Adjuvan kemoterapi uygulanan meme kanserli hastalarda gevşeme egzersizlerinin semptom şiddetine etkisi

Kurt, B., Adjuvan Kemoterapi Uygulanan Meme Kanserli Hastalarda Gevşeme Egzersizlerinin Semptom Şiddetine Etkisi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü İç Hastalıkları Hemşireliği Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2018. Müdahale kontrol gruplu deneysel tasarımlı bu çalışmanın amacı, adjuvan kemoterapi uygulanan meme kanserli hastalarda, gevşeme egzersizinin kemoterapi semptomlarının şiddetine etkisini değerlendirmektir. Araştırma, Haziran-Kasım 2017 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi Gündüz Tedavi Ünitesinde yürütülmüştür. Araştırma örneklemini, 4 kür sürecek şekilde ayaktan kemoterapi alması planlanan, yaşa ve vücut yüzey alanına göre tabakalandırılmış 25 müdahale ve 24 kontrol olmak üzere toplam 49 meme kanserli hasta oluşturmuştur. Araştırmada müdahale grubundaki hastalar tedavi alamaya geldiklerinde hastanede araştırmacı ile birlikte ve evlerinde kendileri, araştırmacının öğrettiği şekilde kendilerine verilen Mp3 çalar ve broşür eşliğinde gevşeme egzersizi yapmıştır. Kontrol grubundaki hastalara ise rutin tedavi dışında herhangi bir işlem uygulanmamıştır. Araştırmada veriler, ''Hasta Bilgi Formu'', ''Egzersiz Kayıt Formu'', ''Gevşeme Egzersizleri Değerlendirme Formu'' ve ''Edmonton Semptom Tanılama Ölçeği'' ile toplanmıştır. Egzersizin etkisi, ölçüm aracı ile her kemoterapi kürünün öncesi ve kürün bitiminin 11. gününde olmak üzere 4 kür süresince 8 farklı zamanda ölçülmüştür. Gevşeme egzersizi sonrasında, çalışma grubundaki hastalarda yapılan ölçümler ve gruplar arası karşılaştırmalarda; ağrı, yorgunluk, bulantı, üzüntü, endişe, uykusuzluk, iştahsızlık, kendini kötü hissetme durumu, nefes darlığı, cilt ve tırnaklarda değişiklik durumu ve ağızda yara semptomlarının şiddeti, kontrol grubundaki hastalara göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu ve tüm semptomların şiddetinin kontrol grubunda anlamlı şekilde arttığı görülmüştür (p<0,05). Çalışma sonucunda gevşeme egzersizlerinin kemoterapi semptomlarını azaltmada etkisi vardır hipotemiz kabul görmüştür. Bu sonuca göre, adjuvan kemoterapi alan meme kanserli hastalarda kemoterapi semptomlarının şiddetinin azaltılmasında gevşeme egzersizlerinin kullanımı önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Adjuvan kemoterapi, gevşeme egzersizleri, meme kanseri, semptom, semptom şiddeti