Libraries
73 theses under this subject heading
Tavşanlı Zeytinoğlu Halk Kütüphanesi'nde bulunan Arap dili ile ilgili yazma eserlerin tespiti ve tavsifi
Kütüphaneler bir milletin ilim, kültür, bilgi mirasını oluşturan ve onu ileriki nesillere aktarıp yaşatan en büyük etmenlerinden biridir. Bu bağlamda bir kütüphanenin ve içerisinde bulunan yazma eserlerin tanıtılması, tespit edilmesi hem o milletin kültür zenginliğine hem de farklı alanlarda çalışma yapmak isteyen araştırmacılara büyük katkı sağlayacaktır. Çünkü herhangi bir yazma nüshanın alanıyla ilgili kaynaklar arasında yer alması veya almaması pek çok çalışmanın sonucunu etkileyebilir. Bu bakımdan bu çalışmada bir ilçe kütüphanesi olarak Tavşanlı Zeytinoğlu Halk Kütüphanesi'nde bulunan Arap dili ile ilgili yazma eserler tanıtılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde gramer kitapları ve sözlükler; ikinci kısmında belagat, arûz ve vaz' ilmine dair eserler; son olarak üçüncü bölümde ise kasideler ve şerhleri ele alınmakta; kütüphanedeki konumları hakkında bilgi verilmektedir. Ayrıca eserler ve müellifleri hakkında edinilebilen bilgilere de kısaca değinilmektedir. Böylece kütüphanedeki Arap dili ile ilgili yazmalara ait küçük bir katalog düzenlemesi de yapılmış olmaktadır. Anahtar Sözcükler: Arap Dili, Tavşanlı, Zeytinoğlu Kütüphanesi, Tavsif, Yazma Eser
Hellenistik ve Roma Dönemi'nde Küçük Asya'daki kütüphaneler
"Hellenistik ve Roma Dönemi'nde Küçük Asya'daki Kütüphaneler" adlı bu çalışmada tarih boyunca tüm dönemlerde önemli bir yeri olan, arşiv ile kütüphane binalarının özellikleri ve bulunduğu yerler kronolojik bir sıralama ile ele alınmıştır. Bu çalışmada Hellenistik ve Roma öncesi dönemlere de değinilerek bu yapıların gelişimine dikkat çekilmektedir. Sadece yapı değil, kütüphane ve arşiv binalarının önemi üzerinde de durulmuştur. Yazının bulunuşu ile birlikte, gelişen medeniyetlerde bilgilerin depolanması ihtiyacı kütüphane ve arşivlerin MÖ 3000 yıllarında ortaya çıkmasına neden olmuştur. Saray, tapınak ve özel arşivler ortaya çıkmıştır. Bu yapı türleri, tez çalışması içerisinde belirtilmiştir. Her dönemde önemli olan bu yapılar, zaman içinde daha da gelişmiş ve kültürler arası etkileşim ile her uygarlıkta inşa edilmişlerdir. Kütüphane ve arşivlerden ele geçen tablet, papirüs ve parşömenlerin içeriğinde genelde ticari, siyasi, dini ve edebi konular yer almıştır. Küçük Asya Hellenistik ve Roma Dönemi kütüphaneleri; türlerine, mimari özelliklerine ve konumlarına göre incelenmiştir. Ancak Küçük Asya'da bulunan Hellenistik ve Roma dönemine ait kütüphane ve arşiv yapılarının birçoğunun kalıntıları günümüze kadar ulaşmadığı için, mimari kalıntıları olmayan kütüphane ve arşiv yapıları antik kaynakların aktardığı bilgiler kadarı ile ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Kütüphane, Arşiv, Yazının Gelişimi, Kütüphane Türleri, Hellenistik ve Roma dönemi, Küçük Asya
Kütüphanelerde hizmet kalitesinin LibQUAL+? hizmet kalitesi ölçüm anketiyle ölçülmesi: Dumlupınar Üniversitesi Merkez Kütüphanesi üzerine araştırma
Araştırmanın amacı, Dumlupınar Üniversitesi Merkez Kütüphanesi'nin öğrencilerine sunduğu hizmet kalitesinin öğrenci beklentilerini ne derece karşıladığının LibQUAL+? Hizmet Kalitesi Ölçüm Anketi kullanılarak ortaya konulması ve bulgulara dayanılarak verilerin değerlendirilmesi sonucunda kütüphanenin hizmet kalitesini iyileştirme çabalarına bir katkıda bulunmaktır. Bu amaç doğrultusunda oluşturulan çalışmada betimleme yöntemi kullanılmış, veri toplama tekniği olarak da anket tekniğinden yararlanılmıştır.İki aşamada ele alınan çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk aşamada, çalışmanın teorik çerçevesini oluşturan; hizmet, kalite, hizmet kalitesi, hizmet kalitesinin ölçümü gibi kavramların açıklanması, özelliklerinin vurgulaması ve teorik çerçevenin ortaya konulması için literatür taraması yoluyla ikincil veriler elde edilmiştir. Böylece çalışmanın ilk iki bölümü oluşturulmuştur. İkinci aşamada alan araştırması yapılmış ve bu kapsamda DPÜ Merkez Kütüphanesi kullanıcılarına ilişkin veriler, ölçüm aracı olarak LibQUAL+? Hizmet Kalitesi Ölçüm Anketi kullanılarak toplanmıştır. Bu şekilde birincil verilerin elde edilmesinden sonra araştırma kapsamında analizleri yapılarak üçüncü bölüm kaleme alınmıştır. Birincil verilerin analizi aşamasında, öncelikle tanımlayıcı istatistikler bazında demografik verilerin frekans ve yüzde (%) dağılımları incelenmiştir. Daha sonra da uygun istatistiksel teknikler kullanılarak elde edilen bulgular değerlendirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Hizmet, Kalite, Hizmet Kalitesi
Lisans öğrencilerinin kütüphane bilgi hizmetlerinde teknoloji kullanımı ve farkındalığı: Aksaray Üniversitesi örneği
Teknoloji her alanda olduğu gibi kütüphanecilik alanında da kendini göstermiş ve bu doğrultuda kütüphaneler kendini yenileme, kullanıcı beklentilerine cevap verme gibi sorumlulukları üstlenmiştir. Bu sorumlulukla beraber kullanıcının da kütüphane teknolojilerine karşı tutum ve düşüncesi kütüphanelerin işleyişine önemli etkisi olacağı bir gerçektir. Bu doğrultuda çalışmanın odak noktasını da üniversite kütüphanelerinin en önemli kullanıcılarından olan lisans öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmada, lisans öğrencilerine sunulan kütüphane hizmetlerinin teknolojik açıdan ele alınıp, kütüphane teknolojilerinin öğrenciler üzerindeki etkisi ve öğrencilerin kütüphane teknolojilerine karşı farkındalık düzeylerini tespit etmek amaçlanmıştır. Aksaray Üniversitesi'nde öğrenim gören lisans öğrencilerine yönelik yapılan bu çalışmada, örneklem olarak 380 lisans öğrencisi çalışmaya dâhil edilmiştir. Anket uygulaması ile veriler elde edilerek değerlendirmeler yapılmıştır. Araştırmada, lisans öğrencilerinin kütüphane bilgi hizmetlerinde, teknolojik bilgi, beceri, tutum ve davranışları noktasında anlamlı farklılıklar ortaya çıkmıştır.
Halk kütüphanelerinde hizmet kalitesinin LibQUAL+® modeliyle değerlendirilmesi: Kocaeli İl Halk Kütüphanesi örneği
Bildiri, kütüphane çalışmaları alanında şimdiye kadar türünün en ünlü değerlendirme sistemi olan LibQUAL +TM'ye referansla Kocaeli halk kütüphaneleri için bir hizmet kalitesi değerlendirme indeks sistemi oluşturmayı amaçlamaktadır. Hem nitel hem de nicel analizi kapsayan Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci (FAHP), halk kütüphanesi hizmetinin kalitesini kapsamlı bir şekilde değerlendirmek için kullanılır. Sistem ve değerlendirme modelleri, halk kütüphanesi hizmet kalitesinin anlaşılmasını ve iyileştirilmesini teşvik etmek için dahil edilmiştir.
Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi Twitter hesabı verilerine yönelik içerik analizi ve sosyal ağ analizi çalışması
Her alanda olduğu gibi bilgi bilimi ve kütüphanecilik alanında da ağ yapılarının günden güne daha karmaşık bir hal alması bu yapıların analiz edilmesine olan ihtiyacı artırmaktadır. Kütüphanelere sosyal medya yönetimi planlaması yaparken dikkat edilmesi gereken noktalarda öneriler geliştirmek amacıyla yapılan bu çalışma kapsamında Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi (CMK) resmi Twitter hesabı olan "@cb_kutuphane" etkileşim adı üzerinden içerik analizi ve sosyal ağ analizi yapılmıştır. Çalışmada içerik analizi yapılırken Twitter üzerinden geriye dönük verilerin çekilmesi için mevcut bir Twitter hesabının olması gerektiği için Twitter hesabı açılmıştır. Açılan hesap üzerinden geliştirici hesap talebinde bulunularak çalışmanın kapsam ve detayları ile başvuru yapılmıştır. Bu sayede çalışmada yapılacak betimsel değerlendirmeler ve içerik analizi basamağı için @cb_kutuphane hesabı üzerinden paylaşılmış olan 1632 adet tweet çalışma verisi olarak çekilmiştir. İkinci aşamada ise veriler Twitter üzerinden NodeXL programı yardımı ile elde edilen CMK resmi Twitter hesabı etkileşimleridir. Toplamda 19363 olan "@cb_kutuphane" adresi etkileşimleri 2022 yılının Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim ve Kasım ayları olmak üzere altı ay ile sınırlandırılmıştır. Çalışmada incelenen CMK resmi Twitter hesabının profesyonel bir şekilde ve belirli bir politika uyarınca yönetildiği saptanmıştır. Her geçen gün takipçi ile etkileşim sayısını arttıran açık ve erişilebilir profillere sahip olan CMK'ye ait sosyal medya hesaplarının, sunulan hizmetlere paralel olan ve istikrarlı bir şekilde yapılan paylaşımlarının diğer kütüphaneler için örnek teşkil edebileceği görülmüştür.
Oyuncak ve kitap kütüphanesi temelli oku oyna aile eğitim programının aile çocuk okuma ve oyun davranışlarına etkisi
Araştırmanın amacı, sosyoekonomik açıdan dezavantajlı ebeveyn ve çocukların yer aldığı bağımsız resmi bir anaokulunda; araştırmacı, üniversite ve sivil toplum kuruluş örgütü işbirliğiyle oluşturulan Oyuncak Kitap Kütüphanesini temele alarak, Oku Oyna Aile Eğitim Programının ebeveyn ve çocukların oyun oynama ile kitap okuma davranışları üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Literatür taraması ve uzman görüşü çerçevesinde oluşturulan Oku Oyna Aile Eğitim Programında; üç-beş yaş döneminin gelişimsel özellikleri, resimli çocuk kitaplarının önemi ve kriterleri, sesli okuma sürecinin nitelikli kılınması, ebeveyn ile çocuk arasındaki oyun oynama davranışlarının geliştirilmesi konularına değinilmiştir. Oku Oyna Aile Eğitim Programında grup görüşmeleri, bireysel görüşmeler, tartışma, örneklendirme, karşılaştırma, anlatım vb. tekniklerden faydalanılmıştır. 7 haftada toplam 7 saat süren yüz yüze ve çevrimiçi ebeveyn eğitiminin etkilerine çalışmada yer verilmiştir. Çalışmada karma araştırma yöntemlerinden paralel karma desen kullanılmıştır. Nicel aşamada tek gruplu, eşleştirilmemiş, ön test-son test deneysel desen modeli kullanılmıştır. Nitel aşamada ise doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada oyuncak ve kitap kütüphanesinin kurulduğu okulda 2022-2023 eğitim öğretim yılına kayıtlı üç-altı yaş arasındaki çocukların ebeveynlerinden 15'i çalışma grubu olarak belirlenmiş ve ölçüt örneklem yöntemi benimsenmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda Çocuk-Ebeveyn Birlikte Okuma Etkinlikleri Ölçeği ve Oyuna Katılım Anket Formu kullanılarak ön test ve son test verileri alınmıştır. Nicel veriler cinsiyet, eğitim düzeyi, gelir düzeyi gibi sürekli değişkenlerin gruplara göre analizinde Mann Whitney U, genel olarak ve grup ayrımında ölçek puanlarının ön test-son test olarak zamansal karşılaştırma analizinde Wilcoxon İşaretli Sıralı testi kullanılmıştır. Nitel boyutta veriler ise 5 ila 15 dakikalık ebeveynlerle çocukların birlikte oyun ve okuma davranışına ilişkin video kayıtlarından oluşmaktadır. Video kayıtları doküman analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda ebeveyn eğitimlerinin, ebeveynlerin çocuklarıyla birlikte oyun oynama ve kitap okuma davranışları üzerinde etkili olduğu bulunmuştur. Bu araştırmadan elde edilen etkili sonuçlar dikkate alınarak özellikle düşük sosyoekonomik statüdeki ebeveynlere yönelik eğitimler yaygınlaşabilir, anaokullarında oyuncak ve kitap kütüphaneleri açılabilir, ebeveynlerin çocuklarıyla hem oyun hem de okuma davranışlarına yönelik daha çok bilimsel araştırma yapılabilir.
Türkiye'de sesli kütüphane hizmetleri ve görme engellilerin sesli kütüphane hizmetlerine karşı tutumları
İnsanlık tarihi boyunca üretilen bilgi miktarı sürekli olarak artmaktadır. Bu bilgilere ulaşmak da giderek önem kazanmaktadır. Engelliler, engeli olmayan insanlar gibi her türlü bilgiye erişim hakkına sahiptirler. Engellilerin içinde bulundukları durum, onları bilgiye erişimden ve diğer bilgi hizmetlerinden alıkoymamalıdır. Halk kütüphaneleri yaşam boyu öğrenme ve bağımsız karar vermede etkili olduğu kadar, kültürel ve kişisel gelişimin artmasına da katkı sağlamaktadır. Kısaca bilgi dünyasına açılan bir kapıdır. Kütüphaneler bütün kullanıcıların istek ve beklentilerini karşılamalıdır. Kütüphaneler engelli gruplarına göre hizmetlerini esnetebilmelidir. Görme engellilere hizmet veren kütüphaneler kullanıcı potansiyeline uygun politikalar üretip, kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılamalıdır. Ancak görme engelli kullanıcılar Braille, sesli ya da büyük punto basılı kaynaklara erişim konusunda sıkıntılar yaşamaktadır. Bu çalışma Türkiye'de Sesli Kütüphane Hizmetlerinin durumunu ve görme engellilerin tutumlarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Görme engelli bireylerin tercih ettiği kütüphaneler ve bu kütüphanelerden aldıkları hizmetler incelenmiştir. Ayrıca bilgi kaynaklarına erişimde yaşadıkları sorunlar tespit edilmeye çalışılmıştır. Görme engellilere hizmet veren kütüphanelerin sağladığı olanaklar ve yaşanan sıkıntılar araştırılmıştır. Araştırma kapsamında görüşmeler ve anketlerden elde edilen veriler sonucunda değerlendirmeler yapılmıştır. Kütüphanelerin görme engelli kullanıcıların gereksinimlerini karşılayamadığı gözlemlenmiştir. Kütüphanelerde görme engellilere özel bölümler oluşturulmalıdır. Kütüphanelerde görme engellileri ilgilendiren kaynaklar hem niteliksel hem de niceliksel olarak görme engellileri tatmin edici hale getirilmelidir. Görme engelli kullanıcıların kaynak ve dokümanlara erişimlerini sadeleştirmek gerekmektedir. Sesli kütüphaneler için teknolojik yenilikler yakından takip edilmelidir. Türkiye'de görme engellilere hizmet veren kütüphane çok azdır. Kütüphanelerin azlığının yanında verilen hizmetlerde yetersizdir. Görme engellilere hizmet verecek kütüphane sayısı artırılıp, bu kütüphanelerde kendi içerisinde bir ölçü ve standart oluşturması sağlanabilir.
Balanced Scorecard'in kütüphane ve bilgi merkezlerinde uygulanabilirliği: Erzurum Teknik Üniversitesi örneği
Gün geçtikçe bilgi hizmetleri ve teknoloji de yaşanan gelişmeler kurumlar için hem yerel hem de küresel rekabet ortamı doğurmuştur. Değişimin en çok etkilediği alanlardan olan kütüphanelerde bu yarışın içinde yer almaktadır. Benzerlerinin önüne geçebilme ve tercih edilebilir olma adına ürün ve hizmetlerini geliştirmesi gerekmektedir. Bunun yolu da şüphesiz ki öz denetimden geçmektedir. Geleneksel yönetim anlayışına farklı bir bakış açısı getiren performans ölçüm modelleri kurumun başarı düzeyinin belirlenmesi ve iyileştirilmesi amacıyla ortaya çıkmıştır. Kütüphanelerin başarısız olmasının nedenlerinden birinin de şüphesiz performans ölçümüne gereken önemin verilmemesidir. Çalışma da başlangıçta özel kurumlar için geliştirilen daha sonra kâr amacı gütmeyen kurumlarda da uygulanmaya başlanan Balanced Scorecard performans ölçüm modelinin kütüphanelerde uygulanabilirliği araştırılmıştır. Bu model kütüphane ve bilgi bilimi alanında Türkiye'de henüz çok yeni bir yaklaşım olmasına karşın kütüphanelerinde birer hizmet işletmesi olduğu anlayışından yola çıkılarak kütüphanelerde de uygulanabilir olduğu düşünülmektedir. Çalışmada performans kavramı, performansın ölçümü, performans ölçüm modellerinin özellikleri, Balanced Scorecard (BSC) performans ölçüm modeli ve boyutları, BSC ve kütüphaneler arasındaki ilişki, BSC'nin uygulanması ve ETÜ (Erzurum Teknik Üniversitesi) için BSC performans tablosu oluşturulması konuları ele alınmıştır. Çalışmanın amacı BSC'yi kütüphanelerde kullanılabilirliği bakımından tanıtmak ve ETÜ Kütüphanesi örneğiyle de kütüphanelerde uygulanabilirliğini ortaya koymaktır. Bu anlamda çalışmanın bundan sonraki uygulamalara yol göstereceği düşünülmektedir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olan betimsel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Teorik bölümlerin oluşturulmasında "kaynak tarama" yönteminden ve uygulamaya ilişkin verilerin elde edilmesinde "görüşme tekniği" ve "gözlem" tekniğinden faydalanılmıştır. "ETÜ Kütüphanesinin bir performans ölçüm modelini benimsemesi, kurumun hizmet kalitesini ve kullanıcı memnuniyetini arttırmada yararlı ve gereklidir" şeklinde oluşturulan hipotez çalışma sonunda doğrulanmıştır. ETÜ Kütüphanesi için hem alışılmışın dışında bir uygulama olması ve daha önce bir örneğinin bulunmaması hem de personel eksikliğinden dolayı uygulanmasının zor olabileceği öngörülmektedir. Ancak gerek üniversitenin ve kütüphanesinin yeni olması gerekse neden-sonuç mantığı içerisinde ilerleyen bir model olmasından dolayı kurumun başarısını arttıracağı beklenilmektedir.
Üniversite kütüphaneleri hizmetlerinin etkin sunumunda sosyal medya kütüphaneciliği
Sosyal medyanın yaygın ve etkin iletişim aracı olarak kullanılması, amacı bilgi kaynakları ile kullanıcıları en kolay, en hızlı ve en ekonomik biçimde buluşturmak olan kütüphaneleri de harekete geçirmiştir. Kütüphane kaynaklarının ve hizmetlerinin tanıtımında/ pazarlanmasında daha fazla kullanıcıya, daha çabuk ve etkin ulaşma amacıyla sosyal medya ortamları günümüzde aktif olarak kullanılmaktadır. Çalışmanın temel amacı, mevcut kullanımına ilişkin bilgiler verilerek kütüphanelerde sosyal medya kullanımının önemini, boyutlarını ve gerekliliğini ortaya koymaktır. Nihai amaç ise, kütüphanelerin etkin ve yaygın bilgi hizmetini gerçekleştirebilmesi adına sosyal medya kullanmasının niçin gerekli olduğunu ortaya koyarak, kurumsal anlamda sosyal medya iletişiminin bir iş tanımı olarak görülmesine yardımcı olmaktır. Günümüzde özellikle üniversite kütüphanelerinin "sosyal medya kütüphanecisi" unvanıyla personel istihdam ettiğine ilişkin örnekler çoğalmaktadır. Bu bağlamda, "sosyal medya kütüphanecisi" adıyla istihdam edilecek personelin sahip olması gerekli özellikler ile iş tanımının yapılması da çalışmanın amaçları arasındandır. Sosyal medya araçları ve kütüphanelerin hizmet sunumunda sosyal medya araçlarını kullanmalarına yönelik bilgilerin toplanmasında belgesel tarama yönteminden, elde edilen bilgilerin değerlendirilmesinde betimleme yönteminden ve Türkiye'de üniversite kütüphanelerinin sosyal medya kullanımlarına ilişkin saptamalara, değerlendirmelere ve önerilere kaynaklık eden verilerin toplanmasında anket tekniğinden yararlanılmıştır. Anket 186 üniversite kütüphanesine uygulanmış ve bulguların değerlendirilmesinde SPSS programı kullanılmıştır. Araştırmanın sonunda, Türkiye'de üniversite kütüphanelerinde sosyal medya üzerinden yürütülen kütüphane hizmetlerine ilişkin veriler elde edilmiş ve mevcut durum ortaya çıkarılmış, sosyal medya kütüphaneciliğinin gelişimi ve sosyal medya kütüphanecisinin iş tanımına ilişkin sonuçlar ortaya konmuştur.
Değişen kütüphaneler ve kütüphane hizmetlerinin kullanıcılar üzerindeki etkileri: Ankara örneği
"Bilgi çağı" ya da "dijital çağ" olarak adlandırılan 21. yüzyıl, hızla gelişen teknolojinin tüm toplumsal yapıları yeniden şekillendirdiği dönemdir. Bu dönemde, kütüphaneler gerek kavram gerekse içerik olarak daha önceki dönemlerde olmayan biçimde değişim geçirmektedir. Topluma kâr amacı gütmeden hizmet veren kütüphaneler, toplumun bilgi gereksinimlerini ve beklentilerini kaliteli hizmet anlayışı ile karşılamak amacıyla varlıklarını geliştirerek devam ettirmektedir. Kütüphaneler tüm toplumsal değişim süreçlerinden etkilenen bilgi kurumlarıdır. Toplumun sosyal, kültürel, ekonomik, politik ve teknolojik dinamikleri kütüphaneleri sistemli bir şekilde değişime ve dönüşüme zorlamaktadır. Kütüphaneler değişim zorunluluğuna çoğu zaman uyum sağlamakta; bileşenlerini ve hizmetlerini yenilemektedir. Kütüphanelerde yaşanan değişim ve dönüşümlerin kullanıcılar üzerindeki etkisi araştırılması gereken önemli bir konudur. Çoğunlukla kullanıcılar kütüphane dünyasında gerçekleşen değişim ve dönüşümlerden yeterince ve zamanında haberdar olamamaktadır. Bu nedene kütüphane dünyasında kendileri için gerekli olan hizmetlerden yeterince yararlanamamaktadırlar. Bu çalışmada dünyada ve Türkiye'de değişen kütüphanelerin ve kütüphane hizmetlerinin kullanıcılar üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Toplumun değişen kütüphane ve kütüphane hizmetlerine yönelik tutumlarını ve farkındalıklarını tespit etmek amacıyla çalışma kapsamında katılımcılara anket uygulaması yapılmıştır. Anket bulguları doğrultusunda toplumun değişen kütüphane ve hizmetlerine yönelik bilgilerinin ne oranda olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışma sonunda toplumun kütüphanelerin değişen unsurlarından ve hizmetlerinden yeterince haberdar ve farkında olmadıkları genel sonucuna varılmıştır. Bu amaçla kütüphanelerin kullanıcılarıyla daha fazla iletişimde bulunması gerektiği düşünülmektedir. İletişimin yeterince gerçekleşmesi için halkla ilişkilerin önemli bir fonksiyonu olan tanıtım faaliyetlerine önem verilmelidir. Kütüphane ile toplum arasında etkileşimin sağlanması için kütüphanelerin dışa açılma, halkla ilişkiler, pazarlama, markalaşma ve lobi çalışmaları gibi tanıtım tekniklerinden yararlanması gerekir. Kütüphane ile ilgili halkla ilişkiler ve reklamcılık faaliyetleri arttırılmalıdır. Değişimin en büyük aktörü olan teknolojiden, tanıtım faaliyetleri sırasında daha yoğun olarak yararlanılmalıdır. E-posta, web ilanları, bloglar, sosyal medya ve mobil uygulamalar gibi yeni medya araçları ile kütüphane tanıtımları yapılmalıdır.
Türkiye'de üniversite kütüphanelerinde konu uzmanlığı çalışmaları
Kütüphaneler, üniversitelerin temel bileşenlerinden biri olarak kabul edilen ve araştırma süreçlerinde yararlanılması gereken önemli merkezlerin başında gelmektedir. Üniversite kütüphaneleri, eğitim sistemi içinde gerekli güncel ve bilimsel bilginin hizmete sunulması görevini baş aktör konumunda yerine getiren birimlerdir. Konu uzmanlığı kütüphane hizmetleri arasında önemli bir yerdedir. Çalışma, konu uzmanlığının üniversite kütüphanelerindeki gelişimini irdelemek ve kütüphaneciler arasında konuya ilişkin farkındalık değerlendirmesi yapmak amacıyla hazırlanmıştır. Bununla beraber konu uzmanlığı faaliyetlerinin önemli alanlarından biri olan konu rehberliği alanı da çalışma içerisinde irdelenmiştir. Bu faaliyete ilişkin kütüphanecilerin tutum ve davranışlarına yönelik veriler derlenmiş ve bu veriler üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Araştırmanın bulguları anket tekniği ile derlenen verilerin analiz edilmesiyle oluşturulmuştur. Anket, Türkiye'de iki yüz altı üniversite kütüphanesinde hizmet veren üç yüz on üç kütüphaneciye gönderilmiştir. Yüz kütüphaneden 115 kütüphaneci anket formunu doldurmak suretiyle çalışmaya katkıda bulunmuştur. Veriler üzerinde yapılan değerlendirmeler sonucunda üniversite kütüphanelerinde konu uzmanlığı çalışmalarının yetersiz olduğu, konu uzmanlığı hususunun lisans ve üzeri ders müfredatlarında yer almadığı anlaşılmıştır. Konu uzmanlığının gelişmesinde personel, bütçe ve yönetici tutumu gibi faktörlerin önemli faktör olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca konu uzmanlığı konusunda en iyi faaliyetlerin vakıf üniversiteleri tarafından yürütüldüğü ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda öncelikle üniversite kütüphanelerinde personel ve bütçe sorunlarının giderilmesi gerektiği farkedilmiştir. Konu uzmanlığı alanında daha nitelikli hizmetler için eğitim programlarının oluşturulması ve kütüphanecilerin bu programlardan yararlanması sağlanmalıdır. Ayrıca lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyinde ilgili programlarda konu uzmanlığı eğitimlerinin verilmesi ve/veya ders içeriklerinin eklenmesi önemlidir.
Lise öğrencilerine bilgi okuryazarlığı becerilerinin kazandırılmasında okul kütüphanelerinin rolü: Gaziantep Kolej Vakfı özel okulları lisesinde uygulanan bilgi okuryazarlığı programının değerlendirilmesi
Teknolojinin etkisiyle günümüzde yaşanan bilgi patlaması, bilginin kaynağı konusundaki belirsizliği de beraberinde getirerek kontrolsüz bir bilgi artışına neden olmuştur. Bununla birlikte bilginin doğruluğunun ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi sorun haline gelmiştir. Bilgi okuryazarlığı becerileri, yaşam boyu öğrenme becerisi kazanmanın da ön koşuludur. Bu nedenle araştırmanın temel amacı; Gaziantep Kolej Vakfı Özel Liseleri (GKV Cemil Alevli Koleji ve GKV Özel Anadolu Lisesi) öğrencilerinin bilgi okuryazarlığı beceri düzeylerini tespit etmek, yetersiz oldukları konuların ağırlıklı olarak ele alındığı bir bilgi okuryazarlığı programının gerekliliğini ve önemini vurgulamaktır. Bu çalışmada lise öğrencilerine kazandırılacak bilgi okuryazarlığı becerilerinin ne olduğunu belirgin hatları ile ortaya koymak için; bilgi okuryazarlığı kavramı, bilgi okuryazarlığının ortaya çıkışı ve gelişimi, bilgi okuryazarlığının temel unsurları, yaşam boyu öğrenmeyle ilişkisi, diğer okuryazarlık türleri, bilgi okuryazarlığının standartları ve modelleri ele alınmıştır. Bu doğrultuda okul kütüphaneleri ve bilgi okuryazarlığı ilişkisi, çağdaş eğitim sistemi ve bilgi okuryazarlığı ilişkisi, çağdaş eğitim sistemi ve okul kütüphanelerinin amaçları, bilgi okuryazarı bireyler yetiştirmek için okul kütüphanelerinin önemi açıklanmıştır. Araştırmada betimleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın tekniği, kaynak tarama vre anket/test veri toplama tekniğidir. Durumu ispatlamak için bilgi okuryazarlığı dersi alan (deney grubu) ve ders almayan (kontrol grubu) öğrencilerine ön test ve son test uygulamaları yapılarak gruplar arasındaki fark bütünsel olarak oraya konulmuştur. Araştırma sonucunda örneklem gruptaki öğrencilerin bilgi okuryazarlığı becerilerinin yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Öğrenciler bilgi okuryazarlığının her aşamasında oldukça zorlanmıştır; fakat deney grubuna uygulanan bilgi okuryazarlığı eğitimi sonucunda öğrencilerin bilgi okuryazarlığı becerinin geliştiği görülmüştür. Bilgi okuryazarlığı eğitimi sonrası deney grubu öğrencilerinin bilgi okuryazarlığı becerilerinde kaydedilen olumlu değişimlerle liselerde bilgi okuryazarlığı eğitiminin gerekliliği ispatlanmıştır.
Bilgi merkezlerinde yapay zekâ uygulamaları: Türkiye için durum analizi
Bilgi merkezleri/kütüphaneler, doğru ve güvenilir bilgi için gerek basılı gerekse elektronik kaynakları araştırma sürecinde kullanıcı hizmetine sunan, bu asli görevi dışında gelişen teknoloji ile birlikte hizmetlerini şekillendiren, değişen kullanıcı profiline göre şekillenen merkezlerdir. Yapay zekâ ve yapay zekâ uygulamaları günümüzde her sektörde önemli bir yer tutmaktadır. Çalışma, dünyada yapay zekâ ve yapay zekâ uygulamalarının hem genel anlamda hem de bilgi merkezleri/kütüphanelerdeki durumunu ve gelişimini irdeleyerek ülkemizde bilgi merkezleri/kütüphanelerde bu konuya ilişkin farkındalık oluşturma adına durum değerlendirmesi yapmak amacıyla hazırlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda bilgi merkezi/kütüphane yöneticilerin görüşlerine yönelik sorular derlenmiş ve bu sorular üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Hazırlanan sorular, bilgi merkezi/kütüphane yöneticilerine görüşme tekniği ile iletilerek verilerin analiz edilmesi ile araştırmanın bulguları oluşturulmuştur. Sorular, URAP (University Ranking by Academic Performance) 2018 Eylül ayında oluşturulan 2018-2019 URAP Türkiye Sıralaması listesinde yer alan yüz elli yedi üniversitenin bilgi merkezleri/kütüphaneleri yöneticilerine görüşme tekniği ile iletilmiştir. Devlet ve vakıf üniversitelerinin oluştuğu 70 kişiden alınan yanıtlar doğrultusunda, yöneticilerin yapay zekâ kavramı ve yapay zekâ uygulamalarına yönelik bilgi sahibi oldukları, ülkemizdeki yapay zekâ gelişimin yeterli olmadığı, bu alandaki gerek mesleki gerek meslek dışı gelişmeleri takip ettikleri, yapay zekâ uygulamalarının bilgi merkezi/kütüphane hizmetlerinde yaygınlaşacağı anlaşılmıştır. Yapay zekâ ve yapay zekâ uygulamalarının bilgi merkezi/kütüphane hizmetlerine yansımasında ve gelişmesinde bütçe ve personel gibi faktörlerin önemli rol oynadığı ortaya çıkmıştır. Yapay zekâ ve yapay zekâ uygulamaları konusunda eğitimli ve/veya nitelikli personelin alınması ve bütçe sorunlarının giderilmesi gerektiği cevaplar doğrultusunda fark edilmiştir.
Üniversite kütüphanelerinde hizmet kalitesinin LibQUAL+® ile ölçümü: Karadeniz Teknik Üniversitesi Faik Ahmet Barutçu Kütüphanesi örneği
Kâr amacı olmadan hizmet veren kütüphaneler toplumsal olaylardan, değişimlerden bazen de mücbir nedenlerden etkilenen kurumların başında gelmişlerdir. Toplum içerisinde oluşan her türlü teknoloji, ekonomi, siyasi ve kültürel olaylar kütüphanelerin yeniden yapılanmasını gerekli hale getirmiştir. Kütüphanede ve toplumda oluşan bu değişimler kullanıcılar üzerinde de etkili olmaya başlayarak merkezinde kullanıcıyı alan kütüphane anlayışı benimsenmeye başlamıştır. Kütüphanelerin verdikleri hizmetlerin kullanıcılar tarafından değerlendirilebilmesi ve kullanıcı memnuniyetinin karşılanabilmesi için hizmet kalite ölçümünün de belirli aralıklarla yapılması gerekmektedir. Özellikle kullanıcı grubu çeşitliliği olan üniversite kütüphaneleri için hizmet kalitesi ölçümü ve değerlendirmesi kütüphane ve üniversite imajı için önemlidir. Araştırmanın örneklemi olan Karadeniz Teknik Üniversitesi Faik Ahmet Barutçu Kütüphanesi hizmet kalitesinin ölçüm değerlendirilmesinde, sadece kütüphaneler tarafından kullanılan ve uluslararası bir standart ölçek olan LibQUAL+® hizmet kalitesi ölçeği kullanılmıştır. 686 kütüphane kullanıcına anket ölçümü uygulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler ışığında hizmet kalite düzeyinin ve kullanıcı memnuniyetinin istenen oranda sağlanamadığı sonucu elde edilmiştir.
Toplumda kütüphane ve kütüphaneci algısı: Erzurum ili örneği
Kütüphaneler, türleri ne olursa olsun üzerinde bilginin kayıtlı olduğu materyalleri toplamak, düzenlemek ve kullanıcının hizmetine sunmak amacıyla kurulmuşlardır. İnsanların ihtiyaç duydukları bilgiye erişimi sağlama amacını taşıyan kütüphanecilik mesleği hem basılı hem de elektronik kaynakları bilgiye gereksinim duyanların ihtiyaçlarına uygun bazı yöntem ve tekniklerle kullanıma hazırlamakta ve hizmete sunmaktadır. Geçmişten bugüne alışıla gelen yöntem ve teknikler mesleğin sıradan bir iş olarak algılanmasına ve mesleki saygınlığının azalmasına sebebiyet verebilmektedir. Çalışma, toplumun kütüphanelere, kütüphanecilere ve aynı zamanda kütüphaneciliğe karşı farkındalığın ölçülmesi amacıyla hazırlanmıştır. Konuya ilişkin toplumun tutum ve davranışlarına yönelik veriler derlenmiş ve bu veriler üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Araştırmanın bulguları anket tekniği ile elde edilen verilerin analiz edilmesiyle oluşturulmuştur. Anket, Erzurum ilinde yaşayan vatandaşlardan rastgele seçilen 384 kişiye uygulanmıştır. Veriler üzerinden elde edilen sonuçlar incelendiğinde kütüphanelerde verilen hizmetlerin toplum tarafından yeteri kadar bilinmediği, kütüphanecilik mesleğinin sıradan bir meslek olarak algılandığı görülmektedir. Bu durum geçmişten günümüze süre gelen kütüphanelerin sadece ders çalışılacak bir mekân olduğu düşüncesinin devam ettiğinin göstergesi olarak kabul edilebilir. Kütüphanecilik mesleğinin ise tüm eğitim düzeyine sahip kişiler tarafından yapılabileceği anlayışı analiz sonucundan çıkarılabilmektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda kütüphaneler ve kütüphanecilerin toplum tarafından yeterli farkındalığa ve saygınlığa sahip olmadığı ortaya çıkmıştır. Bu veriler bağlamında kütüphanecilerin hem kütüphanelerde yürütülen hizmetleri hem de kütüphanecilik mesleğinin niteliklerini faaliyetler düzenleyerek tanıtmaları gerektiği düşünülmektedir. Aynı zamanda kütüphane personelinin gerekli eğitimi almış kişilerden oluşması gerektiği de üzerinde durulması gereken önemli bir konu olarak görülmektedir.
Halk kütüphanelerinde çalışan kütüphanecilerin e-kitap farkındalığı ve kullanımı
Bilgi ve teknoloji ortamında yaşanan gelişmeler sonucunda e-kitaplar halk kütüphaneleri dermelerinde yerini almıştır. E-kitapların halk kütüphanelerinde sunulmasının, Türkiye için yeni bir hizmet olduğu bilinmektedir. Hizmetin sunumunda etkin rol alan kütüphanecilere önemli görevler düşmektedir. Bu bağlamda yürütülen bu tezde halk kütüphanelerinde çalışan kütüphanecilerin e-kitap hakkında bilgi ve farkındalığını ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışma verilerinin derlenmesinde anket tekniğinden yararlanılmıştır. Anket, Türkiye'de Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde çalışan yaklaşık 1086 (bin seksen altı) kütüphaneciye ulaştırılmıştır. Bu kütüphaneciler arasından sadece 402 (dört yüz iki) kütüphaneci anket formunu doldurarak çalışmaya katkı sağlamıştır. Veriler üzerinden yapılan değerlendirmeler sonucunda, halk kütüphanelerinde çalışan kütüphanecilerin e-kitap bilgi düzeyinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kütüphanecilerin e-kitap kullanımı ile format ve yazılım farkındalık seviyelerinin de yüksek olmadığı saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda halk kütüphanelerinde e-kitapların kütüphaneciler tarafından bilinmesi ve e-kitap farkındalığının kazandırılması gerektiği tespit edilmiştir. Bu alanda kütüphanecilere eğitimler verilmesi, eğitim programlarının oluşturulması ve bu eğitimlerin profesyonel kişiler tarafından yapılması gerekmektedir. Ayrıca üniversitede kütüphanecilik eğitimi alan kişilere e-kitap farkındalığı kazandıracak eğitimlerin verilmesi ve/veya ders içeriklerinin eklenmesi önem taşımaktadır.
Çocuk kütüphanelerinde mekân tasarımı ve Türkiye'deki çocuk kütüphaneleri
Çocuk kütüphaneleri, çocuklarda okuma alışkanlığı kazanma, zihinsel ve fiziksel gelişimlerine katkı sağlamada, hem örgün hem de yaygın eğitimin hedeflerini açısından kritik öneme sahip kurumlardır. Çocuk kütüphanelerinin hedefine ulaşmasında uygun koşullarda ve yeterli donanımla hizmet vermesi önemlidir. Bu doğrultuda tezin amacı, gelişmeler ve yönelimler doğrultusunda çocuk kütüphanelerinde mekân tasarımına yönelik özellikleri ve eğilimleri ortaya koyarak, ülkemizdeki çocuk kütüphanelerinde çağdaş bir mekân tasarımı için kontrol listesi oluşturmaktır. Çalışma, araştırmanın örneklemini oluşturan Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü (KYGM)'ne bağlı çocuk kütüphanelerinde kütüphane hizmeti sunma ve kütüphane kullanıcısı bireyler yetiştirmede mekânın rolünün belirlenmek amacıyla hazırlanmıştır. Ayrıca bireylerin kütüphane kullanma alışkanlığının kazanmasında mekân unsurunun ölçüt olup olmadığı da belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda çocuk kütüphanelerinde çalışan personellerin görüşlerine yönelik sorular oluşturulmuş ve bu sorular üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Hazırlanan sorular, KYGM'ye bağlı 40 çocuk kütüphanesinde çalışan personele anket tekniği ile iletilerek verilerin analiz edilmesi ile araştırmanın bulguları oluşturulmuştur. Çocuk kütüphanelerinde mekân tasarımının kısmen yeterli olduğu ve bu yeterlilik düzeyi ile kütüphane hizmetlerinin verimliliği (hem personel hem de kullanıcı grubu açısından) arasında anlamlı bir bağ olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca kütüphane kullanıcısı bireyler yetiştirmede konusunda mekânın önemli rol oynadığı ortaya çıkmaktadır.
Çocuk kütüphanelerinde mekânın hizmet yeterliliklerine uygunluğunun personel bakış açısıyla analizi: Nasrettin Hoca Çocuk Kütüphanesi örneği
Bilgi merkezleri içerisinde, mevcut ve potansiyel kullanıcıları ve bu kullanıcıların kütüphane ile olan etkileşim süreçleri dikkate alındığında, üzerinde önemle durulması gereken kurumlardan biri de çocuk kütüphaneleridir. Çocuk kütüphaneleri çocukların ikinci yuvaları ve eğitim hayatlarına başlamadan önce uğradıkları ilk duraklarıdır. Bilgiye ulaşmadaki her türlü engelin aşılmasının amaçlandığı, hizmetlerin ücretsiz ve eşit koşullarda sunulduğu, tüm misyonu ve vizyonu çocuklar üzerine olan, okuma kültürünün ilk yaşlarda kazanılmasının amaçlandığı kurumlardır. Çalışma, Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi bünyesinde hizmet veren NHÇK özelinde, çocuk kütüphanelerinin mekân tasarımlarının ve çocuklara sundukları yaratıcı bilgi hizmetlerinin incelenmesi sonucunda tüm çocuk kütüphanelerinin mekân tasarımlarına ve hizmetlerine önerilerde bulunmak amacıyla hazırlanmıştır. Bu bağlamda, kurum personeli ile yapılan görüşmelere verilen yanıtlar, yerinde incelemeler ve çocuk kütüphaneleri için hazırlanan fiziksel kontrol listesi üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Araştırmada literatür taraması ile elde dilen bilgilerin düzenlenmesi ve çalışmanın amacı doğrultusunda kurgulanmasında betimleme yönteminden yararlanılmıştır Literatür taraması ile ilgili çalışmalarda ortaya konan ortak saptamalardan yola çıkılarak oluşturulan ölçütlere ilişkin değerlendirmeler yapılırken gözlem tekniği kullanılmıştır. Sonrasında yapılandırılmış görüşme tekniği konu hakkında daha özellikli bilgiler derlenmiş ve elde edilen veriler çalışmanın amaçları doğrultusunda ilişkilendirilerek yorumlanmıştır. Elde edilen tüm verilerin anlamlı ilişkilendirme ve bütünleştirilmesinin ardından, fiziksel kontrol listesi üzerinden örneğin yetenek ve yeterliliği serimlenmiştir. Elde edilen veriler sonucunda, NHÇK özelinde çocuk kütüphanelerinde konfor ve estetik unsurların son dönemde çok daha fazla ön planda olduğu, geçmişle kıyaslandığında görece gelişme kaydedildiği ve kurumsal olarak teknolojinin gereklerine ayak uydurulmaya çalışıldığı tespit edilmiştir. Çocuk kütüphanelerinin kullanımının artırılması ve hizmetin daha geniş kitlelere hitap edebilmesi için mekân unsurunun ve bu mekânlarda sunulan yaratıcı etkinliklerin önemine vurgu yapılmış ve bu konuda öneriler geliştirilmiştir.
Sürdürülebilir kalkınmada yeşil kütüphanelerin rolü: Başkent Üniversitesi Kütüphanesi örneği
Her geçen gün kalabalıklaşan dünyamız, insanları hızla tükenen kaynaklar ve artan kirlilik sorunları için çareler aramaya yöneltmiştir. Hayatımızın her alanında sorumlu davranmayı ve sahip olduğumuz imkânları dengeli kullanmamız gerektiğine vurgu yapan sürdürülebilirlik kavramı özellikle günümüzde önem atfedilen bir konu olmuştur. Yaşam boyu öğrenme deyince aklımıza gelen ilk yerlerden biri olan kütüphanelerin de bu konuda bilinçli davranması beklenmektedir. Kütüphanelerde çalışan gerek kütüphaneciler gerekse diğer personelin, çalıştığı kurumların ne kadar sürdürülebilir olduğunun farkında olmaları beklenmektedir. Örnek olay tarama modeli ile yapılan araştırmada, nitel veri toplama tekniklerinden olan görüşme tekniğinden faydalanılmıştır. Araştırma kapsamında Başkent Üniversitesi Kütüphanesi çalışanlarına görüşme tekniği ile 23 tanesi kapalı uçlu olacak şekilde 27 soru sorulmuştur. Konu ile ilgili yine inşaat projesi yöneticileri ile görüşme yapılıp açık uçlu 14 soru sorulmuştur. Bulgular karşılaştırmalı olarak değerlendirilerek, mevcut durum ortaya konmuş ve daha yeşil olma yolunda üniversite kütüphaneleri için çeşitli öneriler getirilmiştir.
Dezavantajlı kullanıcılar olarak otizmli çocuklara yönelik kütüphane hizmetleri ve beklentiler
Bu çalışmada, OSB'li çocukların kütüphane kullanım sıklıklarını, bu süreçte karşılaştıkları sorunları, ailelerinin, eğitmenlerinin ve kütüphane personelinin bu konuda ki sorumluluklarını ortaya koymak ve soruna ilişkin çözüm önerileri sunmak amaçlanmıştır. Bu kapsamda yürütülen çalışmanın örneklemini, İstanbul ilinin Başakşehir ve Sultangazi ilçelerinde bulunan belediye kütüphanelerinde görev alan 15 kütüphane personeli, 17 rehabilitasyon merkezi eğitmeni, 15 otizmli bireylerin aileleri ve 10 otizmli çocuk olmak üzere toplam 57 kişi oluşturmaktadır. Çalışmada betimleme yöntemi kullanılmış olup, ortaya konan mevcut durumun tezin amacı ile ilişkilendirilmesi noktasında ise kapsamı gözeterek yarı yapılandırılmış görüşme ve gözlem tekniklerinden yararlanılmıştır. Elde edilen verilere göre sosyo-demografik bilgiler SPSS 20 bilgisayar programı kullanılarak sayı ve yüzdelik değerler hesaplanmıştır. Çalışmanın nitel verilerinin analizinde ise içerik analizi yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmanın sonunda, dezavantajlı grup olarak otizmli kullanıcıların kütüphane kullanımına ilişkin özellikli yanları, başta kütüphane çalışanları olmak üzere, sürecin tüm paydaşları tarafından yeterince bilinir durumda olmadığı ve bu durum kullanıcıların hizmet talepleri ile kütüphanenin hizmet yeterliliklerine olumsuz etki ettiği yargısına varılmıştır.
Üniversite kütüphanesi kullanımında kütüphane kaygısı faktörü ve öğrencilerin kütüphane kullanımına etkisi: Çankırı Karatekin Üniversitesi örneği
İnsan yaşamının bir parçası olan duygular insanlıkla beraber varlığını sürdürmektedir. Korku, üzüntü, heyecan gibi psikolojik durumların doğal olduğu kadar kaygı da doğaldır ve insan yaşamının bir parçasıdır. Ancak bu noktada önemli olan, kaygının insan yaşamındaki bazı durumlar karşısında kaygıyı yaşayan kişiye zarar verici boyutlara ulaşmamasıdır. Bu nedenle kaygı konusu uzun yıllar araştırma konusu olmuştur. Kütüphanelerin kullanımı önünde engel oluşturmada kişiyi olumsuz etkileyen kaygı türlerinden biri de kütüphane kaygısıdır. Kütüphane kaygısının kütüphanelerin tarihiyle beraber var olduğunu belirten araştırmalar, kütüphane kaygısının çeşitli faktörlere bağlı olarak yaşanabileceğini ortaya çıkarmıştır. Bu faktörlere bağlı olarak yaşanan kütüphane kaygısı, kütüphane kullanımını erteleme veya kütüphanelerden kaçınma ile sonuçlanması açısından üzerinde durulması gereken önemli bir konudur. Araştırmanın örneklemi olan Çankırı Karatekin Üniversitesi öğrencileri üzerinde uygulanan anket çalışmasında katılımcılara "Kütüphane Kaygısı Ölçeği" uygulanmıştır. 313 lisansüstü öğrenciye uygulanan anket çalışmasından elde edilen veriler neticesinde öğrencilerin büyük bir çoğunlukla kütüphane kaygısı yaşamadığı saptanmıştır. Ancak ankete katılan öğrencilerin kütüphane hakkında çok az şey bildikleri ve bu yüzden kütüphaneden yeterince yararlanamadıkları sonucu ortaya çıkmıştır.
Suriyeli mültecilerin toplumla entegrasyon sürecinde kütüphanelerin rolü: Kilis Elbeyli Geçici Barınma Merkezi örneği
Türkiye bulunduğu coğrafi konumu sebebiyle geçmişten günümüze kadar göç ve göçmen olgusuyla uğraşmaktadır. Özellikle 2011 yılında Suriye'de yaşanan iç savaş nedeniyle milyonlarca Suriyeli mülteci Türkiye'ye göç etmek zorunda kalmıştır. Yaşanan büyük göç dalgası sonrasında Türkiye'de mülteci-göçmen sorunu ortaya çıkmıştır. Türkiye'de yaşanan göç hadisesiyle beraber ortaya çıkan entegrasyon sürecinde ülkenin tüm kurum ve kuruluşlarına ihtiyaç duyulmaktadır ve bu süreç içerisinde kurumlara önemli görev ve sorumluluk düşmektedir. Son zamanlarda artan mülteci krizi sonrasında kütüphaneler çok kültürlü topluma hizmet sunan bilgi merkezlerine dönüşmüşlerdir. Çalışmada amaç entegrasyon sürecinde kütüphanelerin rol ve önemini belirterek, Kilis Elbeyli Geçici Barınma Merkezindeki Suriyeli mültecilerin, topluma entegrasyonu sürecinde kütüphaneyi kullanım durumları ve kütüphanenin Suriyeli mültecilere yönelik sunduğu hizmetleri ortaya koymaktır. Suriye'den Türkiye'ye yapılan göçün toplumda ortaya çıkardığı farklılıkların boyutu ve Suriyeli mültecilerin topluma uyum sürecinin incelendiği bu çalışmada Kilis Elbeyli Geçici Barınma Merkezindeki Suriyeli mültecilerin kütüphaneleri kullanma durumları, kütüphanenin bu yöndeki hizmetleri nitel veriler yoluyla elde edilmiştir.
Kent olgusu, Türkiye'de kentsel dönüşüm ve kentsel dönüşümde bilgi merkezleri
Toplumsal ve sosyal yaşamın bir parçası olan kentler, oluştukları andan itibaren toplumsal süreç ve değişkenlerini etkileyen ve onlardan en çok etkilenen unsurlardan biri olarak günümüzdeki formlarına ulaşmışlardır. Özellikle Sanayi Devrimi, kentlerde sosyal, kültürel ve toplumsal birçok değişikliğin çıkış noktasını oluşturmuş, kent ve insan ilişkisi ilerleme kaydetmiş, kentleşme ve kentli olmak önem kazanmış, genel yönelime dönüşmüştür. Türkiye özelinde 1950'li yıllardan itibaren iç göç hareketleri ile birlikte nüfus kentlerde yoğunlaşmaya başlamış kentleşme hız kazanmış, kentler yaşamın her yönü üzerinde doğrudan etkili karmaşık ve dinamik sistemler haline dönüşmüşlerdir. Kentleşmenin hız kazanması ve kentlerde artan konut, alt yapı, ulaşım gibi teknik ve sosyo/kültürel problemler, kentsel dönüşüm kavramının ortaya çıkmasına ve önem kazanmasına neden olmuştur. Kentsel dönüşüm uygulamalarında gereken önemi bulamamış olmasına rağmen, kentlerin kültürel ve sosyal sorunlarını çözüme kavuşturacak en önemli unsur sosyal donatı alanlarıdır. Bilgi merkezlerinin en yaygın ve toplumsal anlamda en bilinen türü olan kütüphaneler, sosyal donatı alanlarının içerisinde yer almaktadır. Kent yaşamında, toplumsal ve kültürel uyum probleminin önüne geçerek ortak bir kent kültürünün benimsenmesini, sundukları hizmetlerle kentli olmayı ve kente uyum sağlamayı kolaylaştıran kütüphaneler kentsel dönüşüm projelerinde yeterince dikkate alınmamaktadır. Aynı zamanda çalışmanın varsayımını da oluşturan bu tablo, araştırmanın da çıkış noktasıdır. Bu çalışmada, Türkiye'de kentsel dönüşüm projelerinde sosyal donatı alanı olarak kütüphanelerin uygulama içerisindeki payının ortaya konması amaçlanmıştır. Söz konusu amaç doğrultusunda, ülkemizde kentsel dönüşüm projelerinin planlayıcısı ve yürütücü konumunda olan TOKİ'nin kamuoyu ile paylaştığı resmi bilgiler dikkate alınmış ve kentsel dönüşüm projeleri incelenmiştir. Elde edilen verilere göre, Türkiye'de kentsel dönüşüm uygulamalarında (toplam 3.387 uygulama) sosyal donatı alanlarına yer verilse dâhi (%42,60), sosyal donatı unsuru olarak kütüphanelerin kentsel dönüşüm projeleri içerisindeki payı (%1,09) kabul edilebilir değildir. Dünyada en yoğun kentsel dönüşüm uygulamasının yürütüldüğü ülkelerden biri olmamıza karşın, araştırma kapsamında elde edilen rakamlar ve ayrıntıları, dönüşüm uygulamalarında sosyal donatı alanlarının, özellikle de kütüphanelerin çok akla getirilmediği gerçeğine somutluk kazandıran çalışma, bu soruna dikkat çektiği ve sorunun çözümünde dikkate alındığı ölçüde başarılı olmuş olacaktır.