
202
Archived Theses
1
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Türkiye'de neoliberal popülist siyaset ve yükselen inşaat: 2000'li yıllarda TOKİ
Bu çalışma 2000'li yıllarda Türkiye'nin iktisadi siyasi yapılanmasında belirleyici konuma gelen inşaat ve konut sektörünün temsilcisi konumundaki Toplu Konut İdaresi'ni (TOKİ), Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) iktidarının neoliberal popülist siyaseti ile ilişkisi çerçevesinde incelemektedir. Tezin temel iddiası, inşaat ve konut sektöründe kilit bir kamu kuruluşu olan TOKİ'nin AKP iktidarında uygulamaya konulan neoliberal otoriter popülist politikaların açığa çıktığı bir siyasi aygıt olduğudur. Kavramsal muğlaklığına karşın, popülizm zaman ve mekân boyutlarını aşan bir esnekliğe sahiptir. Aynı zamanda farklı iktisadi siyasi yapılanmalarla da uyum içerisindedir. Bu noktada popülizmin araçsal doğası öne çıkmaktadır. Günümüzde popülizmin neoliberalizmle olan ittifakının sonucu olarak neoliberal popülizme dönüşümü popülizmin araçsallığının yansımasıdır. Bu yönüyle, çalışmada popülizm siyasal strateji olarak ele alınmaktadır. Bu ise, popülist liderin iktidar olma ve iktidarda kalma doğrultusunda başvurduğu siyasal yöntemleri ve araçları göz önüne almayı gerektirir. 2008 Finans kriziyle birlikte, neoliberalizmin dönüşümünün sonucu olarak otoriterleşen devlet aygıtının pek çok alanda yansımaları olmuştur. Bu bağlamda kent siyaseti de neoliberal otoriterleşme ekseninde belirgin bir dönüşüm geçirmiştir. Bu dönemde neoliberal otoriter devlet inşasına bağlı olarak artan merkezileşme ve piyasa odaklı yeniden kurumsallaşma, konut sektörü açısından da belirleyici olmuştur. Neoliberal etkin devlet inşasının sonucu olarak, TOKİ konut sektöründe piyasa kurucu ve düzenleyici konuma gelmiştir. Konutta yaşanan yoğun metalaşmanın etkisi ve inşaat finans birlikteliği ile bu yıllarda konut sektörü sermaye için çok daha cazip hale gelmiş ve bu durumun yansıması olarak, TOKİ üzerinden ihaleler ve ortaklıklar yoluyla AKP iktidarına yakınlığıyla bilinen birtakım İslami muhafazakâr sermaye çevrelerine yüksek rant aktarımları gerçekleştirilmiştir. Bu süreçte ortaya çıkan rant mekanizması sadece konut üzerinden değil, aynı zamanda iktidar tarafından her fırsatta milli gurur meselesi haline getirilen mega projeler, namıdiğer çılgın projeler, üzerinden de işlemiştir. Bu dönemde başta megakentler olmak üzere, kentler en ücra köşelerine kadar şantiye alanı ve rant alanı haline getirilmekle kalmamış, aynı zamanda mevzuatta yapılan değişikliklerle hayata geçirilen kentsel dönüşüm uygulamaları üzerinden de gecekondu bölgeleri yeniden piyasaya kazandırılmıştır. Bu durum konutta metalaşmanın yanı sıra, beraberinde mülksüzleştirmeye dayalı sermaye birikimini de getirmiştir. Öte yandan, toplumun yoksul kesimlerinin TOKİ tarafından yapılan kentsel dönüşüm projeleri aracılığıyla konut sahibi olma amacıyla uzun yıllara dayalı olarak borçlanarak finansal sisteme dahil edilmeleri ve ağır çalışma koşullarına maruz kalarak sisteme kazandırılmaları sağlanmaktadır. Bu ise, toplumsal çelişkilerin üstünü örten, sınıfsal eşitsizlikleri göz ardı eden, toplumu uyum içinde gösterme çabası içinde olan bir siyasi anlayışı yansıtmaktadır. Bütün bunlara ek olarak, TOKİ'de açığa çıkan neoliberal otoriter siyaset anlayışının bir başka yansıması da, kitlelerin İslami muhafazakâr değerler üzerinden mobilizasyonudur. Bu ise, TOKİ tarafından inşa edilen toplu konutlarda ortaya konulan mekân kurgusu, kurumsal mimari anlayışı ve semboller üzerinden İslami muhafazakâr esaslara dayalı bir hayat tarzının sunumunu ve bu hayat tarzı üzerinden Osmanlıya referansla Kemalizmle hesaplaşmayı içermektedir.
Su ve kanalizasyon idarelerinde ücret tarifeleri
Yaşamın başlangıcından günümüze dek gerek beşeri hayatın idamesinde gerekse ekosistemin dengesinin sağlanmasında su, hayati bir kaynak olarak önemini giderek artırmıştır. Ulusları var eden, kentlerin oluşmasını sağlayan, yokluğu halinde göçlere sebep olan bu meta; günümüzde artan nüfus, küresel ısınma ve doğal kaynakların tükenmesi ile birlikte korunması gereken bir yaşam kaynağı olarak görülmeye başlanmıştır. Buna bağlı olarak da gerek ulusal gerekse de uluslarüstü düzeyde bu kaynağın korunması için çeşitli aksiyonların alınmaya başlandığı görülmüştür. Kentsel alanlarda mahalli müşterek mahiyette bir kamusal görev olarak görülen içme ve kullanma suyu hizmetinin genel kaideleri merkezi yönetim tarafından düzenlenmekte, yerel düzeyde de anılan üst normlara dayalı olarak yönetmelikler çıkarılabilmekte, içme ve kullanma suyu ücretleri de bu mevzuata göre belirlenmektedir. Günümüzde insani tüketim amacıyla sunulan bu hizmet metropoliten alanlarda özel amaçlı bir mahalli idare kurumu olan su ve kanalizasyon idarelerince yürütülmektedir. 1981 yılı itibarıyla İstanbul özelinde 2560 sayılı Kanun'un uygulanması ile başlayan bu model hâlihazırda otuz büyükşehir belediyesinde uygulanmaktadır. Her idarenin anılan Kanun'dan kaynaklanan Tarifeler Yönetmelikleri bulunmakta olup, bu mahalli kurumların ücret tarifeleri ve abone grupları önemli düzeyde farklılık göstermekte, su ücretlerinin belirlenmesi sürecinde yaşanan aksaklıkların yaygınlık taşıdığı ve genel olarak yeknesak bir uygulamanın olmadığı tespit edilmektedir. Çalışma kapsamında var olan farklılıklara ve mevzuata aykırılıklara değinilerek tarifeler yönetmelikleri ile ücret tarifelerinin uygulanmasında rastlanılan olumsuzlukları ve aykırılıkları giderici önerilerde bulunulması amaçlanmıştır
Pandemiyle mücadelede kadın liderlerin rolü: Finlandiya, Almanya ve Yeni Zelanda ülkeleri üzerinden karşılaştırmalı bir inceleme
İnsanlar var olduğundan beri toplumsal alanda kadın erkek ayrımını gözetmek mümkündür. Yapılan ayrımların bireylerde rollerinin belirlenmesinde, belirlenen rollere göre davranışların biçimlenmesinde önemli etkileri mevcuttur. Toplumsal cinsiyet algısıyla birlikte bireylere cinsiyetlerine göre roller verilmiş ve o rollere göre davranışlar sergilenmesi istenmiştir. Toplumsal cinsiyet davranış kalıplarına uymayan bireyler ise dışlanmışlardır. Bu ayrımcılık bağlamında kadınların işlerinin özel alan tanımıyla ilintili olarak iş tanımının sadece hane içinde çocuk bakmak, yemek yapmak gibi görevlerden oluştuğu, erkeklerin ise özel alandan ziyade kamusal alanı temsil eden para kazanma, siyasete katılım ve ticaret yapma gibi görevlerinin olduğu vurgulanmıştır. Kamusal alanla ilintilendirilen siyasetin varlığı insanların var oluşuyla eş değer görülmektedir. Çünkü yöneten ve yönetilen olgusu toplumlar nezninde her zaman hakim bir görüş olagelmiştir. Siyasetin de erkeklerin elinde olduğu, kadınların önceden oy bile kullanamadığı, daha sonra ise oy kullandıkları zamanda aile içindeki erkek egemen yapıların isteği doğrultusunda oy kullandıkları görülmektedir. Bu tez çalışmasında ise özel alanda toplumun kadına biçmiş olduğu rollerden ve kadınların toplumsal cinsiyet algısı bağlamında özel alandan kamusal alana belirlenen kalıpların dışına çıkılarak, siyasete katılım yapmış olmalarına vurgu yapılmıştır. Tezin çalışma alanı ise COVID-19 pandemisiyle mücadele eden kadın liderleri Finlandiya, Almanya ve Yeni Zelanda ülkeleri örneğiyle karşılaştırmalı incelemek ve pandemi döneminde kadın liderlerin sergilemiş oldukları tutum ve politikaların, siyaset ve toplumsal cinsiyet bağlamında analizini yapmaktır. Çalışmada aynı zamanda pandemiyi başarıyla yöneten Hollanda, Avustralya ve Güney Kore ülkelerinin erkek liderlerinin uygulamış oldukları politikalara yer verilmiş ve kadın liderlerle karşılaştırmalı bir çalışma yapılmıştır. Bu tez çalışmasının amacı toplumsal cinsiyetle kadına atfedilen roller bağlamında pandemiyle başarıyla mücadele eden kadın liderlerin, siyasi tutum ve davranışlarını toplumsal cinsiyet kavramları bağlamında açıklamaktır.
Türkiye'nin kuraklık ve su kıtlığı yönetimi: Politika, yönetim ve uygulama
Kuraklık, su kıtlığı ve iklim değişikliğine bağlı olarak ortaya çıkan su kaynaklarının azalması endişeleri, son yıllarda Dünya'da ve Türkiye'de giderek daha fazla gündeme gelmektedir. Bu çalışmanın amacı kuraklık ve su kıtlığının Türk kamu yönetimine yansımalarını kamu politikaları, yönetim yapısı ve yönetsel uygulamalar bağlamında ortaya koyarak değerlendirmektir. Bu bağlamda öncelikle kavramsal ve kuramsal çerçeve ortaya konmuş; ardından Dünya'daki güncel yönetsel eğilimler araştırılmış; son olarak Türkiye'nin Cumhuriyet dönemi politikaları, idari teşkilatı ve uygulamaları konu bağlamında araştırılmıştır. Kuraklık ve su kıtlığının kamu yönetimleri açısından yarattıkları ortak tehdit su kaynaklarının miktar ve kalite olarak azalmasıdır. Bu nedenle kuramsal temel, su kaynaklarının miktar ve kalite olarak korunması çabalarına oturtulmuştur. Türk kamu yönetimi su kaynaklarını koruma amacıyla Dünya ile uyumlu çok sayıda politika üretmiştir. Ancak suların miktar olarak korunmasını amaçlayan politikaların oluşturulmasına daha geç başlanmıştır. Su kaynaklarının korunması amacıyla Türk kamu yönetim yapısında çok sayıda görevli birim ile karşılaşıldığı gibi kuraklık ve su kıtlığı endişelerinin yönetsel yapıda son dönemde kurulan birimlerle önemli yansımalar yaptığı görülmüştür. Su kaynaklarının korunması amaçlı hukuki düzenlemelerde su kalitesinin korunması amaçlı çalışmalara daha erken başlanmışken, su miktarının korunması düzenlemeleri son yıllarda mevzuata yansımıştır. Yönetim planlarının hazırlanması ve altyapı yatırımları hedeflenen düzeydedir. Tasarruflu sulama dönüşümünün hızlandırılması, alternatif su kaynaklarının kullanımının arttırılması, bilinçlendirme ve farkındalık çalışmaları henüz yeterli düzeyde değildir. Yapılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, su kaynaklarını koruma amaçlı geleceğe dönük yönetsel tasarruf önerileri sunulmuştur.
Tarihsel ve toplumsal bağlamda Türk milliyetçiliğinin sekülerleşme ve desekülerleşme süreci
Ülkücü Hareket Türk siyasal hayatında ve toplumsal yapısında köklü bir yere sahiptir. Bu çalışma Ülkücü Hareketin sekülerleşme ve desekülerleşme dinamiklerini incelemeyi hedeflemiştir. Sekülerleşme ve desekülerleşme insan topluluklarının yapısında önemli dönüşümleri taşıyabilen; inanç ve din pratiklerini bireysel ve toplumsal planda etkileyen süreçlerdir. Ülkücü Hareketin bu noktadan incelenmesi vesilesiyle Hareketin fikirsel yapı, inanç, milliyetçilik ve toplumsal dokuyla etkileşimi gibi yönlerden anlaşılması amacıyla önemli bir alan oluşmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş ve fenomenolojik perspektif dahilinde yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Ulaşılan veriler tematik analiz ekseninde değerlendirilmiştir. Çalışmanın bulguları Ülkücü Hareketin gerek tarihsel gerekse toplumsal bağlamda idrak ettiği ilgili dönüşümleri ortaya koyarken, çalışmanın katılımcılarının da söz konusu süreçler hakkında algılarını ve deneyimlerini detaylı bir biçimde analiz etmektedir. Çalışma, Türkiye'de Ülkücü hareketin sekülerleşme ve desekülerleşme bağlamındaki dönüşümünü ele alan sınırlı sayıdaki araştırmaya katkı sunmakta ve literatürdeki bu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Elde edilen sonuçlar, hem akademik literatüre hem de Türkiye'nin toplumsal dönüşüm süreçlerine dair politika yapıcılara rehberlik edebilecek nitelikte özgün veriler sunmaktadır.
Jandarma Teşkilatının İç İşleri Bakanlığına bağlanması sonrasında kıyafet değişimi ve kıyafet değişiminin mesajlarının incelenmesi
Bu çalışma, Türk Jandarma Teşkilatı'nın İçişleri Bakanlığı'na bağlanmasının ardından, özellikle kıyafet ve sembol düzenlemelerinde ortaya çıkan değişimleri incelemektedir. Bu çalışmanın amacı; İçişleri Bakanlığı'na bağlanma süreci sonrasında Türk Jandarma Teşkilatı kıyafetlerinde yapılan değişiklikleri inceleyerek, bu değişimin görsel bir yenilikten öte 'devlete sadakat, milletle bütünleşme, sivilleşme ve profesyonelleşme' mesajları taşıyan sembolik dönüşümünü ortaya koymaktır. Araştırma, nitel desende yürütülmüş olup veriler doküman incelemesi yoluyla elde edilmiş ve betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bu bağlamda 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu, 31 Mart 2020 tarihli Jandarma Genel Komutanlığı Kıyafet Yönetmeliği, ilgili Kanun Hükmünde Kararnameler, resmi belgeler ve görsel materyaller incelenmiştir. Bulgular; geleneksel haki rengin kullanımdan kaldırılırken, mavi/lacivert üniforma renginin, sağ kolda Türk Bayrağı'nın ve sol kolda dairesel birlik armasının özellikle öne çıkarıldığını göstermektedir. Ayrıca bu değişimlerin kurum içi aidiyeti güçlendirdiği ve Jandarma'nın askeri statüden sivil/genel kolluk kimliğine geçişini simgeleyerek yeniden konumlandırıldığını göstermektedir. Sonuç olarak, jandarma üniformaları yalnızca bir hizmet kıyafeti değil; Türkiye Cumhuriyeti'nin tarihsel hafızasını, milli değerlerini, egemenlik vurgusunu ve demokrasi kararlılığını yansıtan güçlü bir iletişim aracı haline gelmiştir.
Türk siyasal hayatında üslup ve mizah (1982-2002)
Bu doktora tezi, siyasi iletişimde mizahın kullanım alanlarını, siyasi liderlerin mizahı neden, nasıl bir strateji unsuru olarak kullandıklarını ve bu kullanımın söylem içindeki etkilerini bütüncül bir biçimde ortaya koymayı amaçlamıştır. Özellikle Bülent Ecevit, Süleyman Demirel, Turgut Özal, Alparslan Türkeş, Necmettin Erbakan ve Tansu Çiller gibi siyasal arenada etkili olmuş liderlerin siyasi yaşam öyküleri, politik düşünce yapıları, liderlik anlayışları ve iletişim stratejileri detaylı olarak analiz edilmiştir. Bu biyografik ve ideolojik altyapı, mizahın üslup, söylem ve retorik içindeki konumunun anlaşılması için sağlam bir temel oluşturmuştur. Çalışma mizah üslup retorik etkileşimlerine odaklanarak Türkiye Büyük Millet Meclisi genel kurul konuşmaları, televizyon programları, belgeseller, liderlik profilleri, gazete karikatürleri ve mizah dergilerindeki temsil biçimleri üzerinden mizahın kullanım alanlarını derinlemesine bir perspektif üzerinden inceleyerek liderlerin stratejik bir unsur olarak mizahi kullanımlarını karşılaştırmalı olarak göstermektedir. Genel Kurul konuşmaları gibi resmî söylem alanlarında mizahın ne zaman, hangi bağlamda kullanıldığı; karikatür ve dergilerdeki temsillerin, TV programları ve belgesellerde söylem içindeki mizahi kodlarla nasıl örtüştüğü ya da ayrıştığı incelenmiştir. Mizahın siyaset bağlamında bu kadar yaygın ve güçlü biçimde kullanılmasının nedenleri de bu çalışmada ele alınmıştır. Bunlar arasında kriz yönetimi ihtiyacı, halkla bağ kurma arzusu, eleştirileri yumuşatma stratejisi, toplumsal kutuplaşmayı hafifletme, lider imajını sempatik hâle getirme gibi birçok motivasyon saptanmıştır. Mizah‐siyaset‐söylem üzerinden Türkiye özelinde ortaya konan bu çalışma lider söylemleri ve lider etkileşimleri üzerine genel değerlendirmeler yapılmıştır. Liderlerin mizahı bir üslup unsuru olarak kullanması, sadece söylemin biçimsel zenginliğini artırmakla kalmamakta; politik meşruiyet, kamuoyu desteği ve algı kontrolü açısından stratejik bir avantaja dönüşmektedir. Ayrıca mizahın siyasal iletişimde yalnızca bir eğlence aracı değil; ideolojik kodların iletilmesi, toplumsal rızanın üretilmesi ve tabanla duygusal bağ kurulması yönünden de önemli işlevler üstlendiğini göstermektedir. Bu çalışmanın literatüre katkısı, mizah-siyaset-söylem alanında hem yöntemsel olarak hem de teorik olarak (mizahın özel iletişim stratejisi olarak önemini vurgulama) yenilik içermesindedir. Çalışma, gelecekte siyasal lider söylemlerinde mizahın sınırları, etik boyutu, toplumsal etkileri ve medya tarafından yeniden şekillenişi gibi konular için açılan yeni bir zemin sunmaktadır.
Türkiye'de uç sağ dergilerin CHP'ye bakışı: 1971-1980
Bu tez, 1970'lerde Türkiye'deki uç sağ partiler MHP ve MSP'nin ana yayın organları olan, sırasıyla Devlet Dergisi ve Millî Gazete'nin, CHP'ye yönelik eleştirilerine odaklanmaktadır. Bahse konu dönemde artan ve gençleri içine çeken sağ-sol kavgası, ülkede ideolojik anlamda büyük bir kutuplaşma ortaya çıkarmıştır. 1970'lerde sağ ve sol, siyasette, sokaklarda, dergi ve gazete gibi platformlarda sıklıkla birbirleriyle tartışma içine girmektedir. Solun vatandaşlar arasındaki ekonomik eşitsizliklere getirdiği eleştiri ve hayatın birçok alanında arzuladığı değişime karşı sağ, mevcut yapıyı korumayı, millî ve geleneksel değerlere sahip çıkmayı vurgulamıştır. Özellikle 1972'den itibaren Bülent Ecevit'in genel başkan olmasıyla birlikte CHP, sağın gözünde sosyal demokrat, orta sol bir partiden, bütünüyle sol ve komünizmle yakın ilişkisi olan bir partiye dönüşmüştür. Ecevit CHP'sinin birinci çıktığı seçimler ve akabinde Ecevit lehine birtakım gelişmeler sağı huzursuz etmiş, memlekete komünizmin gelmekte olduğu hissine kapılmalarına sebep olmuştur. Sağ partilerin önemli mensupları ve aydınları, ülkenin kötü gidişatına, anarşiye ve CHP'ye yönelik eleştirilerini çeşitli dergi ve gazetelerde yayımlamış, endişelerini belirtmişlerdir. Bu çalışmada 12 Mart 1971'deki Askeri Muhtıra'dan 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi'ne kadarki süreçte uç sağ partiler olarak tanımlanan MHP ve MSP'nin yayın organları olarak nitelendirilebilecek ele alınmış, bu yayınların CHP'ye ve dönemin siyasi gelişmelerine yönelik eleştirilerine odaklanılmıştır. Bu doğrultuda, bu tezde MHP'nin 1970'lerde CHP'yi komünist bir parti olmakla itham ederek ve CHP'yi sokaktaki anarşinin baş sorumlusu olarak nitelendirmesi vurgulanmış, bu yorumlar MHP'nin ana yayın organı olan Devlet dergisinden alıntılar ile desteklenmiştir. MSP ise CHP'yi komünist bir partiden ziyade bir sol parti olarak görerek yine tepkisini göstermiş, ancak MHP kadar sert davranmayarak 1970'lerin yarattığı koalisyon hükümetlerine uygun hareket ederek siyasi çıkarlarını gözetmeyi de ihmal etmemesi MSP'nin yayın organı olan Millî Gazete'den yazılar ile açıklanmıştır. Anahtar Sözcükler Uç Sağ, Milliyetçilik, İslamcılık, Devlet Dergisi, Millî Gazete, CHP, Sol.
Türkiye'de İslami romanlarda kadın kimliği (1980-2000): Feminist bir yaklaşım
Bu tezde, ilk baskıları 1980 ile 2000 yılları arasında yayınlanmış olan İslami romanlardaki kadın anlayışı ortaya çıkarılmaya çalışılmaktadır. Kadın yaşamı Türk modernleşmesinin gelişiminde her zaman gündemdeki yerini koruyan konular arasında yer alır. Benzer şekilde Türk romanı da kadın yaşamı konusunda çeşitli toplumsal/siyasal eğilimleri içerisinde barındıran bir edebi tür olarak öne çıkar. Kadın konusuna toplumsal ve siyasal tercihleri doğrultusunda yaklaşan Türk romancıları yazmış oldukları eserler aracılığıyla benimsemiş oldukları görüşleri geniş okur kitlelerine aktarmaya çaba harcamışlardır. İslami romanlar da İslamcılığın temel toplumsal ve siyasal tezlerini edebiyat sahasına taşıyan metinlerden oluşur. İslami romanlarda geçerli olan kadın anlayışını incelemek ise araştırmacıları İslamcılığın kadın konusundaki temel tezlerini incelemekle örtüşen sonuçlara götürecektir. Feminist edebiyat eleştirisi ise İslami romanlardaki kadın anlayışını anlama çabasında oldukça işlevsel bir yöntem olarak öne çıkar. Çalışmanın örneklemini oluşturan romanlar, tezin iki temel yönteminden biri olan nitel içerik analiziyle şu dört alt başlık çerçevesinde incelenmektedir: Görünümüyle Kadın: İdeal (Dindar) Kadının Giyim Kuşam Biçimi, İdeal (Dindar) Kadının Karakteri: Melek kadın - Canavar kadın, İdeal Kadın ve Aile: Dindar Nesilleri Yetiştiren Anneler, İdeal Toplumun Teminatı: Sorumluluk Sahibi Dindar Kadın. Tezde ileri sürülen temel iddia İslamcılığın tezlerini edebiyat sahasına taşıyan İslami romanların, kadın konusunda da toplulukçu ve ataerkil görüşleri pekiştiren metinler olduğu şeklindedir. Erkek romancılarla karşılaştırıldığında kadın İslami romancıların, ataerkil toplumsal koşullar altında yaşamlarını sürdüren kadın roman karakterlerinin, İslamcı kadın kimliği çerçevesinde bireyselci yaklaşımlarla uyumlu olarak, kısıtlanan/baskılanan hayatlarını daha fazla öne çıkarmaya çalıştıkları tespit edilmekle birlikte İslamcılık hem kadın hem de erkek yazarların kadın konusuna yaklaşımlarının toplulukçuluk içerisinde kalan sınırlarını belirleyen temel etken olarak belirleyiciliğini sürdürmektedir.
12 Eylül dönemi ve Türk ulusal basını: Medya, toplum ve siyaset
12 Eylül 1980 darbesinin birçok alanda olduğu gibi basın üzerinde de biçimlendirici bir etkisi olmuştur. Bu çalışma kapsamında Türk ulusal basınını temsilen seçilen dört gazetenin (Hürriyet, Milliyet, Cumhuriyet, Tercüman) 12 Eylül 1980'den 6 Kasım 1983 tarihine kadar siyasi partiler ve siyasi liderlerle ilgili yaptığı haberler haber çerçeveleme kuramı bakış açısıyla çerçevelenmiş ve nitel içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bu çerçevede incelediğimiz gazetelerin siyasi partiler ve siyasi liderlerle ilgili haberleri nasıl çerçevelediği ve nasıl bir algı sunduğu aktarılmıştır. Ayrıca 12 Eylül rejiminin bu haberler ve yorumlar üzerindeki etkisi ele alınmıştır.
Türkiye'de lisansüstü öğrenim gören İranlı öğrencilerin deneyimleri, beklentileri ve Türkiye'de kalmaya yönelik düşünceleri
Bu аrаştırmаdа, 2014 -2019 yılları arasında Türkіyе'nin devlet ve vakıf ünіvеrsіtеlerinde еğіtіm alan İranlı yüksek lisans ve doktora öğrеncіӏеrіn yаşаdıkӏаrı sorunӏаr, deneyimler, beklentiler ve mezuniyet sonrası verecekleri kararlar ele alınmıştır. Çalışmanın temel amacı İranlı öğrencilerin eğitimleri sonrasında Türkiye'de kalmaya ilişkin düşünceler ve bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesidir. Araştırmada nicel araştırma deseni kullanılmıştır. Türkiye'deki Ünіvеrsіtеlerde lisansüstü еğіtіme devam eden İranlı öğrenciler araştırmanın evreni olup, bu öğrenciler arasından olasılıklı olmayan örnekleme ile seçilen 396 İranlı öğrenci ise araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Bu sayı, Türkiye'de öğrenim gören tüm İranlı öğrencilerin %11'ini oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda İranlı öğrencilerin Türkiye'deki eğitimlerinden büyük oranda memnun oldukları, sosyal ilişkiler açısından önemli bir sorun yaşamadıkları görülmüştür. Sorun yaşayan ve memnun olmayan öğrencilerin oranı ise oldukça düşüktür. Türkiye'deki öğrencilik döneminde herhangi bir uyum sorunu yaşayanların oranı düşük olmasına rağmen, .uyum sorunu yaşanan konular arasında en çok arkadaş edinmekte zorlanma ve buna bağlı yalnızlık hissi olarak öne çıkmaktadır. Türkiye'de yaşadıkları en önemli sorun ekonomik sorundur. Örneklemin üçte biri eğitim sonrasında Türkiye'de kalmayı düşünmektedir. Bunda etkili olan faktörler arasında iş imkanı ve kültürel yaşam gelmektedir.
Darbelerin meşruiyetini sağlama aracı olarak Kemalizm'in hegemonyası: 12 Eylül 1980 örneği
Bu tezin ana amacı 12 Eylül 1980 darbesinin meşruiyetinin sağlanmasında Kemalizm'in hegemonyasının kullanıldığı durumunun açıklanmasıdır. Bu açıklama yapılırken Gramsci'nin hegemonya kavramı kullanılacaktır. Bu amaca varmak için tez çalışması üç bölüm çerçevesinde tasarlanmıştır. Birinci bölümde Gramsci'nin hegemonya kavramı aktarılacaktır. İkinci bölümde Kemalizm, Kemalist hegemonya ve 12 Eylül 1980 darbesi aktarılacaktır. Üçüncü bölümde ise tezin tartışma kısmı yer alacaktır. Kemalizm ve Atatürkçülük Türkiye Cumhuriyeti siyasal hayatı için her zaman gündemde kalmayı başaran, siyaseti ve hatta toplumsal hayatı etkileyen düşünceler bütünleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Tez çalışmasının kapsamında belirlenecek ve doğrulanmaya çalışılacak hipotez ise 12 Eylül 1980 darbesinin meşruiyetinin sağlanması açısından Kemalizm'in hegemonyasının kullanıldığı olacaktır.
Feminist dış politikanın geleceği üzerine bir tartışma: İsveç örneği
Bu çalışmanın amacı feminist dış politikayı bu girişimi başlatan İsveç örneği başta olmak üzere incelemek ve son zamanlarda yükselen eleştirileri de temel alarak feminist dış politikanın geleceğine dair bir tartışma yürütmektir. 2014 yılında İsveç hükümeti tarafından ortaya atılan feminist dış politika söylemini ve Uluslararası İlişkiler alanında kadının yerini anlamak bu çalışmanın konusudur. Tez çalışmasında, İsveç başta olmak üzere feminist dış politikayı benimseyen ülkeler değerlendirilmiş ve kuramsal çerçeve ile birlikte ortak bir feminist dış politika söylemi sorgulaması yapılmıştır. İsveç'in feminist dış politikasının özgün yanları analiz edilmiştir ve yürüttüğü uygulamalar eleştirel bir şekilde değerlendirilmiştir. Bu tezde, İsveç'in feminist dış politikasının artıları ve eksileri üzerine bir tartışma yürütülmüştür. Tüm bu tartışmalar toplumsal cinsiyet anaakımlaştırması ve norm girişimci temaları çerçevesinde yapılmıştır. Bu çalışmanın sonucunda en temelde İsveç'in bu alanda norm-girişimci bir politikayı toplumsal cinsiyet anaakımlaştırması çerçevesinde sürdürdüğüne varılmış ve İsveç'in reelpolitikasının ve feminist dış politikasının uyumsuzluğunun feminist dış politikanın geleceğini tehlikeye attığı sonucuna varılmıştır.
Türkiye'de uç sağ ve Kürtler, 1945-1980: Güvenlik, kimlik ve kalkınma
Bu tezin amacı, 1945-1980 yılları arasında "güvenlik", "kimlik" ve "kalkınma" kavramları ekseninde uç sağın Kürt meselesine dair söylemini incelemektir. Uç sağ, erken Cumhuriyet döneminin sonuna doğru Nihal Atsız, Necip Fazıl Kısakürek öncülüğünde dergiler üzerinden görünür olmaya başlamış, çok partili hayata geçişle birlikte önce merkez sağ partilerinde hizip olarak var olmuş sonrasında da müstakilleşerek partileşmişlerdir. Ayrıca Soğuk Savaş sürecinde Türk Milliyetçiler Derneği, Millî Türk Talebe Birliği, Akıncılar, Mücadeleciler, Ülkü Ocakları, Komünizmle Mücadele Dernekleri, Aydınlar Ocağı uç sağın önemli yapıları olmuşlardır. Soğuk Savaş sürecinde uç sağın temel özelliği antikomünizm olmuş ve komünizmle mücadele çerçevesinde devlet nezdinde de meşruiyet elde etmiştir. Ayrıca millî ve dinî değerlere vurgu yapmış ve Türkiye'nin beka meselesini önemsemiştir. Uç sağ, Kürt meselesini erken Cumhuriyet döneminin "yanlış politikaları" sonucu olarak ortaya çıkan bir sorun şeklinde değerlendirmiş, Soğuk Savaş sürecinde de komünistlerin istismar ettiğini öne sürmüştür. Uç sağ Kürt meselesini "beka" sorunu şeklinde ele almış ve komünistlerle ilişkilendirerek konunun komünizmle mücadele çerçevesinde ele alınması gerektiğini söylemiştir. Tezin birinci bölümünde, çalışmanın kavramsal ve tarihsel/siyasal arka planı bağlamında uç sağın ortaya çıkışı, kurumları ve genel özellikleri anlatılacak ve Kürt meselesinin Osmanlı'dan günümüze serencamı ele alınacaktır. Bu çalışmanın diğer bölümlerinde ise Soğuk Savaş sürecinde uç sağın kategorileri olan Seküler Türkçü-Turancılar, Anaakım Milliyetçiler, Anaakım İslâmcılar ve Radikal İslâmcılar'ın sırasıyla "güvenlik", "kimlik" ve "kalkınma" kavramları çerçevesinde Kürt meselesine bakışı ele alınacak ve çözüm önerileri tartışılacaktır. Anahtar Sözcükler Kürt Meselesi, Uç sağ, Milliyetçiler, İslâmcılar, Komünizm
Millî Görüş Hareketinde din-devlet ilişkisi ve laiklik algısı
Bu tezde, Millî Görüş Hareketi'nin dış politika, ekonomi, eğitim ve kadın konularındaki dinî söyleminin Türkiye'de dinin gayri-hususileşmesinde ve yeniden kamusal alanda görünür olmasında etkin rol oynadığı iddia edilmiştir. Türkiye'nin sekülerleşme süreci on yedinci yüzyılda başlamış ve cumhuriyetin kuruluşuyla (1923) hız kazanmıştır. Cumhuriyetle birlikte uygulanagelen laiklik politikaları Türkiye'de din-devlet ilişkisi tartışmalarının odağını oluşturmuştur. Türkiye'de uygulanan sekülerleşme politikaları sonucunda gelişen laiklik anlayışı Avrupa'da gelişen sekülerleşme ve laiklik yaklaşmlarından farklı bir biçimde şekillenmiştir. Millî Görüş partileri temelde Türkiye'de gelişen laiklik politikalarını eleştiren politikalar geliştirmiştir. Jose Casanova dinin gayri-hususileşmesi ve yeniden kamusal alana dönüşü konusunda özgün bir teorik yaklaşım geliştirmiştir. Bu tez de Casanova'nın bakış açısından hareketle temelde Avrupa'da gelişen farklı din-devlet ilişkilerine referansla Millî Görüş Hareketi'nin laiklik anlayışını odak noktası almaktadır. Bu tez Millî Görüş partilerinin dini söylemlerinin dinin kamusal alanda etkinlik kazanmasına yol açtığını tespit etmiştir.
Tek Parti Dönemi halkçılığından Demokrat Parti popülizmine geçiş: Türkiye'de merkez sağın oluşum dinamikleri ve popülizm
Popülizm dünya siyasetinde sahneye çıktığı yıllarda, Osmanlı' da da Meşrutiyet döneminde halkçılık olarak yankı bulmuş, Ziya Gökalp tarafından Durkheim'ın dayanışmacı toplum teorileri ve solidarizmin bir bileşimi olarak geliştirilen halkçılık fikirleri, zamanla devletin resmi ideolojisi haline dönüştürülmüş, cumhuriyetin kuruluşundan sonra bu fikirler, CHP' nin Altı Ok olarak adlandırılan ilkeleri arasında "halkçılık" olarak kendine yer bulmuş ve bir dönem Anayasa' da da yer almıştır. Halkçılık, popülizmin Türkçe karşılığı olsa da, CHP'nin halkçılık ilkesinde sunduğu fikirler tamamen nev-i şahsına münhasır olmuştur. Popülist politikalara tam bir tezat olarak, halkın kitlesel desteğine dayanmadan, ülkeyi gelişmiş Batı medeniyetleri seviyesine çıkarma ülküsüne dayanarak, halk adına hareket eden seçkinci ve idealist bir hareketle hayata geçirilen CHP' nin halkçı fikirleri, çok partili döneme geçiş sürecinde DP popülist hareketinin yükselişinin gölgesinde kalmıştır. DP, örgütlenmemiş ve o döneme kadar sesini siyaseten duyuramamış olan emekçi ve köylü kesimi, diğer muhalif kesimlerle birlikte CHP yönetimine karşı bir çatı altında toplamayı başararak iktidarı ele geçirmiştir. Tanzimatla başlayan siyasi elitteki büyük zihniyet değişimi, hanedandan halka yönelim süreci, halkın bizzat siyaset sahnesine çıkmasıyla farklı bir boyuta taşınmıştır. CHP halkçılığının yerini DP popülizmine bıraktığı bu dönem, aynı zamanda Türk siyasetinde merkez sağın temellerinin atıldığı dönem olmuştur.
Türk vergi uyuşmazlıklarında idari çözüm yolları
Devletin başlıca gelir kaynağı olan vergiler, kamu giderlerinin finansmanı için karşılıksız olarak yasalara uygun biçimde cebren alınmaktadır. Devlet, vergi gelirlerini eksiksiz olarak bir an evvel hazinesine aktararak gelirlerini arttırmak istemekte iken vergi mükellefleri de genel itibariyle vergiyi hiç ödememek veya daha az ödemek suretiyle kendi gelirlerini arttırmak istemektedir. Verginin tarafları arasındaki bu çıkar çatışmasından kaynaklanan birtakım uyuşmazlıklar meydana gelebilmektedir. Bu uyuşmazlıklar, barışçıl çözüm yolu olarak da adlandırılan idari çözüm yolları ile yargı yolu olmak üzere iki şekilde çözümlenmektedir. Bu çalışmada, öncelikle vergilendirme işlemlerinden kaynaklanan vergi uyuşmazlıklarından bahsedilecek olup, vergi uyuşmazlıklarının yargısal çözümüne kısaca değinilerek, vergi uyuşmazlıklarının idari aşamada çözümlenmesi incelenecektir.
Haber kurgusunda ideoloji ve hegemonyanın bir araç olarak kullanılması: Türkiye'de 2000'li yıllarda merkez medya örneği
Bilgi çağının getirmiş olduğu erişim ağının, büyük bir hızla yaşamımızı değiştirdiği şu günlerde iletişim teknolojileri tarihin hiç bir döneminde görülmemiş bir şekilde gelişmiştir. Medya, içerisinde bulunduğumuz bilgi çağında haberleşme ve iletişimi sağlayan en önemli sektörlerden birini oluşturmaktadır. İnternet, uydu, mobil ağlar, radyo ve televizyon ile yazılı basın argümanları olan gazete, dergi ve kitaplar globalleşen dünyada yaşanan gelişmelerden anında haberdar olmamızı sağlayabilmektedir. Medya, bilgi ve gelişmelerden haberdar olmanın yanında sınırların ortadan kaldırılmasını ifade eden küresel dünyada bireyler arası hızlı iletişim ve etkileşimin sağlanmasını da gerçekleştirmektedir. Haberleşme ve iletişim fonksiyonlarının yanında medyanın bir diğer görevi de demokrasilerde yasama, yürütme ve yargının yanında dördüncü bir güç olmasıdır. Medyanın dördüncü güç olarak ifade edilmesi aslında onun denetim görevine yapılan kuvvetli vurguyu gösterir. Kimi zaman güdümlü medya, kimi zaman baskı altındaki medya ve kimi zaman taraflı medya olarak adlandırılan medya sektörünün toplumu ve bu toplumu oluşturan bireyleri siyasal iktidar bağlamında etkileyebildiği gerçeğidir. Ayrıca medya siyasal iktidarın faaliyetlerinin halk ve bireyler nezdinde meşruluk kazanmasını sağlamak gibi son derece önemli bir görev üstlenmektedir. Bu araştırmanın amacı; Türkiye'de 2000'li yıllardan itibaren dönüşüm yaşayan merkez medya kapsamında haberlerin kurgusunda ideoloji ve hegemonya süreçlerinin kullanılma detaylarının incelenmesidir. Araştırmanın amacına yönelik olarak, ideoloji ve hegemonya kavramsal çerçevesiyle Türkiye'deki medyanın dönüşüm süreci ve haberlerin kurgusundaki değişimler ayrıntılı olarak incelenmiştir.
Kentleşmenin yerel yönetim ve çevre ile uyumu
Kentleşme, Teknoloji ve Sanayinin gelişmesi ile birlikte kontrolsüz bir yapılaşmanın meydana geldiği, sanayileşme sürecindeki krizler dolayısıyla hızla artan betonarme, çarpık kentleşme, doğa katliamı, çevre kirliliği ve doğal kaynakların hızla azalması neticesinde hayatımıza dahil olan kavramdır.Bütün bu olumsuz gelişmeleri engellemek, ya da onları planlı programlı bir şekilde insanların hayatlarına sunmak da yerel yönetimlerin asli görevleridir.Yerel yönetimler kentlilerinin hayatlarını kolaylaştırmak için doğru kararlar verme yetkisine sahip olan ve kentliler tarafından seçilen karar organlarıdır. Ancak bu seçilenler kararları alıyor iken çevreye zarar vermemek, doğal kaynakların sonsuz olmadığı bilinciyle hareket etmek zorundadırlar aksi taktirde gelecek nesiller bu günün bilinçsiz ve hoyratça kullanılan doğanın bedelini çok ağır ödemeye mahküm edilirler. Bu nedenle yerel yöneticiler son derece güvenilir ve şeffaf olmak durumundadır. Kullanılan alanlar, kullanılan doğal kaynaklar, bütçeler o kentin halkının ortak mirasıdar. Dolayısıyla Avrupa'nın bu konudaki tedbir ve uygulamalarının incelenmesi, dünya ülkelerinin bu konuda yaptıkları, hedefleri ve önerileri ile birlikte Türkiye'nin kendi sınırları içerisinde yapılan kentleşmenin yerel yönetim boyutu ile birlikte doğanın korunması için gerekli önlemler ve önerilerin tartışılması, Avrupa ve Dünya'daki bazı konferansların incelenerek tavsiyelerinin dikkate alınması, daha yeşil bir dünya, daha güvenilir ve seffaf bir yönetim şeklinin özelliklerine vurgu yapılacaktır. Anahtar Kelimeler: Kentleşme, Yerel Yönetim, Çevre
2000'li yıllarda Hakkâri Belediyesi ve sosyal belediyecilik
2000'li Yıllarda Hakkari Belediyesi ve Sosyal Belediyecilik" adlı çalışmada sosyal devlet, sosyal belediyecilik, Hakkari ilinin demografik, coğrafik ve ekonomik yapısı ve kavramları açıklanmıştır. Günümüz dünyasında sosyal belediyecilik anlayışı oldukça gelişme göstermiştir. Sosyal belediyecilik anlayışı, toplumdaki dezavantajlı birey ve gruplara yardım ederek onların toplumdan soyutlanmasını engellemeye hizmet eder. Ayrıca sosyal belediyecilikle toplumun faydalanması için çeşitli yatırımlar yapılmaktadır. Bu yatırımlara; halk ekmek fabrikaları, bakım evleri, konuk evleri gibi hizmetler örnek verilebilir. Bu çalışmada "2000'li Yıllarda Hakkari Belediyesi ve Sosyal Belediyeciliği irdelenmiştir. Bu amaçla literatür taraması yapılmış ve Hakkari Belediyesi internet sitesi ve kaynakları araştırılarak çalışma hazırlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Sosyal Belediyecilik, yerel yönetimler, sosyal devlet, Hakkari Belediyesi
Devlette davranışsal kamu politikalarının ortaya çıkışı ve gelişim süreci: Türkiye örneği
Kamu politikalarını tasarlayıp uygulayanlar için en temel kaygı, hedef kitlenin hazırlanan kamu politikalarına tepkisi ve uyumunun nasıl gerçekleşeceğidir. 2000 yılından beri geçen dönem, davranışsal öngörülerin kamu politikalarının tasarımı ve uygulamasına başarılı bir şekilde uyarlanmasına tanıklık etmiştir. Kamu politikası tasarımı konusundaki bu yaratıcı yaklaşım ve uygulama, literatürde 'dürtme' (nudging) olarak ifade edilmektedir. 'Dürtme', bireysel karar verme sürecinde oluşan yanlılıklardan yola çıkarak, kamu politikası müdahalelerinin kalitesini ve başarısını artırmayı amaçlar. 2021 yılı itibarıyla dünyada 200'den fazla davranışsal kamu politikası/dürtme birimi vardır. Bunlardan birçoğu da devlet yapısı içinde örgütlenmiştir. Bu bağlamda, bu tezde, dünyada ve Türkiye'de davranışsal kamu politikası birimlerinin oluşum ve gelişim süreci detaylı bir biçimde incelenmiş ve bu alanda yapılan çalışmalar hakkında detaylı bilgiler verilmiştir. Türkiye'deki davranışsal kamu politikası birimi, 2018'de Ticaret Bakanlığı bünyesinde oluşturulmuştur (Eski adı Ekonomi Bakanlığı). Bu birim, Ankara'daki Birleşik Krallık Büyükelçiliği'nin yardımı ve rehberliği sayesinde, Birleşik Krallık Davranışsal Kamu Politikası Birimi'nden esinlenilerek politika transferi yoluyla Türkiye'ye ithal edilmiştir. Bu transfer sürecini kursamsal açıdan da değerlendirebilmek amacıyla, Türkiye'deki 'dürtme' biriminin oluşum ve gelişim süreci Kingdon'ın Çoklu Akımlar Modeli'nden (Multiple Streams Model) yararlanılarak analiz edilmiştir. Bu çerçevede bu tezde Türkiye'deki davranışsal kamu politikası biriminin kuruluş süreci, örgütsel yapısı, faaliyetleri (dürtme deneyi, üniversitelerle yapılan işbirliği faaliyetleri, vb.) ve birimin gelecek hedeflerine yönelik olarak, ilgili literatürün taranması, resmi dökümanların incelenmesi ve mülakatlardan elde edilen veriler yardımıyla analiz edilmiştir. Bu alan araştırmasından çıkarılan dersler, başta bürokratlar olmak üzere tüm kamu politikası aktörleri için faydalı olabileceği gibi, gelişmekte olan ülkeler için de yarar sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Davranışsal kamu politikası, Dürtme, Kingdon'ın Çoklu Akımlar Modeli, Türkiye
Büyükşehir belediyelerinin kurumsal kapasitelerinin stratejik planlar ve faaliyet raporları üzerinden karşılaştırmalı analizi
Devletin sorumluluk ve yetki alanlarının azalması, özel sektör yöntem ve tekniklerinin kullanılması ve katılımcılık, şeffaflık ve yönetişim kavramlarının ön plana çıkarılmasını öngören Yeni Kamu İşletmeciliği anlayışı ile birlikte halka yakınlık ilkesi gereği kurulan yerel yönetim birimlerinden birisi olan ve son yıllarda sorumluluk alanı genişleyen büyükşehir belediyelerinin hizmet sunumlarında değişimler meydana gelmiştir. Türk kamu yönetiminde Yeni Kamu İşletmeciliği etkisiyle hazırlanan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun bir tezahürü olarak 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda nüfusu 50 binin üzerinde olan belediyelere stratejik plan yapma uygulaması getirilmiştir. Bu Tez kapsamında büyükşehir belediyelerinin kurumsal kapasitesi stratejik planlar ve faaliyet raporları üzerinden analiz edilmiştir. Kurumsal kapasitenin kamu amacını yerine getirebilmek için planları ve politikaları formüle ederek yürütmeyi amaçlaması sebebiyle büyükşehir belediyelerinin hizmet sunumunda kurumsal kapasitelerinin etkisi bu tezin ana konusu olmuştur. Yeni Kamu İşletmeciliği ve kamu hizmetinin kavramsal çerçeveyi oluşturduğu tezde büyükşehir belediyelerinin güçlü ve zayıf yönleri ile personel ve bütçe durumları incelenmiş; tez kapsamına alınan 10 büyükşehir belediyesinin ise stratejik planları ve faaliyet raporları yeni kamu işletmeciliği, yerel yönetişim ve kent hizmetleri tema alanları kapsamında 28 adet kod ile analiz edilmiştir. Nitel araştırma yöntemi ile hazırlanan çalışmada içerik analizi tekniği kullanılmış ve doküman analizleri nitel veri analizi yazılımı olan Atlas.Ti programı vasıtasıyla gerçekleştirilmiştir. Yeni kamu işletmeciliği ve yerel yönetişim alanlarında başarılı olan büyükşehir belediyelerinin kent hizmetleri sunumunda da başarılı olacağı sonucu bulgular arasında yer almıştır. Anahtar Sözcükler Büyükşehir Belediyeleri, Kurumsal Kapasite, Stratejik Plan, Faaliyet Raporu.
Dünyadaki aşılama konulu kamu politikalarının karşılaştırmalı analizi: COVID-19 örneği
Bu çalışmada, dünyadaki aşılama konulu kamu politikalarının karşılaştırmalı analizi yapılmıştır. Çalışmanın temel amacı aşılama politikalarından çıkarılacak dersler yardımıyla gelecekte benzer politikaların daha etkin yürütülmesini sağlamaya katkılar sunmaktır. Bu kapsamda, öncelikle kamu politikalarına yönelik ayrıntılı bir kavramsal çerçeve sunulmuş, ardından aşı uygulamalarının tarihçesi, aşılama politikalarının tasarımı ile uygulama ve değerlendirme aşamalarından bahsedilmiştir. Özellikle, toplumu korumak, aşı ile önlenebilir hastalıkların ortaya çıkışını engellemek ve hastalıktan kaynaklanan ölüm oranlarını en aza indirebilmek amacıyla birçok aşı politikası geliştirilmiştir. Bu nedenle çalışmada tarih boyunca ortaya çıkan salgın hastalıkları kontrol altına alabilmek amacıyla geliştirilen ve rutin bağışıklama programlarına kaydedilen aşıların, aşılama politikaları kapsamında incelenmesi yapılarak COVID-19 (Yeni Koronavirüs Hastalığı) aşılama politikaları bağlamında bir karşılaştırmalı analiz sunulmuş ve bu karşılaştırmalı analiz doğrultusunda gelecekte tasarlanıp uygulanacak aşılama politikaları için somut politika önerileri geliştirilmiştir. Bu tez hem Türkiye'de yeni bir akademik çalışma alanı olan kamu politikaları dalına hem de oldukça eski bir tarihe dayanan aşılama politikalarına katkı sunmayı hedeflemiştir. Ayrıca genel olarak tıp alanının inceleme konusu olan aşılama politikalarına kamu politikası açısından da bir bakış sunularak bu politikaların çokdisiplinli bir bakış açısıyla ele alınması hedeflenmiştir. Özellikle yapılan incelemeler ve bulgular neticesinde sunulan önerilerin, gelecek dönem aşılama politikalarının daha etkin yürütülmesi adına katkılar sunacağı düşünülmüştür. Anahtar Kelimeler: Kamu Politikaları Analizi, Karşılaştırmalı Kamu Politikası, Sağlık Politikaları, Aşılama Politikası, COVID-19.
Kolluğun sivil denetimi: Kolluk gözetim komisyonu bağlamında bir inceleme
Kolluk birimleri, yaptıkları işin doğası gereği birtakım istisnai yetkilere sahiptirler. Üstün nitelikli ve istisnai bu yetkiler kullanılırken zaman zaman hukuka aykırı eylemler ortaya çıkabilmektedir. Kolluk teşkilatının sergilediği bu hukuka aykırı eylem ve fiillerin soruşturulmasının yine kolluk personeli tarafından yapılıyor olması denetimlerin yeterince ve olması gerektiği gibi yapılıp yapılmadığı konusunda şüphe doğurmakta ve üstlerinin örtüldüğü yönünde kamuoyunda bir algı oluşmasına neden olabilmektedir. Bu endişelerin giderilmesi, denetimlerin olması gerektiği gibi yapılmasının sağlanması, kamuoyunun şikayet mekanizmasına güveninin temini ve tüm bunlar yapılırken aynı zamanda kolluk birimlerinin de haksız, isnat edici ve iftira içeren şikayetlerden korunması sivil makamlardan oluşan bağımsız ve etkili bir gözetim mekanizması ile mümkün olabilmektedir. Bunun temini için 3 Mayıs 2016 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen 6713 sayılı Kanun ile Kolluk Gözetim Komisyonu kurulmuştur. Bu Tezde, kolluğun sivil denetimi Kolluk Gözetim Komisyonu bağlamında incelenmiştir. Önce kolluğun sivil denetimi/gözetimi konusunda kavramsal bir çerçeve çizilmiş, dünyadaki örnek uygulamalar da dikkate alınarak kolluk teşkilatı ile ilgili şikayetleri bağımsız, tarafsız, etkili ve şeffaf bir şekilde yürütmek amacıyla kurulan Kolluk Gözetim Komisyonu bağlamında bir inceleme yapılmıştır. Kurulan sistem ayrıntılı olarak ele alınarak birtakım öneriler geliştirilmeye çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler Kolluk, Polis, Jandarma, Sivil Gözetim, Hesap Verebilirlik, Bağımsız Denetim, Kolluk Gözetim Komisyonu
Kamu yönetiminde kariyer uzmanı personelin iş tatmini ve işten ayrılma niyeti
Çalışanların işyeri ve çalışma hayatından beklentilerinin karşılanması ve bunun sonucunda tatmin olmalarına ek olarak işten ayrılma fiilinden ve düşüncesinden uzaklaşmaları hem bireysel hem de kurumsal verimlilik açısından önemlidir. Türkiye'de kurumların stratejik hareket eden ve politika belirleyen birimleri kamu yönetiminin merkezi örgütlenmesinde yer almaktadır. Her bir kuruma söz konusu stratejik düşünebilme ve hareket edebilme kapasitesi kazandırabilmek için zaman zaman reformlar yapılagelmiştir. Bunlardan en sonuncusu ise 2011 yılında yürürlüğe gire 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile merkezi teşkilat bünyesindeki kurumlara uzman ve uzman yardımcısı kadroları ihdas edilmesi olmuştur. Ancak verimlilik temelinde yapılan bu hamle sonucu uzman yardımcısı ve uzman sayısı çok hızlı bir şekilde artmış; sürecin işleyiş ve kalitesinde de bir takım olumsuzlar gözlemlenmeye başlamış; eski avantajlarından, istisnailiğinden ve saygınlığından uzaklaşmaya başladığı gözlemlenen kariyer uzmanlıklarda hızlı ve çok sayıda işten ayrılmalar görülmeye başlanmıştır. Kamu yönetiminde bir insan kaynakları yönetimi sorunu olarak ele alınması gerektiği düşünülen bu süreçte kariyer uzmanların iş değişikliği konusundaki tercihlerinin, hedeflerinin ya da hayallerinin hakimlik-savcılık, Sayıştay denetçiliği, kaymakamlık, Merkez Bankası uzmanlığı-müfettişliği, akademisyenlik, uluslararası kuruluşların Türkiye'deki ofisleri ya da özel sektör seçeneklerinde yoğunlaştığı gözlemlenmiş ve bu tespit de çalışmaya konu edilmiştir. Çalışma kapsamında iş tatmini, işten ayrılma niyeti ve işgücü devir oranı konuları literatür kapsamında tüm alt başlıklarıyla geniş bir perspektifle ele alınmıştır. Türk kamu teşkilatında merkezi yapılanma anlatılmış ve bu kapsamdaki kariyer uzmanlıklar tarihsel kökeninden reformlara, sayısal durumundan günümüzdeki konum ve önemine kadar izah edilmiştir. Dünyada ve Türkiye'de iş tatmini, işten ayrılma niyeti, işgücü devir oranı kavramlarının birbirleriyle ilişkilerini ele alan ve bunun yanında bu faktörlere etki eden faktörlerin de araştırıldığı çalışmalar sistematik bir biçimde incelenmiştir. Son olarak, birisi kariyer uzman ve uzman yardımcılarıyla diğeri yöneticilerle yapılan iki adet saha araştırması bilimsel yöntem ve enstrümanlar aracılığıyla istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Anahtar Sözcükler Kariyer Uzman, İş Tatmini, İşten Ayrılma Niyeti, İşgücü Devir Oranı, Kamu Yönetimi.
The role of information technology in international relations' crises: Case study of Iraq
The effectiveness of international relations among states is largely influenced by technological innovation especially when they are developed country. Furthermore the lack of technical growth in some countries may influence on their international diplomacy and that's what happened in Iraq with its relations with other countries. Despite the fact that many technological advancements are not documented in the current regulation and oversight, policy, and legal structure, they also might disrupt the social contract that authorities have established with their citizens on the one hand and bilateral and/or international treaties, as well as among nations on the other. This necessitates agile international cooperation, which means to adapt to a changing, dynamic global environment in order to properly understand the new models to be controlled. The importance of this thesis is that it looks at the relationship between technological and international relations 'crises in the context of global politics, focusing on the relationship between information technologies and Iraqi international relations' crises. Technological change has always had important consequences for political relations and crises between countries. It was instrumental in the formation of the states, and it is crucial in understanding the erosion of the state today. The study plans to conclude the importance of information technology in the context of international relations and crisis resolution. The study also concluded that there is no difference between students and professors at the university, while there is a difference between males and females in their view of the relationship of information technology to solving international crises. Key Words: Information technology, International relations, Diplomacy
Public policy and infrastructural development in Nigeria: A study of Anambra State, 2014-2021
Despite the fact that Anambra State has seen numerous administrations, their policies in a number of sectors have not been well implemented, and there has been a lack of investment in some areas of infrastructure development. This could be detrimental to the state's goal of achieving development and raising the standard of living for its citizens. In light of this, the study "Public Policy and Infrastructural Development in Nigeria: a study of Anambra State between 2014 and 2021" is conducted. David Easton's Systems Theory was used as the study's theoretical analytic framework. The study design employed was a descriptive survey. Both primary and secondary sources of data were gathered for the study; among the tools employed were questionnaires, journals, newspapers, textbooks, and observation. The Taro-Yamane sample was used in the study. The study used Bowley's proportional allocation formula along with Taro-Yamane's sample size and stratified random sampling technique. 399 respondents made up the study's sample size. Accordingly, 330 respondents' responses were employed in the data analysis, which was predicated on the validity and retrieval of the returned survey. The instrument's (the questionnaire's) reliability was tested in the study using the Pilot approach. The gathered information was displayed as a frequency distribution table and a four-point Likert rating scale. Mean (X) method and Chi-square (X²) inferential statistics were used for quantitative analysis. The study's conclusions showed that while public policy has aided in the development of infrastructure, not all sectors have benefited from it. Among the factors preventing the effective implementation of public policy on infrastructure development in Anambra state are institutional weakness, political instability, bribery and corruption, lack of professionals, and poor cross-sectoral policy integration. The study concluded that while public policies have been effectively implemented, the improvement of infrastructure has only been observed in certain sectors of the state, such as the road and transportation, health, and education sectors; during the study period, little to no progress has been made in the areas of environmental protection, sanitation, general security, and the safety of people and property in Anambra state. The study made several recommendations, including that the state establishes proper institutions and agencies to carry out and implement development policies and programs, hire professionals and qualified policymakers, and ensure project and program continuity. Good governance also contributes to political and economic stability in the state.
Dil, kültür ve etnisite bağlamında kimlik inşası: Ardeşen örneği
Kimlik inşası, tarih ile yüzleşme ve geleceğe yön verme arasında hassas bir dengeyi temsil eder. Bu çalışma, Ardeşen'deki Lazların kimlik inşası sürecinde etkili olan unsurları ele almayı amaçlamaktadır. Ardeşen, hem Türkçe hem de Lazca konuşulan bir bölge olarak, yerel kimlik ile ulusal kimlik arasındaki etkileşimi anlamak için uygun bir örnek sunmaktadır. Araştırma, etnik kimlik ve milli kimlik tanımında hangi öğelerin ön plana çıktığını irdelenmiştir. Etnik aidiyetler ile milli kimliği ayrıştıran unsur ile tamamlayıcı unsurların neler olduğu araştırılmıştır. Din, tarih, etnisite, dil ve kültür gibi unsurların, ulusal kimliğin inşasında nasıl bir rol oynadığı incelenmiştir. Ardeşen'de yaşayan bireylerin hem Laz kimliğini hem de Türk kimliğini nasıl bir arada sürdürebildiği; bu süreçte devlet politikalarının ve yerel dinamiklerin nasıl bir etkileşim içinde olduğu incelenenmiştir. Bu çalışma, Türkiye'deki kimlik ve aidiyet tartışmalarına yeni bir perspektif sunmayı amaçlamaktadır. Mikro düzeyde kimlik inşasını ele alarak, yerel dinamiklerin ulusal kimlik üzerindeki etkisi derinlemesine incelemektedir. Araştırma, ulusal kimlik inşasında ideoloji ve siyasetten uzakta durarak literatüre önemli bir katkı sağlayacaktır. Çalışmada, nitel ve nicel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma bir araştırma yöntemi benimsenmiştir. Araştırma verileri, Ardeşen bölgesinde yapılan etnografik gözlemler, yarı yapılandırılmış görüşmeler ve anketlerden elde edilmiştir. Nitel veriler, bireylerin kimlik inşası süreçlerini derinlemesine anlamayı hedeflerken, nicel anket sonuçları milli kimlik algısını ve Türk kimliği aidiyeti seviyelerini ölçmek için kullanılmıştır. Ardeşendeki Lazlar; Türk kimliğini, ulus kimlik olarak nitelemekte siyasi ve resmi kimlik olarak görmektedirler. Laz kimliğini ise ulusaltı kimlik olarak nitelemekte kültürel ve etnik kimlik olarak görmektedirler. Laz kimliği alt kimlik Türk kimliği üst kimlik olarak görülerek bu iki kimlik arasında bir çatışma olmadan birlikte var olmaktadırlar.
Türkiye'de büyükşehir belediyelerinin göç politikaları: Feminist bakış açısıyla bir değerlendirme
Bu araştırma, Türkiye'de büyükşehir belediyelerinin göç politikalarını feminist bir perspektiften incelemeyi amaçlamaktadır. Göç olgusu, tek boyutlu bir süreç olarak ele alınmamakta; sosyolojik, ekonomik ve hukuki boyutlarıyla çok katmanlı bir çerçevede değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, özellikle kadın göçmenlerin politikaya ulaşma süreçlerindeki temsiliyeti tartışılmaktadır. Araştırmanın çıkış noktasını, ulusal ve uluslararası göç yönetimi tartışmalarında toplumsal cinsiyet eşitliğinin çoğunlukla ikincil bir unsur olarak ele alınması ve yerel yönetimlerin, göç yönetimi sürecinde hizmet sunumu bakımından önemli bir konumda yer almasını oluşturmaktadır. Yasal çerçevede göç yönetimi yetkilerinin, merkezi idarede bulunmasına karşın, yerel yönetimlerin uygulama ve hizmet sunumu süreçlerinde belirleyici bir rol üstlendiği görülmektedir. Merkez-yerel ilişkileri kapsamında, yerel yönetimlerin kurumsal kapasitelerinin geliştirmesi ve toplumsal cinsiyet odaklı politika üretim süreçlerinin bütüncül bir yaklaşımla ele alınmasının önemine işaret edilmektedir. Büyükşehir belediyelerinin yerel eşitlik eylem planları ve stratejik faaliyet raporları karşılaştırmalı olarak feminizm çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu çalışma, belediye uygulamalarını feminizm perspektifinden analiz etmekte ve göçmen kadınların deneyimlerine yer vererek konuya ilişkin literatüre katkı sunmayı amaçlamaktadır.
The use of political propaganda and its impact on the political development of the African continent; A case study of the political development of Northern Nigeria
This thesis explores how political propaganda influences political development in Africa, focusing on Northern Nigeria. Grounded in postcolonial, dependency, democratic, and political communication theories, the study critiques the imposition of liberal democracy as a universal model, arguing that propaganda perpetuates ideological dependency while undermining indigenous governance systems. Employing a mixed-methods design combining surveys, interviews, focus groups, and content analysis, the research assesses how propaganda shapes political perceptions, legitimizes elite control, and marginalizes culturally rooted institutions. Findings reveal significant disillusionment with Western-style democracy, with 87% of respondents favoring hybrid models that blend traditional and democratic structures. Quantitative results show a strong negative correlation between propaganda exposure and trust in democratic institutions, while qualitative data underscore the enduring influence of colonial narratives. The thesis concludes that Africa's political underdevelopment stems less from the absence of democracy and more from sustained ideological suppression of indigenous alternatives. It calls for a decolonized approach to governance that embraces hybrid systems, indigenous epistemologies, and context-specific democratic practices as pathways to sustainable political development.
Foucault'nun iktidar ve disiplin kavramsallaştırmaları çerçevesinde 12 Mart cezaevi anılarını okumak
Bu çalışmanın amacı gayri insani uygulamaları ile oldukça tartışmalı bir süreç olan 12 Mart dönemini, bu süreçte hapishanede bulunmuş kişilerin hatıratı aracılığıyla Michel Foucault'nun tartışma konusu ettiği iktidar, hapishane, kapatılma denetim ve disiplin gibi kavramsal çerçeve üzerinden ele almaktır. Foucault'nun özne üzerine yaptığı çalışmalarda iktidar analizi önemli bir yer tutmaktadır. İktidarın, merkezi bir konumu olmadığını onun bir ağ gibi siyasal, sosyal yaşamın her yerinde olduğunu vurgulamaktadır. Foucault'nun iktidar kuramında, iktidar söylemler üzerinden özne üretmektedir. Bireyleştirmek, norm üretmek, normalleştirmek, söylem inşa etmek iktidarın özne üretiminde başvurduğu tekniklerdir. Foucault iktidarın merkezsizliğini vurgularken onu ancak kristalize olduğu mekânlarda çözebileceğimizi savunur. Bu mekânlar aynı zamanda normun üretildiği yerlerdir. Hapishaneler, akıl hastaneleri ve klinikler iktidarın kristalize olup normların üretildiği yerlerdir. Bu anlamda ceza iktidarın üstünlüğünü tesis etmez. Hapishane yumuşak başlı, üretken bedenlerin kapatılma, disiplin, gözetleme, bireyleştirme gibi tekniklerle ıslah yoluyla üretildiği mekânlardan biridir. Foucault'nun teorik olarak çizdiği çerçevenin geçerliliği ve deneyimlenme şekilleri 12 Mart dönemi tutuklu ve mahkûmlarının hatıratına yansıma biçimleri çerçevesinde tartışılacaktır. Bu anlamda hatırat tarihsel bir dönemin hapishane koşullarını betimlemeye ek olarak söz konusu teorik çerçevenin pratikteki yansımalarının tartışılabileceği bir kaynak işlevi görecek ve 12 Mart'ın tarihyazımına bir alternatif oluşturacaktır. Anahtar Sözcükler: Foucault, İktidar, Hatırat, 12 Mart Darbesi, Kapatılma
Enerji ve kalkınma ilişkisi: Türkiye örneği
Medeniyetler tarihi boyunca temel ihtiyaçların giderilmesinde enerji kaynakları daima önemli olmuştur. Ancak sanayileşme süreci ile birlikte üretim ve tüketim kalıplarındaki köklü değişim toplumların enerji ihtiyacını yeniden şekillendirmiştir. Toplumların kalkınması uzun yıllar sanayileşme dolayımıyla gerçekleşecek ekonomik büyümeye bağlanmıştır. Bu durum yoğun fosil enerji kaynakları kullanımına dayanan bir sistemin dünya genelinde yaygınlaşmasına neden olmuştur. Dolayısıyla enerji ve kalkınma kavramları biri olmadan diğerinin tartışılamayacağı ölçüde ilişkilenmiştir. Ancak 1970'lerdeki enerji krizleri ve çevre hareketinin etkisi ile bu sistemin sürdürülebilirliği tartışılmaya başlanmıştır. Bir taraftan krizin etkisiyle devletler enerji güvenliğini sağlamak için fosil yakıtlara alternatif kaynaklar geliştirme çabasına girmiştir. Öte yandan yoğun fosil enerji kullanımının insan ve çevre üzerindeki etkileri küresel ısınma ve iklim değişikliği üzerinden ciddi ölçüde tartışılmaya başlanmıştır. Söz konusu süreçle birlikte kalkınma ve enerji kavramları arasındaki ilişkiye bir üçüncü kavram olarak çevre eklenmiştir. Bu süreçten sonra enerji politikası yapım sürecinde çevre bahsi bir şekilde denklemin içinde yer almıştır. Özellikle yenilenebilir enerji kaynaklarının tartışılmaya başlandığı bu süreçte ülkeler sürdürülebilir bir kalkınma sürecini sağlama motivasyonuyla ve/veya enerji güvenliğini sağlamanın bir yolu olarak yenilenebilir enerji kaynaklarını enerji politikalarına dahil etmeye başlamıştır. Bu çalışmada, Türkiye'de enerji ve kalkınma ilişkisinin nasıl şekillendiği ele alınmıştır. Sanayileşmiş Batı deneyiminin bir kalkınma yolu olarak benimsendiği Türkiye'de dönemler itibariyle seçilen kalkınma stratejilerinin enerji kaynak seçimi ve dolayısıyla enerji politikaları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu bağlamda birinci bölümde enerji kavramı ve enerji kaynaklarının Dünya ve Türkiye'deki durumu; ikinci bölümde bir politika alanı olarak enerji politikasının kapsamı ve içeriği; üçüncü bölümde zaman içerisinde kalkınma anlayışındaki değişim ve dördüncü bölümde enerji ve kalkınma ilişkisinin Cumhuriyet tarihi boyunca görünümü ele alınmıştır. Son olarak çalışmada Türkiye enerji politikalarının geleceğine ilişkin öneriler sunulmuştur.
Big questions of artificial intelligence (AI) in public administration and public policy
Technological advancements have created notable turning points throughout the history of humanity. Significant changes in the structures of societies are the result of modern technological discoveries. The artificial intelligence (AI) revolution and complex algorithms now affect daily lives, societies, and government structures more than ever. Governments are the main coordinators of technological change and supervisors of the general activities of modern public administration systems. Hence, public administration has specific responsibilities in the integration and regulation of AI technology. This thesis concentrates on the big questions of AI in the public administration literature. The discussion of "big questions" in public administration began in 1995 by Roberth Behn. The fundamental motivation of the big questions approach is shaped by the fact that "questions are as important as answers." Within this framework, five big questions emerge out of the AI discussion in the public administration literature. The aim of this thesis is to identify big questions and to discuss answers and solutions to these questions in the literature. To this end, in the first chapter of this thesis, the definition of AI technology and future projections of AI are examined. In the second chapter, the digitalization process in public administration, the adaptation of AI into the public sector, and the potential opportunities and threats of AI are evaluated. In the third chapter, data-driven public policy, the effect of AI and machine learning on policy making process and the concepts of public policymaking 3.0 are evaluated. In the fourth chapter, AI governance, AI regulations, AI principles and AI ethics are discussed in a holistic perspective. Thus, this thesis aims to shed light on the use of AI in public administration and endeavors to draw attention to the position and importance of the public administration discipline in AI research.
1980 sonrası Türkiye'de çocukluğun yeniden inşası: Oyun ve oyuncak üzerinden bir okuma
1980'li yıllar, Türkiye'de sosyal, ekonomik ve kültürel gibi birçok alanlarda köklü değişimlerin yaşandığı bir zaman dilimine denk gelmektedir. 24 Ocak Kararları ve 12 Eylül Askeri darbesi ile birlikte ekonomik yapı bütünüyle değişmiş, darbe yönetimi siyasal hayatı silbaştan dizayn etmiş, gündelik hayat ve kültür büyük ölçüde değişmiş ve olumlu/olumsuz yönleriyle birlikte önceki on yıldan çok farklı bir Türkiye, oldukça kısa zaman içinde ortaya çıkmıştır. Bu çalışma anılan dönüşüm sürecinin çocuklar ve çocukluk üzerindeki etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. 1980 sonrasında Türkiye, yönünü tam olarak Batılı kapitalist sisteme dönüp, neo-liberal politikaların da etkisi neticesinde hızlı ve hareketli bir döneme girmiştir. Modernleşmenin serbest piyasa ekonomisi ile bütünleştiği bu yıllarda ülkemize yoğun bir şekilde giriş yapan ürünlerden birisi de oyuncaklardır. Oyuncaklar 1980 sonrasında modernleşmenin simgelerinden birisi halini almıştır. İşte bu tezin konusu 1980 sonrasında küresel ekonomik piyasa içinde yer alan Türkiye'de, çocukların oyuncaklar üzerinden nasıl tüketim ekonomisine dâhil edildiği, yerel çocukluk kültüründen küresel boyutlara ulaşan çocukluk anlayışına nasıl geçildiği, modernleşme ile birlikte çocukluğa dair anlayışın 1980 sonrasında nasıl boyutlandırıldığı ve oyuncakların bir ideolojik araç ve kültürel bir meta olarak işlev gördüğü bu tezin konusunu oluşturmaktadır
Kolombiya'daki barış sürecinin radikal demokrasi teorisiyle analizi
Kolombiya'da yarım yüzyıldır süren iç savaş ve güvensizlik ortamı, Kolombiya Hükümeti ile savaşın ana karakteri olan Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri (FARC) adlı örgüt arasında 24 Kasım 2016 tarihinde imzalanan barış anlaşması ile sona ermiştir. Yarım yüzyıllık düşmanlığı bitiren bu anlaşma sürecinde yaşanan demokratik açılımlar ve dost-düşman (friend/enemy) ilişkisinin rakip ilişkisine dönüştürülerek politik alana çekilmesi yönündeki çalışmalar bu süreci siyaset bilimi ve demokrasi çalışmaları literatürü açısından önemli bir noktaya taşımıştır. Diğer yandan bu anlaşma süreci sadece FARC ile barışmayı kapsamayıp, ülkede antagonizmalara sebep olan tüm unsurları agonizmaya çağıran topyekûn bir demokratik dönüşüm süreci olması nedeniyle de ön plana çıkmaktadır. Bu tezin amacı Kolombiya'da yaşanan çatışma ve anlaşma sürecini Ernesto Laclau ve Chantal Mouffe'un radikal demokrasi teorisine ait kavramları kullanarak analiz etmektir. Çalışma, bu teorinin ortaya koyduğu antagonizma, agonizma, dost-düşman, eklemlenme, söylem, kolektif kimlik, eşdeğerlik zinciri, özne konumları gibi kavramları kullanarak Kolombiya'daki çatışma ve çatışma sonrası dönüşüm sürecinin radikal demokratik potansiyelini anlamayı amaçlamıştır. Mouffe'un yaptığı siyasal ve siyaset ayrımından yola çıkarak öncelikle Kolombiya'daki tarihsel arka plan incelenmiş sonrasında anlaşma sürecine ait yasal düzenlemeler ele alınmıştır. Tezin temel argümanı Kolombiya'da toplumsal antagonizmaların agonizme dönüşmesi için gerekli potansiyelin var olduğu ancak toplumsal bütünlüğün sağlanamamasının hasım politikasına geçiş için büyük bir engel oluşturduğudur. Kolombiya'da son barış süreci ile yaşanan radikal demokratik dönüşüm hamlelerinin toplumsal antagonizmaları tekrar tetiklediği görülmüştür. Toplumun kapanımsızlığı dolayısı ile radikal demokrasinin ontolojik ve pratik önermeleri arasında liberal demokraside olduğu varsayılan paradoksa benzer bir paradoksun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Jacques Lacan'da iktidarın biçimsel inşası: Sembolik olan
Lacan düşüncesinde "sembolik olan", iktidarın gündeliğin her alanında hâkimiyetini belirleyen yapısal çerçeveyi ifade eder. Sembolik olan üzerinden iktidar, bireyleri özneler olarak inşa etmenin yapısal ilişkilerinin belirleyicisidir. Sembolik işlev, özneye kendini tanıması ve ötekiler tarafından tanınması için gerekli olan temeli kurar. Bu temel, öznenin ilk olarak aile içerisinde evlat, daha sonra toplum içerisinde birey ve iktidarla girdiği ilişkide de vatandaş olarak inşa edilmesine imkân sağlar. Özne bu konumlara Öteki'nin alanı olarak dilin içerisinden bağlanır. Dille beraber sembolik yasaya tabi oluşun sonucu olarak bastırılmış olanın geri dönüşü, yani Lacancı "artı keyif", iktidarın biçimsel inşa pratiklerinde belirleyici bir rol oynar. İdeolojik süreçlerdeki ve iktidar tabiyetlerindeki biçimsel inşanın başarısı bu artı keyfin harekete geçirilebilmesinde yatar. "Artı keyif" ise her zaman bir kaybın geri kazanılacağı fantezisi ile ilişkilidir. Bu fantezi siyasal olanın her defasında yeniden tanımlanmasına imkân sağlayarak öznenin biçimsel inşasında belirleyici bir nitelik arz eder. Bu çalışma, özne olarak bireyin sembolik olanla ilişkisini, iktidar tabiyetlerindeki ve ideolojik süreçlerdeki biçimsel inşa pratikleri ve kaybın geri kazanılacağı fantezisi ile beraber ele almaktadır.
Kırsal kalkınmada büyükşehir belediyelerinin rolü: Mersin örneği
Türkiye'de metropoliten alan yönetimleri konusunda özellikle son çeyrek yüzyılda önemli model değişikliklerine gidilmiştir. Bu kapsamda büyükşehir belediyelerinin sayıları artırılarak alt kademede bulunan ilçe belediyeleri üzerinde, büyükşehir belediyeleri birer "Lider Mahalli İdare" şeklinde konumlandırılmıştır. Özellikle 6360 Sayılı Kanun'un 2014 yılında yürürlüğe girmesi ile birlikte, büyükşehir belediyelerinin il mülki sınırı kapsamında hizmet sunması uygulamasına geçilmiş, köylerin tüzel kişilikleri kaldırılarak mahallelere dönüştürülmüş ve il özel idareleri kaldırılarak görev, yetki ve sorumlulukları, ilgisine göre belediyeler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredilmiştir. Böylece kırsal alanlara yönelik belediyelerin hizmet sunma süreci başlatılmıştır. İdarelerin kırsal kalkınmaya yönelik faaliyetleri ve etkilerine dair çok sayıda görüş ve yaklaşım bulunmaktadır. Bu durumun sebebi kırsal kalkınmayı etkileyen çok fazla etmen olması ve kalkınmayı hayata geçirecek adımları atacak kurumların, merkezi yönetim ve yerel yönetimler gibi farklı idarelerden oluşmasıdır. Bu çerçevede; kalkınma, tarımsal kalkınma ve ekonomiye etkileri, Türkiye'deki kırsal kalkınmaya ilişkin problemler ve yerel yönetimler, büyükşehir belediyelerinin faaliyetleri ve etkileri, kırsal kalkınmayla ilişkilendirilerek açıklanmaya çalışılmıştır. Öte yandan yukarıda belirtilen noktalarla, kırsal kalkınma arasındaki bağlantıların incelenmesi neticesinde, kırsal kalkınmada büyükşehir belediyelerinin rolü de ele alınmıştır. Kırsal alanların korunması ve kırsala özgü üretim saikinin desteklenmesi noktasında, büyükşehir belediyelerinin çeşitli faaliyetleri bulunmakta olup, çalışma kapsamında Mersin İli araştırma konusu haline getirilmiştir. Mersin ilinin tercih edilmesinde ise, bilhassa bu ilin gerek coğrafi konumu gerek kırsal alanının çeşitliliği ve yerleşim tipi belirleyici olmuştur. Bu açıklamalar çerçevesinde 6360 sayılı Kanun hükümlerinin tatbikinden sonra, kırsal kalkınmada büyükşehir belediyelerinin rolleri, Mersin Büyükşehir Belediyesinin kırsal kalkınmaya yönelik faaliyetleri ve bunların sonuçları, 6360 sayılı Kanun'un kırsal bölgelerdeki yansımaları, kırsal alanlarda yaşayan ve büyükşehir belediyesinin hizmetlerinden istifade eden vatandaşlarla yapılan anket ve bu alanlara hizmet götürmekle görevli, belediye hizmet birimlerinin yöneticileri ile yapılan, yarı yapılandırılmış mülakat neticesinde araştırılmıştır. Çalışma neticesinde; kırsal kalkınma noktasında büyükşehir belediyelerinin önemli bir fonksiyon üstlendiği, diğer büyükşehir belediyelerindeki kırsal alanlara özgü farklılıkları içeren Mersin özelinde kırsala yönelik politika ve faaliyetlerin genel olarak yeterli görüldüğü, kırsal kalkınmayı teşvik edici yenilikçi çalışmalarda bulunulduğu, bu yöndeki faaliyetlerin ve mali kaynağın artırılması gibi çeşitli tespitlere ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kırsal Kalkınma, yerel yönetimler, büyükşehir belediyeleri
Akıllı kent uygulamalarının kamu hizmet sunumuna etkisi ve vatandaş memnuniyeti
Günümüzde kentlerde nüfus yoğunluğunun artması birtakım sorunları ortaya çıkarmaktadır. Küresel büyüme ve kentsel nüfusun hızla artışıyla ortaya çıkan bu sorunları çözebilmek için geleneksel kamu politikalarının yerine, vatandaşların yaşam kalitesini ve kamusal hizmetlerden memnuniyetlerini arttırabilmek adına bilgi iletişim teknolojileri yaşamın her alanına entegre edilmektedir. Daha kaliteli, hızlı ve gün geçtikçe çeşitlenen kamu hizmeti beklentisi devletleri, kamu yönetimlerini ve yerel yönetimleri kentleri daha iyi analiz etmeye, sorunları önceden tahmin etmeye, sınırlı kaynakları ileri teknoloji desteğiyle verimli kullanmaya zorlamaktadır. Bu durum, akıllı kent projelerinin doğuşunu ve yayılımını tetiklemiştir. Nitekim "ulaşım, enerji, su, sağlık, çevre ve güvenlik" gibi birçok kentsel sorunun çözümünde teknoloji bir araç olarak kullanılarak, akıllı kent projeleri hayata geçirilmektedir. Ancak akıllı kent uygulamalarının başarıya ulaşabilmesi ve kentlerin akıllı bir yapı kazanabilmesi, akıllı kent teknolojilerinin kent sakinleri tarafından benimsenmesi ile yakından ilişkilidir. Çalışmanın amacı, Türkiye'de akıllı kent uygulamalarının kamu hizmet sunumuna etkisi ve vatandaşların bu hizmetlerden memnuniyetlerinin incelenmesidir. Bu bağlamda, Konya akıllı kent projelerinden vatandaşların memnuniyetlerini belirleyebilmek için anket çalışması gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler analiz edilmiştir. Çalışmada vatandaşların akıllı kent projelerini doğru bir şekilde kullanabilmeleri için belirli bir düzeyde yetkinliğe ve yeni teknolojiler hakkında temel bilgilere sahip olmaları, bu uygulamalara güven duymaları ve sürekli kullanmaları için memnun olmaları gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle farklı sosyo-demografik özelliklere sahip kullanıcılara yönelik akıllı projelerin geliştirilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte akıllı kent uygulamalarının vatandaşlara iyi tanıtılması oldukça önemlidir. Ayrıca, vatandaşların talep ettiği akıllı projelerin hayata geçirilmesi, bu projelerin oluşturulma sürecinde vatandaşların karar mekanizmalarına katılımlarının ve yaygın kullanımının sağlanması hayati öneme sahiptir.
Kamu Denetçiliği Kurumu kararlarının Türk kamu yönetiminde etik ilke uygulamalarının yaygınlaştırılması üzerindeki etkileri
İnsanın eylem ve davranışlarını belirlenmiş evrensel standartlar içerisinde kalmasını ve uygulanmasını sağlayan etik, değişim olgusunun tarihsel süreç içerisinde ortaya çıkmasıyla kendisini kamu yönetimi içerisinde göstermeye başlamıştır. Değişim olgusunun tarihsel süreç içerisinde görülmeye başlamasıyla birçok kurum kavram ve olgunun değişimine yol açan kavram Kamu Yönetiminin de değişimine sebep olmuştur. Kamu Yönetimi geleneksel yapısından çıkarak yeni kamu yönetimi anlayışıyla kendisini göstermiştir. Yeni Kamu Yönetimi anlayışının gelişmeye başlamasıyla sistem içerisinde eksiklikler belirlenmiş ve sistemin eksik olan yönlerindeki kusurlar giderilmeye çalışılmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumunun dönem içerisinde sistemde görülmesi de denetim mekanizmasının yetersizliğinden ve halkı koruyan bir mekanizmasın olmayışından kaynaklanmaktadır. Sistem içerisinde direkt halkı muhatap alarak halkın haklarını gözetildiği bir mekanizmanın olmayışı kamu denetçiliği kurumunun ortaya çıkmasını sağlamıştır. Belli ihtiyaçlar doğrultusunda sisteme girerek Kamu Denetçiliği Kurumunun sistem içerisinde yaşanılan veya ortaya çıkan hukuka aykırı işlemleri giderme yönünde almış olduğu kararlar Kamu Denetçiliği Kurumuna olan güveni artırmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumunun vermiş olduğu kararlarda etik ilkeleri benimseyerek ve iyi yönetim ilkelerini benimseyerek karar alıyor olmuş olması hem kamu yönetimi içerisinde hukuka aykırı işlemlerin önüne geçilerek hakkaniyete uygun düşmeyen durumlar ortadan kaldırılmış hem de etik ilkelerin ve iyi yönetim ilkellerinin kamu kurum ve kuruluşlarında benimsenilmesini ve kullanımını yaygınlaştırılmasını sağlamıştır.
Yerel yönetimlerde vatandaş katılımı açısından Avrupa Birliği ve Türkiye uygulamaları
Bu tez, yerel yönetimlerde vatandaş katılımı açısından Avrupa Birliği (AB) ve Türkiye uygulamalarını karşılaştırmalı bir perspektiften incelemektedir. Yerel yönetimler, demokratik yönetişimin temel unsurları olarak, vatandaşların doğrudan katılımıyla güçlendirilmekte ve bu katılım, yönetim süreçlerinin şeffaflığını ve hesap verebilirliğini arttırmaktadır. AB ve Türkiye'deki yerel yönetimlerde vatandaş katılımını destekleyen mekanizmalar, politikalar ve uygulamalar detaylı olarak analiz edilmiş, her iki bölgede bu süreçlerin nasıl işlediği ve vatandaş katılımının yerel yönetim performansına etkileri değerlendirilmiştir. Karşılaştırmalı analiz, AB ve Türkiye'deki yerel yönetimlerde vatandaş katılımının benzer yönlerini ve farklılıklarını ortaya koymaktadır. Her iki bölgede de vatandaş katılımı, yerel yönetimlerin daha iyi hizmet sunması, politikaların yerel ihtiyaçlara daha uygun hale getirilmesi ve yerel demokrasinin güçlendirilmesi açısından kritik bir role sahiptir. Ancak, her iki sistemde de vatandaşların karar alma süreçlerine aktif katılımının önündeki engellerin ve bu engellerin nasıl aşılabileceği konusunda ciddi tartışmalar bulunmaktadır. Her iki bölgede de karşılaşılan zorluklar, çoğunlukla vatandaşların siyasi süreçlere olan ilgisinin ve katılımının düşük olması, bilgi eksikliği ve katılımcı mekanizmaların yetersizliği şeklinde kendini göstermektedir. AB ve Türkiye'deki yerel yönetimler, bu zorlukların üstesinden gelmek için vatandaş eğitimi programları, bilgilendirme kampanyaları ve katılımcı bütçeleme gibi yenilikçi stratejiler uygulamaktadır. Katılımcı bütçeleme, özellikle yerel halkın kendi mahallelerinde gerçekleştirilecek projelere doğrudan karar vermesine olanak tanıyarak, yerel yönetimlerin şeffaflığı ve hesap verebilirliği konusunda önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, bu tez, Avrupa Birliği ve Türkiye'deki yerel yönetimlerde vatandaş katılımı pratiklerini karşılaştırmalı olarak incelerken, her iki bölgede de demokratik katılımın ve yerel yönetimlerin etkinliğinin artırılması için önemli öneriler sunmaktadır. Özellikle yerel yönetimlerin karar alma süreçlerine daha geniş vatandaş katılımını sağlayacak politikaların ve mekanizmaların geliştirilmesi, yerel demokrasinin daha da güçlenmesine katkı sağlayacaktır. Bu bağlamda, yerel yönetimlerin vatandaşları siyasi süreçlere dahil etmek için daha etkin, şeffaf ve yenilikçi yöntemler benimsemesi gerekmektedir. Bu süreçlerin başarıyla uygulanması, sadece yerel yönetimlerin değil, aynı zamanda genel demokratik yönetişimin de güçlendirilmesine katkıda bulunacaktır.
Türkiye'de özel yetenekli bireylere yönelik hukuki zemin ve politika belgelerinin değerlendirilmesi
Ülkelerin en değerli sermayesini nitelikli insan gücü oluşturmaktadır. Beşeri sermaye olan insan gücüne etkin eğitim ve istihdam olanakları sağlanması, ülkenin geleceğine yön vermesi ile ilişkili bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Özel yetenekli bireyler, akranlarına göre daha hızlı öğrenme süreci geçirmeleri, yaratıcılık ve sanat alanlarındaki yüksek performansları ile liderlik ve akademik yeteneğe sahip olmaları, soyut fikirleri kavrayarak ilgi alanlarında bağımsız hareket etmeyi sevmeleri dolayısıyla beşeri sermayenin lokomotif gücünü oluşturmaktadırlar. Nitelikli beşeri sermayenin yetiştirilmesinde eğitim programlarının önemi, tüm dünyanın üzerinde durduğu, alana ilişkin yasal korumalar geliştirdiği ve politika ürettiği bir konudur. Bireylerin yeteneklerine uygun biçimde gelişimlerini sağlayarak mevcut potansiyellerinin en üst düzeyde işlerlik kazanması eğitimin temel işlevlerinden biridir. Temel bir insan hakkı olan eğitim hakkının farklı bilişsel yetenekler ile dünyaya gelmiş her çocuğa mutlak bir eşitlik anlayışı ile farklılaştırılmadan uygulanması eğitimin temel işlevine aykırı bir sonucu beraberinde getirmektedir. Üstün zekâ ve özel yetenek ile dünyaya gelmiş bir çocuğun yeteneklerini keşfederek hem kendisini gerçekleştirme hem de ülkesi ve insanlığa katkı sağlaması için ülkelerin alana ilişkin politikaya sahip olması, aynı zamanda elindeki hazinenin farkında olduğu anlamına da gelmektedir. Özel eğitim gereksinimi olan özel yetenekli bireylere yönelik alana özgü geliştirilecek politika ve uygulamalar nitelikli beşeri sermayenin doğru ve etkin bir şekilde kullanımını mümkün kılacaktır. Çalışmada nitelikli beşeri sermaye bakımından oldukça zengin olan Türkiye'de özel yetenekli bireylere özgü politika geliştirme ve uygulama konusunda çocuğun üstün yararını gözeterek üstün yönlerini bütüncül olarak ele alan bir kamu politikasının varlığına rastlanamamıştır. Çalışmada Cumhuriyet tarihinin başlangıcından günümüze kadar gelişen süreçte özel yetenekliler alanına ilişkin mevzuatın yanı sıra konuya ilişkin diğer hukuki normlar incelenmiş; kalkınma planları, şura kararları ve diğer politika belgelerinde yer alan düzenlemelerin uygulamaya yansıyan yönleri bakımından değerlendirmelerde bulunulmuştur.
Fransa'da yerelleşme reformları (1982-2018)
Fransa'da yerelleşme reformları 1982 yılında başlamış, "Acte serisi" olarak üç dönem halinde otuz beş yıl devam ederek 2018 yılında tamamlanmıştır. Önemli değişim ve dönüşümlerin yaşandığı reformlarda teritoryal yönetimler önemli yetkiler elde etmiş ancak her reform döneminin sonuna doğru özellikle mali özerkliğe ilişkin elde edilen kazanımlar merkezi yönetim tarafından geri alınmış ve merkezileşme eğilimleri artmıştır. Reformlarda, özellikle AB bölgesel fonları, AB kriter ve normları reformlarda etkili olmuş ve dolayısıyla reformlar Fransa'nın AB'ye endeksli politikaları üzerinden şekillenmiştir. Bu çalışmanın asıl amacı, Fransa'da teritoryal yönetimlere ilişkin yerelleşme reformlarının incelenmesi ve reformların, AB'ye endeksli politikalar üzerinden şekillendiğinin ortaya konulmasıdır. Diğer bir amaç da yerelleşme sürecinde yerel yönetimlere verilen yetkiler artmasına rağmen merkezi otoritenin yerel yönetimler üzerindeki denetiminin arttığı, mali özerkliklerin kısıtlandığı ve yerelde valilere önemli yetkiler verildiği ve dolayısıyla "yeniden merkezileşmeye" yönelişin başladığının belirlenmesidir. Ayrıca, ülkemiz de dahil olmak üzere dünya ülkelerine örnek olan Fransız yerelleşmesine ilişkin olarak güncel bilgilerle alan yazınına katkı sunmak da hedeflenmektedir. Bu kapsamda, Fransız yerelleşmesiyle ilgili alan yazınında sınırlı çalışmanın olduğu; dolayısıyla, bu çalışmanın önemi de ortaya çıkmaktadır. Diğer yandan, çalışmaya zenginlik katmak için, çalışmanın başlangıcı, 230 yıl geriye götürülmüş ve yerelleşme uygulamalarının henüz başlamadığı ama ilginç belediyecilik deneyimlerinin kazanıldığı 1789-1980 arası dönem de incelenmiştir. Çalışmanın yöntemine gelince; çalışma, niteliksel araştırma yöntemlerine ve metodolojik açıdan ulusal ve uluslararası alanda yayınlanan akademik makalelere, uluslararası kitap bölümlerine ve literatür taramasına dayalıdır. Kapsam olarak çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, "kavramsal çerçeve ve literatür tarama"; ikinci bölümde "Fransız yerel yönetimlerinin kısa tarihi" incelenmiştir. "Yerelleşme reformlarında 1. dönem (1982-2002): vesayetin kaldırılması", üçüncü bölümde; "yerelleşme reformlarında 2. dönem (2002-2012): bölgeler ön planda", dördüncü bölümde; "yerelleşme reformlarında 3. dönem (2012-2017): metropoller yükselişte", beşinci bölümde incelenmiştir. Anahtar kelimeler: Yerelleşme, Dekonsantrasyon, Merkezileşme, AB, Reform
Türkiye'de kamu sağlık sektöründe personel rejimi, 1923–2023: dönüşümler, politikalar, sorunlar ve bakış açıları
Türk Kamu Personel Rejiminin yolculuğu Cumhuriyetin kurulmasından günümüze kadar oldukça farklı ilerlemiştir. Reformlarla, kanunlarla ve çalışmalarla eksiklik görülen hususlar düzeltilmeye çalışılmıştır. Özellikle kamu hizmeti alanında geniş yer tutan sağlık hizmetlerinin sunumunu gerçekleştiren, sağlık hizmetlerinin görünür yüzü kamu sağlık personeli de değişiklik, yenilik ve reformlardan payına düşeni fazlasıyla almış; ayrıca çok da farklı şekillenmiştir. Sağlık hizmetinin sunumundaki zorluklar ve hizmet çeşitliliği sağlık personelinde farklı istihdam türlerini oluştururken aynı zamanda yeni riskleri, çatışmaları, farkları ve çalışma hayatına dair bazı konuları da gündeme getirmiştir. Bu çalışmada 1923-2023 yılları arasında sağlık personel rejiminin dönüşümü, gelişimi ve bunların nedenleri ve sağlık personeline dair çalışma hayatını etkileyen faktörler, rejim çeşitliliği politikalar ve reformlar doğrultusunda değerlendirilmiştir. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Türkiye'de kamu personel rejimi ve sağlığa dair gelişmelere; ikinci bölümde konuya dair literatür analizine; üçüncü bölümde sağlık personelin tarihsel gelişimini içine alan düzenlemelere; dördüncü bölümde sağlık personeli özelinde planlama, istihdam, farklılıklar, çalışma yaşamına yönelik konulara değinilmiştir. Beşinci bölümde ise konu çerçevesinde Denizli İlinde yer alan sağlık tesislerinde görevli yöneticiler (kamu, özel, üniversite) ve konuya hakim öğretim üyeleri ile yarı yapılandırılmış mülakat temelli bir araştırma yapılmıştır. Katılımcıların cevapları Nvivo analiz programı yardımıyla ve literatür ışığında analiz edilmiş; yorumlanmış ve çözüm önerileri getirilmiştir.
Tapu müdürlüklerinde çalışan sokak düzeyi bürokratlarının örgütsel adalet algılarının örgütsel bağlılıkları üzerindeki etkisi: İzmir ili alan araştırması
Bu tezin amacı sokak düzeyi bürokratlarının karakteristik özelliği olan "vatandaşla yüz yüze temas hâlinde olma" ve "takdir yetkisini kullanma" niteliklerine tipik bir örnek olan tapu memurlarının örgütsel adalet algılarının örgütsel bağlılıkları üzerindeki etkisini araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda nicel bir araştırma tasarlanarak araştırmanın modeli ve hipotezleri test edilmiştir. Soru formu, İzmir ilindeki 11 Tapu Müdürlüğünde çalışan memurlara elden dağıtıarak 170 gönüllü katılımcıdan veri toplanmıştır. Veriler SPSS 20.0 programıyla analiz edilmiştir. Analizler sonucunda, tapu memurlarının etkileşimsel adalet algılamalarının yüksek; işlemsel adalet algılamalarının orta ve dağıtım adaleti algılamalarının düşük düzeyde olduğu ortaya konmuştur. Ayrıca katılımcıların örgütsel bağlılık düzeylerinin de düşük olduğu tespit edilmiştir. Regresyon analizleri tapu memurlarının özellikle dağıtım adaletine ilişkin algılamalarının örgütsel bağlılığın üç boyutunu da pozitif yönde ve anlamlı düzeyde etkilediğini; işlemsel adalet algılamalarının ise sadece duygusal ve normatif bağlılığı etkilediği göstermektedir. Bu sonuçlara dayanarak, kamu yöneticilerinin, tapu memurlarının adalet algısını etkileyen faktörleri dikkatli şekilde tespit ederek gerekli iyileştirmeleri yaptırmaları; böylece kurumlarına olan bağlılıklarını artırmaları önerilebilir. Bu tür girişimlerin hem sokak düzeyi bürokratlarının hem de kamu kurumlarının verimliliğini ve performansını artırmada yaşamsal önemi bulunmaktadır. Tapu memurları özelinde örgütsel adalet ve örgütsel bağlılık ilişkisini incelemesi açısından özgün olduğu düşünülen bu çalışmanın kamu yönetimi literatürüne katkı sağlaması beklenmektedir. Çalışma aynı zamanda tapu dairelerindeki memurları Türkiye örneğinde tipik sokak bürokratları olarak odaklaması bakımından da benzersizdir. Tezin sonunda geliştirilen önerilerle örgütsel adalet ile örgütsel bağlılık ilişkisini kamusal bir perspektiften sunarak kamu yöneticilerine yol gösterici olması umulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sokak Düzeyi Bürokratları, Tapu Memurları, Örgütsel Adalet, Örgütsel Bağlılık.
Yusuf Akçura'da Türkçülük anlayışı
Avrupa'yı kasıp kavuran Fransız İhtilali ile vücut bulan Milliyetçilik akımı, yeni devletlerin kurulmasına, büyük devletlerin toprak kaybetmesine neden olmuştur. İşte böyle bir durumda dışarıda toprak kaybeden Osmanlı, içerde de devletin bekası yönünde Batı'dan öğrendikleri fikir akımlarını kendilerince yorumlayarak uyarlamaya çalışan aydınların tenkit ve telkinlerine maruz kalmıştır. Osmanlı Devleti'nin özellikle son zamanlarında içinden çıkılmaz bir hal alan buhranlı dönemi şüphesiz Türk milletinin varoluş mücadelesi verdiği dönemdir. Osmanlı Devleti'nin yıkılışından sonra Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin atılan temellerine düşünsel yapıda bilhassa katkılar sunan Türkçü aydınlar olmuştur. Bu çalışmada dönemin Türkçü aydınlarının başında gelen "Pantürkizm'in Babası" olarak bilinen Yusuf Akçura'nın bazı fikir akımlarına bakışı ele alınmaya çalışılmıştır. Türkçülüğün öncülerinden biri olan Yusuf Akçura, Fransa'da öğrenim görmüş, Tunus'ta bulunmuş, Rusya ile Osmanlı gibi iki değişik kültürel ortamda ve yerde Türkçülükle ilgili düşünce çalışmaları yapmıştır. Türklerin içinde bulunduğu krizden kurtulmasının reçetesinin Türkçülük olduğunu belirtmiştir. Akçura, dağılma sürecindeki Osmanlı döneminde ortaya atılan fikirlere farklı bir bakış açısı sunarak devletin bekası yönünde kaleme aldığı Üç Tarz-ı Siyaset eseriyle devletin nasıl dağılmamasını değerlendirmelerde bulunarak, Osmanlıcılık ve İslamcılık fikirlerine ek alternatif bir akım sunarak Türkçülük fikrini savunmuş ve Türkçülüğe anlam kazandırmıştır. Çalışmamızda, Yusuf Akçura hakkında yazılmış olan eserler (kitaplar, makaleler ve yazılar, konferanslara ait bilimsel yayınlar) araştırılıp incelenerek yaşamı, yapıtları, kişiliğiyle düşünce sistemine değinilip, dönemin ön plana çıkan düşünce akımları özet olarak tanıtılıp Akçura'nın düşünsel akımlar ile münasebeti saptanmaya gayret edilmiştir. Özellikle Yusuf Akçura'nın doğrudan kendi eserlerine müracaat edilerek Türkçülüğe ilişkin fikirleri ortaya konulmaya çalışmıştır. Anahtar Sözcükler: Yusuf Akçura, Milliyetçilik, Türkçülük, Üç Tarz-ı Siyaset, Osmanlı Devleti.
Yerel siyasette kadının yeri ve politik süreçlere katılımı
Kadının yerel siyasetteki rolü ve politik süreçlere katılımı, içinde bulunduğu toplumun demokratik gelişimi için büyük bir öneme sahiptir. Tarihin ilk çağlarından günümüze gelinceye dek kadının siyasetteki yeri ve katılımı artış gösterse dahi günümüzde halen pek çok toplumda eşit temsilinin sağlanamadığı görülmektedir. Kadının yerel siyasetteki rolüne bakıldığında, içinde yaşanılan toplumun çeşitliliğini yansıtabilmesi için büyük bir öneme sahip olduğunu söylemek mümkündür. Kadının sahip olduğu farklı bakış açısı, yaşadığı deneyimler ve ihtiyaçlar, politik süreçlere dahil olduğunda çok daha kapsayıcı ve etkili politikaların oluşturulmasına fayda sağlayacaktır. Bununla birlikte kadının önüne çıkan kültürel, sosyal ve ekonomik engeller, kadının siyasi alanda aktif olmasını zorlaştırmaktadır. Dolayısıyla bu noktada kadının politik süreçlere dahil olabilmesini sağlayacak çeşitli adımların atılması gerektiğini söylemek mümkündür. Özellikle bilinçlendirmeye ve eğitime yönelik olarak gerçekleştirilecek politikalar ve pozitif ayrımcılığı hedefleyen önlemler kadının siyasete katılımı konusunda teşvik edici faktörler olacaktır. Bununla birlikte toplumun kadının liderlik rolüne bakış açısının değiştirilmesi de oldukça önemlidir. Kadının yerel siyasetteki yerinin güçlendirilmesi ile birlikte daha demokratik bir toplumun ortaya çıkacağını söylemek mümkündür. Kadının siyasi karar alma sürecine etkin bir şekilde dahil olması, çok daha kapsayıcı, dengeli ve adaletli politikaların oluşturulmasına olanak tanımaktadır. Bu durum ise toplumun genel refahı ve gelişimi için oldukça önemli bir unsurdur. Bu bilgilerden hareketle hazırlanan çalışmada kadının politik süreçlere katılımının yanında yerel siyasete kadın katılımıyla birlikte meydana gelecek olumlu tablo üzerinde durulmuştur. Literatürde kadının siyasal süreçlere katılımına dair pek çok araştırma bulunduğundan, hazırlanan bu çalışmanın da alan yazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
6360 sayılı Kanunun kıyı belediyelerinde hizmet sunumuna etkisi: Kuşadası Belediyesi örneği
6360 Sayılı On dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla birlikte, yerel yönetim sistemi belli alanlarda önemli değişiklere uğramış veya etkilenmiştir. Bunların başlıcaları; idari yapılanma, görev yetki ve sorumluluklar, mali kaynakların dağılımı, yerel yönetimlerin tüzel kişiliği ve özerkliği, koordinasyon, personel yapısı, bürokrasi, yerel hizmetlerin sunumu ve yürütülmesi, siyasi coğrafya alanlarında meydana gelen değişiklikler olarak sayılabilir. 6360 Sayılı Kanunun yayımlanmış olduğu 2012 tarihinden bu güne kadar, üzerinden 10 yıl geçmiş olmasına rağmen yarattığı sorunlar ve etkileri, halen devam etmektedir. Bunun en çok etkisi, büyükşehir olan illerdeki, ilçe belediyelerinde görülmektedir. Bu sorunların farklı görünümleri ise özellikle Kuşadası gibi kanunla büyükşehir statüsü kazanmış illerin kıyıdaki belediyelerinde, mevcut sorunların üzerine ilave olarak ortaya çıkmaktadır. Bu gün bile bu etkiler, hem belediye yöneticileri, hem de merkezi yönetimin taşra teşkilatlarında görev yapan yöneticiler tarafından hissedilmektedir. Bu çalışmada söz konusu etkiler, 6360 sayılı kanunla bu değişime maruz kalan, bir turizm ve kıyı belediyesi olan Kuşadası Belediyesi üzerinde incelenmektedir. Bu kapsamda literatür taraması yanında bu çalışma, Kuşadası'nda taşra yönetimini temsil eden; kaymakam, ilçe müdürleri, yerel yönetim boyutunda belediye başkanı, belediye başkan yardımcıları, belediye müdürleri, diğer kamu yöneticileri ve mahalle muhtarları ile 6360 sayılı kanunun hizmet sunumu açısından neden olduğu yeni durum, bunun olumlu ve olumsuz tarafları, sorunlar ve çözüm önerileri hakkında yarı yapılandırılmış görüşme formunu temel alan, bir alan araştırmasına dayanmaktadır. Çalışmanın ağırlıklı bölümü, Kuşadası İlçesi'nde yerel hizmet sunumunda birinci sırada görev ve sorumlulukları olan belediye saha müdürleri ile mahalle muhtarlarıdır. Bu analizde, aktörlerin gözünden yapılan yarı yapılandırılmış görüşmede özellikle 6360 sayılı kanun öncesi ve sonrası dönemde sunulan hizmetlerin detaylı olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu alan araştırmasından elde edilen veriler ışığında, 6360 sayılı kanun öncesi durum ile şu anda mevcut durum arasındaki olumlu ve olumsuz gelişmeler, bunun nedenleri ve çözüm önerileri üzerinde çalışılmıştır. ANAHTAR SÖZCÜKLER: 6360 Sayılı Kanun, Büyükşehir Belediyeleri, Hizmet Sunumu, Kıyı Belediyeleri, Kuşadası Belediyesi.
Türkiye'de muhafazakârlığın değişimi: 2001-2021 Ak Parti örneği
Dünyada ve Türkiye'de yükselen neoliberalizmin etkisiyle siyasetin ekonomi alanından çıkarılması ve demokrasinin çoğunluğun iradesi anlamında popülist bir tanımla değerlendirilmesi, siyasal partilerin politika pratiklerinde değişime neden olmuştur. Bu dönemde otoriter yönetimler ya da askeri darbeler ile solun siyaset alanının dışına itilmesi sonucunda sınıf siyaseti yerini kimlik siyasetine bırakmıştır. Siyasi yelpazenin sağ ve solunda konumlanan partilerin ekonomik programları birbirine benzerken, radikal demokrasi ve popülizm daha belirgin hale gelmiştir. Bu bağlamda partilerin sınıfsal nitelikleri, ideolojik ajandaları ve düzen tahayyülleri popülist demokrasi ile perdelenmiştir. Bu çalışmada Türkiye'de muhafazakâr ideolojinin neoliberal dönemde yaşadığı değişim AK Parti örnek olayı üzerinden incelenmiştir. Çalışmanın amacı neoliberalizmi benimsemiş bir parti olan AK Parti'nin Türk muhafazakârlığında ve siyasetinde yarattığı kırılmayı, yirmi yıllık iktidarı boyunca yaşadığı değişimin ideolojik arka planını ortaya koymaktır. Bu bağlamda geleneksel merkez sağ partilerden farklı olan AK Parti'nin, üç dönemi boyunca merkez sağ çevresindeki konumlanışı araştırılmıştır. AK Parti'nin yirmi yıllık siyasi hayatı boyunca hangi noktadan nereye geldiği, Türk muhafazakârlığını nasıl değiştirdiği ve Türk muhafazakârlığı ile nasıl dönüştüğü analiz edilmiştir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: AK Parti, Türk Muhafazakârlığı, İdeolojik Değişim
Bir kamu politikası olarak Türkiye'de su yönetimi: Güneydoğu Anadolu Projesi özelinde bir inceleme
Su, evrendeki tüm canlı hayatı için vazgeçilemez, ikame edilemez düzeyde hayati öneme sahip doğal bir kaynaktır. Su; yaşamın ayrılmaz bir parçası olmanın yanı sıra sürdürülebilir tarım, endüstriyel üretim, hidroenerji, ulaşım ve turizm alanlarında da gelişmenin kaynağını oluşturmaktadır. Fakat günümüzde su kaynaklarında yaşanan nitel ve nicel azalmalar, kaynakların sürdürülebilir ve verimli kullanımını, etkin yönetilmesini tüm yönetimler için zorunluluk haline getirmiştir. Bu açıdan su kaynaklarının kontrol edilerek sorunların önlenmesi ve su kaynaklarından en verimli şekilde yararlanılması maksadıyla dünyada ve Türkiye'ye suya dayalı kalkınma projeleri uygulanmaya çalışılmıştır. Ülkemizde suya dayalı ilk ve en büyük entegre kalkınma projelerinin başında ise Güneydoğu Anadolu projesi (GAP) gelmektedir. Fakat uygulama sürecinde yaşanan sorunlar nedeniyle proje kırk yılı aşkın süredir tamamlanamamıştır. Bu çalışma, GAP Bölgesi'nde su yönetiminden sorumlu kurumlarda çalışanların Türkiye'de su yönetimine ve GAP'a yönelik tutumlarını irdelemek, GAP'ın uygulama sürecinde ortaya çıkan yasal, kurumsal ve toplumsal sorunların nedenlerini tespit etmek ve çözümüne yönelik politika önerileri geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde su yönetimine ilişkin kavramlara, su kaynaklarına ve dağılımlarına, suyun kullanım alanlarına ve tüketim miktarlarına, su sorunlarına neden olan faktörlere, su yönetimine yönelik yaklaşımlara ve verimli su yönetim uygulamalarına yönelik bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde dünyada ve Türkiye'de su yönetiminin tarihsel gelişimine, kurum ve aktörlerine ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Üçüncü bölümde Güneydoğu Anadolu Projesi'nin tarihsel gelişimine ve süreç analizine ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Dördüncü bölümde ise alan araştırmasından elde edilen bulgulara ve analizine ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Çalışma diğer çalışmalardan farklı olarak Türkiye'de su yönetimine ve GAP'a yönelik kamusal görüşü ilk kez bütünüyle olarak ortaya koyması, GAP'ta su yönetimine ilişkin süreç analizini yapması ve çözüme yönelik öneriler geliştirmesi bakımından önem arz etmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Su Yönetimi, Su Sorunları, Su Politikası, Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP)
Türkiye'de güvenlik kültürünün inşası ve güvenlikleştirme: Kemalistler
Bu tez çalışması, Türkiye'nin siyasal yaşamında baskın bir ideolojik aktör olan Kemalistlerin, 'rejimin güvenliğini sağlama', 'iktidarlarını koruma ve sürdürme' ve 'ideolojilerini egemen kılma' hedefleri doğrultusunda güvenlikleştirmeyi, siyaseti ve toplumu kurgulamanın bir aracı olarak nasıl benimsediğini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada; ordu, siyasi elit, bürokrasi, sivil toplum kuruluşları, siyasal kurumlar, medya ve akademisyenler, Kemalist güvenlikleştirmenin tarafları olarak belirlenmiştir. Türkiye'de Kemalist güvenlikleştirmeyi ortaya koymak kadar, güvenlikleştirmeye uygun meşru zemini üreten "güvenlik kültürünü" ve "güvenlik söylemini" ortaya çıkaran dinamikleri aşikar hale getirmenin, en az güvenlikleştirme kadar önem arz ettiği düşüncesi üzerinden çalışma; Türkiye'de güvenlik kültürünün tarihsel, kültürel ve ontolojik temeller üzerine inşa edildiğini vurgulamaktadır. Bu şekilde çalışma; güvenlikleştirmenin hâkim bilgi ve iktidar ilişkilerinden, devletin kimliğinden ve ideolojisinden, siyasi ve stratejik kültüründen bağımsız düşünelemiyeceğine dikkat çekmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada ayrıca, güvenlik kültürünün güvenlikleştirmeyi kolaylaştırıcı ve meşrulaştırıcı bir unsur olarak, iktidar kurucu yanını ve söylemsel işleyişini ortaya koymak hedeflenmektedir. Bu bağlamda tez çalışmasında; "Türkiye'de güvenlikleştirme, Kemalistler tarafından hem aşağıdan yukarıya hem de yukarıdan aşağıya bir süreçle inşa edilmiştir" temel hipotezi sınanmaktadır. Çalışmada, güvenlikleştirme sürecinin nasıl inşa edildiğini ortaya koymak amacıyla süreç analizi kullanılmakta ve süreç analizi güvenlikleştirme sürecini başlatan söylemlerin analizi ve içerik analizi ile desteklenmektedir. Ayrıca tez çalışması; 1923-2000 yılları arası Türk siyasal hayatında meydana gelen meseleleri, "irtica, İslam, gericilik ve farklı etnik kimlikler" olarak belirlenen temel referans nesnelere yönelik tehditler ve Kemalist güvenlikleştirmenin dönemsel karakteristiği bağlamında incelemektedir. Bu tez çalıması ile Türkiye'de Kemalist güvenlikleştirmenin siyasi, hukuki ve kültürel yansımasının; Türkiye'de demokrasi kültürü yerine güvensizlik kültürünün derinleşmesi ve çatışmacı bir toplum yapısının kalıcı hale gelmesi olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Güvenlikleştirme, Türkiye, Güvenlik Kültürü, Kemalizm.