Bilgisayar yazılımları
Bu konu başlığı altında 115 tez
Tasarım yarışmalarının değerlendirilmesinde çevrim içi tasarım ve yazılımı (Posterland.org örneği)
Sanat/tasarım ve teknoloji, gerek sanatsal/tasarımsal ürünlerin teknoloji yardımıyla üretimi, gerek sanatsal/tasarımsal faaliyetlerin teknolojik olanaklar sayesinde duyurulması, gerekse sanatsal/tasarımsal yarışmaların düzenlenmesi gibi alanlarda ilişkisini her geçen gün artırmaktadır. Poster/afiş yarışmalarının çevrim içi değerlendirilmesine yönelik sistem tasarlamayı, bu konuda katılımcı ve yarışma jürisi üyelerinin görüşlerini alarak tasarlanan yazılımın içeriğini geliştirmeyi amaçlayan bu çalışmada hem nicel hem de nitel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini posterland.org 2. yarışmaya katılan 1440 katılımcı ve yarışma jürisi, örneklemini ise ankete katılan 724 yarışmacı ile 5 jüri üyesi oluşturmuştur. Araştırmada elde edilen bulgulara göre çevrim içi sistemin yarışmalara katılımı teşvik ettiği anlaşılmıştır. Ayrıca katılımcılara göre çevrim içi yarışma değerlendirme sistemi daha objektiftir. Jürilerin görüşlerine göre ise çevrim içi bir değerlendirme sistemi objektif, ekonomik ve ulaşılabilirdir. Bu nedenlerden, tasarım yarışmalarının değerlendirilmesin de çevrim içi sistem kullanımı katılımı artıracaktır denilebilir.
Yazılım sistemlerinde hizmet kalitesinin değerlendirilmesi: Dumlupınar Üniversitesi örneği
ÖZET YAZILIM SİSTEMLERİNDE HİZMET KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ GÖKTÜRK, Musa Yüksek Lisans İşletme Ana Bilim Dalı Tez Danışmanı: Yrd. Doç. Dr. Cemalettin DEMİRELİ Eylül, 2014, 107 sayfa Küreselleşme dünya çapında dramatik etkisiyle toplumları bilgi ve teknoloji toplumu şeklinde dönüştürmektedir. Günümüzde, yazılım hizmetlerindeki gelişmeler küreselleşmenin geliştirici özelliklerini takip ederek ilerlemektedir. Günlük yaşantımızda alışverişten ulaşıma kadar yaşamımızın her aşamasında yazılım hizmetlerine büyük ihtiyaç duyulmaktadır. Yazılım hizmetlerinin kalitesinin arttırılması için öncelikle yöneticilerin kalite faktörleri belirlemesi gerekmektedir. Söz konusu kalite göstergeleri, kullanıcıların ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik olmalıdır. Bu çalışmanın amacı yazılım sistemlerinde kalitenin değerlendirilmesidir. Bu perspektifte, yazılım hizmetleri kalite faktörleri, kullanıcı beklentileri ve yönetimsel uygulamalar analiz edilmiştir. Bu çalışma tanımlayıcı bir çalışmadır. Bu kapsamda, survey yöntemi kullanılmıştır ve araştırma verileri kolayda örnekleme yöntemi ile yapılandırılmış anket yoluyla elde edilmiştir. Verilerin analiz edilmesi sürecinde tek ve çok değişkenli istatistiksel analiz yöntemlerinden faydalanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Hizmet, Hizmet Kalitesi, Yazılım, Yazılım Hizmetleri, Yazılım Hizmetleri Kalite Faktörleri
Yazılım kalitesinde insan faktörü
Yazılım kalitesi, halen belirsiz ve farklı kişilere farklı anlamlar ifade eden bir kavramdır. Geliştiricinin bakış açısıyla kalite, maliyet ve gecikmenin doğru tahminine, daha kolay teste, daha iyi bakıma giden yoldur. Literatürde, yazılım kalitesini değerlendirebilmek amacıyla yazılım kalite faktörleri için bazı ölçütler önerilmiştir. Fakat bu çalışmalar özellikle geliştirme ortamı tarafında yapılan, yani bilgisayar tarafında yapılan iyileştirme ve ölçüm çalışmalarından oluşmaktadır. Proje paydaşları ile yazılım kalitesi arasındaki ilişkisi üzerinde daha az araştırma yapılmıştır. Yazılım Mühendisliği Enstitüsü, yazılım organizasyonlarının başarısını yükseltmek amacıyla People Capability Maturity Model (P-CMM)'i geliştirmiştir. Bu model organizasyonlardaki işgücünün yönetimi ve gelişimini hedeflemektedir. Standish Group'un 2012 yılı için yayımladığı CHAOS raporuna göre gerçekleştirilen yazılım projelerinin %61'i başarısızlıkla sonuçlanmıştır (%43'ü zaman, bütçe veya isterler açısından başarısız, %18'i bitirilemeyen projeler). Yazılım projelerinin başarısını etkileyen faktörler incelendiğinde, insan ve insanı etkileyen özelliklerin proje başarısı ve kalitesine etkisi açıkça görülmektedir. Yazılım proje süreçlerinde birçok araç ve birçok standart ve model (ISO 9000 ve CMMI® vb.) kullanılmaktadır. Fakat çoğu zaman bu standart, model ve araçları kullanacak olan insan ve teknik olmayan konular göz ardı edilmektedir. Bu faktörler projelerin başarısını en çok etkileyen faktörler olduğu yapılan araştırmalarda kanıtlanmıştır. Bu tezde, insan temelli faktörlerin yazılım kalitesine olan etkileri değerlendirilmiştir. Bu kapsamda yazılım kalitesi ile insan faktörleri, kişilik tipleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla 4 bölümden oluşan bir anket hazırlanmıştır. Anketten elde edilen veriler statiksel analizler ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular ise yorumlanmış ve bazı önerilerde bulunulmuştur.
Nesneye dayalı programlama tabanlı yazılımlarda yazılım metrikleri kullanılarak yapısal kod klon tespiti
Gereksiz tekrarlanmış kodlar (klonlar) iyi dokümante edilmemiş ve bakımı zor olan kodlardır. Bu tip kodlarda, tespit edilen bir hatanın tüm tekrarlarda düzeltilmesi gerekir. Bu durum yazılım bakım maliyetlerini önemli ölçüde artırdığı gibi kodların okunabilirliği ve anlaşılabilirliği için daha fazla çaba sarf edilmesini de gerektirir. Günümüz literatüründe kod klon problemlerini azaltmak ya da engellemek için birçok teknik önerilmiştir. Bu tekniklerin odağında basit klon ve yapısal klon kod tespiti yer almaktadır. Klon kod'lar iki ana başlık altında incelenmektedir. Yazılım içerisinde kod parçacığının benzerliğinden kaynaklanan kod tekrarlamalarına basit klon adı verilirken, sistem mimarisi içerisinde, aynı yapı ile inşa edilmiş kodlara yapısal klon denmektedir. Basit klon tespit teknikleri, tekrarlanan kod parçacıklarına geniş bir açıdan bakamadıkları için, tasarım seviyesindeki olası tekrarlamalardan kaynaklanan yapısal kod klonlarını saptayamamaktadır. Buradaki eksikliği gidermeyi amaçlayan yapısal klon tespitleri ise, yazılımdaki üst seviye benzerliklerinin ortaya çıkartılması, yeniden kullanılabilirliğin artırılması ve yazılımın basitleştirilmesine odaklanmaktadır. Yapısal klon tespit teknikleri literatürde önerilen basit klon tekniklerinin kullanımına dayanmaktadır. Bu tez kapsamında metrik tabanlı olarak yapısal kod klon tespiti için en uygun metrikler ve bu metriklere dayalı olarak klon tespit metodolojisi önerilmektedir. Ortaya konan yöntembilimi gerçeklenerek, açık kaynaklı Sonar Kalite Ölçüm aracına eklenti olarak geliştirilmektedir. Yöntemin değerlendirilmesi yapılmakta ve sadece metriklere dayalı olarak yapısal kod klon tespitlerinde başarılı sonuçlar alındığı ortaya konulmaktadır.
Basınç ülserlerine akıllı çözümler; akıllı ayak izi & akıllı çarşaf
Amaç; Günümüzde giderek artan sıklıkta karşılaştığımız, tedavisi hem hasta ve yakınları için hem de cerrahlar için meşakkatli olan, oluşturduğu fiziksel ve ruhsal morbiditelerin yanı sıra, ülke ekonomisine getirdiği ciddi tedavi maliyetleri nedeniyle basınç ülserleri tüm dünyada sık sık üzerinde araştırma yapılan, Dünya Sağlık Örgütü'nün sürekli gündeminde olan ve toplum sağlığı kapsamında değerlendirilen bir konudur. Basınç ülserlerinin çözümünde altın standart; basınç ülseri oluşumunu engellemektir. Çünkü bunca negatif yönlerinin yanında tek avantajı önlenebilir olmasıdır. Son yıllarda artan nano teknolojik gelişmeler ve robot teknolojileri bizlere bu teknolojileri kullanarak basınç ülserlerinin gelişmesini önleyebilmek adına bir ufuk açtı. Yazılımı, tasarımı ve yapımı tamamen yerli ve üniversitemize ait olan bu teknolojik ürünler ile, biz de basınç ülseri gelişimini önlemeyi veya var olan ülseri kısmen tedavi edebilmeyi hedefledik. Gereç,Yöntem; Mikro duyarlı basınç sensörleri; saniyenin yüzde birinde üzerlerine uygulanan kuvvet, basınç veya ağırlığı sıfıra yakın yanılma payı ile hesaplayabilen aygıtlardır. Bu sensörler ve bu sensörlerden bilgileri alıp kablosuz vericilerle bilgisayar ortamına aktaran bir anakart kullanarak, akıllı ayak izi ve akıllı çarşaf adını verdiğimiz ürünlerin prototiplerini ürettik. Ardından bu iki ürün için de bir arayüz yazılımı oluşturarak, bu yazılımların patentini aldık. Basınç duyarlı sensörler, son 5 yılda hızla gelişen robot teknolojilerinde kullanılan, dış dünya ile robot yazılımı arasında iletişimi sağlayan aygıtlardır. Üzerlerindeki polimer tabakaya uygulanan kuvvetle orantılı olarak dirençlerindeki azalma ölçülerek, sensörlerin üzerlerine uygulanan kuvvetler, basınçlar veya ağırlıklar hesaplanabilir. Kullandığımız sensörler ile 14.5 cm2 alan içerisindeki her cm2' ye uygulanan basınç, kuvvet veya ağırlık sıfıra yakın kayıp ve yanılma payı ile hesaplanabilir. Bu sensörler, açık kaynaklı kablosuz veri aktarımı yapabilen bir anakart ve patentleri alınan yazılımlarımızı kullanarak ürettiğimiz akıllı ayak izi ve akıllı çarşaf adını verdiğimiz bu ürünlerin etkinliklerini ölçmek amacıyla diyabete ve immobilizasyona sekonder olarak oluşan basınç ülserleri olan hastalar incelemeye alındılar. Akıllı çarşaf: Daha önce yapılan çalışmalarda, insan bedeninin değişik pozisyonlarda, farklı alanlarındaki ağırlık taşıyan bölgeler ve en fazla basınca maruz kalan, basınç ülseri gelişimine en yatkın alanlar tanımlanmıştır. Bu tanımlamalar ışığında tasarladığımız çarşafa, supine, prone ve yan yatış pozisyonunda basıya maruz kalan bölgeler ıskalanmayacak şekilde basınç duyarlı sensörler yerleştirilmiştir. Sensörler çarşaf kenarındaki bir anakarta bilgileri aktarmakta ve bu bilgiler de kablosuz olarak yazılımımızın yüklendiği bir bilgisayara aktarılmaktadır. Yazılım hastanın hangi pozisyonda yattığını algılamaktadır ve hastanın ağırlık taşıyan bölgelerindeki basıncı 500 ms de bir ölçüp, Newton/ cm2 cinsinden ekrana yansıtmaktadır. Basınç ülseri etyopatogenezdeki en önemli faktör, uzun süreli ve aşırı basınçtır. Kapiller basıncı (32mmhg) aşan ekstrinsik bir dış basınç, kapillerleri tıkar ve doku oksijenasyonu bozulur. 1974'te Dinsdale 'in hayvanlarda yaptığı basınç çalışmasında, 70 mm Hg 'nın 2 saat süreyle etki etmesinin kapillerleri oklüde ettiği ve geri dönüşümsüz doku hasarı yaptığını göstermiştir. 1965'te Lindan ve ark, hastanın pozisyonuna bağımlı olarak ağırlık taşıyan bölgelerdeki basınç farklılıklarını tanımlamışlardır. Buna göre supine pozisyonda sakrum, topuklar ve oksipital bölge ağırlık taşıyan kemik çıkıntılı alanlar olarak belirlenmiş olup, bu bölgelerin 40- 60 mm Hg basınca maruz kaldığı görülmüştür. Prone pozisyonda diz ve göğüs kafesi ağırlık taşıyan bölgelerdir, buralar 50 mm Hg basınca maruz kalmaktadır. Oturur pozisyonda iken ağırlık taşıyan bölgeler iskial bölgeler olmakla birlikte buralara uygulanan basınç 75 mm Hg olarak ölçülmüştür. Bunlardan daha yüksek basınçların uzun süreli uygulanmasının, dokuda iskemi ve ona bağlı olarak nekroz oluşturacağı savunulmuştur. Ayrıca yüksek basınç uygulanan bir alanda, basınç miktarı 7-8 dk kadar normal seviyeye düşürülürse o alanda doku canlılığı korunabilmektedir (157). Bu bilgiler ışığında tasarlanan yazılım ile, her bölge için kritik basınç seviyesi farklı olarak belirlenmiştir. Ölçülen basınçlar, kritik basıncın altında iken ekranda her bölge için ayrı bir sekmede 'Normal Basınç' yazmakta ve simülasyonda o bölgenin karşısındaki alan yeşil renkte görülmektedir. Kritik basınç üzerinde bir basınç ölçülüyorsa ekranda o bölge için 'Kritik Basınç' yazmakta ve simülasyonda aynı anda o bölgenin rengi kırmızıya dönmektedir. Yazılım kritik basınç uyarısı verdiği anda her bölge için farklı olarak tanımlanan geri sayım kronometresi ekranda belirmektedir ve geri sayım başlamaktadır. Herhangi bir nedenle, hasta hareket eder veya basınç o bölgede normal seviyeye dönerse kronometre durmaktadır. Eğer 8 dakika içerisinde tekrar kritik basınç uyarısı alırsa sistem kaldığı yerden geri sayıma devam etmektedir. 8 dakika içerisinde sistem kritik basınç uyarısı almazsa kronometre sıfırlanmaktadır. Şayet geri sayım biterse ve hastanın pozisyonu değiştirilmez ise simülasyondaki kırmızı alan siyah renge boyanmakta ve sistem alarm vermektedir. Akıllı ayak izi: Her iki ayak tabanlığı içerisine yerleştirilen toplamda 10 adet basınç duyarlı sensör ve bu sensörlerin bilgi aktarımı yaptığı bir anakarttan oluşmaktadır. Bu bilgiler kablosuz olarak bilgisayar yazılımında görülebilmektedir. Her ayak tabanı için 5 adet ağırlık taşıyan bölge bulunmaktadır. Bu bölgelere yerleştirilen sensörler yardımı ile hasta ayakta dururken veya yürürken bu bölgelerdeki basınç değerlerini ölçebilmeyi ve bunları haritalayabilmeyi amaçladık. Bu sayede sistemik hastalıklara sekonder polinöropati gelişen veya ayak anatomisi bozulan ve bu nedenle plantar bölgedeki basınç dengeleri ve dağılımları değişen hastaları basınç ülseri gelişmeden tespit ederek, koruyucu sağlık hizmeti yapılabileceğini ya da ülseri olan hastalardaki patolojik basınç dağılımlarını objektif kriterler ile ortaya koyarak, bu hastalara daha ideal tedavi planlanabileceğini düşündük. Sistem 2 adet ayak tabanlığı ve buna bağlı bir anakarttan oluşmaktadır. Hastanın her iki ayak başparmak, 1. metatars, 5. metatars, lateral ark ve topuk bölgelerindeki sensörler ile 500 ms de bir basınç değeri kaydedebilmekteyiz ve bunları simülasyon ile görebilmekteyiz. Ayakta polinöropati semptomu olmayan, diabeti olmayan, cerrahi geçirmemiş, ayak taban profili ve kemik yapısı normal, sağlıklı 200 insanda ayak tabanı basınç haritası ve normal değerler sayısal bazda hesaplandı ve yazılıma aktarıldı. Ardından diabetik ayak ülseri olan veya olmayan diabetik polinöropati semptomlarını taşıyan 40 hastanın, sinir ileti çalışması ile polinöropatik oldukları gösterildi. Hastalar makro-mikro vasküler diabet komplikasyonları açısından tarandı. Eşlik eden retinopati, nefropati, hipertansiyon, kalp hastalıkları, damarsal patolojiler testler ile gösterilip dokümente edildi. Ardından ayak plantar bölge basınç profilleri çıkartılıp, ortalama basınçtan anlamlı derecede farklı basınca sahip ayak bölgeleri gösterilip, basıncın yükseldiği bölgelerdeki basıncı azaltacak şekilde kişiye özel yaptırılan silikon tabanlık eşliğinde basınç dağılımları tekrar ölçülüp bu bilgiler dökümente edildi. Ayrıca, çalışmada basma yüzeyindeki basınç dağılımları bozulan hastaların basınç dağılımlarının ve profillerinin mevcut ayak ülserlerleri ile ne kadar paralel oldukları gözlemlenmiş oldu. Bulgular; Çalışmaya dahil edilen 40 hastanın 30'u erkek 10'u kadın idi. Hastaların hepsinin en az 15 yıldır var olan tip 2 diyabeti mevcuttu. Hastaların ortalama yaşı 67.2 idi. Hastaların 23'ü daha önce ayak ile ilgili cerrahi işlem geçirmişlerdi. Bunlardan 20'sinde çeşitli seviyelerde parmak ampütasyonları yapılmıştı. Daha önce cerrahi geçiren 23 hastanın 14'ünde ayak tabanında ülserler mevcut idi. Hastaların 20'sinde hafif şiddette, 12'sinde orta şiddette, 8'inde ağır şiddette polinöropati tespit edildi. Çalışmaya dahil edilen 40 hastanın 20'sinde 1 adet polinöropati temelli gelişen ülser mevcutken, 20'sinde herhangi bir ülser yoktu. Ülseri olmayan hastaların hiçbirinde 6 ay boyunca herhangi bir ülser oluşumu olmadı ve bu hastalardan 2 tanesinde 1. metatars başında var olan kallusun 6 ay sonunda kaybolduğu gözlemlendi. Ülseri olan 20 hastanın 10'unda ülser 1. metatars başında iken 4'ünde 5. metatars başında, 3'ünde başparmakta, 3'ünde topuk yerleşimli idi. Altı ay boyunca çalışmadan çıkarılan veya çıkmak isteyen hasta olmadı. Altıncı ay sonundaki ülser alanları hesaplanıp dökümente edildi. Altıncı ay sonunda ülseri olan 20 hastanın 19'unda ülser boyutlarında anlamlı olarak küçülme izlendi. Sonuç; Sonuç olarak; basınç ülserleri hastalarda ciddi fiziksel ve ruhsal morbiditeler yaratan, tedavisi zorlu ve maliyeti yüksek olan bir komplikasyondur. Basınç ülserlerine yaklaşımın altın kuralı ise; basınç ülseri oluşumunu engellemektir. Prototiplerini oluşturduğumuz bu ürünler ile basınç ülserlerinin oluşumunun engellenebileceğini, bu sayede hastaların yaşam kalitelerinin arttırılabileceğini, morbiditelerin önüne geçilebileceğini ve tedavi masraflarının azaltılmasıyla ülke ekonomisine katkıda bulunulabileceğini düşünmekteyiz.
Enerji dağıtım sistemlerinin bilgisayar destekli izlenmesi
ÖZET Teknolojinin ve sayısal yöntemlerin hızla geliştiği günümüzde enerji dağıtım sistemlerinin izlenmesinde ve kontrolünde bilgisayar sistemlerinin kullanılması güvenirliliği ve etkinliği artırmaktadır. Enerji gereksiniminin gelişmiş ülkelerde 10 yılda, az gelişmiş ülkelerde 6-7 yılda iki katma çıktığı günümüzde yetersiz kaynaklar nedeniyle yatırım ertelemenin ve doğru enerji yatırımları için planlamanın ne kadar önemli olduğu açıktır. SCADA adı Supervisory Control And Data Acquisition kelimelerinin ilk harflerinden türetilmiştir. Türkçe'ye çevirisi "İzleme, Kontrol ve Veri Toplama Sistemi" olarak yapılabilir. SCADA, tesis ve sistemlerin tek bir merkezden izlenebilmesi, yönetilebilmesi, verilerin elde edilmesi ve saklanması olanağını sunmaktadır. SCADA yapı olarak üç ana bileşenden oluşur: 1 ) Kontrol merkezi, 2 ) Uzak uç birim, 3 ) İletişim sistemi, Ülkemizde SCADA sistemlerinin enerji dağıtım tesislerine uygulanması alanında geç kalınmıştır. Bu konuda bilimsel araştırma kurumlarında, üniversitelerde ve uygulamada elektrik dağıtma kurumlarında uzmanlık birimleri kurulmalıdır. Bu çalışmada SCADA'mn enerji dağıtım sistemlerine uygulanması incelenmiş ve paket yazılımla hazırlanmış bir örnek projeye yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: SCADA, kontrol merkezi, uzak uç birim, iletişim, yazılım. IX
Yapısal değiştirim ilkesinde en üst ve en alt özdeğerlerin bulunması, örüt kuramı ve nicem kimyasında uygulamalar
Oktay Sinanoğlu tarafından ortaya atılan "Değer Etkileşim Formülü" (DEF) yöntemiyle bir özdecik veya tepkimenin çizitsel kurallarla enerji düzeyi ve kararlılığı hakkında fikir yürütme olanağı vardır. Bununla bağ-yapan (n+), bağa-karşı (n,) ve bağ-yapmayan (no) özdeciksel yörünge sayıları bulunmaktadır. Bu sayılar özdeciği veya tepkimeyi temsil eden Hermit işlerinin artı olan özdeğerlerinin sayısı, eksi olan özdeğerlerinin sayısı ve sıfır olan özdeğerlerinin sayısına karşılık gelir. En alt ve en üst özdeğer arasındaki uzaklığın (S(A)) üst sınırını veren formülü kullanarak, çizitsel kurallara uygulandı. Ayrıca en alt özdeğerin üst sınırını veren formülün uygulanmasıyla bir özdeciğin kararlılığı hakkında daha kesin sonuçlara varmak amaçlandı. Ek olarak, çizitlerin kaç tane sınıfları olduğunu gösteren üst sınır formülü bulundu. Bununla birlikte DEF yönteminin nicel kısmının gösterilmesi için HAO isimli bir bilgisayar yazılımı geliştirilerek, bu programın akışı CH4 özdeciği üzerinde anlatıldı. Tek halkalı yapısal formüle sahip C3He özdeciği yapılan bu bilgisayar yazılımı kullanılarak incelendi. Son olarak, Oktay Sinanoğlu'nun "Örüt Kuramı" iki adımlı kimyasal tepkime işlergelerine uygulanıp, bunun sonucunda elde edilen doğrusal olmayan türevsel hız denklem takımı Phaser ve Mathematica2.1 ile çözüldü.
Proje yönetimi yazılım seçimi için bir uzman sistem tasarımı ve uygulaması
Günümüzde piyasada proje yönetiminde kullanılabilecek yaklaşık olarak aynı işlevi gören yazılımlar, birbirini tamamlayan yazılımlar, birlikte çalışan yazılımlar vb. gibi birçok birbirinden farklı seçimin bulunduğu bir alanda doğru kararı verip doğru yazılıma sahip olmak artık git gide zorlaşmaktadır.Bu çalışmada bu seçimi kolaylaştırması planlanan bir uzman sistem tasarımı yapılmıştır ve bunun yardımıyla zor olan bir kararın kolayca verilmesi amaçlanmıştır.Çalışmada kullanılan seçim yöntemi algoritmik bir düzen içerisinde sorulacak soruların puanlandırılması ile ihtiyaca uygun yazılımın belirlenmesini sağlayan bir uzman system tasarımıdır. Tasarlanan program ile yarım saat gibi kısa bir sürede yazılım seçme gibi zor bir karar verilebilmektedir.
Turkish text to speech using children's voices syllables
Text to speech (TTS) shortly means to convert a written text into audio signals electronically. This written text may be a text document, electronic book, or a web page. An ideal TTS system is expected to be able to process every readable text in the quality of natural human voice. In our country, text to speech studies mostly focus on the production of adult male and female voices. In this thesis, an audio database consisting of children's voices was designed so the synthesized sound is aimed to be children's voices. In voice synthesis studies, it is seen that the closest sound to naturalness was provided by concatenative voice synthesis methods. Within the scope of this thesis, a TTS system that is based on additive synthesis technique which uses binary syllable as the length of voice unit is implemented. In general, conversion of text to audio signal process consists of two main parts. In the first part, the text to be synthesized is normalized according to language rules and is divided into syllables. A hyphenation algorithm is developed for the designed system and the entered text was separated into syllables. In the second part, audio syllable signals are processed and merged so that the speech synthesizing process is performed. Although there are different techniques in processing the audio signals, they are extended and shortened based on the Synchronous Overlap and Add (SOAP) method in this thesis. The system generates syllables from the text information it receives as an input. It makes triple syllables to be produced from double syllables. Then, by using the audio files belonging to these syllables, syllables are taken from the recorded files and began to be merged. At this stage, rules determined according to the types of sounds are applied at the junction points of syllables and naturalness is tried to be created similar to the waveforms in real sound files. This naturalness has been tried to be provided by extending and shortening the beginning or end of syllables where necessary. Although the system uses simple techniques, the selected additive method is very suitable for the structure of Turkish and so produces efficient results.
Sınıf öğretmenlerinin dijital materyal geliştirme ve paylaşım rehberi ile ilgili görüşleri
Eğitim teknolojisi günümüzde bütün derslerin içerisinde aktif olarak kullanılmaktadır. Matematik dersinde grafik hazırlama, İngilizce dersinde dinleme yapmak için eğitim teknolojisi ile öğretim desteklenmektedir. Gelişen ve değişen eğitim teknolojisi ile birlikte öğretim süreci de farklılaşmaya başlamıştır. Her yıl yeni öğretim materyalleri ve materyal geliştirme teknolojileri öğretmenlerin hizmetine sunulmaktadır. Bu çalışmada, bilgisayar destekli eğitimde tercih edilen materyal geliştirme yazılımları ile dijital materyal paylaşım yazılımları araştırılarak sınıf öğretmenleri için bir rehber hazırlanmıştır. Rehberde farklı sınıf seviyelerinde farklı konular seçilerek ders planları hazırlanmış ve konulara uygun 6 farklı materyal farklı yazılımlar kullanılarak geliştirilmiştir. Materyal hazırlama adımları ayrıntılı bir şekilde açıklanarak öğretmenler için "Dijital Materyal Geliştirme ve Paylaşım Rehberi" ismiyle öğretmenlere sunulmuştur. Geliştirilen materyaller ve hazırlanan rehber 30 sınıf öğretmenine ulaştırılarak incelemesi sağlanmıştır. Görüşme yapmayı kabul eden 19 sınıf öğretmeniyle görüşülmüştür (Aralık 2015). Veriler yarı yapılandırılmış 6 soru ile toplanmıştır. Veriler içerik analizi yapılarak grup ve temalar oluşturulmuştur. Çalışmanın sonucunda; hazırlanan dijital materyal geliştirme rehberi yapılan araştırma sonuçları ve alan yazınla karşılaştırılarak kullanıma uygun ve faydalı olacağı sonucuna varılmıştır.
Şev stabilite analizleri için bilgisayar programının geliştirilmesi ve analiz yöntemlerinin karşılaştırılması
Şev stabilitesi, inşaat mühendisliğinde geoteknik alanındaki önemli konu başlıklarından biridir. Bilgisayar programları, inşaat mühendisliğinde her alanda olduğu gibi geoteknik ve şev stabilitesi konusunda da çok yardımcı olmaktadırlar. Bu çalışmada, farklı özelliklere sahip zeminlerdeki şev stabilitesi hesabını farklı yöntemlerle gerçekleştirebilmek amacı ile MATLAB programı ile şev stabilitesi analizi yazılımı hazırlanmıştır. Hazırlanan bu yazılımla, zemin parametrelerinin (zeminin birim hacim ağırlığı, içsel sürtünme açısı ve kohezyon), şev eğiminin ve şev yüksekliğinin, şev güvenlik katsayısına etkileri incelenmiştir. Bu incelemeler sırasında ayrıca, yer altı suyu varlığı, ilave yük olması durumu ve deprem etkileri de göz önüne alınmıştır.
Teknoloji destekli matematik öğretimi çerçevesinde alternatif ölçme araçlarının kullanımı
Bu araştırmada; teknoloji destekli matematik öğretimi çerçevesinde alternatif ölçme araçlarının kullanımının incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma nitel bir araştırma olup araştırmada yöntem olarak özel durum yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Gaziantep'in Karkamış ilçesinde bulunan Merkez Karkamış Lisesi 10 A sınıfı öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada lise 10. sınıflar matematik dersi Trigonometri alt öğrenme alanına ait 20 saatlik teknoloji destekli ders süreci tasarlanmış olup derste bilgisayar, akıllı tahta, datashow gibi teknolojik donanımların yanı sıra Sketchpad, Geogebra, Grafik Analiz matematik yazılımları ve bu yazılımlarla hazırlanan öğrenme nesneleri kullanılmıştır. Derste MEB öğretim programında yer alan etkinliklerin bazıları teknoloji destekli olarak yeniden düzenlenirken kimi zaman yeni etkinlikler de tasarlanmıştır. Bu sürecin yanı sıra öğrencilerin değerlendirilmesinde alternatif ölçme değerlendirme kapsamında tanılayıcı dallanmış ağaç, yapılandırılmış grid, kavram haritası, kelime ilişkilendirme testi, proje ve problem çözme çalışmaları kullanılmıştır. İşlenen derslerin tamamı videoya kaydedilmiş, derslerin video kayıtları kullanılan teknoloji düzeylerini belirlemek amacıyla analiz edilmiştir. Süreç içerisinde kullanılan alternatif ölçme araçları incelenmiş olup kullanılabilirliklerine ilişkin bulgulara yer verilmiştir. Sürecin tamamlanmasından sonra her öğrenciyle görüşme yapılmıştır. Görüşmelerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada; alternatif ölçme araçları kullanılan ve teknoloji destekli öğretim uygulanan süreçte öğrencilerin derse katılımlarının, ilgilerinin, başarı algılarının pozitif yönde değiştiği; değerlendirme sürecinde ise öğrencilerin alternatif ölçme sürecinin başarılarını daha iyi yansıtacağını düşündükleri ve alternatif ölçme değerlendirmeyi geleneksel ölçme değerlendirmeye tercih ettikleri sonuçları elde edilmiştir. Çalışmanın bütünü ele alındığında teknoloji destekli öğretim ile alternatif ölçme değerlendirmenin verimli bir şekilde kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Teknoloji destekli öğretim, alternatif ölçme değerlendirme, trigonometri, bilgisayar matematik yazılımları.
Damızlık küçükbaş hayvan bilgi sistemi yazılım süreçleri
Bu çalışma kapsamında Türkiye?deki damızlık keçi ve koyun hayvanların kaydını tutan ve destekleme şartlarına uygun hayvanların sahiplerine ödenen yıllık destekleme ödemelerini yöneten bilgi sistemi ele alınmıştır. Bunun yanında yazılım yaşam döngüsü ve yazılım süreç adımları incelenerek yazılım projesinin baştan sona geçtiği önemli aşamalar vurgulanmıştır. Birleşik modelleme dili diyagramlarının yazılım projelerine kattığı önemden bahsedilmiş ve bazı diyagramlar bilgi sisteminin ilgili süreçlerinde kullanılmıştır. Yazılım mühendisliği konularından yazılım projeleri geliştirme süreçlerinde daha çok faydanılması gerektiği gözlemlenmiş ve bu sebeple damızlık koyun keçi bilgi sisteminde bu konulardan sıkça yararlanılmıştır. Bilgi sisteminin kurulumuyla gelen faydalar ve kolaylıklardan bahsedilmiş ve yazılıma gelecekte ilave edilmesi gereken yapılar öneri olarak sunulmuştur.
Yazılım sözleşmeleri
Bu çalışma, hızla gelişen dijitalleşme sürecinin yarattığı hukuki belirsizlikler bağlamında, yazılım sözleşmelerinin çok boyutlu hukuki niteliğini incelemektedir. Çalışmanın temel konusu, yazılım ürünlerinin Türk Borçlar Kanunu (TBK) ve Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) çerçevesinde kesin bir şekilde "eser," "mal" veya "hizmet" olarak sınıflandırılamaması sorununa odaklanmaktır. Tez, yazılımın geliştirme metodolojileri (Agile/Waterfall), kaynak kod yapısı ve lisanslama modelleri (COTS, özel yazılım) gibi teknik unsurların, sözleşmelerin yapısı ve tarafların asli edim yükümlülükleri (teslim, ayıba karşı tekeffül, fikrî hakların devri) üzerindeki etkisini detaylıca analiz etmektedir. Yapılan analizler sonucunda, yazılım sözleşmelerinin genellikle, geliştirme aşamasının bir "eser" sözleşmesine (sonuç borcu) ve bakım/destek hizmetlerinin ise "vekâlet" veya "hizmet" sözleşmelerine (faaliyet borcu) özgü unsurları birleştiren karma sözleşme yapısı gösterdiği tespit edilmiştir. Nihayetinde bu çalışma, yazılımın hukuki alanda tek bir nitelik taşımadığı, aksine her somut olayın gereksinimlerine ve tarafların iradesine göre dinamik ve çok boyutlu olarak nitelendirilmesi gerektiğini ortaya koyarak, uygulayıcılara yol göstermeyi amaçlamaktadır.
PyxelWidgets: Müzikal ızgara kontrolcüler için grafiksel kullanıcı arayüzü çatısı tasarımı
Bu tezde, müzikal ızgara kontrolcülere yeni kontrol parametreleri eklemek için Python programlama dili kullanılarak PyxelWidgets adında bir grafiksel kullanıcı arayüzü çatısı geliştirilmiştir. Müzikal ızgara kontrolcüler tarafından MIDI protokolünün yaygın olarak kullanılması sebebi ile PyxelWidgets çatısı tarafından desteklenen donanım ve yazılımlar ile iletişim için MIDI 1.0 protokolü kullanılmıştır. İlk olarak müzikal ızgara kontrolcülere diğer müzikal kontrolcüler üzerindeki hangi ögelerin eklenebileceği incelenmiştir. Bu amaca ulaşmak için müzikal kontrolcüler üzerindeki kontroller performans ögeleri ve kontrol ögeleri olarak iki kategoriye ayrılmıştır. Daha sonrasında bu ögeler incelenerek müzikal ızgara kontrolcü üzerinde nasıl ifade edilebilecekleri analiz edilmiştir. Benzer şekilde, müzikal ızgara kontrolcülerin de renk bilgisini nasıl aldıkları ve kullanıcı girişini nasıl ilettikleri analiz edilmiştir. Daha sonrasında PyxelWidgets analiz edilen müzikal ızgara kontrolcülerden ve kontrol ögelerinden elde edilen veriler kullanılarak geliştirilmiştir. PyxelWidgets çatısı farklı iletişim yöntemlerini kullanan bütün müzikal ızgara kontrolcüler ile çalışması için tasarlanmıştır. PyxelWidgets'ın çalışmasını kontrol etmek için Akai APC40 MK2 ve Novation Launchpad MK3 adlı iki farklı müzikal ızgara kontrolcüsü ile test edilmiş ve eklenen her yeni kontrolcü ile başarıyla çalıştığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, PyxelWidgets gelecekte ortaya çıkacak farklı müzikal ızgara kontrolcülere de uyarlanabilecek bir mimari ile geliştirilmiştir. Birden çok pencerenin ve birden çok müzikal ızgara kontrolcünün bir arada kullanılmasını sağlayan bir pencere yöneticisi de geliştirilerek kullanıcı deneyiminin arttırılması hedeflenmiştir. Müzikal ızgara kontrolcülerin, PyxelWidgets'in özellikleri ve yapısı sayesinde, sahip olduğu özelliklerin genişletilmesi, kullanıcıların ses tasarımında ve prodüksiyonunda kullandıkları donanımları ve yazılımları kontrol etmek için daha çok olanağa sahip olmasını sağlamaktadır. Bu geliştirmelerin sonucu olarak müzisyenler, ses mühendisleri ve ses tasarımcıları müzikal ızgara kontrolcüleri ile sahip oldukları ekipmanları kolaylıkla kontrol edebileceklerdir. Ayrıca kullanım amacına uygun olarak özelleştirilmiş müzikal ızgara kontrolcüler, kullanıcının daha hızlı işlem yapmasını sağlayarak, müzik prodüksiyonu için daha çok zamana sahip olmasını sağlayacaktır. PyxelWidgets çatısı kullanılarak geliştirilen grafiksel kullanıcı arayüzleri ile müzikal ızgara kontrolcülerin kapasitelerinin artmasından dolayı, ekipman çeşitliliği gereksiniminde de azalma olasılığı ortaya çıkmaktadır. Anahtar Kelimeler Müzikal Izgara Kontrolcüleri, MIDI, Grafiksel Kullanıcı Arayüzü Çatısı, Nesne Yönelimli Programlama, Python
Endüstri 4.0 entegrasyonu için bulut tabanlı üretim yönetim sistemi geliştirilmesi
Üretim sürecinin yönetilmesi işletmenin performans ve veriminin artırılması için elzem bir durumdur. Hammadde, personel ve makine gibi kaynakların bir düzen içerisinde üretimin parçasını oluşturması ise ancak iyi yönetilen bir iş akışı ile mümkün olabilmektedir. Kurumsallaşmamış olan birçok KOBİ (Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler) ölçeğindeki işletmenin bu konunda başvurduğu çözüm üretim sürecinin doğrudan bir koordinatör tarafından performans takibi göz ardı edilerek yönetilmesinden geçmektedir. Ancak bu geçici çözüm işletmelerin büyüme trendlerine sekte vuran en büyük engel olduğu görülmektedir. İnsan eli ile yapılan kontroller limitlidir. İşletmeler kapasite artışına gittiğinde ise bu insan eli ile yapılan üretim süreç yönetimi, işletme performansının ve karlılığının düşüşüne sebep olmaktadır. Bu konu hakkında yapılacak en önemli çözüm ise üretim süreç yönetiminin makinalar ve yazılımlar ile yapılmasıdır. Endüstri 4.0 entegrasyonu olmamış işletmelerde ürün süreci yönetiminin önünde makine parkurunun bilgisayar kontrollü olmayışı, tedarikten dağıtıma kadar tüm lojistik sürecin manuel yöntemler ile yönetilmesi ve çalışan personelin teknolojik altyapılarının eksikliği gibi faktörler çözülmesi gereken problemler olarak durmaktadır. Bu çalışmada, imalat sanayisinde Endüstri 3.0 üretim modeli ile faaliyet gösteren işletmelerin endüstri 4.0'a geçiş yapabilmelerini sağlayacak bulut tabanlı üretim yönetim sistemi ortaya konmuştur.
Sonic-Pi yazılımı ile ses eklentilerinin entegrasyonu
Bilgisayar müziği, yirminci yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkmış bir elektronik müzik türüdür. Bilgisayar müziğinde ses bilgisayar hesaplamalarıyla dijital olarak üretilmektedir. Bu sebeple bilgisayar müziğinin gelişimi bilgisayar teknolojilerinin gelişimi ile paralellik göstermiş ve dolayısıyla 1990'lara kadar girilen kodlar eşzamanlı olarak hesaplanıp seslendirilememiştir. 2000'lere gelindiğinde ise bilgisayar müziği çoğu kişisel bilgisayar tarafından gerçek zamanlı olarak yapılabilir hale gelmiştir ve bilgisayar müziği alanında canlı performansın yolu açılmıştır. Ancak bu canlı performans imkânı, elektronik müziğin canlı performansına ilişkin belli zorluklar ile birlikte kazanılmıştır. 2000'li yıllarda yaygınlaşan bir bilgisayar müziği dalı haline gelen ve ses sentezinde kullanılan algoritmaların performans esnasında yazılması ve değiştirilmesi prensibine dayanan canlı kodlamanın (live coding) bu sorunların birçoğunu çözüme kavuşturması mümkündür. Ancak bu çözümün elektronik müzik icracıları tarafından kullanılabilmesi için öncelikle Sonic-Pi gibi yazılımlar vasıtasıyla canlı kodlamanın sadece bilgisayar müzisyenleri değil herkes tarafından kolaylıkla öğrenilebilecek ve icra edilebilecek hale getirilmesi gerekmektedir. Sonic-Pi, aslen ilkokul öğrencilerine kod öğretmek amacıyla geliştirilmiş bir canlı kodlama yazılımıdır. Programın özgün geliştirilme amacı ve bu amaca yönelik tasarlanmış içeriği, aranan kolay öğrenilebilme şartını yerine getirmesini sağlamaktadır. Ancak yalnızca Sonic-Pi ile elektronik müzikte çok sık rastlanan ses eklentilerini (plug-in) kullanmak mümkün değildir. Bu imkânsızlık, Sonic-Pi'nin bir elektronik müzik aracı olarak işlevini ve cazibesini sınırlamaktadır. Çalışmanın ana fikri, canlı kodlamanın elektronik müzikteki canlı performans sorununa bir çözüm yolu teşkil edebileceği hipotezine dayanmaktadır. Çalışma ile canlı kodlamanın elektronik müzik performansında daha sık kullanılan bir araç haline gelmesi amaçlanmaktadır. Bu sebeple, canlı kodlamanın elektronik müzisyenlere daha cazip hale getirilmesi amacıyla öğrenilmesi kolay Sonic-Pi yazılımına elektronik müzikte çok sık kullanılan ses eklentilerini destekleme özelliği eklenmiş, Sonic-Pi'nin bir elektronik müzik aracı olarak işlevselliği artırılmışır.
Online sipariş takip otomasyonları tasarımı
Teknolojinin girdiği hemen her yerde zamandan ve maliyetten tasarruf söz konusudur. Saha sipariş takip otomasyonları da bunun örneklerinden sadece birisidir. Firma olarak, örneğin sahadaki 10 ayrı mobil temsilcinizin nerede olduğunu, hangi siparişlerle ilgilenmesi gerektiğini, koordinasyonunu, yük dağıtımını yapabilmeniz oldukça zor bir süreçtir. Bu tür dağıtık yapılarda kullanılacak en iyi çözümlerden birisi de merkezileştirilmiş yazılım projeleri kullanmaktır. İşte bulut bilişimin gücü de bu tür uygulamalarda kendini gösterecektir. Uygulamayı kullanan binlerce istemci olmasına rağmen, merkezde bir kaç server tüm yükü üstlenecek ve firma sahibine gerekli rapor, denetim, yönetim imkanı sunacaktır. Tabi en önemli avantaj da maliyet konusudur. Örneğin, yazılım üzerinde yapılacak otomatik (Google Direction API) güzergah belirleme işlemi, sahadaki çalışanların gereksiz dolaşmasının önüne geçecektir.
Yaşanan terör olaylarını içeren büyük verinin makine öğrenmesi teknikleri ile analizi
Teknoloji ve internet sayesinde veriler anlık olarak üretilmektedir. Bu verilerin çoğalması ile birlikte bilgi çıkarımı işlemleri önemli hale gelmekte ve veriden çıkarılacak bilgiler çok değerli olabilmektedir. Teknolojinin gelişmesi ve haberleşme ağlarının çoğalması ile birlikte günümüzde bilginin büyüklüğü ve değerli olması daha net bir şekilde görülmektedir. Günümüz teknolojisinde birçok cihaz anlık veri üretebilmekte, verileri kayıt altına almakta ve bu kayıtlar çoğaldıkça veriler yeterince incelenemeden veri deposuna gönderilmektedir. Araştırma ve geliştirme çalışmalarını bu yönde yürüterek karmaşık ve çeşitli verilerin altında zengin kaynaklarının yattığının farkına varan birçok araştırmacı "Büyük Veri" denilen bir yapıyı ortaya çıkartmıştır. Büyük veri işleme yöntemleri sayesinde anlamlı, faydalı ve önemli verilerin ortaya çıktığı görülmektedir. Büyük Veri, sadece büyük miktardaki veri anlamına gelmemekle birlikte geleneksel metotlar ile işlenemeyen veri anlamına da gelmektedir. Bu çalışmada, uluslararası haber ajanslarından ve kaynaklardan elde edilen verilerin oluşturulduğu dünyada yaşanmış olan terör olaylarını içeren Global Terrorism Database (GTD) veri kümesi ele alınmıştır. Bu veri kümesi üzerinde büyük veri kapsamında makine öğrenmesi yöntemleri ile analiz ve sınıflandırma işlemleri gerçekleştirilmiştir. Yaşanan bir terör olayının hangi örgüt tarafından gerçekleştirildiğini tahmin eden bir uygulama geliştirilmiştir. Bu çerçevede, terör saldırısının saldırı tipi, kullanılan silah türü, saldırı yapılan ülke, bölge ve saldırıdaki hedef kitle bilgileri kullanılarak yaşanan terör olayının hangi örgüt tarafından gerçekleştirildiğini tahmin eden Apache Spark tabanlı açık kaynak büyük veri işleme aracı Python dili kullanılarak geliştirilmiştir. GTD veri kümesinden, en çok saldırı gerçekleştiren ilk 10 terör örgütü seçilerek altı farklı makine öğrenmesi algoritması uygulanmış olup, algoritmaların performansları arasında karşılaştırma ve değerlendirme yapılmıştır. Uygulanan algoritmalarda en yüksek doğruluk oranı K-En Yakın Komşu (KNN) algoritması ile % 98,2 olarak bulunmuştur. Lojistik Regresyon (LR) algoritmasının büyük veri kümesi için uygun olmadığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Büyük veri, Apache spark, Terör olayları, Makine Öğrenme Algoritmaları
Migren hastalarında diffeomap yazılımı kullanılarak beyin yapılarının hacminin hesaplanması
Migren baş ağrısı olarak bilinmekle birlikte, nörolojik ve gastrointestinal bulguların eşlik edebildiği ataklar halinde gelen ve kişinin günlük yaşamsal aktivitelerini engelleyen nörolojik bir hastalıktır. Literatürde migrenli hastaların beyin MRG'leri kullanılarak beyin içerisindeki bir çok yapının hacimsel değişiklikleri incelenmiştir fakat beynin tüm yapılarını içeren kapsamlı ve detaylı bir hacim değişikliği olup olmadığı henüz araştırılmamıştır. Bu çalışmamızın amacı geniş çapta beyin yapılarını incelemek ve hangi bölgelerde hacimsel değişimlerin olduğunu saptamaktır. Bu çalışmada 5 erkek 20 kadın olmak üzere herhangi bir nörolojik hastalığı olmayan, yaş ortalaması 35±7 olan 25 sağlıklı birey; 5 Erkek ve 20 Kadın olmak üzere yaş ortalaması 37±9 olan 25 migren hastası (7 auralı,18 aurasız) çalışmaya dahil edilmiştir. İstatistiksel analiz için SPSS 15.0 programı kullanıldı. Çalışmamızda migren hastaları ve sağlık bireylerin beyin yapılarının hacimleri incelediğinde sol ve sağ gyrus frontalis superior, sol ve sağ talamus, sol gyrus supramarginal, sağ gyrus angularis, sol ve sağ gyrus temporalis medius, sağ gyrus oksipitalis inferior'da istatistiksel olarak anlamlı hacim artışı bulunmuştur (p<0.05). hastalık süresi 5 yıl ve üzeri olanların sol gyrus frontalis superior, sol gyrus frontalis inferior, sağ gyrus precentralis ve sol cerebral nucleus hacimleri hastalık süresi en fazla 4 yıl olanlara göre hacimsel azalma açısından anlamlı düzeyde bir farklılık tespit edilmiştir(p<0.05). ayda 10 ve üzeri atak geçiren migren hastalarının sağ talamus, sol gyrus parietalis superior ve sol globus pallidus hacmileri, ayda an fazla 9 atak geçiren migren hasta sınıfına göre hacimsel azalma açısından anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç olarak: Çalışmamız migren patofizyolojisi ile uyumludur. Beyinde yapısal değişikliklerin migren hastalığında bir risk faktörü oluşturabileceği düşünülmektedir. Migren hastalığında tespit edilen bölgesel gri madde hacimsel değişikliğinin ilişkisi üzerine kanıtlar belirsizdir. Bu belirsizliğin sebebi kullanılan yöntem farklılığından kaynaklandığı kanaatindeyiz.
ANB açısı düzeltme yöntemlerinin karşılaştırılması
Bu çalışmanın amacı; ANB açısına göre farklı sagittal yön ilişkisine sahip bireylerden elde edilen ölçümler sonucu oluşturulan veri havuzundan, farklı kraniyofasiyal paterne işaret eden kümelerin elde edilmesi, bu kümelerin hangi özellikler yönünden birbirlerinden ayrıldığının incelenmesidir. Çalışmada ANB açısı sınıflamasına göre Sınıf 1, Sınıf 2, Sınıf 3 ilişkiye sahip 3 grupta 110'ar adet olmak üzere toplam 330 adet lateral sefalogram kullanıldı. Tüm veriler üzerinde Rapidminer programının X-means algoritması kullanılarak 4 adet küme oluşturuldu. Kümelerin veriler ile ilişkisini belirlemek amacıyla Rapidminer'da karar ağacı analizi uygulandı. Karar ağacında dallanmanın uç kısımlarında yer alan bireyler ayıklandıktan sonra 288 lateral sefalogram üzerinde aynı işlem tekrarlandı. Elde edilen yeni veri kümesi üzerinde aynı işlemler tekrarlandı ve yeniden 4 adet küme elde edilerek yeni karar ağacı oluşturuldu. En son oluşturulan karar ağacında dallanmanın ilk ayrım noktasını belirleyen ölçüm Bireysel ANB hesaplanmasıydı. Bireysel ANB hesaplanmasının -2,3'den büyük olduğu dallarda Küme 0 ve Küme 1, küçük olduğu dallarda Küme 2 ve Küme 3 bulundu. Küme 0 ve Küme 1'in ayrımını belirleyen parametrelerin; interinsizal açı, SNA°, SNB°, Küme 2 ve Küme 3'ün ayrımını belirleyen parametrelerin; N-Go-Gn°, SN/MP° ve SN/GoGn ölçümlerinin olduğu görüldü. Kümeler arası farklar ANOVA, Tukey HSD, Tamhane, Kruskal-Wallis, Mann Whitney U testleri kullanılarak analiz edildi. N-Go-Ar°, FH/PP°, S-Ar-Go° (p<0.05) açıları haricindeki bütün ölçümlerde istatistiksel anlamlı farklılık bulundu.
Benzeşim ve animasyon kullanılan web tabanlı öğretimin dokuzuncu sınıf öğrencilerinin "elektrik ve manyetizma" ünitesindeki başarılarına etkisi
Günümüzde okutulmakta olan uygulamalı, mesleki ve teknik derslerde öğrencilerin yaparak ve yaşayarak öğrenmesi bilginin kalıcılığın arttırmaktadır. Ancak gerek malzeme gerek laboratuvar imkânlarının kısıtlı olmasından dolayı ders içeriğindeki kavramlar soyut kalmaktadır. Bu da öğrencilerin öğrenmelerini ve derse karşı tutumlarını olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Benzeşim yazılımlarıyla görsel ara yüzler tasarlayarak konular somutlaştırılmaktadır. Üniversitelerin ve endüstri meslek liselerinin özellikle elektronik-bilgisayar bölümlerinde ve genel liselerin fizik, kimya gibi derslerinde ihtiyaç duyulan deney setlerinin maliyeti çok yüksektir. Benzeşim ve animasyon yazılımlarıyla bu deney setlerinin yüksek maliyeti ortadan kalkmaktadır. Bilgisayarlarda kullanılan benzeşim ve animasyon yazılımları, hemen her okulda mevcut olan bilgisayar laboratuvarında kullanılacağından ekstra bir fiziki alan gereksinimi oluşturmamaktadır. Ayrıca benzeşim ve animasyon yazılımlarıyla gerçek deney setlerinde kullanılması zorunlu olan malzemelere bağımlılık ortadan kalkacaktır. Bu araştırmanın temel amacı, benzeşim ve animasyon kullanılan web tabanlı öğretimin lise 9. sınıf fizik dersi "Elektrik ve Manyetizma" ünitesinde, öğrenci başarısına etkisini incelemektir. Araştırma öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desene göre yapılmıştır. Benzeşim ve animasyon kullanılan web tabanlı öğretim etkinlikleri öğrencilerin kendi kendilerine öğrenmelerine yönelik olarak yapılandırmacı öğrenme kuramına göre düzenlenmiştir. Araştırmanın evrenini, Elazığ ili Palu ilçesi Mesleki ve Teknik Eğitim Merkezi okulunun, 2012-2013 eğitim-öğretim yılındaki 9. Sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın başında, araştırmaya katılan 103 öğrenciye ön test uygulanmış ve bu sonuçlarla beraber öğrencilerin ortaokul mezuniyet puanları dikkate alınarak kümeleme analizi yapılmıştır. 103 kişilik öğrenci grubu öncelikle iki kümeye ayrılmıştır. Birinci küme 66 öğrenciden ikinci küme ise 47 öğrenciden oluşmuştur. Birinci küme sayı olarak daha fazla öğrenciden oluştuğu için araştırmada birinci küme seçilmiş ve öğrenci deney gurubu 32 öğrenciden kontrol gurubu ise 34 öğrenciden oluşturulmuştur. Deney gurubuna geliştirilen benzeşim ve animasyon kullanılan web tabanlı eğitim aracıyla ders işlenmiştir. Kontrol gurubuna ise geleneksel yöntem kullanılarak ders anlatılmıştır. Uygulama toplam 6 hafta sürmüştür. Öğrencilerin akademik başarıları yönünden, geliştirilen eğitim aracıyla öğretim yapılan deney gurubunda işlenen ders ile geleneksel öğretim yöntemleriyle işlenen ders arasındaki farklılıklar tespit edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, benzeşim ve animasyon kullanılan web tabanlı öğretimin, geleneksel öğretim yöntemine göre öğrenci başarısını daha fazla arttırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca araştırma sonunda öğrencilerin geliştirilen eğitim aracı ile ilgili görüşleri alınmıştır. Öğrenciler genel olarak geliştirilen eğitim aracının "iyi" derecede olduğu yönünde cevaplar vermişlerdir. Daha önce yapılan araştırmaların yanında bu tez çalışmasında da ortaya çıkan sonuçlara göre öğrencilerin geleneksel öğretim yöntemiyle öğrenebilecekleri kavram ve olayları benzeşim, animasyon ve web tabanlı öğretim yöntemiyle daha etkin ve daha kısa zamanda öğrenebilmektedirler. Bu bağlamda yapılan bu araştırmada benzeşim ve animasyon destekli web tabanlı öğretimin öğrencilerin akademik başarısını geleneksel yönteme göre daha olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Benzeşim tabanlı öğrenme, benzeşim, animasyon, web tabanlı öğretim, fizik, elektrik ve manyetizma
Gagne'nin Öğretim Modeliyle hazırlanan öğretim yazılımının ilköğretim 8. sınıf öğrencilerinin matematik dersi kareköklü sayılar konusundaki akademik başarısına ve öğrenci tutumlarına etkisi
Bu araştırma; ilköğretim 8.sınıflar matematik dersinde, sayılar öğrenme alanının kareköklü sayılar alt öğrenme alanında Gagne'nin öğretim modeliyle oluşturulan öğretim yazılımının bilgisayar destekli öğretim yöntemi yardımıyla uygulanarak, geleneksel öğretim yöntemine kıyasla öğrenci başarısını ve tutumunu belirlemek amacıyla yapılmıştır.Araştırma öğrenci merkezli olup her öğrenciyi aktif hale getiren bir yöntemin etkisini ölçmeye yöneliktir. Bu amaçla, araştırmanın başlangıcında ilgili kaynaklar taranıp, gerekli bilgiler elde edildikten sonra bir araştırma projesi hazırlanmıştır. Araştırmada, tez projesinde belirtildiği gibi ?farklı kontrol gruplu öntest-sontest modeli? kullanılmıştır.Araştırmanın çalışma evrenini, Ankara İli Çankaya İlçesi ilköğretim 8.sınıf öğrencileri örneklemini ise Ankara İli Çankaya İlçesinde bulunan MEB'e bağlı ilköğretim okulundaki 8.sınıf öğrencileri oluşturmaktadır.Araştırma, matematik dersini aynı öğretmenden alan iki farklı sınıfa uygulanmıştır. Deney grubu 26, kontrol grubu 27 öğrenciden oluşmuştur. Deney grubuna Gagne'nin öğretim modeliyle hazırlanan öğretim yazılımını bilgisayar destekli öğretim yöntemi ile kontrol grubuna ise geleneksel öğretim yöntemi ile ders işlenmiştir.Veri toplama aracı olarak, öğrenciler için anlatılan kareköklü sayılar konusuyla ilgili başarı testi hazırlanmış ve her iki gruba uygulama öncesi, sonrası ve bitiminden yaklaşık bir ay sonra olmak üzere toplam üç kez yapılmıştır. Sorular çoktan seçmeli olup, kazandırılması hedeflenen davranışları kapsayacak şekilde hazırlanmıştır. Başarı testinin hazırlanması aşamasında 9.sınıf öğrencilerine deneme uygulaması yapılmış, uzman görüşüne başvurulmuş, testin madde analizi, geçerlilik güvenilirlik incelemesi yapılmıştır. Ardından uygulamaya geçilmiştir. Ayrıca öğrencilerin matematik dersine yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla, deney ve kontrol gruplarına tutum ölçeği uygulanmıştır.Verilerin çözümlemesi aşamasında, grupların ortalama puanları arasındaki fark t-testi ile sınanmıştır. Araştırmanın sonucunda; Gagne'nin öğretim modeliyle hazırlanan öğretim yazılımlı bilgisayar destekli öğretim yönteminin geleneksel öğretim yöntemine göre daha başarılı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca Gagne'nin öğretim modeliyle hazırlanan öğretim yazılımlı bilgisayar destekli öğretim yönteminin öğrencileri derse daha iyi motive ederek, öğrencilerin başarısını ve derse olan ilgisini arttırdığı görülmüştür.
Sosyal bilgiler öğretimine yönelik geliştirilen bilgisayar yazılımının akademik başarı ve tutuma etkisi
Geçmişten günümüze eğitim ? öğretim faaliyetlerinde hedeflenen amaçlara ulaşmak için yeni yöntem ve materyaller geliştirilmiş ve halen de geliştirilmeye devam edilmektedir. Geliştirilen bu yöntem ve materyallerin içerisinde en umut vadedeni bilgisayar destekli öğretim, bilgisayar teknolojileri ve yazılımlarıdır. Bu çerçevede özellikle eğitim ? öğretime yönelik olarak hazırlanan bilgisayar yazılımlarının önemi büyüktür.Eğitim ? öğretim faaliyetlerinde kullanılmak üzere hazırlanan bilgisayar yazılımları sayesinde, öğrencilerin herhangi bir içeriği, istedikleri zaman, istedikleri sürede, istedikleri kadar tekrarlayarak öğrenmelerine imkân sağlanmakta, öğrenciler için soyut olay ve kavramlar somutlaştırılabilmekte, içeriğe yönelik olarak görsel ve işitsel birçok kaynağa elektronik ortamda ulaşılabilmektedir. Yapılan araştırmalar neticesinde bu kapsama giren nitelikli yazılımların, doğru kullanıldıklarında, eğitim ? öğretimde başarıyı ve öğrencilerin motivasyonlarını arttırdığı görülmüştür.Sosyal Bilgiler öğretiminde, öğretim amaçlı yazılımların öğrencilerin problem çözme, bilgiye erişim, bilgiyi işleme, iletişim ve karar verme becerilerini geliştirmeye yardımcı olduğu bilinmektedir. Ancak ilgili literatür tarandığında Sosyal Bilgiler öğretiminde bilgisayar yazılımları, bu yazılımların kullanım yeri ve önemine yönelikçalışmaların azlığı göze çarpmaktadır. Ayrıca Sosyal Bilgiler öğretimine yönelik olarak geliştirilen bilgisayar yazılımlarının azlığı ve yetersizliği de dikkat çekicidir. Bu bağlamda araştırmanın amacı, ilköğretim 7. sınıf Sosyal Bilgiler dersine yönelik olarak geliştirilecek bir bilgisayar yazılımının geliştirme sürecini ve geliştirilen yazılımla yapılacak öğretim faaliyetinin öğrencilerin akademik başarılarına ve derse karşı tutumlarına etkisini ortaya koymaktır.Araştırmada deneysel yöntemden yararlanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda öntest?sontest kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Deneysel kısım, 2009-2010 eğitim ? öğretim yılı bahar yarıyılında Ankara ili Elmadağ ilçesi Dr. Kazım Ahmet Mıhçıoğlu ?lköğretim Okulu 7. sınıfında öğrenim gören deney grubunda 24, kontrol grubunda ise 24 öğrenci olmak üzere toplam 48 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir.Çalışma sürecinde deney grubuna, araştırmacı tarafından geliştirilen Sosyal Bilgiler Öğretim Yazılımı kullanılarak bilgisayar destekli öğretim yöntemi ile kontrol grubuna ise Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Seti kullanılarak ders yapılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak akademik başarı testi ve Sosyal Bilgiler tutum ölçeğinden yararlanılmıştır.Araştırmada toplanan verilerin analizinde SPSS 15.0 paket programı kullanılmıştır. Bu çerçevede veriler, Spearman ? Brown korelasyon katsayısı, tekrarlı ölçümler için çift yönlü varyans analizi ve bağımsız örneklemler için t testi aracılığıyla çözümlenmiştir.Araştırmanın bulgularından hareketle, Sosyal Bilgiler öğretimine yönelik geliştirilen bir bilgisayar yazılımı kullanımının öğrencilerin akademik başarısını arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Buna ilaveten kullanılan bilgisayar yazılımının öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersine karşı tutumlarını olumlu yönde etkilediği görülmüştür.