Dicle Üniversitesi dermatoloji polikliniğine başvuran psoriazis tanılı hastalarda migren görülme sıklığının araştırılması

Tüm dünyada % 1-3 oranında görülme sıklığına sahip psoriazis, geçmişte sadece deriye sınırlı kabul edilirken, günümüzde birçok komorbiditenin eşlik ettiği kronik sistemik inflamatuvar bir hastalık olarak ele alınmaktadır. Komorbiditelerin psoriazis hastalarına çok sık eşlik etmesi artmışinflamatuvar etki ve ortak patogeneze bağlanmışıtır. Psoriazisteki komorbiditeler de bu mekanizmalar üzerine yoğunlaşmıştır. Psoriazisin bilinen komorbiditelerinin yanısıra son zamanlarda yapılan çalışmalarda migren sıklığının da arttığısaptanmıştır. Her iki hastalığın da patogenezinde NO, TNF-alfa ve adipokinlerin (leptin ve adiponektin) önemli rolleri olduğu gösterilmiştir. Yaptığımız bu prospektif çalışmamızda psoriazis tanısı olan hastalarda migren görülme sıklığı araştırmayı hedefledik. Çalışmaya 2017 yılının Kasım ve 2018 yılının Mayıs ayları arasında, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıklar polikliniğine başvuran 12 yaş ve üstü, biyopsi ile psoriazis tanısı konulan 163hastadahil edildi. Çalışmaya katılan tüm hastaların klinik ve demografik bulguları, baş ağrısı olup olmadığı, ek hastalık varlığı, migren varlığı, migreni varsa tipi, aylık atak sayısı,şu an aldığıtedavi, psoriazisi tetikleyici faktörler (spor, stres, uyku bozukluğu, ilaç kullanımı),migreni tetikleyici faktörler gibi parametreleri tek tek kaydedildi. Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıklar polikliniğine başvuran ve baş ağrısı olan tüm psoriazis tanılı hastalar nöroloji polikliniğine konsülte edildi. Nöroloji polikliniği tarafından Uluslararası Baş ağrısı Derneği'nin (International HeadacheSociety: IHS) 2013'te oluşturduğu tanı kriterlerine göre migren tanısı konan hastalar kaydedildi. Kaydı alınan psoriazis hastalarında migren tipi, aylık atak sayısı ve migreni tetikleyici faktörler de kaydedildi. Veriler SPSS 18.0 programı ile değerlendirildi ve x² (ChiSquare) istatistik metodu ile analiz edildi. Çalışmaya alınan 163 hastanın 84'ü erkek, 79'ı kadındı. Ortalama yaş kadın hastalarda 34,67±17, 07, erkek hastalarda 36, 07±15,13 saptandı.Hastalık süresi 3ay ile 32 yıl arasında değişmekteydi. Klinik alt tipleri bakımından psoriazis hastaları değerlendirildiğinde, 163 hastanın 129'unda (% 79,1) plak tip psoriazis saptandı. En az saptanan alt tip ise lokalize püstülerpsoriazisdi (% 0,6).Hastaların 78'i hafif, 72'si orta şiddetlipsoriazis hastasıydı. 13 hastada PAŞİ hesaplanamadığı için hastalık şiddeti hakkında yorum yapılamadı. Çalışmaya alınan 163 psoriazis tanılı hastanın 52'sinde baş ağrısı (% 32,9) vardı. 14 hastaya (%8,5) migren tanısı kondu. Bu 14 hastanın 11'inde (%78,5) aurasız, 3'ünde (%21,4) auralı migren saptandı.Auralı/aurasız migren oranı 0,27 saptandı.Migren saptanan hastaların 13'ü (%92,8) kadın, 1'i (%7,1) erkekti.Cinsiyete göre değerlendirildiğindemigren sıklığı kadınlarda literatüre benzer şekilde erkeklerde ise literatür verilerinden daha düşük bir oranda saptandı. Migreni olmayan hastaların yaşortalaması 36,14±16,3, migreni olan hastaların ortalama yaşı ise 27,43±10,8 saptandı. Tüm hastalar eşlik eden hastalıklar açısından yapılan değerlendirmede, en sık rastlanan hastalık obezite (29 hasta) idi. Migreni olan ve olmayan hastalar obezite açısından karşılaştırıldığında, migreni olanlarda 2 (%14,2), migreni olmayanlarda 29 (%19,4) kişi obezdi ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,67). Migreni olan 14 hasta, migren tipi açısından değerlendirildiğinde 3 (%21,4) hastada auralı, 11 (%78,5) hastada aurasız migren saptandı. Çalışmaya alınan psoriazisli hastalardan PAŞİ ≤ 10 olanlarda migren sıklığı, PAŞİ >10 olan hastalardaki migren sıklığı ile karşılaştırıldı. Hastalık şiddetiile migren sıklığı arasındaistatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p=0,68). Çalışmadaki 163 psoriazis hastasının 15'inde PsA saptandı. Yaptığımız çalışmada PsA oranı, migreni olan hastalarda %7,14, migren olmayan hastalarda ise %9,3'tü. Migren olan ve olmayan hastalar arasında PsA açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p=0,84). Değişik coğrafik bölgelerden elde edilen verilerde psoriazis hastalarında migren sıklığınınarttığı saptanmıştır ve migrenin komorbidit bir durum olabileceği öne sürülmüştür. Bizim çalışmamızda ise migren sıklığı psoriazis hastalarında artmış olarak saptanmadı. Bunun nedeni çalışmamızdaki hasta sayısının az oluşuyla ilişkili olabilir. Çalışmamızda psoriazis hastalarında migren sıklığı artmış olarak saptanmamışsa da, psoriazise migrenin eşlik edebileceği düşünülmelidir. Baş ağrısı olan tüm psoriazis hastalarında erken tanı ve tarama amaçlı nörolojik değerlendirme yapılması ve migren saptanan hastalara multidisipliner yaklaşım gerektiğini düşünmekteyiz. Ayrıca bu konuyla ilgili, çok sayıda hastanın dahil edildiği daha kapsamlı çalışmaların yapılması kanaatindeyiz. Anahtar kelimeler: Baş ağrısı, Demografik özellikler, Komorbidite, Migren, Psoriazis