Tokat'ın Milli Mücadele'ye katkıları

Çalışmanın temel amacı, milli mücadele faaliyetlerinin hız kazandığı 1919-1923 yılları arasında fiilen düşman işgaline uğramamış Tokat'ın "Milli Mücadeleye" katkılarını değerlendirmektir. Çalışmanın ilk bölümünde, Osmanlı'nın son dönemlerini oluşturan Birinci Cihan harbi dönemine gelene kadar Tokat yöresinde kentsel yaşam formunu oluşturan tüm etnik ve dini grupların savaşla birlikte değişen sosyal yaşam koşulları mercek altına alınarak, kent halkının hangi şartlar altında Milli Mücadele'ye başladığı anlatılmaya çalışılmıştır. Milli Mücadele'de Tokat'ta yaşanan olaylar ve sürdürülen Milli Mücadele'ye dönük faaliyetler kronolojik sırasına göre çalışmanın ikinci bölümünde kısaca incelenmeye çalışılmıştır. Ayrıca çalışmanın bu bölümünde Milli Mücadele'nin örgütlenme sürecini oluşturan "Kongreler Dönemi'nde" yaşanan önemli olaylarda Tokat'ın rolü mercek altına alınmaya çalışılmıştır. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise "Milli Mücadele döneminde yaşanan önemli olaylar çerçevesinde Tokat'ın Milli Mücadele'ye katkı ve desteklerini değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışma sonucunda görülmüştür ki, ilk kurulduğu günden itibaren sahip olduğu maddi ve ekonomik zenginlikleriyle pek çok Anadolu kentine göre Milli Mücadele'nin fiilen verildiği cephelere daha güçlü lojistik destek sunan Tokat halkı, Milli Mücadele sürecinde de tarihi bir misyon üstlenmiştir. Bu misyonun bir gereği olarak dini, etnik ve kültürel yapısı itibariyle oldukça heterojen bir toplumsal dokusu bulunan Tokat'ın Milli Mücadele sürecinde meydana gelen ve bu mücadeleyi zaafa uğratan isyan ve ayaklanmaların bastırılmasında önemli roller üstlendiği yapılan araştırma sonucunda anlaşılmıştır. Özellikle Ankara'da kurulan Milli Hükümete ve Milli Orduya karşı başlatılan hilafet yanlısı isyan ve ayaklanmaların bastırılmasında da aktif roller üstlenen Tokat halkı, sayıları 1921'den itibaren 25 bin civarına çıkan Rum komitacılar karşısında da bu isyanları bastırmaya gelen Yıldırım Ordusuyla el ele vererek vatan topraklarında asayişin sağlanmasına büyük katkı sunmuştur. Tüm bunlar birlikte değerlendirildiğinde Tokat'ın Milli Mücadele'ye katkılarının sadece protesto telgrafı çekerek mitingler düzenlemekten çok daha ötede olduğu araştırma sonucunda anlaşılmıştır. Mustafa Kemal Atatürk tarafından da tasdik edilen bu tür stratejik desteklerle Milli Mücadele'nin başarılı bir şekilde sonuçlanmasına katkı sunan Tokat halkı, İstiklal Savaşı'ndan sonra kurulan Laik Türkiye Cumhuriyeti'nin de en önemli şehri olmaya devam etmiştir. Bu da göstermektedir ki Türk milleti ve devleti var olduğu sürece Tokat şehri ve halkı Türkün vatanı olmaya daha binlerce yıl devam edecektir… Anahtar Kelimler:Milli Mücadele, İstiklal Savaşı, İsyanlar ve Ayaklanmalar, Tokat