Çevresel davranışlar
Bu konu başlığı altında 94 tez
Stewards of the Earth: Islamic environmentalism in classical and contemporary Islamic thought
This thesis studies the interpretations of a set of Qur'anic verses amongst two distinct groups: among traditional Sunni scholarship - represented by the exegetical works of seven scholars living from the 4th/10th to the 9th/15th century - and among modern academic studies of "eco-Islam." The latter group asserts that the Islamic tradition, and more specifically, the Qur'an, contains teachings that advocate for the preservation of the planet's environment, the safeguarding of animal and plant life and the rationed usage of its natural resources, all of which are in harmony with the modern concept of "environmentalism." Identifying the Qur'anic verses that these contemporary thinkers use as evidence for the idea of eco-Islam, this thesis compares their interpretations of the Qur'anic verses with the historical interpretations of a range of classical Sunni exegetes to study whether the idea of eco-Islam has roots within the classical tradition or is a recent introduction to Islamic thought. After comparing the two corpuses, I conclude that despite the existence of a number of discontinuities between them, we can indeed see the roots of Islamic environmentalism in the classical Islamic tradition. Ultimately, this thesis sheds light not just on the history, origins and development of "Islamic environmentalism" - a timely issue in and of itself - but also gives insight into the broader relationship between modern Islam and its traditional roots, and how the interpretative practices of Islam's primary textual authority (the Qur'an) have and have not changed in response to modern discourses and contemporary issues.
Tüketicilerin hane içi enerji tasarrufu davranışına etki eden faktörlerin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, bireysel enerji tüketicilerinin enerji tasarrufu davranışına etki eden bazı kişisel faktörlerin Planlı Davranış Teorisi ve Norm Aktivasyonu Teorisi ışığında incelenmesidir. Çalışmanın yöntemi olarak tanımlayıcı araştırma yöntemi belirlenmiş ve birincil verilerden yararlanılmıştır. Anket uygulaması Ankara'daki 18-65 yaş arası bireysel enerji tüketicilerine yönelik olarak yüz yüze anket yoluyla gerçekleştirilmiş olup, toplamda 270 katılımcıdan veri elde edilmiştir. Elde edilen veriler enerji tasarrufu davranışına farklı şekillerde etki edeceği düşünülen faktörlerin bir araya getirilmesiyle oluşturulan modelin hipotezlerinin test edilmesinde kullanılmıştır. Analizler sonucunda ihtiyaç farkındalığı ve buyruksal sosyal normun kişisel normlar üzerinde anlamlı ve olumlu bir etkisinin bulunduğu görülmüştür. Kişisel normlar da enerji tasarrufu davranışına olumlu yönde etki etmektedir. Buna karşılık; objektif çevresel bilginin bu ilişkide düzenleyici bir rolünün bulunmadığı, ek olarak algılanan tüketici etkinliğinin kişisel normlar üzerinde anlamlı ve olumlu bir etkisinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Tüm bu sonuçlar ışığında çalışmanın katkıları ve pazarlama yöneticilerine sunacağı öneriler belirlenmiş, çalışmanın kısıtları ile gelecek araştırmalar için sunulan önerilere yer verilerek çalışma sonlandırılmıştır. Anahtar Kelimeler: İhtiyaç Farkındalığı, Algılanan Tüketici Etkinliği, Buyruksal Sosyal Norm, Kişisel Norm, Enerji Tasarrufu Davranışı, Objektif Çevresel Bilgi, Planlı Davranış Teorisi, Norm Aktivasyonu Teorisi
Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sıfır atık politikasına ilişkin tutumlarının ve davranış algılarının incelenmesi
Bu çalışmada sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sıfır atık politikasına yönelik tutum ve davranış düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen 27 maddeden ve üç alt boyuttan oluşan 5'li likert tipi tutum ölçeği ile yine 27 maddeden ve beş alt boyuttan oluşan 5'li likert tipi davranış algısı ölçeği kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Türkiye'de 28 üniversitede sosyal bilgiler öğretmenliği ana bilim dalında 1, 2, 3 ve 4. sınıfta öğrenim gören 488 öğretmen adayı oluşturmuştur. Çalışmadaki verilerin analizinde istatistik programından yararlanılmıştır. Veri analizi kapsamında, değişkenlerin (cinsiyet, yaş, öğrenim görülen üniversite, sınıf düzeyi ve çevre eğitimi ile ilgili ders alma durumu) frekans dağılımları, betimsel istatistikleri, ölçeğin normal dağılım durumları, değişkenler ile sıfır atık politikasına yönelik tutum ve davranış düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemek üzere t-testi, Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis Testi ve Spearman korelasyon analizi yapılmıştır. Sonuç olarak sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sıfır atık politikasına yönelik tutum ve davranış düzeylerinin yüksek olduğu saptanmıştır. Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının tutum düzeylerinin, cinsiyete ve çevre eğitimi ile ilgili ders alma durumuna göre farklılaştığı, öğrenim görülen üniversiteye ve sınıf düzeyine göre farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Yine çalışma kapsamında sosyal bilgiler öğretmen adaylarının davranış düzeyleri, çevre eğitimi ile ilgili ders alma durumuna göre farklılaştığı, cinsiyete, öğrenim görülen üniversiteye ve sınıf düzeyine göre farklılaşmadığı tespit edilmiş olup ayrıca katılımcıların sıfır atık politikasına yönelik tutumları ile davranış düzeyleri arasında pozitif yönde yüksek düzeyde bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Ortaöğretim öğrencilerinin çevre yanlısı davranışlarının yordayıcıları olarak kişilik özellikleri, doğayla ilişki ve çevresel ahlaki muhakeme
Araştırmada ortaöğretim öğrencilerinin çevre yanlısı davranışlarının kişilik özellikleri, doğayla ilişki düzeyi ve çevresel ahlaki muhakeme ile arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini 290'ı kız ve 322'si erkek olmak üzere toplam 614 katılımcı oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak Çevre Davranış Ölçeği, Beş Faktör Kişilik Envanteri, Doğayla İlişki Ölçeği, Ekolojik İkilemler Formu ve Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında bağımsız gruplar için T testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon ve çoklu regresyon analizleri kullanılmıştır. Bu bağlamda IBM SPSS 26 programı ile Korelasyon analizi, çevre yanlısı davranışlar ile kişilik özellikleri, doğayla ilişki ve çevresel ahlaki muhakeme arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Yapılan çoklu regresyon analizinin sonucuna göre dürüstlük kişilik faktörü, doğayla ilişkinin özbenlik alt boyutu ve insan merkezli çevresel ahlaki muhakemenin birlikte genel çevre yanlısı davranışı; deneyime açıklık kişilik faktörü, doğayla ilişkinin perspektif ve özbenlik boyutu ile insan merkezli ve çevre merkezli çevresel ahlaki muhakemenin birlikte çevresel bilgiyi davranışa dökmeyi; dışadönüklük ve deneyime açıklık kişilik faktörü, doğayla ilişkinin özbenlik boyutu ve insan merkezli karar vermenin birlikte çevre sorunları ile ilgili çevresini bilgilendirme davranışını ve dürüstlük kişilik faktörü ve doğayla ilişkinin deneyim ve perspektif boyutlarının birlikte geri dönüşümü desteklemeyi farklı düzeylerde yordadığı bulunmuştur. Analizler sonucunda elde edilen bulgular literatür çerçevesinde tartışılmıştır.
Konaklama işletmelerinin çevre imajı ve çevre uygulamaları ile turistlerin çevre bilincinin fazla ücret ödeme eğilimine etkisi: X, Y, Z kuşaklarına göre değişikliklerin incelenmesi
Bu çalışma ile konaklama işletmelerinin çevre imajı ve çevre uygulamaları ile turistlerin çevre bilincinin fazla ücret ödeme eğilimine etkisi: X, Y, Z kuşaklarına göre değişikliklerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Muğla'da faaliyet gösteren ve çevreye duyarlı tesis (yeşil yıldızlı) belgesine sahip otellerde konaklayan 370 yerli ve yabancı turistten 2021 yılının Temmuz ve Ağustos aylarında veri toplanmıştır ve 10 konaklama işletmesi yöneticisi ile görüşme yapılarak otellerin çevre dostu uygulamalarının neler olduğu ve otelde konaklayan müşterilerin çevre dostu uygulamalara geri bildirimlerinin nasıl olduğu hakkında bilgi elde edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda katılımcıların büyük çoğunluğunun (%72,2) kaldıkları konaklama işletmesinin çevreye duyarlı tesis olduğunu bilmedikleri tespit edilmiştir. Ölçeklere yapılan betimsel analiz sonuçlarına göre genel olarak değerlendirildiğinde katılımcıların çevre bilincinin yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Fakat otelin çevre imajı ve çevre uygulamaları kısmındaki ifadelere katılımcıların cevaplarının ağırlıklı olarak "ne katılıyorum ne katılmıyorum" yönünde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca fazla ücret ödeme eğilimi ile ilgili kısımdaki ifadelere ise katılımcıların çoğunluğunun "katılıyorum" şeklinde olumlu cevap verdiği tespit edilmiştir. Çevre bilinci, otelin çevre imajı, otelin çevre uygulamaları ve fazla ücret ödeme eğiliminin kuşaklararasında anlamlı bir farklılık olup olmadığının belirlenmesi için yapılan ANOVA testi sonucunda da kuşaklararası anlamlı bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir. Konaklama işletmelerinin çevre imajı ve çevre uygulamaları ile turistlerin çevre bilincinin fazla ücret ödeme eğilimine etkisinin X, Y, Z kuşaklarına göre değişikliklerin incelenmesi amacıyla yapılan çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda turistlerin çevre bilincinin, otelin çevre imajı ve çevre uygulamalarının turistlerin fazla ücret ödeme eğilimi üzerindeki etkisini açıklamada X ve Y kuşağının anlamlı katkısının olduğu fakat Z kuşağının anlamlı katkısının olmadığı belirlenmiştir. Çevre bilincinin fazla ücret ödeme eğilimi üzerindeki etkisinin X kuşağının Y kuşağına nazaran X kuşağında daha fazla olduğu ortaya çıkmıştır. Konaklama işletmelerinin çevre imajı ve çevre uygulamalarının fazla ücret ödeme eğilimi üzerindeki etkisi X kuşağına, Y kuşağına ve Z kuşağına göre değişkenlik göstermemekte olduğu ortaya çıkmıştır. Otel işletmeleri ile yapılan görüşmelerin sonucunda da ağırlıklı olarak güneş enerjisinden yararlandıkları, bahçe sulamada damlama sistemini kullandıkları, nevresimlerin 3 günde bir değiştirildiği, kimyasal ve atık yönetimine, geri dönüşüme ve çevre ile ilgili eğitimlere önem verdikleri, çevre ve sahil temizliği ile ilgili faaliyetlerinin olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca otel işletmelerindeki çevre dostu uygulamalara otel müşterilerinin olumlu geri bildirimde bulunduğu belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda çevreye duyarlı tesis (yeşil yıldız) sertifikasına sahip otel işletmecilerine, yöneticilerine ve pazarlamacılarına ve gelecekte bu konuyla ilgili yapılacak olan bilimsel araştırmalar içinde akademisyenlere öneriler sunulmuştur.
Çevreye yönelik tutum ile okul bahçesi yeşil alan kullanımının çocuklardaki çatışma çözme davranışlarını yordama düzeyi
Amaç: Araştırma, çocuklarda çevreye yönelik tutum ile okul bahçesi yeşil alan kullanımının çatışma çözme davranışlarını yordama düzeyinin incelenmesi amacıyla analitik kesitsel olarak yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, 2020-2022 eğitim öğretim döneminde Aydın ili Efeler ilçesinde bulunan rastgele yöntemle seçilen on altı ortaokulda, beşinci, altıncı, yedinci, ve sekizinci sınıf kademelerinde eğitim-öğretimlerine devam eden, gönüllülük esasına dayanarak 1489 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Veriler sosyodemografik özelliklere ilişkin kişisel bilgi formu, Çevresel Tutum Ölçeği ve Çatışma Çözme Davranışları Belirleme Ölçeği, kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verileri SPSS 25 (Statitical Package for Social Sciences) programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde, standart sapma, minimum-maksimum, Mann Whitney U Testi veya Kruskal Wallis Varyans Analizi, Spearman korelasyon testi ve Lineer regresyon kullanılmıştır. Bulgular: Öğrencilerin çevresel tutum ölçeği ve çatışma çözme davranışlarını belirleme ölçeğinden almış oldukları puanlar değerlendirilmiştir. Öğrenciler çevresel tutum ölçeğinden ortalama 98,2±13, ÇÇDBÖ'den ortalama 50,9±9,0 puan aldıkları görülmüştür. Öğrencilerde çevresel tutum ölçeği toplam puanı arttıkça (98,2) ÇÇDBÖ saldırganlık puanının azaldığı (15,3), ÇÇDBÖ problem çözme puanının arttığı (35,7) ve ÇÇDBÖ toplam puanının arttığı (50,9) görülmüştür. Çevresel tutum ölçeği ortalama puanı kardeş sayısı, aile gelir durumu, baba ve annenin öğrenim düzeyi, annenin çalışıyor olması durumu açısından değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fark saptanmıştır. Çevresel tutum ölçeği toplam puanı ve annenin mesleğinin ÇÇDBÖ toplam puanını yordama düzeyi anlamlı çıkmıştır (1,007-3,365/ 0,297-0,983). Sonuç: Çalışmadan elde edilen bulgular kapsamında öğrencilerin çevresel tutum puanı yükseldikçe saldırganlık düzeyinin düştüğü, çatışma çözme davranışlarının arttığı görülmüştür. Çalışmada elde edilen bulgularda çevresel tutumun iyi olması ve annenin mesleğinin olması öğrencilerin çatışma çözme davranışlarını yordamalarına olumlu yönde etki ettiği saptanmıştır. Bu kapsamda okul bahçelerinin fiziki koşullarının yeniden gözden geçirilmesi ve yeşil alanların artırılması yönünde düzenlenlenmesi önerilmiştir.
İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin çevrelerine yönelik bilgi, davranış ve tutumlarının belirlenmesi
Bu araştırmanın amacı, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin çevreye yönelik bilgi, davranış ve tutum düzeylerini belirlemektir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada amaca yönelik olmak üzere 'Çevresel Bilgi Ölçeği', 'Çevresel Davranış Ölçeği' ve 'Çevresel Tutum Ölçeği' geliştirilmiştir. Araştırma Şanlıurfa ili Haliliye ve Eyyübiye ilçe merkezlerine bağlı 2018-2019 öğretim yılında öğrenim gören 292 4.sınıf öğrenciyle yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda çevreye yönelik bilgi, davranış ve tutum puanlarının cinsiyete göre farklılaşmadığı bulunmuştur. Fen bilimleri dersi notuna göre yapılan incelemede bilgi, davranış ve tutum ölçeği puanlarının fen bilimleri dersi karne notuna göre anlamlı olarak farklılaştığı saptanmıştır. Ebeveyn öğrenim durumuna göre yapılan değerlendirmede anne eğitim düzeyine göre çevreye yönelik bilgi, davranış ve tutum puanlarında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Öte yandan, çevreye yönelik bilgi ve davranış ölçeği puanlarının baba eğitim düzeyine göre farklılaştığı bulunmuştur. Öğrencilerin evde bulunan bitkilerle ilgilenme durumlarına göre çevresel davranış ve tutum puanlarında anlamlı bir fark saptanmıştır. Öğrencilerin çevreye yönelik bilgi, tutum ve davranışlar puanları arasında pozitif ilişki tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, elde edilen bulgular literatürde yer alan bilimsel araştırmalar ile tartışılmış ve çevre eğitimine katkısı olunabileceği düşünülen önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: İlkokul, çevre eğitimi, çevre bilgisi, çevresel tutum, çevresel davranış, fen eğitimi
Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi öğrencilerinin girişimcilik niyetleri ve çevresel tutumlarını ölçmeye yönelik bir araştırma
Doğaya saygılı davranmak, tüm insanların ve dolayısıyla insanların oluşturduğu her türlü yapılanmanın küresel vatandaşlık görevidir. Ancak bugün, doğal çevrenin geldiği nokta bu görevin pek de başarıyla gerçekleştirilemediğini gözler önüne sermektedir. Bu tabloda, üretim ve sunum faaliyetlerini gerçekleştiren girişimcilerin payı da oldukça büyüktür. Bu nedenle girişimcilerin çevreye karşı olumlu tutuma sahip olmaları ve çevre koruma ile ilgili düzenlemeleri gerekçeleriyle içselleştirip faaliyetlerine yansıtmaları gerekmektedir. Bu doğrultuda, bu araştırmada 1056 girişimci adayının girişimcilik niyetleri ile çevresel tutumları irdelenerek planladıkları girişimlerde bulunmadan önce potansiyel girişimcilerde çevresel farkındalık ve hassasiyet oluşturarak çevreye duyarlı girişimciler yaratılmasına nasıl katkı sağlanacağı ele alınmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Toplanan veriler, araştırma sorularına göre SPSS v23.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda öğrencilerin girişimcilik niyeti puanlarının yüksek, ancak çevresel tutum puanlarının düşük olduğu görülmüştür. Bu açığın eğitimle ve e-öğrenme olanaklarıyla nasıl kapatılacağına ilişkin bir rapor hazırlanarak kurum yöneticilerine aktarılmıştır. Anahtar Kelimeler: İşletme Fakültesi Öğrencileri, Girişimcilik Niyeti, Çevresel Tutum, Doğal Çevre.
İlköğretim birinci kademe öğrencilerinin çevreye yönelik tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Bu araştırma, ilköğretim birinci kademe öğrencilerinin çevreye yönelik tutum ve davranışlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemleri beraber kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunun örneklemini Bingöl il sınırları içerisinde yer alan 15 ilköğretim okulundan toplam 1200 4. ve 5. sınıf öğrencisi, nitel boyutun örneklemini ise üç ilköğretim okulundan seçilen, toplam 36 1., 2. ve 3. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Nicel boyutta örneklem büyüklükleri belirlenirken tabakalı örnekleme, nitel boyutta ise maksimum çeşitlilik örneklemesi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmaya katılan birinci kademe birinci devre öğrencilerine araştırmacı tarafından geliştirilen 12 açık uçlu sorudan oluşan görüşme formu; ikinci devre öğrencilerine ise yine araştırmacı tarafından geliştirilen, iki ölçekten oluşan veri toplama araçları uygulanarak veriler toplanmıştır. Birinci ölçek 32 madde, tek faktörlü yapıya sahip ÇYTÖ; ikinci ölçek ise toplam 21 madde, üç faktörlü yapıya sahip ÇYSDÖ'dür. Birinci kademe ikinci devre öğrencilerine uygulanan ölçeklerin güvenirlik katsayılarını belirlemek amacıyla Cronbach alpha iç tutarlılık katsayısı kullanılmış; birinci ölçek için .84 ve ikinci ölçeğin çevre ilgisi alt boyutu için .84, temizlik ve tasarruf alt boyutu için .69, hayvan sevgisi alt boyutu için ise .55 olarak hesaplanmıştır. İkinci ölçeğin tamamı için Cronbach alpha değeri .86 olarak hesaplanmıştır. Araştırmanın nicel boyutundaki verilerin dağılım özelliklerini belirlemek için Kolmogorov-Simirnov testi, grafiksel yöntem, çarpıklık ve basıklık değerleri incelenmiştir. Bütün bu incelemeler sonucunda dağılımın anormal olduğu belirlenmiştir. SPSS 17.0 istatistik paket programı kullanılarak veriler analiz edilmiştir. Veri analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U testi ile Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Ölçeklerin model doğrulanması LISREL 8.51 istatistik programı kullanılarak açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile yapılmış ve modellerin uygun olduğu tespit edilmiştir.Araştırma sonuçlarına göre, öğrencilerin sınıf değişkenine göre çevreye yönelik tutumları ve çevreye yönelik sorumlu davranışlarında herhangi bir farklılaşma tespit edilmemiştir. Fakat öğrencilerin cinsiyetlerine, anne-babanın eğitim durumuna, anne-babanın mesleğine ve yerleşim yerine göre çevreye yönelik tutumları ve sorumlu davranışlarında anlamlı farklılık bulunmuştur.Nitel verilerin analizinde içerik analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada toplanan nitel verilerin analizinde öğrencilerin kişisel bilgilerinin, çevreye yönelik görüşlerinin tanımlanmasında frekans ve yüzde teknikleri kullanılmıştır.Araştırmadan elde edilen sonuçlara dayalı olarak çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Yapılan bu çalışmanın çevre eğitiminde yapılacak olan program geliştirme çalışmalarında program geliştirme uzmanlarına, öğretmenlere ve ailelere katkı sağlaması umulmaktadır.
Yeşil okul: Çevre, sağlık ve eğitime etkileri
Bu araştırmanın amacı yeşil okulun yapısal özelliklerini; çevreye, binayı kullananların sağlığına, öğrenci başarısı ve öğretmen edimine olan etkilerini ve eğitim yöneticilerinin yeşil okula yönelmeleri gerektirecek özellikeri belirlemektir.Bu amaçla yerli ve yabancı alanyazın taranmış ve yeşil okula ilişkin veriler alt problemlere yanıt olabilecek biçimde çözümlenmiştir. Var olan durum olduğu gibi ortaya konduğundan bu çalışma betimsel bir araştırmadır.Araştırmanın sonucunda yeşil okulların kaynak kullanımı ve çevreye olan olumsuz etkilerinin çok az olduğu, doğal aydınlatmadan faydalanması, sağladığı yüksek iç ortam hava kalitesi, akustik kalitesi, çevresel düzenlemesi ve kullanılan donanımların binayı kullananların sağlığına, öğrenci başarısı ve öğretmen edimine olumlu etkileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yeşil okulların yapısal özellikleri nedeniyle sağladığı kullanım kolaylığı, düşük doğal kaynak kullanımı ile çevreye duyarlılığı ve sağladığı maddi tasarruf, öğrenci başarısı ve öğretmen edimine olan olumlu etkileri nedeni ile okul yöneticilerinin yeşil okula yönelmeleri önerilmektedir.Anahtar Sözcükler: Okul Binası, Yeşil Okul, Okul Çevresi, Öğrenci Başarısı, Öğretmen Edimi
Çevresel hizmetlerin dönüşümünde 6360 sayılı Yasanın etkisi: Aydın Büyükşehir Belediyesi örneği
Çevre sorunlarının en temel nedeni nüfus artışı ve sanayileşmedir. Sanayi devrimi ve nüfus artışıyla birlikte artan çevre sorunları endişe verici küresel boyutlara ulaşınca 1970'lerden itibaren bir taraftan devletler yasal ve kurumsal düzenlemeler ile diğer taraftan ise sivil toplum kuruluşları organize eylemler yaparak farkındalık oluşturacak adımlar atmaya başlamışlardır. Ülkemizde de aynı adımlar 1970'li yıllarda başlayarak çeşitli düzenlemelerle hayata geçmiştir. Özellikle son yıllarda kamu yönetiminin dönüşümü ve toplumun bilinçlenmesiyle devlet ve vatandaş, çevrenin ve sağlığın korunması ve geliştirilmesi için daha aktif rol oynamaktadır. Çevrenin korunması ve geliştirilmesine yönelik hizmetler insana en yakın kurumlar olan yerel yönetimler kanalıyla gerçekleştirilmektedir. Bu bağlamda en son 2014 yılında yürürlüğe giren 6360 sayılı Yasa ile 14 il büyükşehir belediyesi yapılarak büyükşehir sayısı 30'a çıkarılmıştır. Kurulan büyükşehirlerden biri de Aydın'dır. Bu çalışmada Aydın ilinde 6360 sayılı Yasa ile yerel yönetimler kapsamındaki çevresel hizmetlerin sunumundaki değişim ve dönüşüm, ortaya çıkan olumlu ve olumsuz etkileriyle incelenmiştir. Aydın Büyükşehir Belediyesi stratejik planı, faaliyet raporları incelenmiş ve Aydın Büyükşehir Belediyesi'nde farklı birimlerde bulunan on bir birim yetkilisiyle yapılan görüşmeler analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular idari, mali ve hizmet boyutlarıyla değerlendirilerek öneriler getirilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çevresel Hizmetler, 6360 Sayılı Yasa, Çevre Sağlığı, Büyükşehir Belediyesi.
60-72 aylık çocukların çevreye yönelik sürdürülebilir davranışlarının ve okul öncesi öğretmenlerinin çevre eğitimi uygulamaları hakkında görüşlerinin incelenmesi
Bu araştırmada 60-72 aylık çocukların çevreye yönelik sürdürülebilir davranışlarını ve okul öncesi öğretmenlerinin çevre eğitimi uygulamaları hakkında görüşlerini incelemek amacıyla karma yöntem ve sıralı desen kullanılmıştır. 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Kütahya il merkezinde bulunan MEB'e bağlı resmi anaokulu ve ilkokul bünyesindeki anasınıflarında eğitimine devam eden 60-72 aylık 184 çocuk ve bu çocukların öğretmeni olan 11 okul öncesi öğretmeni örnekleme alınmıştır. Araştırmada veriler "60-72 Aylık Çocuklar İçin Çevreye Yönelik Sürdürülebilir Davranışları Değerlendirme Ölçeği", "Demografik Bilgi Formu" ve yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile toplanmıştır. Ölçeğin alt boyutları olan farkındalık ve bilinçlilik puanlarının çocuğun yaşı, cinsiyeti, devam ettiği kurum türü, annenin çalışma durumu ve yaşına göre farklılaşma durumu incelenirken Bağımsız Örneklemler için T-Testi kullanılmıştır. Farkındalık ve bilinçlilik puanlarının kardeş sayısı, babanın yaşı ile anne ve babanın öğrenim durumuna göre farklılaşma durumu incelenirken Tek Faktörlü ANOVA kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda çocukların farkındalık ve bilinçlilik düzeylerinin yüksek olduğu çıkarımına varılabilir. Öğretmenlerle yapılan görüşmelerden elde edilen bulgular doğrultusunda öğretmenlerin çevre eğitimi uygulamalarında hem açık hem kapalı ortamları tercih ettiği, farklı yöntem ve tekniklere yer vermeye çalıştıkları, aile katılımı ile uygulamaları daha kalıcı ve geniş kapsamlı hale getirmeye çalıştıkları, konu ile ilgili hizmet içi eğitimlerin faydalı olacağını düşündükleri, uygulanan programı çevre eğitimi açısından yetersiz buldukları sonucuna ulaşılmıştır.
Lise öğrencilerinin değer tercihleri ile çevreye yönelik tutumları arasındaki ilişki(Denizli ili örneği)
Uzun zamandır bilinene göre birçok çevresel problemin esasını sorumsuz çevresel davranışlar oluşturmaktadır.Şüphesiz davranışları etkileyen etmenlerden en önemlisi tutumdur.Bireyin tutumlarının oluşumunda değişik etkilerden söz edilebilir.Değerlerin ve çevrenin insan yaşamındaki önemi düşünüldüğünde;çevreyi korumanın insanlara bir değer olarak kazandırılmasının önemi daha iyi anlaşılmaktadır.Günümüzde çevreyi korumak için düşünülen çözümleri başında,etkin bir çevre eğitimi gelmektedir.Etkili bir çevre eğitiminde ise değerlere yönelik eğitimin önemli olduğu düşünülmektedir. Bu çalışma kapsamında Denizli İlinde rastgele seçilen 10 adet lisede yine rastgele yöntemle seçilen 303 öğrenciye ulaşılmıştır.Araştırma sonucunda,19 yaşındaki öğrencilerin 17 yaşındaki öğrencilere göre çevresel düşünce puanlarının yüksek olduğu,17 yaşındaki öğrencilerinde geleneksellik alt boyutu puanlarının 19 yaşındaki öğrencilere göre yüksek olduğu saptanmıştır.Cinsiyetin evrensellik ve uyum alt boyutları puanları için belirleyici olduğu saptanmıştır.Çevresel düşünce puanları ve uyum,başarı alt puanlarının annenin eğitim durumuna göre değiştiği saptanmıştır.Yardımseverlik,uyum,başarı vb alt boyutların yine babanın eğitim seviyesine göre anlamlı değiştiği saptanmıştır. Anahtar Kelimler: Değer, Tutum, Çevre.
Meslek lisesi öğrencilerinin çevresel tutumlarının incelenmesi (Kartal ilçesi örneği)
Bu araştırma, meslek lisesi öğrencilerinin çevresel tutumlarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu araştırmanın evreni 2013–2014 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Kartal İlçesinde bulunan meslek liselerinde okuyan öğrencilerdir. Araştırmanın örneklemi bu evren içinden küme örneklem yoluyla belirlenen 318 kişidir. Araştırma ile ilgili veriler "Çevresel Tutum Ölçeği (Uzun ve Sağlam, 2006) " ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak toplanmıştır. İki bölümden oluşan ölçeğin birinci bölümünde kişisel bilgilere, ikinci bölümde, çevresel tutumu ölçen 27 değerlendirme ifadesine yer verilmiştir. Ölçeklerden elde edilen veriler kodlanarak bilgisayar ortamında SPSS paket programı yardımıyla çözümlenmiştir. Ölçeğin birinci bölümüyle ilgili verilere ilişkin frekans ve yüzde dağılımı alınmış, öğrencilerin tutumlarının ve algılamalarının belirlenmesine yönelik olarak aritmetik ortalama ve standart sapma, tutumlar arasında farklılığı ortaya koyabilmek için ikili karşılaştırmalarda "t" testi, ikiden fazla değişken gruplarının karşılaştırılmasında ise tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Görüşler arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığı α = 0.05 anlamlılık düzeyinde test edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular şunlardır; 1. Öğrencilerin çevresel tutum ölçeği puanlarının cinsiyet değişkenine göre grupların aritmetik ortalamaları arasındaki farklılık tüm alt boyutlarda anlamlı bulunmuştur. Anlamlı farklılığın çevresel davranışta erkekler çevresel düşüncede ise kızlar lehine olduğu görülmüştür. 2. Öğrencilerin yaş durumuna, sınıflarına, baba ve anne eğitim durumuna ve birlikte yaşamalarına göre çevresel tutumları gruplar arasında anlamlı bir farklılık göstermemiştir. 3. Okul türlerine göre çevresel tutumları grupların aritmetik ortalamaları arasındaki farklılık çevresel davranış alt boyutunda anlamlı bulunmuştur. Söz konusu farklılığın Kız Teknik Meslek Lisesi ile diğer okul türleri arasında diğer okul türleri lehine gerçekleştiği belirlenmiştir. Diğer grupların aritmetik ortalamaları arasındaki farklılık anlamlı bulunmamıştır. İmam Hatip Lisesi ise en yüksek ortalamaya sahiptir. 4. Ailelerinin ekonomik durumuna göre çevresel tutumları grupların aritmetik ortalamaları arasındaki farklılık çevresel davranış alt boyutunda anlamlı bulunmuştur. Söz konusu farklılığın ekonomik durumu düşük olan grupla ekonomik durumu yüksek olan grup arasında ekonomik durumu düşük olan grup lehine gerçekleştiği belirlenmiştir. Diğer grupların aritmetik ortalamaları arasındaki farklılık anlamlı bulunmamıştır. Anahtar Sözcükler: Çevre, Çevresel Tutum, Çevre Bilinci, Çevresel Düşünce, Çevresel Davranış
ASSURE Öğretim Tasarımı Modeline dayalı çevre derslerinin ortaokul öğrencilerinin çevresel tutumlarına etkisi
Doğadaki tüm canlıların fiziksel, kimyasal, biyolojik, sosyal ve kültürel anlamda birbirleriyle ve doğanın cansız elemanlarıyla etkileşimde bulunduğu yaşam alanına çevre denir. Canlıların çevreleriyle olan bu çok yönlü etkileşimleri yaşamın temellerini oluştururken diğer yandan da bu etkileşimler çevrede bir takım değişimlere neden olur. Günümüzde insanoğlunun içinde yaşadığı çevre ile etkileşimleri ne yazık ki doğada iyi anlamda değişimleri beraberinde getirmemektedir. İnsanoğlunun doğada oluşturduğu bu değişimler doğal dengenin bozulmasına neden olmuş ve nihayetinde günümüzün en büyük sorunlarından biri olan çevre sorunları ortaya çıkmıştır. Çevre sorunlarının çözümüne yönelik en etkili ve tercih edilen yol ise çevre eğitiminden geçmektedir. Çevre eğitiminin en önemli amacı bireylere "Çevresel Tutum" kazandırmaktır. Çağımızın teknolojik gelişmelerine paralel ve öğrenci ihtiyaçlarını karşılayabilecek, sistematik basamaklar içeren bir öğretim tasarımı öğrenme süreçlerini düzenleyerek öğrencilerin çevresel tutum kazanmalarını sağlayabilir. ASSURE öğretim tasarım modeli ifade edilen tüm durumları içinde barındıran esnek bir öğretim tasarım modelidir. Bu bağlamda yürütülen bu araştırmanın amacı ASSURE öğretim tasarım modeline göre planlanan çevre eğitiminin ortaokul öğrencilerinin çevresel tutumlarına etkisi olup olmadığını ortaya koymaktır. Araştırma kapsamında ASSURE öğretim tasarım modeliyle desteklenen dersler ile 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programı'na dayalı olarak uygulanan derslerin öğrencilerin çevresel tutumları üzerindeki etkisi karşılaştırılmıştır. Bu çalışmada nicel araştırma yaklaşımları içerisinde yer alan ön test ve son test kontrol gruplu yarı deneysel desen modeli kullanılmıştır. Elde edilen bulgular ışığında deney grubunda yer alan öğrencilerde çevresel tutum açısından anlamlı seviyede olumlu değişimlerin olduğu, kontrol grubunda ise anlamlı değişimlerin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Fen bilimleri öğretmen adaylarının geri dönüşüm davranışları ile ekolojik ayak izlerinin karşılaştırılması
Bu araştırmanın amacı; fen bilimleri öğretmen adaylarının geri dönüşüm davranışları ile ekolojik ayak izi farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Araştırmanın örneklemini, 2016-2017 eğitim öğretim yılı bahar döneminde iki farklı devlet üniversitesinin Eğitim Fakültesi, Fen Bilgisi Öğretmenliği programında öğrenim görmekte olan gönüllü 312 kadın (%86.2), 50 erkek (%13.8) öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Böylelikle öğretmen adaylarının geri dönüşüm davranışları ile ekolojik ayak izi farkındalık düzeyleri arasındaki ilişki düzeyi belirlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen, 5'li Likert türünde 28 maddeden oluşan "Geri Dönüşüm Davranışları Farkındalık Ölçeği" ile Coşkun (2013) tarafından geliştirilen, 5'li Likert türünde 46 maddeden oluşan "Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği" kullanılmıştır. Uygulamalar sonucunda elde edilen verilerin analizinde betimsel istatistik teknikleri, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve ayrıca ölçeklerden elde edilen toplam puanların sürekli olması ve normal dağılması sebebiyle, gruplar arası ilişkilerin belirlenmesi için basit doğrusal korelasyon analizi yapılarak Pearson korelasyon katsayılarından yararlanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara cinsiyet açısından bakıldığında; kadın fen bilimleri öğretmen adaylarının geri dönüşüm davranışları farkındalık ve ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerinin erkek fen bilimleri öğretmen adaylarının geri dönüşüm davranışları farkındalık ve ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerinden anlamlı şekilde yüksek olduğu; sınıf düzeyi açısından bakıldığında ise, fen bilimleri öğretmen adaylarının geri dönüşüm davranışları farkındalık ve atık ayırma sıklık düzeylerinde dördüncü sınıfta öğrenim görmekte olan öğretmen adaylarının diğer sınıflarda öğrenim görmekte olan öğretmen adaylarının geri dönüşüm davranışları farkındalık ve atık ayırma sıklık düzeylerinden anlamlı şekilde yüksek olduğu; fakat ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerinin sınıf düzeyi değişkeni bakımından farklılık göstermediği bulunmuştur. Fen bilimleri öğretmen adaylarının geri dönüşüm davranışları farkındalık ve atık ayırma sıklık düzeyleri ile yaşanılan yer, yerleşim birimi, anne eğitim düzeyi, lisans öğrenimlerinde geri dönüşüm içerikli ders alma, aile gelir düzeyi değişkenleri arasında; ekolojik ayak izi farkındalık düzeyleri ile ise genel not ortalama, çevre ile ilgili bir sivil toplum kuruluşu veya kulübe üye olma, lisans öğrenimlerinde geri dönüşüm içerikli ders alma değişkenleri arasında farklılık görülmüştür. Bu sonuçlar doğrultusunda çevre eğitimi ve geri dönüşüm ile ilgili önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimler: Ekolojik ayak izi, fen bilimleri öğretmen adayları, geri dönüşüm, geri dönüşüm davranışları, öğrenci davranışları, öğretmen yetiştirme.
Explaining pro-environmental behavior by attitudinal orientations, environmental justice beliefs and environmental concern
Human action is indicated as the primary cause of ecological degradation accompanying climate change. To stop climate change, individuals must act. Defining the underlying mechanisms behind pro-environmental behavior is crucial to increase these actions. Assuming that individuals' general attitudinal orientations, as well as their beliefs about the environment, might have a role in the backdrop of pro-environmental behavior, this thesis tests the effects of attitudinal orientations i.e., (right wing authoritarianism, social dominance orientation, and ecological dominance orientation), environmental justice beliefs, and environmental concern on pro-environmental behavior. Results indicate that, firstly, ecological dominance orientation mediates a negative relationship between right wing authoritarianism, social dominance orientation, and pro-environmental behavior. Secondly, environmental concern, mediates a positive relationship between right wing authoritarianism and pro-environmental behavior whereas it mediates a negative relationship between social dominance orientation and pro-environmental behavior. Lastly, environmental justice belief fails to mediate the links between right wing authoritarianism, social dominance orientation, and pro-environmental behavior. The results and possible implications are discussed within the relevant literature.
Tüketicilerin yeşil ürünlere yönelik tutumları: Endonezya ve Türkiye arasında karşılaştırmalı bir çalışma
Yeşil pazarlama konsepti pazarlamacılara ortaya çıkan yeni fırsatları değerlendirmeye yönelik olumlu imkan sunmakta ve pazarlama stratejisi bağlamında çevre sorunlarına yönelik bir sosyal sorumluluk biçimi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu noktada yeşil ürünlere yönelik tüketici tutumlarını bilinmesi önemlidir; böylece yeşil ürünlerin pazarlanmasında doğru stratejiyi geliştirebilecektir. Bu araştırma sorunsalından hareketle tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır. Tezin birinci bölümünde yeşil pazarlama kavramı, ikinci bölümünde çevreci tüketici tutumu ve davranışı, üçüncü bölümünde tüketicilerin yeşil ürünlere yönelik Endonezya ve Türkiye'de uygulanan anket yönteminin kullandığı saha araştırmasının analizi yer almaktadır. Bu çalışmada kullanılan örnekleme büyüklüğü Endonezya'da 100 üniversite öğrencisi ve Türkiye'de 100 üniversite öğrencisi örnekleme büyüklüğü kullanılmıştır. Araştırmada Endonezya ve Türkiye'de tüketicilerin yeşil ürünlere yönelik tutumları arasında bir farklılık olup olmadığını belirlemek için bağımsız t-testi gerçekleştirilmiştir.
Öz-örgütlemeli haritalar ile kent markalaşmasında kent sakinlerinin yeşil kimlik profillerinin belirlenmesi: "Yeşil Bursa" örneği
İleri teknoloji ve hızlı kentleşme, insanı doğadan ayırmakta, doğal kaynakların israfına ve çevresel zararlara neden olmaktadır. Sürdürülebilirlik, bu tip faaliyetlerden kaynaklanan sorunlara çözüm olarak ele alınmakta, küresel sürdürülebilirlik için de yerel çözümler önerilmektedir. Kent markalaşması ise kent vatandaşlarının yanı sıra yatırımcı ve işletmeler için de kenti cazip hale getirmekte, kentin yaşanabilirlik ve refah düzeyini artırmaktır. Sürdürülebilirlik ve yeşil kent markalaşması faaliyetleri, kente ve markasına kimlik veren ve onu canlı tutan "vatandaş" tan başlamalıdır. Bu tezin amacı, tutum, insan-doğa ilişkisi ve sürdürülebilir tüketim davranışlarını dikkate alarak vatandaşların ekolojik kimlik profillerini keşfetmektir. Çalışmanın genelinde, veri madenciliği bilgi keşfi süreci benimsenmiş ve uygulanmaya çalışılmıştır. Ülkemizin önemli kentlerinden Bursa, on yıldır "Avrupa Yeşil Başkenti (AYM)" sistemine uyum çalışmaları yapmaktadır. Fakat, AYM olmak için henüz ön seçim aşamasını geçememiştir. Sürece katkıda bulunabilmek adına Bursa kenti çalışmanın uygulama alanı seçilmiştir. Veriler, çevresel endişe (tutum), insan-doğa ilişkisi ve çevre dostu davranışı ölçmek için tasarlanmış ve Türkçeye uyarlanmış olan üç ölçme aracı ile toplanmıştır. İlk aşamada, tutum ve sürdürülebilir tüketim davranışı arasındaki ilişkide doğa ile ilişkinin aracılık rolü Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi ile incelenmiştir. İkinci aşamada, veriler Süper Öz-Örgütlemeli Haritalar, Ward bağlantılı hiyerarşik ve k-medoid kümeleme algoritmaları ile kümelenmiştir. Kümeler içsel ve dışsal değerlendirme kriterleri ile değerlendirilmiş ve en uygun küme sayısı beş olarak tespit edilmiştir. Her bir küme, yeşil kimlik profillerini tanımlamak için kutu bıyık grafikleri, çubuk grafikler ve karar ağaçları ile incelenmiştir. Ne yazık ki, sürdürülebilirlik ile uyumlu tamamen "yeşil" bir tipoloji tespit edilememiştir. Böylece, yerel yönetimlerin kentin sürdürülebilirliği için vatandaşların bakış açısını ve davranışlarını değiştirecek politikalar ve faaliyetler de tasarlaması gereği ortaya çıkmış ve "Yeşil Bursa" yeşil vatandaşlar ile elde edilebilir sonucuna varılmıştır. Anahtar Sözcükler: Öz-Örgütlemeli Haritalar, Karma Veri Kümeleme, Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi, PERMANOVA, Kent Markalaşması, Sürdürülebilir Kentler, Çevre Dostu Davranış
Çevreci davranışlarda bulunma ve dindarlık ilişkisi
İçinde bulunduğumuz çağın başat problemlerinden birisi şüphesiz çevre sorunlarıdır. Sorunların meydana gelmesindeki en büyük rol insanoğluna aittir. Kişilerin düşünce, tutum ve davranışlarına yön veren etkenlerden birisi de dindir. Dolayısıyla çevre sorunlarının çözümüne yönelik yapılan çalışmalarda insan ve tabiat ilişkilerini belli bir sisteme oturtan dinlerin göz ardı edilmesi düşünülemez. Bu araştırma Müslüman bireylerin çevreci davranışlarda bulunma durumları ile dindarlık yönelimleri arasındaki ilişkiyi çeşitli değişkenler açısından ortaya koymayı amaçlamaktadır. Teorik ve alan araştırması olmak üzere iki bölümden oluşan araştırmanın birinci bölümünde, araştırmanın yöntemi ve kavramsal çerçevesi, çevre, çevre bilinci, çevre sorunları ve sebepleri, din ve dindarlık tanımları, çeşitli dindarlık tipolojileri, çevre ve din ilişkileri dokümantasyon yöntemiyle incelenmiştir. İkinci bölümde ise araştırma bulguları ortaya konulmuştur. Dindarlık yönelimi ile çevreci davranışlarda bulunma arasındaki ilişkiyi tespit etmek üzere farklı demografik özelliklere sahip 378 kişiden oluşan örneklem grubuna "Çevreci Davranışlar Ölçeği" ve "Dini Yönelim Ölçeği" nden oluşan bir anket formu uygulanmıştır. Bulgular, iç güdümlü dindarlık ile "israftan kaçınma" arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğunu; dış güdümlü dindarlık ile çevreci davranışlar arasında anlamlı bir ilişki olmadığını göstermiştir. Yine bulgulara göre, çevreci davranışlar ile bazı demografik değişkenler arasında olumlu ilişkiler bulunmaktadır.
İlköğretim 8.sınıf öğrencilerinin çevreye yönelik tutumlarının incelenmesi (Bitlis ili örneği)
Dünyadaki bütün canlılar için gün geçtikçe daha büyük bir önem arzeden çevre konusunda insanların sahip olduğu tutum ve davranışlar önemlidir. Araştırmada ilköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin çevreye yönelik tutumlarının düzeyini belirlemek ve bazı demografik değişkenlere göre anlamlı farklılıklar gösterip göstermediğini tespit etmek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 2018-2019 yılında Bitlis ilindeki okullarda eğitim görmekte olan sekizinci sınıf öğrencilerine Yücel (2013) tarafından ortaokul öğrencileri için geliştirilen ''Çevre Tutum Ölçeği'' uygulanmıştır. Ölçekten elde edilen verilerin araştırmanın amacı ve araştırma sorularına uygun olarak çözümlenmesi için SPSS programından yararlanmıştır. Verilerin çözümlenmesi aşamasında Bağımsız örneklem t testi, Tek yönlü varyans analizi (Anova) teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına bakıldığında, ilköğretim sekizinci sınıf öğrencilerinin çevreye yönelik davranışları, duygu, düşünce ve eylemde bulunmaya istekleri yüksek düzeydedir. Bununla birlikte öğrencilerin aylık gelirine göre davranış ve düşünce puanları; yerleşim birimlerine göre davranış, düşünce ve eylemde bulunmaya isteklilik puanları, karne notlarına göre duygu, düşünce ve tutum toplam puanları, cinsiyetlerine göre duygu, düşünce ve tutum toplam puanları arasında anlamlı farklılıklar olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin baba eğitim durumlarına göre anlamlı farklılıklar tespit edilirken anne eğitim durumunda anlamlı bir farklılık saptanmamıştır.
The effects of eco-friendly practices on brand awareness: The case of Çankaya University
Eco-friendly practices which are also within the social responsibility activities and which become more important day by day take place in the main activities of the businesses as fundamental factors. All individuals forming the society and all institutions have responsibility on protection of the environment. The world is in a pollution progress which increases day by day. People and the brands have become more sensitive and started to act more responsibly on the environment for minimizing the effects of this pollution. Environmental approach by the business managers is necessary for a sustainable generation. The brands either contribute to a clean world or create awareness on their brands by following an environmental policy way. With this study, the eco-friendly practices are examined and effects of the eco-friendly practices on brand awareness are analyzed. Keywords: green marketing, eco-friendly, brand, brand awareness
Futbol fanatizmi, taraftar kimliği: Beşiktaş çarşı taraftarlarının taraftarlıkla ilgili davranışlarının incelenmesi
Bu çalışma, Beşiktaş Çarşı taraftarlarının taraftar kimliği doğrultusunda, taraftarlığına neden olan etmenler, taraftarlık özdeşleşme düzeyleri ve taraftarlıkla ilgili davranışlarını tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma 2013-2014 yılları arasında örgütlü bir taraftar topluluğu olan Beşiktaş Çarşı Taraftar Grubuna üye 181'i bayan, 319'u erkek olmak üzere toplam 500 taraftar üzerinde demografik sorular ve "spor taraftarlığı özdeşleşme ölçeği" uygulanarak yapılmıştır. Araştırma sonuçlarının değerlendirilmesinde denekler tarafından sorulara verilen yanıtların yüzdesel değerleri (%) ve frekans dağılımları, aritmetik ortalama ve standart sapmaları elde edilmiş, ölçeklerin aritmetik ortalama (X) ve standart sapmaları çapraz tablo karşılaştırmaları yapılarak deneklerin görüşlerinden anlamlar çıkarılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 18.0 paket programından yararlanılarak, ilişkisiz örneklemelerde Independent Samples T-Test, One-Way Anova, İlişkileri belirlemede ise pearson korelasyon analizleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda; taraftarların takımlarıyla özdeşleşme düzeyleri arttıkça fair playden uzaklaşmaya başladıkları söylenebilir. Sporcularda profesyonelleşmeye doğru gidildikçe azalan fair play ve sporda centilmenlik anlayışının taraftarlarda ise, fanatikliğe doğru gidildikçe zayıfladığı söylenebilir. Beşiktaş Çarşı taraftarlarının, taraftar olma yaşı düştükçe takımlarıyla özdeşleşme yani fanatiklikleri de artmaktadır. Takımla özdeşleşmesi yüksek olan, yani fanatiklik arttıkça taraftarlar fair playden uzaklaşıp sporda şiddet içeren olayları onaylama durumları artmaktadır. Beşiktaş Çarşı taraftarları, takımlarının taraftarı olurken en çok etkileyen unsurlar olarak, kulübün renkleri ve sembollerinin ve kulübün tarihi ve başarılarının etki ettiği bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Fanatizm, Taraftar, Beşiktaş, Futbol, Özdeşleşme
Çevreci pazarlama anlayışı ve tüketicilerin çevreci tutumlarının tüketici davranışları üzerindeki etkisi ile ilgili bir uygulama
Ö2ET ÇEVRECİ PAZARLAMA ANLAYIŞI VE TÜKETİCİLERİN ÇEVRECİ TUTUMLARININ TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ İLE İLGİLİ BİR UYGULAMA ~ M. A. BURAK NAKIBOĞLU Yüksek Lisans Tezi, İşletme Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Serap ÇABUK Ocak 2003, 126 sayfa 1980'lerde çevresel konular dünyaya egemendi. 1980'lerden beri, tüm yaşam biçimlerine önemli ölçüde etkisi olan çeşitli çevresel problemler arttığı için, tüketicilerin çevre duyarlılıklarında da artış oldu. özellikle, toplumun genel görüşüne göre çeşitli çevresel problemlerin kaynağı iş dünyasıydı. Bu olaylar sosyal pazarlama ve çevreci (yeşil) pazarlama gibi anlayışların geliştirilmesine neden oldu. Bu çalışmada, çevrecilik, modern pazarlama, sosyal pazarlama, çevreci (yeşil) pazarlama ve çevreci tüketicilik hakkında mevcut literatür incelenmiş ve bir saha çalışması yürütülmüştür. Saha çalışması Adana'daki en büyük alışveriş merkezinden alışveriş yapan tüketiciler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada amaç; tüketicilerin çevreci tutumları, eğitim ve gelir düzeyleri ve tüketici davranışları arasındaki ilişkilerin sorgulanmasıdır. Araştırma sonuçları tüketicilerin çevreci duyarlılıkları ile satın alma davranışları arasında bir ilişki olduğunu göstermektedir. Sonuçlara göre yüksek çevreci hassasiyete sahip tüketicilerin, çevreci satın alma davranışlarının düzeyi de yüksektir. Anahtar kelimeler: Sosyal Pazarlama, Çevreci (yeşil) Pazarlama, Çevreci Ürün Geliştirme, Çevreci Tüketicilik