Sağlık kuruluşlarında geri ödeme yöntemleri ve tanıya dayalı (paket) fiyat uygulanan laparoskopik ameliyatların hizmet maliyetlerinin belirlenerek sut fiyatıyla karşılaştırılması

Sağlık kuruluşlarının; temel amacı toplumun ihtiyacı olan farklı sağlık hizmetlerini, hastanın istediği kalitede, istediği zamanda ve mümkün olan en düşük maliyetle sunmaktır. Sağlık kuruluşlarının varlıklarını sürdürebilmeleri için sağlık hizmeti üretimlerini en düşük maliyetle, maksimum nicelikte üretmelerine ve var olan kaynaklarını en etkin şekilde kullanmalarına bağlıdır. Sağlık işletmelerinde verilen sağlık hizmeti üretim maliyetini hesaplamak hem sağlık işletmeleri hem de hizmeti satın alan sağlık geri ödeme kurumları için çok önemlidir. Sağlık harcamaları, kişiler tarafından talep edilen sağlık hizmetlerinin üretimi için gerekli olan temel kaynaklardan veya girdilerden birisini teşkil etmektedir. Ülkeler veya toplumlar temel ihtiyaçları olan sağlığı üretmek için harcama yapmak durumundadırlar. Özellikle sağlık hizmeti veren kurumların harcamalarının düzenli bir şekilde karşılanabilmesi için finansmanın hangi kaynaklardan ve nasıl karşılanacağı önemli bir konudur. Ülkelerin sağlık sistemlerinde, kişilerin talep ettikleri sağlık hizmetlerinin geri ödeyicileri farklılık göstermektedir. Sağlık geri ödemesi, konuya özgü tanımı itibariyle, kişilerin talep etmiş oldukları tıbbi ürün veya sağlık hizmet bedelinin tamamının veya belirli oranının kişiye/hastaya veya hizmeti/ürünü sunan kuruluşa ilgili geri ödeme kurumu veya kişi tarafından ödenmesidir. Son yıllarda ülkemizde yaşanan sağlık politikaları konusundaki yenilik ve değişimler, sağlık sisteminin organizasyon yapısını ve işleyişini geliştirmeye yöneliktir. Bu değişim sürecinde en önemli sorun alanlarından biri, kaynak tahsisi olmuş ve sağlık sektörünün artan talebi karşılaması için ayrılan kaynakların her geçen gün artması ve kişilerin yapmış olduğu sağlık harcamalarının da önemli bir kısmının finansman kurumları tarafından ödenmesi ile başlayan karmaşık süreci rahatlatmak için sağlıkta Tanıya Dayalı (Paket) Program Uygulaması getirilmiştir. Paket İşlem Fiyat Uygulaması çok karşılaşılan hastalıkların tanı ve tedavisi sırasında hizmet içeriği bakımından hasta bazında çok fazla değişiklik göstermeyen ve bu nedenle yaklaşık maliyeti önceden tahmin edilebilen tüm işlemler için tek bir fiyat belirlenmesi olarak tanımlanmıştır. Bu çalışmada sağlık işletmelerinde Paket İşlem Fiyat Uygulamasıyla geri ödemesi yapılan laparoskopik kolesistektomi ameliyatının maliyet analizi yapılması amaçlanmıştır. Analiz sonucunda uygulamanın yapıldığı hastanenin gelir/gider durum saptaması yapılarak, geri ödeme yönteminin hastanenin maliyetlerini karşılayıp karşılamadığı belirlenlemeye çalışılmıştır. Çalışmanın evrenini 2013 yılında, Dokuz Eylül Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nden laparoskopik kolesistektomi hizmeti alan 264 hasta oluşturmaktadır. Bu hastaların faturaları incelenmiş, sadece laparoskopik kolesistektomi hizmeti alan 239 hasta yapılan maliyet analizine dahil edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda söz konusu hizmetin üretim maliyetleri ile devletin ödediği paket ücretleri karşılaştırıldığında bu hizmetten sağlık sunucusunun zarar ettiği tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Sağlık Harcamaları, Maliyet Analizi, Sağlıkta Geri Ödeme Yöntemleri, paket Ödeme Yöntemleri.