Nonalkolik steatohepatitte kemik mineral dansitesinin klinik ve laboratuvar parametreleriyle ilişkisi

GirişHepatik osteodistrofi kronik karaciğer hastalığının sık görülen bir komplikasyonu olup, prevalansı %13-70 arasında bildirilmiştir. İnsülin like growth faktör-1 (IGF-1) yetmezliği hepatik osteodistrofi gelişiminde rol oynayan faktörlerden biridir. Nonalkolik steatohepatit hepatit (NASH) gelişiminde de IGF-1 yetmezliğinin rolü olduğu düşünülür. Çalışmamızın amacı NASH ile kemik mineral dansitesi ve serum sitokin ile büyüme faktörleri seviyesi arasındaki ilişkiyi belirlemektir.Materyal ve MetodBu çalışmaya 2010 ve 2011 yılları arasında Dicle Üniversitesi Araştırma Hastanesinde histopatolojik olarak NASH tanısı alan 38 hasta ve herhangi bir organik hastalığı olmayan 42 sağlıklı kişi kontrol grubu olarak alındı. Hem NASH grubunun ve hem de kontrol grubunun rutin demografik özellikleri, klinik bulguları, tam kan sayımı, biyokimya tetkiklerine ilaveten osteoporoz ve steatohepatit gelişimine neden olabilen sürrenal, gonad ve tiroid fonksiyonlarına bakıldı. Bunlara ilaveten serum intakt parathormon (iPTH), 25-OH-vitamin D3, tümör nekrosis faktör alfa (TNF-?), interlökin-1 (IL-1), interlökin-6 (IL-6), IGF-1, insulin like growth faktör bağlayıcı protein-3 (IGFBP-3) düzeylerine bakıldı. Ayrıca her iki grubun lomber vertebra ve femur boynu kemik mineral dansitesi dual-energy x-ray absorbtiometry (DEXA) yöntemiyle ölçüldü.BulgularNASH grubunun 25' i erkek, 13' ü kadın ve yaş ortalaması 41±12 idi. Kontrol grubunun 25'i kadın, 17'si erkek ve yaş ortalaması 43±11 idi. NASH grubunun ortalama kilosu (p=0.001), boyu (p=0.004) ve bel çevresi (p=0.002) ve erkek hasta oranı (p=0.03) kontrol grubuna göre daha yüksekti. Laboratuvar parametrelerinden NASH grubunda kontrol grubuna göre serum glukoz düzeyi (p=0.007), trigliserid (p=0.001), ALT (p<0.0001), AST (p<0.001), ALP (P=0.021), GGT (p<0.001) ve ferritin düzeyi (p<0.001) anlamlı olarak yüksek saptandı. Serum TNF-?, IL-1, IL-6, IGF-1 ve IGFBP-3 düzeylerinde NASH ile kontrol grubu arasında anlamlı fark saptanmadı. Serum dihidroepiandrostenedion sulfat (DHEAS) (p=0.02), 25-OH- vitamin D3 (p=0,001) ve testosteron düzeyleri (0,013) NASH grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek saptandı. NASH grubunun lomber vertebra T skoru (p=0,004) ve Z skoru (p=0.011) kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek saptandı. Kemik mineral dansitesi ile karaciğer biyopsisindeki fibrosis evresi arasında herhangi bir ilişki saptanmadı.SonuçNASH gelişiminin kemik mineral dansitesini arttırdığı, kemik mineral dansitesindeki bu artışın serum sitokin düzeylerinden bağımsız olarak artmış 25-OH-vitamin D3, DHEAS ve testosteron düzeyiyle bağlantılı olabileceği saptandı.Anahtar Kelime: Nonalkolik steatohepatit, Hepatik Osteodistrofi, İnflamatuvar sitokinler, Kemik mineral dansitesi.