Health communication
58 theses under this subject heading
Obezitenin gazetelerde sunumu
Bu çalışmada sağlık iletişimi bağlamında küresel bir halk sağlığı problemi olan obezitenin günlük yaygın gazetelerde nasıl sunulduğunun saptanması amaçlanmıştır. Çalışmada 2006 yılında İstanbul'da düzenlenen "Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Obezite ile Mücadele Bakanlar Konferansı"ndan öncesi ve sonrasında haberlerde obezitenin sunumundaki nitel ve nicel değişimler ana tema olmuştur. Bu kapsamda 2002, 2004, 2006, 2008, 2010, 2012 ve 2014 yıllarında Akşam, Güneş, Hürriyet, Milliyet, Posta, Sabah, Türkiye, Vatan ve Zaman gazetelerinden elde edilen 752 yazı içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmanın bulguları ışığında gazetelerin obezitenin nedenleri ve çözümlerinde obeziteyi bireysel bir sorun olarak ele aldıkları saptanmıştır. Obezitenin sonuçları noktasında ise biyolojik sonuçlar hâkim olmuştur. Yıllara göre ise yazılarda 2002 ve 2014 arasında düşüşler olmasına rağmen nicel bir artış tespit edilmiştir. Nitel olarak ise obezitenin sunumu kimi yıllar dışında değişmemiştir. Başka bir ifadeyle "Avrupa Obezite ile Mücadele Bakanlar Konferansı" öncesinde ve sonrasında obezite gazete haberlerinde daha çok "bireyselleştirilmiş bir sağlık problemi" olarak sunulmuştur. Sistemik unsurlar ise arka planda kalmıştır. Anahtar Kelimeler: Sağlık iletişimi, sağlık haberciliği, obezite, beslenme, içerik analizi.
Sağlık konulu bloglarda alternatif tıpla ilgili içeriklerin sunumu
İnsanlar doğaları gereği, sağlıklı ve uzun yaşamak için olanakları çerçevesindeki tüm yollara başvurmaktadırlar. Bu yollardan biri alternatif tıp diye adlandırılan uygulamalardır. Hızla gelişen bilişim ve iletişim teknolojileri, hastalıklardan korunma ve hastalıkların tedavisine ilişkin bilgi, ürün ve uygulamaların popülerleşmesini sağlamaktadır. Sağlık konusundaki bu ilgi; özellikle internette (bloglar, web siteleri, tartışma forumları, vb.), sağlıkla ilgili bilgilerin sürekli artarak bilgi kirliliği ve karmaşıklık yaratmasına neden olmaktadır. Bu çerçevede; bu araştırma, sağlık konulu bloglarda alternatif tıpla ilgili içeriklerin incelenmesi amacını taşımaktadır. Bu amaçla, dört blog sitesinde yer alan 230 içerik, içerik analizi tekniği kullanılarak incelenmiştir. Araştırma sonuçları genel bilgiler, blogların tasarımı ve içerikleri olmak üzere üç alt başlıkta ortaya koyulmuştur. Genel olarak; araştırmaya dahil edilen blogların uzmanlığa sahip olmayan kişilerce yönetilen, tavsiye amaçlı bloglar olduğu ortaya konulmuştur. Bununla birlikte blogların tasarımı irdelendiğinde, etkileşim açısından olumlu ögeler taşıdığı ve genel olarak kullanıcı dostu olduğu belirlenmiştir. Bloglarda sunulan içerikler ele alındığında ise bloglarda ticari amaç güdülmediği, içeriklerin düzensiz aralıklarla eklendiği, günlük/anlaşılır dil kullanıldığı, çoklu ortam ögelerine yer verildiği, modern tıp konusuna olumsuz yaklaşılmadığı görülmektedir. İçeriklerde en çok işlenen konular; "endokrin, beslenme ve metabolik hastalıklar", "kan ve kan yapıcı organ hastalıklar ve bağışıklık sistemini içeren hastalıklar" ve "sindirim sistemi hastalıkları" iken, yer verilen bilgilerin kaynakları yerli ve yabancı olarak ikiye bölünmüştür. Buna göre yerli kaynak olarak en çok yeni medya (internet gazetesi, bloglar, vb.), yabancı kaynak olarak ise en çok kitaplar ve dergilerin kullanıldığı görülmüştür. Son olarak içeriklerin dörtte üçünde hem önleyici hem de tedavi edici bazı uygulamalara yer verilmiştir. Bitkiler/bitkisel ürünler, ev yapımı ilaçların kullanımının en çok önerilen uygulamalar olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, Türkiye'de alternatif tıp ile ilgili blogların oluşturulmasında çeşitli olumlu ve olumsuz yönlerin varlığı tespit edilmiştir. Araştırma bağlamında bunlarla ilgili olarak sonraki kuramsal ve pratik çalışmalara yönelik öneriler getirilmiştir.
Sağlık hizmetlerinde hasta-hekim iletişiminin karar verme sürecine etkisi Gaziantep ili örneği
İletişim ve sağlık, insanlar için talep edilen ve istenen bir durumdan ziyade zorunluluk halidir. Tam da bu nedenle çalışmanın odaklandığı yeri göstermesi bakımından önemlidir. Hekim ve hasta ilişkisi bu zorunluluk esası üzerinden ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla araştırmanın konusu hekim-hasta iletişimidir. Çalışmanın amacı hekim ile hasta arasındaki iletişimin, hekimin karar verme süreçlerine olan etkisini belirlemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kapsamında yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmaya Gaziantep'te görev yapan 10 hekim katılmıştır. 5'i demografik bilgileri öğrenmek üzere 11 soru sorulmuştur. Elde edilen verilerle 7 temaya ulaşılmıştır. Gaziantep'te hekim olmak, hekim-hasta arasındaki ilk iletişim, hekimin karar verme süreçlerine tıbbi geçmişin etkisi, hekimlerin karar verme süreçlerinde hasta ve yakınlarının etkisi, hekimlerin iletişimdeki problemleri, ideal bir hekim-hasta ilişkisine yönelik görüşler ve hekimlerin hasta ve sağlık sisteminden beklentileri şeklinde temalar ön plana çıkmıştır. Hekimlerin, iletişim noktasında hastalardan beklentisinin olmasının yanında özeleştiride bulundukları tespit edilmiş bunun yanında sağlık sisteminin düzenlenmesi, çalışma koşullarının iyileştirilmesine yönelik talepleri ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Hekim- hasta iletişimi,karar verme süreçleri, sağlık iletişimi, kişiler arası iletişim, Gaziantep
T.C. Sağlık Bakanlığı "Tütün ve mamulleri ile mücadele kampanyası" kapsamında görsel-işitsel medyadaki "sigarayı bırak hayatı bırakma" kamu spotlarının üniversite öğrencilerinin sigara kullanmaya ilişkin tutum ve davranışları üzerindeki etkisi
Kamu spotları, devletin vatandaşlarını bir konu hakkında bilgilendirmesi veya yönlendirmesi için kullandığı kamusal reklamların bütünüdür. Kamu spotlarının genel konuları; alkol, sigara, trafik kazalarını önleme vb. kamu sağlığını korumaya ve refahını arttırmaya yönelik bilinçlendirme çalışmalarından oluşmaktadır. Bu çalışmada; "sigarayı bırak, hayatı bırakma" konulu kamu spotlarının, üniversite öğrencilerinin sigara kullanmaya ilişkin olarak sahip oldukları tutum ve davranışlarda etkisinin olup olmadığı sorusuna cevap aranmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, ilgili kamu spotlarının içerisinde yer aldığı "sağlık iletişimi" konusu tarihsel bağlamda incelenmiştir. Üçüncü bölümde, T.C. Sağlık Bakanlığı "Tütün ve Mamulleri ile Mücadele Kampanyası" kapsamında, görsel-işitsel medyada yer alan "sigarayı bırak, hayatı bırakma" konulu kamu spotlarının, izleyiciler üzerinde hedeflediği tutum ve davranış değişikliğini açıklayabilmek için, "tutum ve davranış" kavramları incelenmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümü, söz konusu kamu spotlarının, üniversite öğrencileri arasında sigara kullanmaya ilişkin olarak sahip oldukları tutum ve davranışlarda etkisinin olup olmadığı hakkında yapılan saha çalışmasıdır. Saha araştırmasında, evreni Gaziantep Üniversitesi öğrencilerinden oluşan 556 kişilik bir örneklem grubu ile anket çalışması yapılmıştır. Yapılan anket çalışmasında elde edilen verilerin frekans analizleri yapılmış, aritmetik ortalamaları hesaplanmış, verilere t testi ve varyans analizi (anova) testleri uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, T.C. Sağlık Bakanlığı "Tütün ve Mamulleri ile Mücadele Kampanyası" kapsamında görsel-işitsel medyada yer alan "Sigarayı Bırak Hayatı Bırakma" kamu spotlarının, üniversite öğrencileri üzerinde sigara kullanma konusunda caydırıcı etkisi olduğu tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Sigara, Kamu Spotu, Kampanya
Ambulans çalışanlarının iletişim becerilerini etkileyen faktörler: Empati ve stresle baş etme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Amaç: Bu yüksek lisans tezi, ambulans çalışanlarının iletişim becerileri ile empati ve başa çıkma becerileri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır. Çalışma, mesleklerinin zorlu ve yüksek stresli doğası göz önüne alındığında, ambulans çalışanları arasında iletişim becerilerinin empati ve başa çıkma becerileri ile ne ölçüde ilişkili olduğunu keşfetmeyi amaçladı. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada nicel bir araştırma tasarımı kullanıldı ve veriler, standart bir anket kullanılarak Adana İl'indeki ambulans çalışanları evreninden toplandı. Anket katılımcıların iletişim becerilerini, empati düzeylerini ve baş etme becerilerini değerlendirdi. Bu değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek için korelasyon ve regresyon analizleri dahil olmak üzere istatistiksel analizler yapılmıştır. Bulgular: Sonuçlar, ambulans çalışanlarının iletişim becerileri, empati ve başa çıkma becerileri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğunu ortaya koydu. Bu becerilerin genel puanları arttıkça, her bir alandaki genel puanlarda buna karşılık gelen bir artış oldu. Aktif planlama ile kabullenme-bilişsel yeniden yapılandırma arasındaki pozitif korelasyon gibi belirli alt boyutların önemli ilişkilere sahip olduğu belirlendi. Sonuçlar: Bu çalışma, ambulans çalışanları arasında iletişim becerileri, empati ve baş etme becerilerinin birbiriyle bağlantılı olduğuna dair kanıt sunmaktadır. Bulgular, bu becerilerin ambulans çalışmasının zorlu ve yüksek stresli ortamında önemini vurgulamaktadır. Araştırma, bu becerileri geliştirmek ve ambulans çalışanlarının esenliğini desteklemek için hedeflenen müdahalelere ve eğitim programlarına duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır. Anahtar kelimeler: İletişim becerileri, empati, baş etme becerileri, ambulans çalışanları, sağlık iletişimi, stres yönetimi.
Afet ve acil durumlarda kriz ve risk iletişimi için sosyal medya etkili bir araç mıdır?
Amaç: Bu çalışma, genel olarak sosyal medya ve özelde Facebook, Twitter ve Instagram platformlarında halkın kriz ve risk bilgilerini arama ve paylaşma eğilimini değerlendirebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek sunmayı amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Türkiye'de Covid-19 pandemi krizinin ilk birkaç ayında çevrimiçi anket yöntemiyle 415 örnekten elde edilen nicel veriler üzerinde SPSS V26.0 ve SPSS AMOS 26 kullanılarak Açımlayıcı (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri (DFA) yapılmıştır ( 17 Mart-03 Mayıs 2020). Bulgular: Bu çalışmada, halkın kriz ve risk bilgisi arama ve paylaşmada sosyal medya kullanım eğilimlerinin ölçülmesi ve değerlendirilmesi için toplam varyansın % 76'sını açıklayan, öz değeri birden büyük olan 6 alt ölçekten oluşan 30 maddeli ve 5'li likert tipi "Kriz ve Risk Bilgisi Arama ve Paylaşmada Sosyal Medya Kullanım Eğilimi Ölçeği" geliştirilmiştir. Ölçek yüksek geçerlilik (KMO = 0,884) ve yüksek güvenilirliğe (Cronbach's α = .925) sahiptir. Ölçeğin her bir alt boyutunun güvenilirliği de yüksek (0,862 ile 0,923 arası) bulunmuştur. Sonuçlar: Bu çalışma, halk sağlığını tehdit eden Covid-19 pandemisi gibi tehditlerin doğurduğu krizlerde halkın sosyal medyada kriz ve risk bilgisi arama ve paylaşma eğilimlerini ölçen geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmiştir. Geliştirilen bu ölçek, sağlık kuruluşları ile acil durum yönetimi kurumlarının halka kriz ve risk bilgilerini iletmede sosyal medyanın etkin bir şekilde nasıl kullanılacağı, topluluk direnci oluşturmada, halkın desteğini kazanmada ve etkili takipçilerle etkileşime girme fırsatından yararlanmalarını sağlayacak önemli veriler ve değerlendirmeler sunacaktır.
Hemşirelik öğrencilerinin empatik eğilimleri ve iletişim becerilerinin değerlendirilmesi
Amaç:Bu çalışmanın amacı hemşirelik öğrencilerinin duygusal zekâ düzeyleri, empatik eğilim ve iletişim becerileri düzeylerinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem:Bu çalışma bir devlet üniversitesinin Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü'nde okuyan toplam 252 öğrenci ile yapılmıştır. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Empatik Eğilim Ölçeği", "İletişim Becerileri Ölçeği" ve "Rotterdam Duygusal Zekâ Ölçeği" kullanılmıştır. Veri toplama formlarıonline ortamda hazırlanmış olup ve katılımcılara çeşitli dijital platformlardanonline anket linki gönderilip, ankete katılımları sağlanmıştır. Verilerin analizleri SPSS 20 istatistik programı ile yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan öğrencilerin yaş ortalaması 20,30±1,63 olup %70,6'sı kadındır. Katılımcıların Empatik Eğilim Ölçeği puan ortalaması 64,39±8,94; İletişim Becerileri Ölçeği puan ortalaması 95,09±16,15; Duygusal Zeka Ölçeği puan ortalaması 100,21±20,88 olarak belirlenmiştir. Kadın öğrencilerin empatik eğilim düzeyi ve iletişim becerilerinin erkek öğrencilerden daha yüksek olduğu belirlenmiştir(p<0,05). Ayrıca öğrencilerin Empatik Eğilim Ölçeği puanı ile İletişim Becerileri Ölçeği (r=0,463; p<0,01; pozitif)ve Duygusal Zeka Ölçeği (r=0,327; p<0,01; pozitif) puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Sonuçlar: Sonuç olarak kadın öğrencilerin empatik eğilimleri, iletişim becerileri ve duygusal zeka düzeyinin daha yüksek olduğu, öğrencilerin empatik eğilim düzeyi arttıkça iletişim becerileri ve duygusal zeka düzeyi puanlarının da arttığı söylenebilir. Empatik eğilim, iletişim becerileri ve duygusal zeka arasındaki pozitif yönde bir ilişki olması, bakım odaklı bir meslek olarak iletişimin son derece önemli olduğu hemşirelik mesleğinde hemşire adaylarının bu özellikler açısından geliştirilmesinin önemini ortaya koymuştur.
Hastane işletmelerinin obezite ile ilgili instagram paylaşımları üzerine bir içerik analizi
Amaç: Bu çalışmada amaç küresel bir halk sağlığı sorunu olan obezitenin, sağlık iletişimi bağlamında, hastane işletmelerinin instagram paylaşımlarında nasıl sunulduğunun betimlenmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel tipte bir içerik analiz çalışmasıdır. Çalışmanın evreni Türkiye'de sağlık iletişimine yönelik instagram kullanan ve instagram paylaşımlarında obezite konusuna yer veren tüm sağlık işletmeleri. Örneklemi, "amaçlı örnekleme yöntemi" ile belirlenmiş, çalışmanın başlangıcı itibariyle instagram hesabını en aktif kullanan 5 özel ve 5 kamu hastane işletmesidir. Niceliksel içerik analizi kullanılan araştırmada bulgular sayı ve yüzde dağılımları şeklinde sunulmuştur. Bulgular: Obezite ile ilgili içerikler, görsel, metinsel ve biçimsel özellikleri dikkate alınarak kodlanmıştır. Sağlık kurumlarının instagram hesaplarındaki 7 157 gönderinin 564 (%7,9) tanesi "obezite" temalıdır. İçeriklerin 99,11%'inde kaynağın uzmanlık alanı belirtilmemiştir. İçeriklerin dili %53,55 "konuşma dili", %7,98 "bilimsel dil" olarak belirlenmiştir. Görsellerde %61,70 besin, %20,04 kadın temsili yer almıştır. Obezitenin etyolojisinde %24,82 en çok diyete bağlı obezite ve %28,72 ile en büyük risk faktörü olarak beslenme alışkanlıkları yer almıştır. Sağlık uygulamalarının bireysel koruyucu yönünün %90,07 ile ele alındığı görülmüştür. Sonuçlar: Sağlık kurumlarının instagram paylaşımlarında obezite konusuna az yer verdiği görülmüştür. İçeriklerde uzmanlık alanının belirtilmemesi sağlık iletişimi bağlamında olumsuz olarak değerlendirilmiştir. Obezitenin büyük oranda beslenme alışkanlıkları ile ilişkilendirildiği görülmektedir. Obezitenin, nedenleri, önlemleri ve tedavisi itibariyle bireysel bir sağlık sorunu olarak ele alındığı tespit edilmiştir.
Görevdeki sağlık profesyonellerinin temel empati düzeylerinin araştırılması
Amaç: Bu araştırma tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte olup, amacı profesyonel sağlık çalışanlarının temel empati düzeylerinin cinsiyet, yaş ve meslek gibi değişkenler açısından farklılık gösterip göstermediğini belirlemek ve kendini ifade etme, yaşam doyumu, meslekte hissedilen tükenme gibi bazı değişkenlerle ne derecede ilişkisinin olduğunu saptamaktır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini Ankara Dr. Sami Ulus Kadın Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi'ne bağlı Turgut Özal Hastanesi Ek Binası' nda hizmet veren hemşire, doktor, sağlık teknisyeni, ebe ve acil tıp teknisyeninden seçkisiz örnekleme yoluyla seçilen 164 gönüllü katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada "Sosyo Demografik, Mesleki Özellikler ve Meslekle İlgili Düşünceler Soru Formu" (SDMÖMDSF), "Temel Empati Ölçeği" (TEÖ), "Yaşam Doyumu Ölçeği" (YDÖ) ve "İfade Etme Ölçeği" (İEÖ) kullanılmıştır. Veri analizinde Statistical Package for Social Sciences (SPSS) 22 paket programı kullanılmıştır. Pearson momentler çarpımı korelasyonu, bağımsız örneklemler t testi, ANOVA analizi ve basit doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Bulgular: Araştırma örnekleminde; kadınların erkeklere göre, ortalama yaş olarak hesaplanan 34,55'ten büyük olan yaş grubunun küçük olan yaş grubuna göre ve hemşirelerin doktorlara göre temel empati düzeyleri yüksektir. Sonuçlar: Ülkemizde sağlık çalışanlarında iletişim, empati, kendini ifade etme, yaşam doyumu, hizmeti kalitesini arttırıcı çalışmaların yapılabilmesi için üzerinde daha fazla araştırma yapılması gereken önemli kavramlardır. Anahtar Sözcükler: Profesyonel Sağlık Çalışanı, Temel Empati Düzeyi, Sağlık Hizmetlerinde İletişim
Pandemi döneminde hastane seçiminde internet kullanımı: Sultan 2. Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi örneği
Bu çalışma, pandemi dönemlerinde sağlık iletişimi bağlamında internet kullanım alışkanlıklarının incelenmesi ve bu süreçlerde yaşanan mevcut değişimlerin değerlendirilmesi amacı ile yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak anket formu kullanılmış, yüz yüze görüşme tekniği ile Sultan 2. Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde katılımcılara uygulanmıştır. İnternet kullanıcılarının demografik özellikleri ve hastane tercihinde internet ve sosyal medyanın etkisine ilişkin ifadelerin tanımlayıcı istatistiklere yönelik; frekans değerleri, standart sapmaları, ortalama değerleri ve yüzdelik değerleri belirlenmiştir. Bu aşamadan sonra ise gruplar arasında fark olup olmadığını görebilmek için t-testleri ve Anova testi uygulanmıştır. Pandemi döneminde, hastane seçimi öncesinde bireyin internet üzerinde araştırma yaptığı konular arasında; yataklı tedavi hizmetleri, kurumun sayfası, kurumun sosyal hesapları, kullanıcı yorumları, hastane ile ilgili haberler ve videolara yönelik yoğun bir şekilde araştırma başlamış ve bu araştırma seviyesi yaklaşık olarak %80 düzeyine ulaşmıştır. İnternet ve sosyal medyadan edinilen bilgilerin kişinin sağlık davranışı ve hastane tercihini belirleme noktasında ilk sırada yer alması, kurumun internet üzerindeki paylaşımlarını yeterli ve açıklayıcı bulma, diğer kullanıcıların sosyal medyada sağlık ile ilgili yaptığı paylaşımları önemseme ifadelerine katılım oranının pandemi döneminde artış gösterdiği ve yaşanan bu artışın orta yaş grubunda yoğunlaştığı sonucu elde edilmiştir.
Sağlık iletişimi bağlamında "Uzman TV, Sağlık TV, E-Doktor TV" web sitelerinin incelenmesi
Sağlık iletişimi disiplini son yıllarda çoğu ülkede olduğu gibi Türkiye'de de giderek önem kazandı ve bu kapsamda yapılan çalışmalara ağırlık verildi. Sağlık alanındaki bilgi ihtiyacının karşılanması için günümüzde pek çok farklı kaynaklar kullanılmaktadır. Yeni iletişim teknolojilerinin gelişmesi ile şüphesiz bu kaynakların en sık kullanılanları arasında internet ve sosyal medya araçları gelmektedir. İnsanların sağlıkla ilgili bilgi ihtiyaçlarını arasında internet ve sosyal medya araçlarını kullanarak karşılıyor olması da sağlıkla ilgili bilgi sunanları da bu araçları kullanmaya yöneltmektedir. Son dönemlerde bu araçlar he iki kesim tarafından da aktif olarak kullanıldığı için akıllarda sunulan her bilginin güvenilir ve geçerli olup olmadığı sorusu oluşmaktadır. Bu da literatürde sağlık okuryazarlığı kavramını doğururken, kullanıcılar da kirli enformasyondan uzak tutularak doğru ve güvenilir bilgiye erişim sağlayabilsinler diye bu kavram doğrultusunda eğitilmeye çalışılmıştır. Buradan hareketle çalışmada henüz çok genç bir disiplin olan Sağlık İletişimi'nin internet medyasında nasıl yer aldığını tespit etmek, belirlenen Uzman Tv, E-Doktor Tv, Sağlık Tv web sitelerinin sağlık iletişimine ve sağlık okuryazarlığına nasıl katkı sağladığını incelemek amaçlanmıştır. İnceleme kapsamında gösterge bilim ve hermeneutik analiz yöntemlerine başvurularak sonuca ulaşılmıştır.
Hastane ve hekim tercihinde sosyal medyanın etkisine yönelik bir araştırma
Günümüzde gelişen bilgi teknolojileri ve sosyal ağlar etkisi ile sosyal medya hem bireyler hemde kurumlar için önemli bir iletişim aracı haline gelmiştir. Bu araştırmada; sağlık hizmetleri tanıtımında ve sağlık iletişiminde sosyal medyanın kullanılması, sağlık ile ilgili sosyal medya kanallarında yapılan haber, bilgi ve paylaşımların, hastane ve hekim tercihlerine etkisi incelenecektir. Çalışmada ilk olarak sosyal medya ve sosyal medya kanalları ile ilgili genel bilgilere yer verilmiş, sonraki bölümde sağlık iletişiminde sosyal medya paylaşımlarından bahsedilmiştir. Sağlık kurumları ve hekimler tarafından sosyal medya kanalı ile yapılan paylaşımlar ve sosyal ağlar kanalı ile yapılan iletişimin; sağlık hizmeti alma kararına etkisi incelenmiştir. Sağlık sunucularının tanıtım ve sağlık iletişiminde sosyal medya kullanımının yanısıra sağlık ile ilgili sosyal medya ortamlarında paylaşılan şikayet ve önerilerin sağlık hizmeti alma ve sağlık sunucusu seçme kararına etkisine yer verilmiştir. Hastane ve hekim tercihinde sosyal medya kanallarının kullanımını incelemek üzere yapılmış olan bu araştırmada ilgili verilerin elde edilmesinde veri toplama yöntemi olarak anket yöntemi uygulanmıştır. 500 kişiye uygulanan ankette hastane seçiminde sosyal medya kullanım durumu %59,8 ve hekim tercihinde sosyal medya kullanım durumu %64,4 oranında bulunmuştur. Elde edilen sonuçlara göre, hekim ve hastane tercihi öncesi sosyal medyada yer alan tanıtım ve paylaşımlara önem veren bireylerin, sağlık hizmeti sonrasında da memnuniyet durumları ile ilgili bilgileri sosyal medyada paylaşma potansiyelinin yüksek olduğu görülmüştür.
Sağlık kuruluşlarında radyoloji bölümü iletişim süreçlerinin bölüm bağlılığına etkisi
Radyoloji, tüm sağlık kuruluşlarında teşhis ve tedavi için önemli bir bölümdür. Bu bölüm ile ilgili her geçen gün yeni bir uygulama ortaya çıkmaktadır. Bu yeniliklerin başında teknolojik gelişmeler gelmektedir. Sağlık kurumların görüntüleme teknikleri için cihaz temini gün geçtikçe kolaylaşmaktadır. Bu nedenle sağlık kuruluşları rekabet avantajını ancak "insan" faktörü ile yakalayabilmektedir. İnsan faktörünü avantaja çevirebilmek için etkili iletişim tekniklerini kullanmak gerekir. Bunun yanında örgütsel bağlılık da önemli bir kavramdır. Çalışanların, bölüme bağlılığının sağlanması ve tecrübeli olmanın avantajını kullanması büyük önem taşır. Bu çalışma Radyoloji bölümünde çalışan kişilerin, kendi aralarında veya hasta/hasta yakınları, kurum içi çalışanlar ve kurum dışı ilgili kişiler ile kurdukları veya yürüttükleri iletişim sürecinin, örgüte (bölüme) bağlılıklarına etkisini ortaya koymaktadır. Araştırmaya katılan çalışanlardan elde edilen veriler üzerinde dikkati çeken ilk nokta, iletişim süreci değerlendirme genel konularına dair algılarının son derece yüksek olmasıdır. Fakat yine araştırmada göze çarpan önemli bir konu, katılımcıların örgütlerine bağlılık açısından bir kararsızlık içerisinde oldukları gözükmektedirler.
Radyoloji bölümü çalışanları ve hasta iletişimi
İletişim insanın hayatı boyunca diğer insanlarla girdiği etkileşim sürecidir. Sağlık kurumlarında iletişimin niteliği hizmet sektörü olması sebebiyle daha önemli bir yer tutar. Hizmet kalitesi, hasta memnuniyeti ve kısmen tedavi sürecinin başarılı olması olumlu bir iletişim sürecine bağlıdır. Bu çalışma sağlık kurumlarının radyoloji bölümlerinde çalışan sağlık görevlileriyle hasta iletişimini konu almaktadır. Konu teorik ve anket çalışmaları yapılarak incelenmiştir. Teorik kısımda iletişimin önemi üzerinde durulmuş, iletişimi etkileyen faktörlere değinilmiştir. Radyoloji bölümü, hizmet türleri, çalışanları, bölümde işlemi yapılan hastalar hakkında bilgi verilmiş, İstanbul Anadolu yakasında bulunan radyoloji çalışanı ve hastalarla alan çalışması yapılmıştır. Veri sonuçları SPSS sistemiyle analiz edilmiş değerlendirme yapılarak çalışma sonlandırılmıştır. Çalışmada elde edilen verilerin değerlendirilmesi sonucunda her iki katılım grubunun da iletişim sürecine yönelik olumlu katkıları yüksek çıkmış olup, bu durumun radyoloji çalışanı ve hastaların iyi ve olması gereken bir iletişim süreci yaşadığı sonucunu doğurmaktadır.
Sosyal sorumluluk kampanyalarında kullanılan iletişim tasarım ögeleri: Sağlık Bakanlığı kampanyaları tasarım incelemeleri
Bu araştırma, ülkemizde sağlık politikalarının oluşturulduğu ve uygulamaya konulduğu en önemli kurumu olan, T.C. Sağlık Bakanlığı'nın 2008-2018 yılları arasında sağlık iletişimi çerçevesinde hazırlamış olduğu, sosyal sorumluluk kampanyalarının görsel materyellerini grafik tasarım ilkeleri doğrultusunda inceleyerek, grafik tasarım ilkelerine uygunluğu açısından değerlendirilerek yorumlanmasını içermektedir. Araştırma, sağlık iletişimi, grafik tasarım ve sosyal sorumluluk ekseninde hazırlanmıştır. Sosyal sorumluluk kampanyalarının kitle iletişim araçları olan; afiş, broşür, el ilanı, billboard, raket, pankart, promosyon, logo ve sosyal medya tasarımlarından oluşan görsel materyallerinin, grafik tasarım ilkeleri bakımından değerlendirmesi yapılmıştır. Sosyal sorumluluk kampanyaları üzerinde durularak, sosyal içerikli kampanyalar ile grafik tasarımın toplumdaki sorunları eğitici ve bilgilendirici iletişim mesajları ile bunların çözümünden bahsedilmiştir. Sağlık iletişimi kavramı ve sağlık iletişimi kampanyalarının önemi vurgulanmıştır. Bu çalışma, Sağlık Bakanlığı bünyesinde 2008-2018 yılları arasında gerçekleştirilen sosyal sorumluluk kampanyalarından nicel içerik çözümlemesi tekniği ile elde edilen verilerin, grafik tasarım ilkeleri çerçevesinde değerlendirilerek çözümlenmesini içermektedir.
Aile sağlığı merkezi çalışanlarının gebeler ile iletişimlerinin incelenmesi ve iletişim becerilerinin çalışan performansına etkileri
Bu çalışmayla Aile Sağlığı Merkezi çalışanlarının ve gebelerin iletişim süreçlerinin incelenmesi, iletişim becerilerinin çalışan performansına etkilerinin araştırılması amaçlanmaktadır. Veri toplama aracı olarak hazırlanan anketler kullanılmıştır. Anketler Sultanbeyli'de bulunan 19 Aile Sağlığı Merkezindeki Hekim, Aile Sağlığı Elemanı, Tıbbi Sekreter ve Temizlik personelleriyle, bu Aile Sağlığı Merkezlerinden hizmet alan gebelere uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical PackageforSocialSciences) for Windows 22.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemleri olarak sayı, yüzde, ortalama, standart sapma kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Aile Sağlığı Merkezi çalışanlarının, gebeler ile iletişim süreci puanları ve performans puanları ortalamaları yüksek düzeyde bulunmuştur. İletişim sürecinin performans düzeyini artırdığı görülmüştür. Gebelerin ASM çalışanları ile iletişim süreci puanları da yüksek düzeyde bulunmuş, demografik özelliklerin iletişim süreci puanlarında etkili olmadığı tespit edilmiştir.
Aile sağlığı merkezi çalışanlarının yaşlılar ile iletişimlerinin incelenmesi ve iletişim becerilerinin yaşlı memnuniyetine etkileri
Aile Sağlığı Merkezleri bireylere yaşantılarının her evresinde sürekli ve kapsayıcı olarak koruyucu, tedavi ve rehabilite edici hizmetler sunan sağlık kurumlarıdır. Yaşlıların sağlık hizmetleriyle ilk temas noktaları olmaları ve ikamet ettikleri yerlere yakın olmaları açısından önemli konuma sahiptirler. Yaşlı bakımında iletişim, bakımın istenilen düzeyde ve hedeflenen amaca ulaşılmasında önemli bir etmendir. Yapılan bu çalışmada amacımız Aile Sağlığı Merkezinde çalışan Hekim, Aile Sağlığı Elemanı, Tıbbi Sekreter ve Temizlik Personeli ile ASM' den hizmet alan yaşlıların iletişim becerilerini değerlendirmek ve iletişim becerilerinin yaşlı memnuniyeti üzerindeki etkisini araştırmaktır. Bu nedenle İstanbul'un Sultanbeyli ilçesinde hizmet veren toplam 22 tane ASM' den ankete katılmayı kabul eden 19 ASM 'de 200 yaşlı ile iletişim becerileri ve yaşlı memnuniyeti, 100 ASM çalışanıyla da iletişim becerileri ile ilgili yüz yüze anket çalışması yapılmıştır. Yapılan anket çalışmasının sonucunda ASM çalışanlarının yaşlılarla iletişim becerilerinin kalitesi orta düzeyde bulunmuştur. Çalışanların demografik özelliklerinin iletişim becerilerinde genel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Yaşlıların iletişim becerileri ve memnuniyet puanlarının ortalamaları yüksek bulunmuştur. İletişim becerilerinin yaşlı memnuniyet düzeyini artırttığı görülmüştür. Yaşlıların demografik özelliklerinin iletişim becerileri üzerinde genel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği istatistiksel olarak belirlenmiştir
Sağlık hizmetlerinin gelişimi ve sağlık hizmetleri sunumunda iletişimin önemi
Çalışmanın amacı; sağlığın kişiler, toplumlar ve ülkeler bazında önemini anlatmak, sağlık bilinci, sağlık anlayışı ve sağlık hizmetlerinin tarihsel gelişimini açıklamak, Türkiye'de sağlık hizmetlerinin kuruluş döneminden bugüne gelişimini incelemek ve sağlık iletişiminin, sağlık hizmetlerinin sunumundaki önemini ortaya koymaktır. Bu çalışmada tarihçi metot ve buna bağlı olarak kaynak taraması tekniğinden yararlanılmıştır. Ancak çalışmanın, sağlık hizmetleri sektörü ve sağlık çalışanlarını ilgilendiren büyük kısmında mesleki bilgi, deneyim ve gözlemlere de sıklıkla yer verilmiş, tanık olunan örnek olaylar ve uygulamalardan istifade edilmiştir. Sağlık iletişimi, sağlık hizmet sunumunda, sağlık personeli ile hizmet alanlar arasında gerçekleşen ilişkiler ve etkileşimler bütünüdür. Bu ilişki ve etkileşimin başarılı olması sonucunda, hizmet talep eden açısından teşhis ve tedaviye güven, tedavi sürecine bağlılık, hekim ve sağlık tesisine tekrar gelme olasılığında artış ve genel anlamda memnuniyet meydana gelmektedir. Hizmet sunan sağlık personeli açısından, iş doyumu ve motivasyon, hastalarla gerilimin azalması gibi etkileri görülmektedir. Hasta-sağlık personeli iletişimini incelerken de mevcut sağlık sisteminin yapısını ve sağlık personelinin çalışma şartlarını da göz önünde bulundurmak gerekir. Anahtar Kelimeler : Sağlık Hizmetleri, Sağlık ÇalıĢanları, Sağlık ĠletiĢimi
Sağlık hizmetlerinde iletişim ve Denizli Devlet Hastanesi hekimleri örneği
Bu araştırma, sağlık hizmetlerinde iletişim konusundadır. İletişim toplumsal yaşamın özünü oluşturmaktadır. Toplumsal yaşamı olanaklı kılan iletişimdir. İletişim olmadan bir toplumsal yaşam olanaksızdır. Toplumsal yaşam alanları içinde iletişimin en fazla gereksinim duyulduğu alan, sağlık hizmetleridir. Araştırmanın kuramsal nitelikteki ilk iki bölümünde tarama yöntemi kullanılmıştır. Son bölümde anket uygulaması ve bulgular değerlendirilmiştir. Birinci bölümde iletişimin yapısı ve özellikleri ele alınmıştır. Bu bölümde iletişimin tanımı ve kapsamı, iletişim ögeleri, iletişim çeşitleri, iletişim sürecinin işleyişi, iletişim engelleri ve aşma yolları analiz edilmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde iletişimin sağlık hizmetlerinde kullanılması ele alınmıştır. Bu bölümde, sağlık hizmetleri ve iletişim, hekim–hasta ilişkileri ve iletişim, hasta grupları ve iletişim konuları analiz edilmiştir. Son bölümde Denizli Devlet Hastanesi hekimlerine "kişisel iletişim beceri envanteri" anketi uygulanmıştır; evren 200 kişidir, örneklem kullanılmamış, evreni oluşturan 200 hekim ankete dahil edilmiştir. Anket SPSS 20.0 İstatistik Paket Programıyla değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular analiz edilmiştir. Bu bulgulara göre; çoğunluk olarak Denizli Devlet Hastanesi hekimlerinin yüksek iletişim becerisine sahip olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca desteğe ihtiyaç duyan bazı bulgular da belirtilmiş ve değerlendirilmiştir.
Hasta ve sağlık personeli iletişimi
Son yıllarda sağlık sektöründe başlayan "Sürekli Kalite İyileştirme Arayışı" sağlık sektöründe kaliteyi yükseltmiştir. Bunun sebebi, rekabetin çoğalması, insanların gelirlerinin yükselmesi, sağlık çalışanlarının tecrübelerinin ve eğitimlerinin artması, hastaların bilinçlenmesi, sağlık sigortacılığının gelişmesi gibi etkenlerdir. Sağlık hizmet kalitesi ve sağlık çalışanlarının ve hastaların tatmininin ölçülmesi de yıllardır yoğun bir şekilde yapılmaktadır. Hasta ve Sağlık Personeli İletişimi incelenerek tatminlerinin ölçülmesine olan bu ilgi Türkiye'de de artmıştır. Çalışmada Tarihçi Metot ve Alan Araştırması metotlarından, kaynak taraması ve anket tekniklerinden yararlanıldı. Sağlık hizmetlerinde insan hayatının söz konusu olması, bu sektörü diğer sektörlerden ayırmaktadır. İletişim sorunlarının yaşanmasına daha baştan zemin oluşturmaktadır. Hasta/yakınlarının stresli, gergin umutsuz ve kaygılı olmaları, aynı zamanda sağlık personelinin iş yükünün fazla olması, hasta sayısının çok olması ve hata yapmanın insan hayatına mal olma ihtimalinin yarattığı stres, iletişimi olumsuz etkilemekte ve çeşitli iletişim problemlerine yol açmaktadır. Çalışma şartlarının düzeltilmesi, iş yoğunluğunun azaltılması, karşılıklı empati, saygı ve sabırla, iletişim problemleri büyük ölçüde azaltılabilmektedir.
Sağlık kurumlarında iletişim: Sağlık personeli-hasta iletişiminin niteliği ve etkileyen faktörler (Manavgat devlet hastanesi örneği)
İletişim günümüzde oldukça önemli bir yere sahiptir. Sağlık hizmetleri alanındaki iletişim de bu kapsamın dışında tutulamaz. Sağlık hizmeti sunumu esnasında hasta ve hasta yakını ile personel arasındaki iletişim, hizmetin başarısı açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma teorik ve anket yöntemi kullanılarak hazırlanmıştır. Sağlık hizmetlerinde kalitenin artırılması, hastaların memnuniyetinin sağlanmasında en önemli olgulardan biri hiç kuşkusuz 'İletişim'dir. Çünkü iletişim insanların birbirini anlamaları konusunda bir köprüdür. Başarılı iletişim, her zaman kurum imajını ve kuruma olan güveninde artmasında büyük yararlar sağlamaktadır. Hasta, hasta yakınları, yönetim ve personel arasında iyi kurulmuş bir iletişim ağının, hastanın tedavi sürecinde de pozitif yönde etkileneceği yapılan birçok araştırmada kanıtlanmıştır.
Sağlık iletişiminde sosyal medya kullanımı ve sağlık okuryazarlığına etkisi; Beyoğlu örneği
Son yıllarda hızla gelişen internet, zengin portalı ile sosyal medya ağlarını karşımıza çıkarmaktadır. Yeni bir iletişim anlayışı olan sosyal medya, sağlık iletişimi aracı olarak da popüler kullanıma sahiptir. Sağlık iletişimcileri, kurumlar ve şahıslar tarafından sağlık konulu eğitim, bilgilendirme, reklam ve kampanyalar dahil olmak üzere sağlık enformasyon sistemleri oluşturulmaktadır. Çalışmanın konusu, sağlık iletişimi aracı olarak sosyal medya kullanımının sağlık okuryazarlığı düzeyine pozitif katkı sağladığı savı ile belirlenmiştir. Konu ile ilgili literatür taraması yapılmıştır. Sosyal medyanın sağlık iletişimi rolü ile insanlar üzerindeki etkililik durumu, insanların kullanım sıklığı, buradan edinilen sağlık bilgisi ve haberlerine karşı tutumları seçilen bir bölgede anket yöntemi ile yapılan saha çalışmasıyla ortaya konulmuştur. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde, ankete katılanların büyük bir çoğunluğunun sosyal medya ağlarını aktif olarak kullandıkları, bu iletişim kanalı yoluyla verilen sağlık haberlerine ilgi duydukları, ancak bilgi kaynağına tam bir güven duymadıkları görülmüştür. Buradan çıkan sonuca göre denilebilir ki, sağlık iletişimi ile sağlık okuryazarlığının yükseltilmesi hedefinin gerçekleştirilmesinde, sosyal medyanın sağlık iletişimi aracı olarak kullanılmasının hedef kitle üzerinde etkili olabilmesi için, daha güvenilir ve kontrollü sağlık enformasyonunun nasıl yapılabileceği hakkında önerilerde bulunulmuştur.
İletişim ve Sağlık İletişimi
Bu çalışmanın amacı; iletişim kavramından hareketle, sağlık iletişimine odaklanmak gerek sağlık profesyonelleri gerekse de sağlık hizmeti ihtiyacı duyan hasta ve hasta yakınlarının sağlık iletişimi durumlarını değerlendirmektir. Bu amaçla çalışma, iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde iletişim konusunda genel bilgiler sunulmuş, ikinci bölüm de ise sağlık iletişimi kavramı ve sağlık hizmet sunucularında sağlık iletişimi konusuna yer verilmiştir. Çalışmada literatür tarama yönteminin yanı sıra, mesleki bilgi ve deneyimlerden faydalanılmış, gözlemlere yer verilmiştir. Sağlık hizmetinde yer alan tüm sağlık profesyonellerinin birbirleriyle, hasta ve hasta yakınları ile kurduğu iletişimin kalitesi ve etkililiği, sağlık hizmetlerinin sonucunu etkileme özelliğine sahiptir. Bu bağlamda, sağlık profesyonellerinin birbirleriyle, hasta ve hasta yakınlarıyla iletişim kurma biçimleri incelenmiştir. Sağlık iletişimi ile ilgili yapılan çalışmalarda sağlık profesyonellerinden daha çok hekim-hasta ve hemşire-hasta iletişimi üzerinde durulduğunu göstermektedir. Sağlık profesyonelleri ve hasta arasındaki iletişimsizliğin en büyük sebebinin sağlık hizmetlerinin özelliklerinden kaynaklandığı ve bu özelliklerden de en çok etkileyenin bilgi asimetrisi olduğu görülmektedir. Yani sağlık profesyonellerinin tıbbi terimlerin kullanması hasta ve hasta yakınlarıyla olan iletişimi zorlaştırmaktadır. Hem hasta hem hizmet profesyonellerinin memnuniyeti iletişimin olumlu ya da olumsuzluğuna göre değişmektedir. Hasta ile sağlık profesyonelleri arasında kurulan kaliteli bir sağlık iletişiminin hasta bireyin sağlığına kavuşmasında etkililiği göz ardı edilmemelidir. İletişim becerileri yönünden donanımlı sağlık profesyonellerinin varlığı, hasta sağlığı ve memnuniyeti üzerinde ve kurumun başarılı olmasında büyük rol oynamaktadır. Anahtar Kelimeler : İletişim, Sağlık İletişimi, Sağlık Profesyonelleri
Sağlık çalışanlarının hastalarla olan iletişim problemlerine yönelik bir alan çalışması: Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi örneği
Sağlık hizmetlerinde, diğer bazı kurumlarda olduğu gibi iletişim çok önemlidir. Konu insan sağlığı olduğu için, kendi ya da yakınlarının sağlıklarıyla ilgili bilgi almak insanların en doğal hakkı olmaktadır. Fakat bazı zamanlarda gerek sağlık personellerinden, gerekse de hasta ve yakınlarından kaynaklanan nedenlerle eksik ya da yanlış iletişimden kaynaklı bir takım problemler yaşanmaktadır. Bu problemler ister hasta veya yakınları tarafından olsun, ister sağlık çalışanlarından kaynaklansın, çözümlenmediğinde daha ileri boyutta (şiddet, kavga vb.) problemlere yol açabilmektedir. Sağlıklı bir iletişimde sağlık çalışanlarının genel memnuniyet ve motivasyon çok önem arz etmekteyken, hastaların da hastalıklarından dolayı morali düşük ve stres düzeyi yüksek olmakta, bu da karşılıklı empatinin azalmasına neden olarak iletişim kurmada zorlanma, yanlış anlama ya da hiç anlamama gibi sorunlara neden olmaktadır. Çalışmamızın amacı; sağlık işletmelerinde yaşanan iletişim problemlerinin kaynaklarını tespit etmek, bu problemlerin aşılması için hangi yöntemlerin daha uygun olacağıyla ilgili bir öneri sunmaktır. Problem kaynaklarıyla ve iletişim problemlerini tespit etmek amacıyla Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi örneklem olarak alınmış ve bu hastanede çalışanlar üzerinde anket uygulanmıştır. Anket analizi SPSS 17.0 ile analiz edilmiş ve tablolar halinde sonuçları açıklanmıştır Anahtar Kelimeler : İletişim, Motivasyon, Empati, Hastalar, Sağlık