjects such as imperative, forbidding, question, qasem (oath), certainty and uncertainty are also pointed out. Then, the elements about al-bayan in the surah, simile and its varieties, verbal and mental metaphor, metaphor (majaz al-mursal), descriptive metaphor, dependency metaphor, representative metaphor, allusions about adjective and qualified and imputation are discussed. In the study also the spiritual beautifying arts such as tibak and its varieties, icap, selb, mukabala, tevriye and literary beautifying arts such as pun, raddu'l-cuz ale's-sadr and rhyme, which exist in the surah and are evaluated within the bedi' are explained. Finally, a separate title was opened for the 'iltifat' subject in Surah Yunus. Because the art of 'iltifat' is frequently used in the Surah. This situation keeps the listener's attention alive, always draws the listener's attention to the text and expands the usage area of the word. In this context, it is often seen that there is a transition from the speaker to absentee or interlocutor, from absentee to speaker or interlocutor, from interlocutor to absentee or speaker.
News and construction sentences in surah Hud (A grammatical and rhetorical research)
In this study, the verses of Surah Hud are analyzed in the context of news and construction sentences. In the study, the news sentence is explained, how it is understood in the eyes of grammarians and rhetoricians, its aims, parts and the statements that support it are mentioned. In addition, the metaphorical meanings of the news sentence, such as terghib (encouragement), terhib (intimidation), ta'lil (giving reason), rede, guidance, imtinan (gratitude), va'îd (warning), and threats were discussed. In addition, the requestingial construction sentences were explained and their meaning was emphasized. The styles of such sentences such as question, order, forbidding and praying were discussed. In Surah Hud, the verses formed around all these sentence types mentioned above were analyzed in terms of grammar and rhetoric. The phrases in the Surah have been analyzed in terms of rhetoric and grammar in terms of containing the meanings of oath, wish, exclamation, lauding and condemnation.
Murâdî'nin el-Cena'd-dânî eseri ile İbni Hişâm'ın Muğni'l-Lebîb eseri'nin karşılaştırılması
Edatlar, ilk zamanlarda nahiv kitaplarının bir bölümü olarak ele alınırken daha sonraki zamanlarda ayrı kitaplarda ele alınmaya başlanmıştır. Bu edat çalışmaları hem Basra ekolüne hem de Küfe ekolüne mensup kişiler tarafından gerçekleştirilmiştir. Mısır'da da her iki ekolü değerlendiren müstakil çalışmalar yapılmıştır. Murâdî ve İbni Hişâm, Mısırda yaşayıp edatlarla ilgili yapılan çalışmaları değerlendiren müelliflerden ikisidir. İki müellif, aynı çağda yaşamaları, aynı dili kullanmaları ve kısa bir süreliğine de olsa ortak hocadan ders almaları ve benzeri sebeplerden dolayı birbirinden etkilenmişlerdir. Bu çalışmada, İbni Hişâm'a ait "Muğni'l-lebîb" ve Murâdî'ye ait "el-Cena'd-dânî" eserleri arasında bir mukayese yapılacaktır. Çalışmamız, bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında çalışmanın konusu, kapsamı, amacı, yöntemi ve müelliflerin yaşadıkları dönem ele alınmıştır. Birinci Bölümde İbni Hişâm ile Murâdî'nin yaşadıkları dönemin siyasi, sosyal, ekonomik ve dini ortam incelenmiştir. Ayrıca müelliflerin hayatları ve eserlerine de kısaca değinilmiş âlimlerin onlar hakkındaki görüşlerine de kısaca yer verilmiştir. İkinci bölümde, İstişhat edilen nahiv delilleri ele alınmış ve iki müellife göre değerlendirmelerde bulunulmuştur. Üçüncü bölümde ise edatların taksimatı yapılmıştır.
Hafs kırâati okuyan öğrencilerin yaygın dil hatalarının tahlili ve düzeltme yolları (Erbil hafızlık merkezleri özelinde) Analyzing and correcting the common linguistic errors in hafs recitation students (In Erbil's memorization centers)
The present study tackles the common linguistic errors in Hafs recitation students while reciting the Holy Qur'an on the level of performance. It focuses on samples of sounds and Qur'anic words that clarify the correct performance of these sounds and how they are pronounced. Then, they are analyzed linguistically and acoustically in separation in a way that simplifies, for the students and reciters, the understanding the reasons behind such errors and how they can be corrected. The study also focuses on the linguistic and acoustic aspects, showing the importance of knowing how the sound is performed, and error analyses this is why it follows the descriptive analytical approach.
Kur'ân-ı Kerîm özelinde lâm harfinin Arap dili ve gramerindeki yeri
"Kur'ân-ı Kerîm Özelinde Lâm Harfinin Arap Dili ve Gramerindeki Yeri" isimli bu araştırmamızda Arap alfabesi harflerinden lâm ayrıntılı olarak ele alınıp incelenmiştir. Kur'ân-ı Kerîm'de lâm harfinin sıklıkla farklı görev ve mânalarda kullanılması bizim bu çalışmayı yapmamızda etkili olmuştur. Lâmla ilgili yaptığımız bu araştırmada Kur'ân-ı Kerîm ile ilk dönemden itibaren günümüze kadar yazılan Arap dili ve edebiyatıyla ilgili ulaşabildiğimiz eserlerden istifade edilmiştir. Bu kaynaklarda lâmla ilgili yer alan bilgi ve misâller tespit edilmiştir. Yapılan bu çalışmanın sonucunda lâm giriş, iki bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Giriş kısmında; araştırmanın konusu, planı, yöntemi ve kaynaklarından bahsedilmiştir. Ardından da Arap dilinde harf ve edatlar hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, 'Kur'ân-ı Kerîm Özelinde Âmil Olan Lâmlar' ana başlığı altında, adı geçen lâm harfleri geniş bir şekilde ele alınıp incelenmiştir. Bunların her birinin Kur'ân-ı Kerîm'de bulundukları gramatik konumları ve bu harflerin sâhip oldukları mâna zenginlikleri detaylı bir şekilde ele alınmıştır. İkinci bölümde; 'Kur'ân-ı Kerîm Özelinde Âmil Olmayan Lâmlar' ana başlığı altında, adı geçen lâm harfleri etraflıca ele alınarak incelenmiştir. Akabinde Kur'ân-ı Kerîm'de bulundukları gramatik konumları ve bu harflerin kullanıldığı mânalar kapsamlı bir şekilde gösterilmiştir. Her iki bölümde de Kur'ân-ı Kerîm'den misâller verilirken müellif ve müfessirlerin konu hakkındaki görüşlerine sıkça yer verilmiştir. Sonuç başlığında ise, çalışma boyunca tespit edilen bazı önemli hususlara yer verilmiştir.
The rhetorical methods in surat Ash-Shura
This study deals with the rhetorical methods mentioned in "Surat ash-Shura" and stands for three scientific parts, also focused on the meanings of the rhetorical sciences in the Holy Quran, how to approach their style, uncover aesthetic values, highlight the ideas surrounding the Qur'an. And extent of linking of the parts to each other and how to combine the parts on the drawing of the image that wants to clarify, so that the text of the idea or goal will be clear in the sense and firmly in the mind. So the nature of the research needs to be in three investigations and the preface, and ending with the conclusion, and the preface deals with the concept of rhetoric and its three sciences and then the definition of Shura form its name And subjects. The first section includes Meanings, and highlights the arts on ash-Shura. The second section deals with the science of the statement and its secrets and the various methods in the Surat. The third Section included the science of Invention and its fine aesthetics in Surat. The nature of the subject needs to be more detailed in the theoretical aspect. But the practical analyzes on the verses of Surat took the most important aspect.
Fâdıl Sâlih Es-Samarraî ve Me'âni'n-Nahv Adlı eserinde Merfuat'a ilişkin farkındalık oluşturan görüşleri
Fâdıl Sâlih es-Sâmerrâî, Arap dili ve Tefsir alanlarında yaptığı çalışmalar ile bilinen çağdaş bir âlimdir. Çalışmaları, Me'ânî ve Nahiv ilimleri çerçevesinde, ağırlıklı olarak dilin anlam sınırları üzerinde yoğunlaşmaktadır. Dilin anlamlı en küçük yapı birimi olan kelimenin ve kelimelerin meydana getirdiği cümle ve kelâmın anlamını en doğru şekilde yakalamanın hangi kritelere bağlı olduğunu, çalışmalarının merkezine almıştır. es-Sâmerrâî'nin nahiv alanında yazmış olduğu Me'âni'n-Nahv adlı eseri, önemli eserlerinden birisidir. Bu eserinde cümlenin nahvî ve terkibî yapısının anlam üzerindeki etkisini, Nahiv ilmi ile Dilâlet/Semantik ilimleri arasındaki yakınlık üzerinden anlatmaya çalışmıştır. Erken klasik dönem âlimlerimiz arasında da Sarf, Nahiv ve Me'anî ilimlerini bir arada zikredenler olmuştur. Bunların her birinin zincirin bir halkası olduğunu ifade etmişlerdir. Sarf ilmi, kelimelerin vezin ve yapı bilgisini verirken, Nahiv ilmi, kelimelerin cümle içerisinde kazandığı manaları ve terkibî manasını vermektedir. Me'ânî ilmi ise kelime ve cümle delâletlerini inceleyen bir ilim dalıdır. es-Sâmerrâî, Me'âni'n-Nahv adlı eserinde Batıda Semantik, İslam dünyasında İlmu'd-Dilâle olarak bilinen bu ilmin Nahiv ilmi ile münasebetini nahiv konuları üzerinden anlatmaya çalışmıştır.
Kur'ân-ı Kerim'de Nuh suresinde Belağat üslupları (The rhetorical methods in the story of Noah in the Holy Quran)
This study dealt with many rhetorical methods which are included in the story of Noah, peace be upon him, in the Holy Qur'an. This includes: Semantic methods and forms such as brevity, redundancy, short forms, separation and interfacing ; statement methods such as analogy and metaphor; methods of language euphemism of phonetic and semantic improvements. The most important objective of the thesis is to highlight the artistic and hidden rhetorical aspects of the story and shows the kind of miraculous metaphors and analogies being used along with their outstanding impact on the readers. Keywords: Arabic, rhetoric, Qur'an, story, Noah
Kur'ân kırâatlerındeki dilsel ve belâğı değerlendirmeler (Âlı İmran süresi özelinde) Language Guidance and Interpreter of Quranic Readings (Surat Al-i-İmraan is a model)
In this study we conducted a research about the linguistic and rhetorical guidance of Qur'anic readings and Surat Al-Imran was choosing as a model. The objective is to show the impact of the readings and linguistic techniques as well as rhetorical aesthetics and important orientations in the Qur'an and in Al-Imran in particular, Starting with the definitions and clarifications of the science of reading and guidance, Then a brief definition of readers and their narrators. The most important objectives of the message: to highlight the linguistic arts and their analyzes and the rhetorical secrets that included continual readings without offbeat readings, Comes with all the controversial words among the readers of the ten recurring readings and assigns the dispute to the reader and the narrator and then comes the analysis, And followed the descriptive analytical approach. Key Words: Arabic Language and Rhetoric, Al-Quran, The Readings, Surat AlImran, Orientations
Fiillerin ve isimlerin lugavi farklılıkların açıklanmasında Kur'ân bağlamının etkisi - The context of the Qur'an in dectecting linguistic differences in verbs and nouns
This study concludes the effect of Quran's context in revealing the Language difference in verbs and nouns. It focused on words meaning which cams in the Holly Quran. There are two different meaning of a word in Quran: Lexical meaning and contextual meaning, the context is effected by its text, or what is presented in it. Because the context which is surround a word gives it its meaning. And it is concerned with linguistic differences for the Quran's words. The effect of its context that is surrounded with, as a word is found in two different situations. Any context hides its meaning on itself. So a word meaning changes according to the context that it occurred in it. Key Words: Language, The Holly Quran, context, effect, Difference, meaning تتضمن هذه الدراسة أتثري السياق القرآين يف كشف الفروق اللغوية ألفعال وأمساء، فتت كز على معىن الكلمة ما جاء يف القرآن الكرمي، فالكلمة يف القرآن الكرمي معنيان: املعىن املعجمي، واملعىن السياقي، أي: ما ه الوارد فيه. ألن السياق احمل ُ حيكم عليه السياق يف مجلته أو يف نص يط بكلمة مينحها معناها، و ين ع ابلفروق اللغوية لكلمات قرآنية أتثري سياقه احمليط هبا كأن ترد كلمة يف سياقني خمتلفني، ف سيا في ٍق كل خي معناه عليها، لذلك ختتلف معىن كلمة واحدة حبسب السياقات اليت ترد فيها. الكلمات املفتاحية: اللغة، القرآن الكرمي، السياق، األثر، الفروق، املعىن.
Cinâs ve tıbâk sanatlarının Kur'an-ı Kerimdeki yansımaları (En'âm, Yûnus ve Mü'min sûreleri özelinde)
Bu çalışmada belâgat ilminin birer konusu olan cinâs ve tıbâk sanatlarının Kur'an-ı Kerim'in belirli sûrelerindeki –En'âm, Yûnus, Mü'min- yansımaları incelenmiştir. Cinâs, lafızları aynı veya benzer fakat anlamları farklı olan kelimelerin aynı ifadede yer alması ile meydana gelen bir söz sanatıdır. Tıbâk ise zıt anlamlı kelimelerin bir arada kullanılması ile meydana gelen söz sanatını ifade eder. Bu iki edebî sanat üç sûre üzerinden incelenerek bu sûrelerde bulunan bütün cinâs ve tıbâk örneklerinin tespit edilmesi hedeflenmiştir. Yapılan inceleme neticesinde cinâs sanatının En'âm sûresinde 55 ayeti kerimede, Yûnus sûresinde 19 ayeti kerimede, Mü'min sûresinde 9 ayeti kerimede bulunduğu, tıbâk sanatının ise En'âm sûresinde 43 ayeti kerimede, Yûnus sûresinde 20 ayeti kerimede, Mü'min sûresinde 17 ayeti kerimede bulunduğu tespit edilmiştir. Bu ayeti kerimeler cinâs ve tıbâk sanatının Kur'an-ı Kerim'deki kullanımına birer örnek olup Kur'an'ın lafzî ve manevi i'câzının sadece küçük bir bölümünü teşkil etmektedir.
Birgivî Mehmed Efendî ve "İmtihânu'l-Ezkiya" adlı eserinin tahlili
Bu çalışma, Arap dili alanında söz sahibi olan ve bu alanda birçok kitap telif eden Mehmet b. Pîr Ali b. İskender el-Birgivî'nin hayatı ve Arap gramer alanında meşhur olan Kâfiye kitabının muhtasarı Lübbü'l-Elbâb fî İlm'l-i'râb'a şerh olarak yazmış olduğu İmtihânu'l-Ezkiya kitabı hakkındadır. Birgivî Mehmed Efendî 27 Mart 1523 tarihinde Balıkesir'de doğmuş Osmanlının altın çağında yetişmiş gözde bir Türk bilginidir. Türkçe ve Arapça olmak üzere Kelam, Fıkıh, Tasavvuf, Ahlak, Arap dili sahalarında te'lif ve şerhlerden oluşan pek çok eser kaleme almıştır. İlim dünyasına kazandırdığı birçok daldaki eserleriyle, özellikle de nahve dair İzhâru'l-Esrâr, Avâmil ve İmtihânu'l-Ezkiya adlı kitaplarıyla adından söz ettiren Birgivî, ilmi otoritesi ile İslam âlimlerinin saygınlığını kazanmıştır. Bu eserlerin içinde İmtihânu'l-Ezkiya kitabı muhtevası itibarıyla son derece önemlidir. Osmanlı zamanında ve günümüzde, hemen hemen her medresede okutulan İbnü'l-Hâcib'in meşhur Kâfiye kitabının muhtasarının şerhi olan bu önemli eser, nahiv ilmi açısından dikkate alınması gereken içeriği dolu bir eserdir. 'Birgivî Mehmed Efendî ve ''İmtihânu'l-Ezkiya'' Adlı Eserinin Tahlili' adlı çalışmamızda, ilk önce müellifin hayatını ve öğrenim durumunu ele aldık. Sonraki bölümlerde de İmtihânu'l-Ezkiya'nın metot, muhteva ve yazılış tarzını birçok önemli kaynaktan alıntı yaparak inceleyip değerlendirmeye çalıştık.
Mehcer edebiyatında kuzey ve güney grubu özelliklerinin karşılaştırılmalı olarak incelenmesi (Nesib Arida ve Şükrullah El-Curr özelinde)
Göç olgusu Arap toplumlarında her zaman var olagelen bir durum olmuştur. Hatta göç etmek onlar için bir tazelenme görevi görmüş, yerinde sabit kalmaları onları zarara uğratan bir durum olarak ele alınmıştır. Göç etme kimi zaman kendi tercihleri kimi zaman da şartların zorlamasıyla meydana gelmiştir. On dokuzuncu yüzyılda gerek Osmanlı'nın bölgede zayıflaması gerek toplumların kendi içlerindeki sistem bozuklukları ve ekonomik nedenler Biladu'ş-Şam dediğimiz bölgede yaşayan Arapları göç etmek zorunda bırakmıştır. Bu göçler özellikle Batı'nın bölgede yürüttüğü misyonerlik faaliyetleri ve Amerika'nın bölgede açmış olduğu okullar vesilesiyle Amerika'ya olmuştur. İşte Mehcer edebiyatı olarak isimlendirilen edebi akım siyasi ve bilhassa ekonomik nedenlerle Lübnan, Suriye ve Ürdün gibi ülkelerden Batı'ya göç edenlerin oluşturduğu bir edebiyat olmuştur. Gittikleri ortamlarda kültürlerini korumak vatanlarıyla bağlarını koparmamak adına birçok edebi faaliyetler yürütmüşlerdir. Dergiler, gazeteler yayımlamış, dernekler kurmuşlardır. Özellikle Lübnanlı yazarların önderliğinde yürütülen bu akım hem bulunduğu ortamdan etkilenmiş hem de modern Arap edebiyatını etkilemiştir. Amerika'nın Kuzeyine ve Güneyine gerçekleştirilen bu göçler neticesinde Mehcer edebiyatı Kuzey Mehcer Grubu ve Güney Mehcer Grubu olarak ikiye ayrılmıştır. Bu çalışmada Mehcer edebiyatının ayrılmış olduğu gruplar karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Bu konuda yazılmış olan eserler doküman analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Birinci bölümde Mehcer edebiyatı ve ayrıldığı gruplar hakkında genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde Kuzey grubu ve Kuzey grubu şairlerinden Nesîb Arîda'nın hayatı ve edebi kişiliği ve en-Nihâye şiiri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise Güney grubu ve Güney grubu yazarlarından Şükrullah el-Curr'un hayatı, edebi kişiliği ve Şelal Tîcûka şiiri ele alınmıştır. Çalışmanın amacı Mehcer edebiyatında Kuzey ve Güney grubu arasındaki farkları karşılaştırma yoluyla ortaya koymaktır. Sonuç olarak Modern Arap edebiyatının gelişmesinde önemli bir sıçrama kaydetmesini sağlayan Kuzey Mehcer grubu ile geleneğe bağlı kalarak eskiyi canlandırma gayreti içerisinde olan Güney grubu arasındaki belirgin farklar ortaya konulmuştur.