Theses supervised by Dr. Öğr. Üyesi Nuri Akgün
13 theses · Bolu Abant İzzet Baysal University
Öğretmenlerin davranışsal güçlendirilmesi ile örgütsel adanmışlıkları arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin davranışsal güçlendirilmesi ile örgütsel adanmışlık algılarını farklı değişkenlere göre tespit ederek aralarında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığını ortaya koymaktır. Araştırma, ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini 2020-2021 eğitim-öğretim yılı Bolu ili merkez ilçede bulunan resmi ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 2157 öğretmen oluşturmuş ve 916 öğretmenden geri dönüt sağlanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; "Kişisel Bilgi Formu", "Öğretmenlerin Davranışsal Açıdan Güçlendirilmesi Ölçeği" ile "Öğretmenlerin Örgütsel Adanmışlık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; öğretmenlerin davranışsal güçlendirilme algıları ölçek genelinde ve boyutlarında "çoğu zaman" düzeyinde; örgütsel adanmışlık algıları, ölçek genelinde ve boyutlarında "yüksek" düzeydedir. Öğretmenlerin davranışsal güçlendirilme algıları; öğrenim durumu değişkenine göre, yetki devri, karara katılım ve takım çalışması boyutları ile ölçek genelinde; eğitim kademesi, yaş ve kıdem değişkenlerine göre, yönetsel destek ve karara katılım boyutları ile ölçek genelinde farklılık göstermektedir. Öğretmenlerin örgütsel adanmışlık algıları; cinsiyet değişkenine göre, öğretim işlerine ve öğretmenlik mesleğine adanma boyutları ile ölçek genelinde; medeni durum, yaş ve kıdem değişkenlerine göre, okula ve çalışma grubuna adanma boyutları ile ölçek genelinde; eğitim kademesi, öğrenim durumu ve okuldaki çalışma süresi değişkenlerine göre okula, öğretim işlerine ve çalışma grubuna adanma boyutları ile ölçek genelinde anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Davranışsal güçlendirme ölçeği ve boyutları ile örgütsel adanmışlık ölçeği ve boyutları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler vardır.
Ortaokul öğretmenlerinin örgütsel sinizm düzeyleri ile örgütsel iklim algıları arasındaki ilişki (Bolu ili örneği)
Bu araştırmanın amacı; ortaokul öğretmenlerinin örgütsel sinizm düzeyleri ile örgütsel iklim algıları arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını tespit etmektir. Bunun için 2018- 2019 yılında Bolu ili merkez ilçesinde yer alan resmi ortaokullarda görev yapan 712 öğretmene ölçekler verilmiş ancak 420 öğretmene ulaşılabilmiştir. Araştırmada Türkçe' ye uyarlamasını Kalagan ve Güzeller' in gerçekleştirmiş olduğu 5 dereceli likert tipinde örgütsel sinizm ölçeği ile Altınkurt ve Yılmaz'ın geçerlik ve güvenirliğini test ederek 4 dereceli likert tipinde hazırlamış oldukları örgüt iklimi ölçeği uygulanmıştır. Araştırmada üç bölümden oluşan bir veri toplama aracı kullanılmıştır. Birinci bölümde katılımcılara ait kişisel bilgilere yer verilmiştir. Araştırmanın modeli ilişkisel tarama modeline dayalı betimsel bir çalışmadır. Araştırma verileri normal dağılmadığı için non parametrik testler kullanılmıştır. Araştırmada verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, yüzde, frekans, Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis H testi, Spearman sıra farkları korelasyon analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre öğretmenlerin örgütsel sinizm düzeylerine ilişkin görüşlerinin "Katılmıyorum" seçeneğinde olduğu ve düşük düzeyde bir örgütsel sinizm yaşadıkları tespit edilmiştir. Öğretmenlerin örgütsel iklim ölçeğinin Destekleyici Müdür Davranışı, Kısıtlayıcı Müdür Davranışı, Samimi Öğretmen Davranışı ve İşbirlikçi Öğretmen Davranışı alt boyutlarına verdikleri cevapların "Genellikle Olur" şeklinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin Emredici Müdür Davranışı ve Umursamaz Öğretmen Davranışı alt boyutlarına ise "Bazen Olur" şeklinde cevap verdikleri görülmüştür. Öğretmenlerinin kişisel bilgilerine göre örgütsel sinizm ve örgütsel iklim düzeylerine ilişkin sonuçlar incelenmiş öğretmenlerin cinsiyetlerinin ve öğrenim düzeylerinin sinizm ölçeği puanları üzerinde ve örgütsel iklim alt boyutlarının tümünde anlamlı bir farklılık oluşturmadığı bulunmuştur. Öğretmenlerin hizmet yıllarının sinizm ölçeği puanları üzerinde ve örgütsel iklimin alt boyutlarından Emredici Müdür Davranışı puanları, Samimi Öğretmen Davranışı puanları ve Umursamaz Öğretmen Davranışı puanları üzerinde anlamlı farklılık oluşturmadığı bulunmuştur. Buna karşın öğretmenlerin hizmet yıllarının örgütsel iklim alt boyutlarından Destekleyici Müdür Davranışı, Kısıtlayıcı Müdür Davranışı ve İşbirlikçi Öğretmen Davranışı puan ortalamalarında anlamlı farklılık olduğu bulunmuştur. Analiz sonucunda elde edilen bulgularda; öğretmenlerin sinizm algıları ile örgütsel iklimin alt boyutlarından Destekleyici Müdür Davranışı alt boyutu, Samimi Öğretmen alt boyutu ve İşbirlikçi Öğretmen Davranışı alt boyutu arasında negatif yönde ve orta düzeyde istatiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin örgütsel sinizm algıları ile örgütsel iklimin alt boyutlarından Emredici Müdür Davranışı alt boyutu ve Kısıtlayıcı Müdür Davranışı alt boyutu arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde istatiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Umursamaz Öğretmen Davranışı alt boyutu arasında ise pozitif yönde ve orta düzeyde istatiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Sinizm, Örgütsel İklim, Ortaokul Öğretmeni.
Sınıf öğretmenlerinin örgütsel destek algıları ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin örgütsel destek algıları ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. 2020-2021 eğitim öğretim yılında Bolu il merkezinde bulunan resmi ilkokullar ile bu okullarda görev yapan sınıf öğretmenleri araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Derinbay (2011) tarafından geliştirilen "Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği", Polat (2007)'ın doktora tezinde Türkçe'ye ve eğitim kurumlarına uyarlamış olduğu "Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veriler bir bilgisayar yazılımı kullanılarak analiz edilmiş olup anlamlılık düzeyi 0.05 olarak ele alınmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma analizleri, Kruskal Wallis Testi, Mann Whitney U Testi, Spearman Brown Korelasyon Katsayısı hesaplaması yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; sınıf öğretmenlerinin örgütsel destek algıları ve örgütsel vatandaşlık davranışlarının çok yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmenlerinin yaşlarına, mesleki kıdemlerine ve okuldaki çalışma sürelerine göre öğretimsel destek, yönetsel destek ve adalet boyutları ile birlikte Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği'nin genelinde anlamlı bir fark bulunmuştur. Sınıf öğretmenlerinin yaşlarına, mesleki kıdemlerine ve okuldaki çalışma süresine göre yardımlaşma, sivil erdem boyutları ile birlikte Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği'nin genelinde anlamlı bir fark bulunmuştur. Sınıf öğretmenlerinin örgütsel destek algıları ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.
Öğretmenlerin sosyal sermaye düzeyleri ile işe angaje olma düzeyleri arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin sosyal sermaye düzeylerine ve işe angaje olma düzeylerine ilişkin görüşlerini belirlemek ve bu değişkenler arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını ortaya koymaktır. Nicel araştırma yöntemi ve ilişkisel tarama modelinde yapılan bu araştırmada 2020-2021 eğitim öğretim yılında Bolu ili Gerede ilçesi Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okullarda görev yapan 451 öğretmen araştırmanın çalışma evrenini oluşturmaktadır. Tesadüfi örnekleme yöntemlerinden basit tesadüfi örneklem yöntemi ile 250 öğretmene ulaşılarak örneklerin çalışma evrenini temsil etmesi sağlanmıştır. Araştırma online olarak yürütülmüştür. Araştırmada öğretmenlerin görüşlerine ilişkin gerekli verileri toplamak amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", "Sosyal Sermaye Ölçeği" ve "İşe Angaje Olma Ölçeği" kullanılmıştır. Öğretmenlerin Sosyal Sermaye Ölçeği ve alt boyutlarından, İşe Angaje Olma Ölçeği ve alt boyutlarından aldıkları puanların; cinsiyet, öğrenim durumu ve branş türü değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek için Mann Whitney-U testi, yaş, mesleki kıdem, eğitim kademesi değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek için ise Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Ayrıca sosyal sermaye ve işe angaje olma ölçekleri arasındaki ilişkiyi saptamak için Spearman's rho korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Manidarlıklar 0.05 düzeyinde sınanmış ve bulgular araştırmanın amaçlarına uygun olarak sunulmuştur. Araştırma sonucuna göre; öğretmenlerin sosyal sermaye düzeyleri ve işe angaje olma düzeyleri toplam puanları "yüksek" düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin sosyal sermaye düzeyleri ile işe angaje olma düzeyleri arasında yüksek şiddetli, pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu; öğretmenlerin sosyal sermaye düzeylerinin artmasıyla işe angaje olma düzeylerinin de pozitif ve anlamlı bir şekilde artacağı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Öğretmen, Sosyal Sermaye, İşe Angaje Olma
Öğretmenlerin COVID-19 virüsü korkusuyla motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Bolu-Merkez Anadolu liseleri örneği)
Bu araştırmada, Anadolu liselerinde görev yapan öğretmenlerin Covid-19 virüsü korkusuyla motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Bolu il merkezinde bulunan Anadolu Liselerinde görev yapan 354 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak; "Kişisel Bilgi Formu", "Öğretmen Motivasyon Ölçeği" ile "Koronavirüs (Covid-19) Korkusu Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; öğretmenlerin Covid-19 korku algıları ölçek genelinde "kararsızım" düzeyinde; motivasyon algıları ise ölçek genelinde ve boyutlarında "tamamen katılıyorum" düzeydedir. Öğretmenlerin Covid-19 korku algıları, cinsiyet değişkenine göre ölçek genelinde anlamlı farklılık göstermektedir. Kadın öğretmenlerin Covid-19 virüsü korkuları erkek öğretmenlerin korku düzeylerine göre daha yüksektir. Öğretmenlerin motivasyon algıları, cinsiyet değişkenine göre ölçek genelinde ve boyutlarında anlamlı bir farklılık ortaya çıkarmadığı tespit edilmiştir. Medeni durum ve mesleki kıdem değişkenine göre öğretmenlerin Covid-19 korku algıları ve motivasyon düzeyleri anlamlı bir farklılık yoktur. Bu araştırmada, Covid-19 korku ölçeği ile motivasyon ölçeği ve boyutları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.
Okul yöneticilerinin hizmetkâr liderlik davranışları ile öğretmenlerin duygusal emek davranışları arasındaki ilişkide örgütsel adaletin aracılık etkisi
Bu araştırmanın amacı okul müdürlerinin hizmetkâr liderlik davranışları ve öğretmenlerin duygusal emek davranışları arasındaki ilişkide öğretmenlerin örgütsel adalet algılarının aracılık rolünün olup olmadığını belirlemektir. Bu kapsamda araştırma ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Bartın ili Merkez ilçesindeki ilkokul, ortaokul ve liselerde görevli 513 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmada veriler Hizmetkâr Liderlik Ölçeği, Duygusal Emek Ölçeği ve Örgütsel Adalet Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmada veriler SPSS ve MPlus programları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öğretmenlerin görüşlerine göre okul müdürlerinin hizmetkâr liderlik davranışlarının çok yüksek, öğretmenlerin duygusal emek davranışlarının yüksek ve öğretmenlerin örgütsel adalet algılarının çok yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Hizmetkâr liderliğe ilişkin öğretmen algılarında okuldaki çalışma süresi ve okul müdürü ile çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı farklılık bulunmuştur. Duygusal emek davranışlarında cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, okuldaki çalışma süresi, okul müdürü ile çalışma süresi ve okul türüne göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Örgütsel adalet algısında okuldaki çalışma süresi, okul müdürü ile çalışma süresi ve okul türü değişkenlerine göre anlamlı farklılar bulunmuştur. Hizmetkâr liderlik davranışları ve öğretmenlerin duygusal emek davranışları arasında pozitif yönlü, düşük düzeyli; hizmetkâr liderlik davranışları ve öğretmenlerin örgütsel adalet algıları arasında pozitif yönlü, yüksek düzeyde; öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ve duygusal emek davranışları arasında pozitif yönlü, düşük düzeyde anlamlı ilişkilerin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca okul müdürlerinin hizmetkâr liderlik davranışlarının öğretmenlerin duygusal emek davranışlarını ve örgütsel adalet algılarını anlamlı düzeyde ve olumlu yönde etkilediği; öğretmenlerin örgütsel adalet algısının da duygusal emek davranışlarını anlamlı ve olumlu düzeyde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Okul müdürlerinin hizmetkâr liderlik davranışları ve öğretmenlerin duygusal emek davranışları arasındaki ilişkide örgütsel adalet algısının aracılık etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Okul yöneticilerinin stratejik liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel imaj algıları arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı, okul yöneticilerinin stratejik liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel imaj algıları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırma betimsel bir araştırma olup, ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini 2021-2022 Eğitim ve Öğretim Yılı ikinci döneminde Bolu ili merkez ilçe resmi ilkokul ve ortaokullarında görev yapan 1325 kadrolu öğretmen oluşturmuştur. Kolay örnekleme yöntemi ile belirlenen toplam 355 öğretmen araştırmanın örneklemini oluşturmuş ancak 300 öğretmen değerlendirmeye alınmıştır. Veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Stratejik Liderlik Ölçeği" ve "İlköğretim Okulları İmajı Ölçeği" kullanılmıştır. Öğretmenlere göre okul yöneticileri stratejik liderlik davranışlarını "her zaman" göstermektedir. Öğretmenlerin örgütsel imaj algıları ise "yüksek" düzeydedir. Öğretmenlerin, okul yöneticilerinin gösterdiği stratejik liderlik davranış algıları; cinsiyet değişkenine göre etik uygulamalar boyutunda, yaş değişkenine göre yönetimsel uygulamalar ve politik uygulamalar boyutlarında; kıdem değişkenine göre yönetimsel uygulamalar boyutunda, kurum kademesi değişkenine göre politik uygulamalar boyutunda farklılık göstermektedir. Öğretmenlerin örgütsel imaj algıları; cinsiyet değişkenine göre kurumsal etik boyutunda, kurum kademesi değişkenine göre örgütsel imaj ölçek geneli, yönetim kalitesi, finansal sağlamlık, çalışma ortamı, toplumsal sorumluluk, duygusal çekicilik ve kurumsal etik boyutlarında farklılık göstermektedir. Öğretmenlerin, okul yöneticilerinin gösterdiği stratejik liderlik davranış algıları ile örgütsel imaj algıları arasında pozitif yönlü "orta" düzeyde anlamlı ilişki vardır. ANAHTAR KELİMELER: Öğretmen, Okul Yöneticisi, Stratejik Liderlik, Örgütsel İmaj
Ortaöğretim öğretmenlerinin mesleklerine adanmışlıkları ile öznel iyi oluş durumları arasındaki ilişki
Bu araştırmada amaç; Bolu il merkezinde ortaöğretim kademesindeki devlet okullarında çalışan öğretmenlerin mesleki adanmışlıkları ile öznel iyi oluş durumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılan bu araştırmanın evrenini, Bolu ili Merkez ilçesinde 2021-2022 öğretim yılında Bolu İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı kamuya ait ortaöğretim okullarından toplam 749 öğretmen oluşturmuştur, 337 kişi araştırmaya katılım sağlamıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, "Öğretmen Öznel İyi Oluş Ölçeği" ve "Öğretmenlik Mesleğine Adanmışlık Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçekler için normallik testleri uygulanmıştır, dağılımın normal olmadığı tespit edilmiş ve analizlere parametrik olmayan yöntemlerle devam edilmiştir. İki grup arasındaki karşılaştırmalar için Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis testleri ise üç veya daha fazla grup için tercih edilmiştir. Öğretmenlerin mesleki adanmışlıkları ile öznel iyi oluş durumları arasındaki ilişkiyi belirlemek için Spearman Rho korelasyon analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda; öğretmenlik mesleğine adanmışlık ölçeği ve öğretmen öznel ölçeği arasındaki ilişkiyi değerlendirmek için yapılan Spearman Rho katsayıları incelendiğinde, ölçekler arasında pozitif yönde tespit edilen ilişkinin orta seviyede anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ölçekler ve alt boyutları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki vardır.
İlkokul ve ortaokul öğretmenlerinin örgütsel dışlanma ve örgütsel uyum algıları arasındaki ilişki
Araştırmanın amacı, ilkokul ve ortaokul öğretmenlerinin örgütsel dışlanma ve örgütsel uyum algıları arasında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığını ortaya koymaktır. Araştırmanın evrenini 2016-2017 eğitim öğretim yılında Bartın merkez ilçesinde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilkokul ve ortaokullarda görev yapan 403 öğretmen oluşturmaktadır. Çalışmanın evrenini Bartın kent merkezinde yer alan 11'i ilkokul, 10'u ortaokul olmak üzere toplam 21 okul oluşturmaktadır. Evrendeki 21 okulun tamamına ulaşılmıştır. Araştırmanın örneklemi uygun örnekleme yöntemi ile ulaşılan 237 öğretmen oluşturmaktadır. Bu araştırma, tarama modelindedir. Tarama modeli nicel araştırma yöntemlerinden biridir. Tarama modeli varolan durumu olduğu gibi belirlemeye çalışan bir yöntemdir. Araştırmada ilkokul ve ortaokul öğretmenlerinin örgütsel dışlanma ve örgütsel uyum algıları arasındaki ilişki araştırıldığı için ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre; ilkokul öğretmenlerinin örgütsel dışlanma algılarının "çok düşük" düzeyde olduğu; örgütsel uyum düzeylerinin "yüksek" olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda ortaokul öğretmenlerinin örgütsel dışlanma algılarının "çok düşük" düzeyde olduğu; örgütsel uyum düzeylerinin "yüksek" olduğu belirlenmiştir. Araştırmada ilkokul öğretmenlerinin görüşlerine göre örgütsel dışlanma ve örgütsel uyum arasında negatif yönlü, orta düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (R=-,394; p<0,050). Ortaokul öğretmenlerinin görüşlerine göre; örgütsel dışlanma ve örgütsel uyum algıları arasında negatif yönlü, düşük düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (R=-,202; p<0,050).
Okul öncesi eğitim kurumlarında okul müdürlerinin hesap verebilirlik davranışları
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi eğitim kurumlarında okul müdürlerinin hesap verebilirlik davranışlarının ne düzeyde olduğunu belirlemektir. Bu araştırmanın çalışma evreni 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Kocaeli İl Milli Eğitim müdürlüğüne bağlı merkez ve tüm ilçelerdeki, bağımsız anaokulunda görev yapan okul öncesi öğretmenlerinden oluşmaktadır. Kocaeli merkez ve tüm ilçelerde 43 bağımsız anaokulu bulunmakta ve bu okullarda 301 öğretmen görev yapmaktadır. Bu araştırmada çalışma evreninin tamamına ulaşılacağından dolayı örneklem alma yoluna gidilmemiştir. 301 öğretmenden 49 una ulaşılamamış olup, araştırma 252 okul öncesi öğretmenine uygulanmıştır. Ancak, 225 öğretmen konuya ilişkin görüş bildirmiş, ölçeklerden 7 si ise anketin yönerge kurallarına uygun şekilde doldurulmadığı tespit edildiğinden dolayı örneklemden çıkarılmış ve 218 öğretmene ait ölçek değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmada nicel araştırma modellerinden biri olan tarama modeli kullanılmıştır. Celep ve Öztürk'ün (2009) Türkçe'ye uyarlamış olduğu 'Okul Müdürünün Hesap Verebilirliği' ölçeği, ölçeğin kullanımı ile ilgili gerekli izinler alındıktan sonra veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin demografik bilgileri ile ilgili çözümlemeler için yüzde ve frekans analizlerinden yararlanılmıştır. Ölçek puanlarının ortalama istatistikleri yaş ve mesleki kıdem değişkenlerine göre karşılaştırılmasında Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Anlamlı farklılık tespit edilen değişkenler için yapılan ikili karşılaştırmalarda Mann Whitney U testinden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 24.0 programında analiz edilerek, anlamlılık düzeyi 0.05 olarak ele alınmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenler okul müdürlerinin hesap verebilirlik davranışlarını geçekleştirme düzeyini 'Sorumluluk' ve 'Yanıt Verebilirlik' alt boyutuna göre 'Çok Katılıyorum' şeklinde, 'Açıklık' alt boyutuna göre 'Her zaman Katılıyorum' şeklinde belirtmişlerdir. Öğretmenlerin okul müdürlerinin hesap verebilirlik davranışlarını geçekleştirme düzeyine ilişkin görüşlerinde mesleki kıdem değişkenine göre anlamlı bir farklılık bulunmaz iken; yaş değişkenine göre yanıt verebilirlik ve toplamda anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir.
Okul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik davranışlarının öğretmenlerin bireysel yenilikçilik algılarına etkisi
Bu araştırmanın amacı, ilkokullarda görevli öğretmenlerin algılarına göre okul yöneticilerinin dönüşümcü liderlik davranışlarının öğretmenlerin bireysel yenilikçilik algısının anlamlı bir yordayıcısı olup olmadığının belirlenmesidir. Çalışma evreni 2018-2019 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Üsküdar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi ilkokullarda görev yapan 1037 öğretmenden oluşturulmuştur. Uygulama sonucunda 426 öğretmenden görüş alınmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modelinden yararlanılmıştır. Araştırmada üç bölümden oluşan bir veri toplama aracından yararlanılmıştır. Veri toplama aracının ilk bölümünde kişisel bilgi formu, ikinci bölümünde Oran (2002) tarafından geliştirilen Dönüşümcü Liderlik Ölçeği ve üçüncü bölümünde Kılıçer ve Odabaşı (2010) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Bireysel Yenilikçilik Ölçeği yer almıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre; araştırmaya katılan öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin dönüşümcü liderlikleri tüm alt boyutlarında yüksek düzeyde sergiledikleri tespit edilmiştir. Öğretmenlerin bireysel yenilikçilikleri; 35'inin (%8,2) yenilikçi, 145'inin (% 34) öncü, 207'sinin (% 48,6) sorgulayıcı, 37'sinin (% 8,7) kuşkucu ve 2'sinin (%0,5) gelenekçi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İlişki açısından; Dönüşümcü liderlik ilham verici motivasyon alt boyutu ile Bireysel yenilikçilik değişime direnç, fikir önderliği, deneyime açıklık, risk alma alt boyut puanları ve yenilikçilik toplam puanı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır. Dönüşümcü liderlik alt boyutlarından ideal etki, bireysel ilgi ve entelektüel uyarım ile Bireysel yenilikçilik değişime direnç, fikir önderliği, deneyime açıklık, risk alma alt boyut puanları ve yenilikçilik toplam puanları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler olduğu bulunmuştur. Yordayıcılık açısından; Dönüşümcü liderlik ilham verici motivasyon ve entelektüel uyarım alt boyutlarının öğretmenlerin yenilikçilik düzeyinin pozitif ve anlamlı olarak yordayan değişkenler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. En yüksek düzeyde yordayan değişkenin ise entelektüel uyarım olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Dönüşümcü Liderlik, Bireysel Yenilikçilik, İlkokul Yönetici ve Öğretmenleri.
İlköğretim okulu öğretmenlerinin psikolojik sermaye algıları ile proaktif davranış düzeyleri arasındaki ilişki
Bu araştırmanın amacı; ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin psikolojik sermaye algıları ile proaktif davranış düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaktır. Araştırmada Çetin ve Basım (2012) tarafından Türkçeye uyarlanan 6 dereceli Likert tipinde "Psikolojik Sermaye Ölçeği" ile Cerit ve Akgün (2015) tarafından Türkçe'ye uyarlanan 5 dereceli Likert tipinde hazırlanmış olan "Proaktif Davranış Ölçeği" uygulanmıştır. Araştırmada üç bölümden oluşan bir veri toplama aracı kullanılmıştır. Birinci bölümde katılımcılara ait kişisel bilgilere yer verilmiştir. Araştırmanın modeli ilişkisel tarama modeline dayalı betimsel bir çalışmadır. Araştırmada verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, yüzde, frekans, Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis H testi, Spearman sıra farkları korelasyon analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Analiz sonucunda elde edilen bulgularda; öğretmenlerin psikolojik sermaye algıları alt boyutlarından iyimserlik ile proaktif davranış, psikolojik dayanıklılık ile proaktif davranış, umut ile proaktif davranış, özyeterlilik ile proaktif davranış arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Psikolojik sermaye algıları alt boyutlarından iyimserlik ve psikolojik dayanıklılık ile proaktif davranış düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Anahtar Kelimeler: Psikolojik Sermaye, Proaktif Davranış, İlköğretim Okulu Öğretmenleri
Öğretmenlerin örgütsel sosyalleşmesi ile iş çevresine uyumu arasındaki ilişki (Zonguldak ili örneği)
Bu araştırmanın amacı, temel eğitim kurumlarındaki öğretmenlerin örgütsel sosyalleşmesi ile iş çevresine uyumu arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını belirlemektir. Bu amaç için araştırmanın evreni olan 2016-2017 eğitim-öğretim yılı ikinci dönemi ve 2017-2018 eğitim-öğretim yılı ikinci dönemi Zonguldak ili Merkez, Çaycuma, Devrek ve Gökçebey ilçe sınırları içindeki temel eğitimde kurumlarında görev yapan öğretmenlerin görüşleri alınmıştır. Araştırmanın evreni içerisinde 616 sınıf öğretmeni branşında ve 2194 diğer branşlarda toplam 2810 öğretmen yer almaktadır. Örneklem sayısı ise 340-360 olarak belirlenmiş ve uygulanan ölçeklerin sonucunda 349 ölçek geçerli olarak toplanarak araştırma verileri elde edilmiştir. Araştırmada Zonana tarafından Türkçe'ye uyarlaması yapılan Örgütsel Sosyalleşme Düzeyi ölçeği ile Demirkasımoğlu tarafından geliştirilen İş Çevresine Uyum ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada üç bölümden oluşan bir veri toplama aracı kullanılmıştır. Birinci bölümde katılımcıların kişisel bilgilerine yer verilmiştir. Araştırmanın modeli ilişkisel tarama modeline dayalı betimsel bir çalışmadır. Araştırma verilerinin istatistiksel analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi Spearman sıra farkları korelasyonu analizi ve regresyon analizi tekniklerinden faydalanılmıştır. Analiz sonucunda ortaya çıkan bulgularda; temel eğitim kurumlarındaki öğretmenlerin örgütsel sosyalleşmelerinin ve iş çevresine uyum algılarının yüksek düzey olduğu ve öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme düzeyleri ile iş çevresine uyumlarına yönelik algıları arasında orta derecede, pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin örgütsel sosyalleşmelerinin iş çevresine uyum sağlamalarında önemli bir yordayıcılık özelliği gösterdiği tespit edilmiştir.