Relapsing remitting multipl skleroz hastalarında maresin 1 düzeylerinin incelenmesi

Amaç: Multipl skleroz (MS), merkezi sinir sisteminin (MSS) demiyelinizasyon ve geç dönemde aksonal hasar ile giden kronik, inflamatuar ve otoimmün hastalığıdır. Daha çok beyaz cevher hastalığı olmakla beraber korteks ve derin gri madde yapılarını da etkileyebilmektedir(1). Daha çok 20-40 yaş aralığında görülebilmesine rağmen daha erken ve geç yaşlarda da başlayabilir. Bu yaşlarda travmadan sonra özürlülüğün en sık sebebidir(2). MS hastalığının etyolojisi ve kesin mekanizmaları henüz tam olarak anlaşılabilmiş değildir(3). Mevcut bilgiler ışığında, bağışıklık sisteminin T hücrelerinin aksonlara karşı miyelin kılıfını hedef alan anormal aktivasyonunu içeren otoimmün bir süreç olduğunu göstermiştir(4). MS hastalığının şiddetli bir inflamatuar hastalık olduğu uzun süredir bilinmektedir. Buna karşın hala MS santral sinir sistemine zarar verdikten sonra uzun dönemde iyileşmeyi etkili bir şekilde sağlayacak tedavi seçeneklerinden yoksunuz(5, 6). MaRs (inflamasyon rezolüsyonunda makrofaj mediatörlerinden) SPM'lerin dokosaheksaenoik asit (DHA) türevi dördüncü ailesidir. Maresin 1 (MaR1) direkt şekilde makrofaj M1'den M2 fenotipine geçiş sağlayarak doğal yanıtı etkilemeden nötrofil infiltrasyonunu inhibe eder ve inflamasyon kalıntılarını süpürmek için fagositoz ve efferositozu anti-inflamatuar ve pro-rezolüsyon aktiviteleri destekleyerek yapar(7, 8). Bu inflamasyon rezolüsyonundaki belirgin özelliklerini ve bu konuda yeterli çalışma olmadığını göz önüne alarak MaR1'in MS patogenezinde rolünün olup olmadığı, MS hastalığında gelişen otoimmün inflamasyonun rezolüsyon sürecinde öneminin belirlenmesi, MS için tanısal bir belirteç olarak değerinin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntemler: Katılımcılar Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Kliniği'nce takipli daha önce 2017 Modifiye Mc Donald kriterlerine göre kesin RRMS tanısı alan 50 remisyon dönemindeki hasta ile yaş ve cinsiyet açısından bu grupla uyumlu 40 sağlıklı gönüllüden oluşmaktadır. Çalışılan parametre ile olguların yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi, sigara içme, kan örneği alındığı sırada belirlenen özürlülük (EDSS) skorları, son 1 yıldaki atak sayısı, MRG'de toplam tutulan bölge sayısı ve aldıkları tedaviler değerlendirildi. Ayrıca hasta ve sağlıklı kontrol grubunda WBC, sedimentasyon ve CRP düzeyleri ve Maresin 1 ile ilişkisi de incelendi. Bulgular: Çalışmanın birincil parametresi olarak incelenen Maresin-1 düzeyi gruplar arasında karşılaştırılmıştır. Buna göre hasta grubunda ortalama Maresin-1 düzeyi 2.13 ng/mL iken, kontrol grubunda ise 1.98 ng/mL olarak saptanmıştır. İki grup arasında, hasta grubu lehine anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir (p: 0.017). Ayrıca hasta olan grupta CRP düzeyi ve vücut kitle indeksi ortalaması anlamlı olarak anlamlı olarak düşüktür (sırasıyla p: 0,029 ve p: 0,012). Diğer klinik, laboratuar ve demografik özellikler ile anlamlı bir korelasyon izlenmedi. Maresin-1 düzeylerinin cut-off değeri 1.185 olarak alındığında sensitivitesi %72, spesifitesi %60 olarak hesaplandı. Bu sonuçlar ile MS hastalığını öngördüğü belirlenmiştir. Sonuç: Çalışmamızda bir pro-resolving lipit mediator olan MaR1 RRMS hastalarında sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Fakat klinik ve demografik özellikler ile anlamlı bir korelasyon izlenmemiştir. Çalışmamız MaR1'in, MS patogenezi üzerine etkisi olduğu hipotezini desteklemektedir. Aynı zamanda MaR1 orta derecede bir biyobelirteç olarak kullanılabileceğini öne sürmekteyiz. Anahtar Sözcükler: Relapsing-Remitting Multiple Skleroz, Maresin 1, SPM