Concept teaching
139 theses under this subject heading
Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara kavram öğretiminde sıklaştırılmış ve dağıtılmış denemelerle öğretimin etkililik ve verimliliklerinin karşılaştırılması
ADÖ genellikle sıklaştırılmış denemelerle öğretim (SDÖ), dağıtılmış denemelerle öğretim (DDÖ) ve serpiştirilmiş denemelerle öğretim (SEDÖ) olmak üzere üç yolla sunulmaktadır. Bu araştırmada OSB olan çocuklara kavram öğretiminde SDÖ ve DDÖ'nün etkililiği ve verimliliği karşılaştırılmıştır. Ayrıca çalışmaya katılan çocukların devam ettiği uygulama birimindeki öğretmenlerin, bu çalışmada belirlenen hedef davranışlara, kullanılan yöntemlere ve elde edilen bulgulara ilişkin görüşleri belirlenmiştir. Araştırmada uyarlamalı dönüşümlü uygulamalar modeli kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları yaşları 4-5 arasında değişen ve OSB tanısı olan dört erkek çocuktur. Araştırmanın bulguları; dört öğrencide de DDÖ'nün SDÖ'ye göre daha etkili olduğunu göstermektedir. Öğrencilerin hiçbiri SDÖ ile öğretilen kavramlarda ölçütü karşılar düzeyde performans sergilememiştir. DDÖ oturumları tamamlandıktan 8, 9 ve 10 hafta sonra toplanan izleme verileri öğrencilerden ikisinin edindikleri kavramları koruduklarını göstermektedir. Öğrencilerin devam etmekte olduğu uygulama biriminde görev yapan öğretmenlerden toplanan sosyal geçerlik verileri, öğretmenlerin dağıtılmış denemelerle öğretime ilişkin daha olumlu görüşleri olduğunu göstermektedir. Anahtar Sözcükler: Otizm Spektrum Bozukluğu, Ayrık Denemelerle Öğretim, Sıklaştırılmış Denemelerle Öğretim, Dağıtılmış Denemelerle Öğretim
Okul öncesi din eğitiminde kavram öğretimi
Bu tez; okul öncesi dönemde çocukların kavramları nasıl algıladıklarını ortaya koymayı ve okul öncesi din eğitiminde kavram öğretim sürecini betimlemeyi hedefleyen nitel bir araştırmadır. Araştırmanın giriş bölümünde; araştırmanın konusu, amacı, önemi ve yöntemine değinilmiştir. Birinci bölümde ise okul öncesi dönemde çocukların bedensel, zihinsel, kişilik ve ahlaki gelişimleri irdelenmiştir. Ayrıca okul öncesi eğitim, okul öncesi din eğitimi ve 4-6 yaş Kur'an kurslarının amacı, önemi, ilkeleri ve özellikleri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde kavram kelimesinin tanımı, özellikleri ve çeşitleri incelenmiştir. Bu bağlamda okul öncesi din eğitiminde sıkça karşılaşılan soyut dini kavramların çocuklar tarafından nasıl tasavvur edildikleri anlatılmıştır. Çocukların kavramları nasıl öğrendikleri, kavram öğrenme ve öğretme kuramları, kavram öğretim sürecinin planlanması, içeriğin organize edilmesi ve kavram öğretme sürecinin değerlendirilmesi başlıkları üzerinde durulmuştur. Ayrıca okul öncesi Kur'an kurslarında Dini Bilgiler dersinde bulunan "Saygı", "Allah'ı Seviyorum" ve "Sorumluluk" adlı ünitelerin çocuklara nasıl öğretilebileceğini göstermek amacıyla örnek ders işlenişi ve örnek etkinlikler planlanmıştır. Araştırmanın sonuç bölümünde ise; okul öncesi dönemdeki çocukların kavramları daha kolay anlamalarını ve kullanabilmelerini sağlayacağı düşünülen tavsiyelerde bulunulmuştur. Anahtar Kavramlar: Okul Öncesi Eğitim, Din Eğitimi, Kavram Öğretimi, Dini Kavramlar, Soyut Kavramlar
Kimya konularına yönelik alternatif kavramların tanılayıcı dallanmış ağaç (TDA) tekniğiyle belirlenmesi
Bu araştırmada, klasik ölçme ve değerlendirme araçlarına alternatif olan Tanılayıcı Dallanmış Ağaç (TDA), tekniğiyle kimya konularındaki alternatif kavramların belirlemek amaçlanmıştır. TDA, klasik ölçme ve değerlendirme araçlarından yapısı ve amacı farklı olmasıyla dikkat çekmektedir. Araştırma tarama yöntemi ile yürütülmüştür. Araştırma Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Sınıf öğretmenliği Anabilim Dalı ve Fen Bilgisi Anabilim Dalı öğrenim gören 222 öğretmen adayı üzerinde uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde betimsel istatistiki yöntem kullanılmıştır. Araştırmada TDA tekniği ile geçerli ve güvenilir 22 maddelik bir kimya kavram testi geliştirilmiştir. Bununla birlikte öğretmen adaylarının madde ve özellikleri, elementler, bileşikler, çözeltiler ve koligatif özellikler, metaller, fiziksel ve kimyasal değişimler, asitler ve bazlar, kimyasal bağlar, ısı ve sıcaklık kimya konuları ile ilgili alternatif kavramlara sahip oldukları tespit edilmiştir.
Sınıf öğretmeni adaylarının günlük hayatta nükleer konusu ile ilgili kavramsal anlayışlarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmeni adaylarının günlük hayatta nükleer konusu (GHNK) ile ilgili kavram yanılgılarını belirlemek ve "cinsiyet", "sınıf" ve "GHNK bilgi kaynağı" değişkenlerinin sınıf öğretmeni adaylarının GHNK ile ilgili kavramsal anlayışlarına etkisini incelemektir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunu, 2015-2016 eğitim yılı güz döneminde Dumlupınar Üniversitesi, Afyon Kocatepe Üniversitesi ve Pamukkale Üniversitesi Sınıf Öğretmenliği Programı'nda öğrenim gören 250 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma grubu kolay ulaşılabilir örneklem yöntemiyle oluşturulmuştur. Çalışmada sınıf öğretmen adaylarının günlük hayatta nükleer konusu ile ilgili kavram yanılgılarını belirlemek için üç aşamalı bir tanı testi geliştirilmiştir. Günlük hayatta nükleer konusu tanı testinin (GHNKTT) geliştirilmesinde betimsel analizlerden istifade edilmiştir. GHNKTT'den elde edilen verilerin analizinde ise betimsel istatistiksel değerler, bağımsız örneklemler için t-testi ve bağımsız örneklemler tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Çalışmanın bulguları, sınıf öğretmeni adaylarının GHNK ile ilgili birçok eksik ve yanlış düşünce ve inanışa sahip olduklarını ortaya koymuştur. Tespit edilen kavram yanılgılarının büyük çoğunluğu litarürde ilgili çalışmalarda tespit edilmiş bulgularla benzerlik göstermiştir. Tespit edilen bazı kavram yanılgılarına ilgili literatürde rastlanmadığı için bu çalışmaya ait olduğu düşünülmektedir. Sınıf öğretmeni adaylarının GHNK ile ilgili kavramsal anlayışlarında "cinsiyet" ve "GHNK bilgi kaynakları" değişkenlerinin istatistiksel olarak anlamlı bir etkisin olmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan sınıf öğretmeni adaylarının GHNK ile ilgili kavramsal anlayışlarına sınıf değişkeninin istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu görülmüşür. Analiz sonuçları dördüncü sınıf sınıf öğretmeni adaylarının diğer sınıflardaki sınıf öğretmeni adaylarınına göre, günlük hayatta nükleer konusunda bilimsel açıdan daha doğru bir kavramsal anlayışa sahip olduklarını göstermiştir. Bunlara ek olarak GHNKTT'inde, emin olma derecesi (ED) olarak adlandırılan üçüncü aşama hesaba katıldığında tespit edilen kavram yanılgılarının sayısında bir azalma görülmüştür. Bundan dolayı, üç aşamalı çoktan seçmeli tanı testlerinin (KTT) iki aşamalı çoktan seçmeli tanı testlerinden daha seçici ve belirleyici olduğu söylenebilir.
9. sınıf öğrencilerinin dünyanın şekli ve hareketleri konusundaki temel kavramları öğrenme düzeylerinin, bilgisayar destekli öğretim teknikleri kullanılarak tesbit edilmesi
Bu araştırma; ?Dünyanın Şekli ve Hareketleri'' ünitesi konusunda hatalı öğrenilen kavramların tespit edilmesi ve bu hataların en aza indirilmesinde öğretim yönteminin etki derecesini inceleyen deneysel bir çalışmadır.Ortaöğretim 9. sınıflarda öğrenmenin sağlıklı bir şekilde gerçekleşmesi için coğrafya öğretmenlerinin anlatım ve soru-cevap yönteminden farklı olarak, bilgisayar destekli öğretim yöntemlerinin uygulanması amaçlanmıştır. Özel bir lisede gerçekleşen bilgisayar destekli coğrafya öğretim yönteminde, kavramların öğrenilmesine yönelik ders etkinlileri tasarlayarak (Animasyon, Power Point, Belgesel, Oyun, Bulmaca vb.) algılama düzeyleri farklı olan örgencilerin dersi kavrama düzeylerini artırma ve temel kavramları doğru öğretmeyi amaçlamaktadır.Araştırma deneysel desen modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak başarı testi uygulanmıştır. Geliştirilen ölçme aracı Kütahya da Özel bir lise'de 9. sınıf öğrencilerinden 48 kişiye uygulanmıştır. Araştırmanın alt problemlerinin çözümlenmesinde; çift yönlü varyans analizi (repeated measures) yapılmış; frekans, yüzde ve aritmetik ortalama değerleri kullanılmıştır.Deney ve kontrol grubunun deney öncesi ve deney sonrası öntest ve sontest toplam (Dünya'nın Şekli ve Hareketleri ünitesi testi) başarı puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. İki ayrı öğretim modelinin uygulandığı deney ve kontrol grubu öğrencilerinin, Dünya'nın Şekli ve Hareketleri ünitesi testine ait başarı puanlarının deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılık gösterdiği, yani farklı işlem gruplarında (deney ve kontrol grubu) olmak ile tekrarlı ölçümler faktörlerinin Dünya'nın Şekli ve Hareketleri ünitesi testi başarı düzeyleri üzerindeki ortak etkilerinin anlamlı olduğu bulunmuştur.Bu çalışmada betimsel bir anket çalışması yapılmış ve çalışmanın sonucunda öğrencilerin başarı düzeyleri ile cinsiyetleri arasında, veli eğitimi, veli mesleki ve gelir durumu, kendine ait çalışma odasının olup olmaması ve evinde bilgisayarının olup olmaması arasında anlamlı bir farklılaşmaya neden olmadığı görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Coğrafya Eğitimi, Dünya'nın Şekli ve Hareketleri, Kavram Öğretimi
İlköğretim 3. sınıf öğrencilerinin -dün, bugün, yarın- temasındaki zaman kavramlarına ilişkin görüşlerinin nitel analizi
Hayat Bilgisi Ders Kitabında yer alan ?Dün, Bugün, Yarın? temasındaki zaman kavramlarını, ilkokul 3. Sınıf öğrencilerinin nasıl algıladıklarını incelemeyi amaçlayan bu araştırma nitel bir çalışmadır.Araştırmada veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırma, Kütahya, Altıntaş ilçe merkezinde bulunan üç ilkokulda yapılmıştır. Bu okullara devam eden üçüncü sınıf öğrencileri arasından, öğretmen görüşlerine alınarak akademik başarılarına göre iyi, orta ve düşük düzey olarak sınıflandırılmıştır. Her bir düzeyden ikişer öğrenci olmak üzere her üç okuldan toplam on sekiz öğrenci belirlenmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen veriler içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir.Araştırmada elde edilen bulgulara göre, ilkokul üçüncü sınıf öğrencileri zaman kavramlarını sınıflarken eylemleri odak noktası olarak kullanmaktadırlar. Öğrenciler zaman kavramalarını karşılaştırırken zıt anlamlı kavramları, yakın ve aynı anlama gelen kavramlarından daha kolay tespit etmişlerdir. Öğrenciler zaman kavramlarını sıralarken zaman şeridinin sol tarafını geçmiş, ortasını şimdi, sağ tarafını ise gelecek olarak göstermişlerdir.Anahtar Kelimeler: Zaman, Hayat Bilgisi, Zaman Şeridi, Kavram, Bilişsel Gelişim
Cebirsel kavram ve genellemelerinin, soyutlama sürecine uygun öğretiminin tasarımı, uygulanması ve değerlendirilmesi
Matematiksel kavram ve genellemelerin öğretiminde, soyutlama sürecinin analizinden yararlanılması, soyutlamaya olan ilginin artarak devam etmesine yol açmış bulunmaktadır. Öğrencilerin soyutlama süreçlerini inceleyen araştırmacılar; bireysel araştırmalara ağırlık vermişler, bu durum sınıf ortamında soyutlama süreçlerini incelemenin önemini arttırmıştır. Bu araştırmanın amacı ise 6. sınıftan başlayarak 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin cebirsel kavram ve genellemeleri oluşturma ve soyutlama süreçlerinin incelenmesi, süreç içerisinde hazırlanan öğretim tasarımının soyutlama sürecine katkısının belirlenmesidir. Araştırma karma yöntem araştırması modelinde olup iki aşamadan oluşmuştur. İlk aşamada tasarım tabanlı araştırma modeli, ikinci aşamada ise durum çalışması modeli kullanılmış olup, yarı boylamsal bir çalışmadır. Çalışma 2017-2018 yılları arasında iki yıl boyunca Bursa Setbaşı Ortaokulunda biri deney grubu diğeri ise kontrol grubu olarak belirlenen 32'şer kişilik iki grupta toplam 64 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Uygulama öncesi öğrencilerin cebir kavram ve genellemeleri bilgisini ölçmek için Chelsea Cebir Tanılama Testi (CCTT) uygulanmıştır. Altıncı ve yedinci sınıf müfredatındaki cebir kavram ve genellemeleri belirlenerek, bu kavram ve genellemelerin soyutlanma süreçlerini incelemeye imkân verecek öğretim tasarımı hazırlanmış ve pilot çalışması yapılarak eksikler tespit edilerek giderilmiş, hazırlanan öğretim tasarımı deney grubu öğrencilerine uygulanmıştır. Uygulama sonrası CCTT, SBT1 (Soyutlama Becerileri Testi), SBT2 ve SBT3 testleri yapılarak sonuçları analiz edilmiş ve öğrencilerin soyutlama süreçleri RBC+C modeliyle ayrıntılı olarak incelenmiştir. Yapılan ön ve son testler arasındaki gelişim nicel analizle belirlenmiştir. Öğrencilerin soyutlama süreçlerini derinlemesine analiz etmek için deney grubundan seçilen 2 düşük, 3 orta ve 4 yüksek başarı düzeyine sahip odak grup öğrencilerinin uygulamanın her aşamasında etkinlik kâğıtları, yapılan ön ve son testlerin nitel analizleri belirlenen tematik soyutlama göstergeleri çerçevesinde yapılmıştır. Göstergelerin RBC+C (Recognizing, Building with Construction, Consolidation) modelindeki gibi alındığında bazı durumları ayrıntılı analize imkân vermediğinden, detaylandırması yapılmıştır. Araştırmada kullanılan SBT2, SBT3 ve CCTT ön ve son testlerinin nicel analiz sonuçlarına bakıldığında, öğrencilerin 6. ve 7. sınıftaki uygulamalar sonrası, soyutlama becerilerindeki gelişimde anlamlı farklılıklar elde edildiği görülmüştür. Ayrıntılı analiz yapılmak için seçilen odak grubu öğrencilerinden elde edilen etkinlik kâğıtları ve testlerin nitel analizinde de soyutlama becerilerinin geliştiği gözlemlenmiştir. Öğrencilerden orta ve yüksek başarı düzeyine sahip öğrencilerin oluşturma ve pekiştirme basamaklarına ulaştığı gözlemlenmiştir. Başarı düzeyi düşük öğrencilerin ise yanlış oluşturmaya sahip olabildikleri ya da yardımcı tanımayla kısmi doğru oluşturmaya ulaştıkları gözlemlenmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında odak grup öğrencilerinden elde edilen nitel veriler analiz edildiğinde pekiştirme basamağına ulaşıp ulaşamayan öğrencilerin derinlemesine analizinde başarı düzeyi yüksek ve orta öğrencilerin pekiştirme basamağına ulaşabildikleri, düşük başarı düzeyine sahip öğrencilerin ise kısmi doğru oluşturma basamağında kaldıklarından dolayı pekiştiremedikleri sonucuna varılmıştır. Araştırma sonuncunda hazırlanan öğretim tasarımının öğrencilerin soyutlama becerilerini geliştirdiği sonucuna varılmıştır. RBC+C modelinin tanılama aracı olmasının yanında, bilgilendirici ve tasarımı aracı olarak da kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bu sonuçlara göre soyutlama becerilerinin geliştirilme sürecinde öğretime ve gelecekte yapılacak çalışmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Yazılı metinlerde içerik düzenlemenin öğrenmeye etkisi
Bu araştırmada, Anadolu Öğretmen Liselerinde okutulan Öğretmenlik Meslek Bilgisine Giriş dersinde, klasik ve edimsel koşullanma kavramları konusunda içerik düzenlemesi yapılmış metnin ve içerik düzenlemesi yapılmamış metnin öğrenmeye etkisi incelenmeye çalışılmıştır. Araştırma; giriş, kuramsal açıklamalar ve ilgili araştırmalar, yöntem, bulgular, sonuçlar tartışma ve öneriler olmak üzere altı bölümden oluşmaktadır.Araştırmada yarı deneysel yöntemlerden ön test - son test kontrol gruplu model kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, kolay ulaşılabilir durum örnekleme yöntemiyle; 2007-2008 öğretim yılında Adana İli Seyhan İlçesindeki İMKB Anadolu Öğretmen Lisesi'ne devam eden, 9. sınıfların üç ve 11. sınıfların dört şubesinde okuyan, 166 öğrenci oluşturmuştur.Araştırmada veri toplama aracı olarak, deney gruplarında edimsel koşullanma ve klasik koşullanma kavramlarıyla ilgili içerik düzenlemesi yapılmış olan yazılı metinler kullanılmıştır. Kontrol gruplarında ise içerik düzenlemesi yapılmamış metinler kullanılmıştır. Bu metinler oluşturulurken, söz konusu kavramlarla ilgili bilgiler kitaplardan olduğu gibi alınmıştır. Araştırmada edimsel koşullanma kavramı ile ilgili 11 maddelik, klasik koşullanma kavramı ile ilgili 15 maddelik ?Başarı Testi? kullanılmıştır. Grupların öntest puanları arasında anlamlı farklılık olup olmadığını belirlemek için bağımsız gruplar t-testi analizi yapılmıştır. Bu araştırmada deneysel işlemin etkisini belirlemek amacıyla öntest puanları kontrol edilerek, grupların ortalama puanları arasında anlamlı farklılık olup olmadığını belirlemek amacıyla tek faktörlü kovaryans analizi (Ancova) kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin kavramların içerik ögeleri ile ilgili başarıları, doğru ve yanlış cevapların frekans ile yüzdeleri hesaplanarak saptanmıştır.Araştırma sonucunda ulaşılan bulgular şu şekilde özetlenebilir:Klasik koşullanma kavramı ile ilgili, içerik düzenlemesi yapılmış ve yapılmamış metinlerle çalışan öğrencilerin klasik koşullanma ön test puanları kontrol edildiğinde klasik koşullanma son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu (F=34.809 p=.000 ) bulunmuştur.Edimsel koşullanma kavramı ile ilgili, içerik düzenlemesi yapılmış ve yapılmamış metinle çalışan öğrencilerinin ön test edimsel koşullanma puanları kontrol edildiğinde edimsel koşullanma son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu (F= .104 p=.000) bulunmuştur.Deney grubunda kullanılan metinlerin içeriği kavram öğretimi stratejilerine uygun olarak hazırlanmıştır ve kavramın içerik öğelerinin tamamını kapsamaktadır. Bu durumda içerik düzenlemesi yapılmış metinlerin öğrencilerin başarılarını olumlu yönde etkilediği söylenebilir. Deney grubunda kullanılan metinlerde, örneklerin ayırtedici olmayan özelliklerinin dağılımının çeşitliliği sağlanmıştır, bu düzenleme de öğrencilerin son test başarılarını olumlu yönde etkilemiş olabilir. Kontrol gruplarında kullanılan metinler, söz konusu kavramlarla ilgili kitaplardan alınmıştırKlasik koşullanma kavramını içerik düzenlemesi yapılmış metinden çalışan deney grubunun da, içerik düzenlemesi yapılmamış metinden çalışan kontrol grubunun da tanım ve özelliklerle, örnek-özellik ve örneklerle, örnek olmayanlarla ilgili olan soruları cevaplama oranlarının genelde yükseldiği bulunmuştur.Edimsel koşullanma kavramını içerik düzenlemesi yapılmış metinden çalışan deney grubunun da, içerik düzenlemesi yapılmamış metinden çalışan kontrol grubunun da tanım ve özelliklerle, örnek-özellik ve örneklerle, örnek olmayanlarla ilgili olan soruları cevaplama oranlarının genelde yükseldiği bulunmuştur.Araştırmanın uygulamaya yönelik önerileri, öğrencilerin aynı kavramların, farklı kaynaklarda nasıl açıklandığını görmeleri sağlanabilir. Yazılı metinlerde kavramın içerik öğelerine tam olarak yer verilmelidir. Örneklerin ayırtedici olmayan özelliklerinin dağılımının çeşitli olması sağlanmalıdır.Örnek ve örnek olmayan eşleştirilmesinde bir veya birkaç özelliğin benzer olmasına dikkat edilmelidir Öğrencilere içerik öğeleriyle ilgili olarak hem sunu yapılmalı hem alıştırma yaptırılmalıdır.Öğrencilerin kavramlarla ilgili olarak ne öğrendikleri değerlendirilirken, soruların kavramın içerik öğeleriyle ilgili olmasına dikkat edilmelidir. Araştırmanın yapılan araştırmalara yönelik önerileri, öğrencilerin yazılı metinlerle daha uzun sürelerde çalışması sağlanabilir. Örnek analizlerinin istatistiksel analizleri de yapılabilir.Anahtar Kelime: Yazılı Metin, İçerik Düzenleme, Kavram Öğretimi.
İçerik düzenlemesi yapılmış metinlerin öğrencilerin cumhuriyet ve demokrasi kavramlarını öğrenmelerine etkisi
Bu araştırmanın genel amacı, öğrencilerin içerik düzenlemesi yapılmış yazılı metinlerin cumhuriyet ve demokrasi kavramlarını öğrenmelerine etkisini incelemektir. Araştırma; giriş, kuramsal açıklamalar ve ilgili araştırmalar, yöntem, bulgular ve yorumlar, sonuç ve öneriler olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır.Araştırma, 2008-2009 eğitim - öğretim yılı Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği Bölümü birinci sınıf öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda 30 ve kontrol grubunda 30 öğrenci yer almıştır. Deney grubunda öğretim, içerik düzenlemesi yapılmış metinler aracılığıyla gerçekleştirilirken, kontrol grubunda öğretim geleneksel yöntemle yapılmıştır.Araştırmada veri toplama araçları olarak; cumhuriyet ve demokrasi kavramlarının içerik ögeleriyle ilgili olarak hazırlanmış olan üç farklı test kullanılmıştır. Birinci testte, öğrencilere yazılı olarak cevaplamaları için her bir kavramla ilgili üçer soru sorulmuştur. İkinci testte, cumhuriyet kavramıyla ilgili 19 ülke adı verilerek öğrencilerden bu ülkelerin devlet şeklinin ne olduğunu yazmaları istenmiştir, demokrasi kavramıyla ilgili 19 ülke adı verilerek öğrencilerden bu ülkelerin siyasi rejiminin ne olduğunu yazmaları istenmiştir. Üçüncü testte ise, 19 çoktan seçmeli sorudan oluşan kavram başarı testinde cumhuriyet ve demokrasi kavramlarıyla ilgili sorular yer almıştır. Söz konusu üç test, öğretimden önce ön test olarak kullanılmıştır. Deney grubuna yalnızca yazılı metinler verilerek öğretim yapılmış, kontrol grubuna ise dersi sunan öğretim elemanının daha önceki derslerinde kullandığı sunu kullanılarak öğretim yapılmıştır. Öğretim süreci tamamlandıktan sonra aynı testler son test olarak uygulanmıştır. Araştırmada verilerin analizinde nitel ve nicel analiz teknikleri kullanılmıştır.Araştırma sonucunda ulaşılan bulgular şu şekilde özetlenebilir:Öğrencilerin yaptıkları cumhuriyet ve demokrasi kavramlarının tanımları, cumhuriyet ve demokrasi kavramına verdikleri örnekler, öğrencilerin verdikleri örneklerin gerekçeleri incelenmiş deney grubunun son test bulguları kontrol grubu ile karşılaştırılmış ve deney grubunun daha başarılı olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin cumhuriyet ve demokrasi kavramları ile ilgili her örneği örnek olarak sınıflamaları ve her örnek olmayanı örnek olmayan olarak sınıflamaları incelenmiştir. Son test sonuçlarına bakıldığında deney grubunun cumhuriyet ve demokrasi kavramının örneklerini ve örnek olmayanlarını ayırmada daha başarılı oldukları bulunmuştur. Öğrencilerin kavram başarı testindeki sonuçları incelendiğinde, deney grubunun son testlerde kontrol grubundan daha başarılı olduğu bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Yazılı Metin, Kavram Öğrenme, Kavram Öğretimi, Kavram Analizi, Cumhuriyet, Demokrasi.
İlköğretim 8.sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde geçen ?cumhuriyet ve demokrasi? kavramlarıyla ilgili bilgilerinin incelenmesi
Bu araştırma 2008-2009 eğitim öğretim yılında, Sosyal Bilgiler dersinde geçen `cumhuriyet ve demokrasi' kavramlarıyla ilgili olarak 8. sınıf öğrencilerinin bilgilerinin incelenmesi amacıyla hazırlanmıştır. Araştırma; giriş, kuramsal açıklamalar ve ilgili araştırmalar, yöntem, bulgular ve yorumlar, sonuç ve öneriler olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır.Araştırmada tarama modellerinden, genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Diyarbakır ili ve Şanlıurfa ilinin Siverek ilçesindeki dört ilköğretim okulundan seçilen 218 8.sınıf öğrencisi oluşturmuştur.Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından hazırlanan 16 maddelik `Kavram Başarı Testi' , Ülke Adlarından Oluşan Örnek Testleri (ÜAOÖT I ve ÜAOÖT II) ve Ülke Adının Verilmediği Açıklamalı Örnek Testi (ÜAVAÖT) kullanılmıştır. Kavram Başarı Testi'nden elde edilen verilerin analizinde; frekans dağılımı ve yüzde dağılımı kullanılmıştır. Ülke Adlarından Oluşan Örnek Testleri (ÜAOÖT I ve II) ve Ülke Adının Verilmediği Açıklamalı Örnek Testi (ÜAVAÖT)'nde öğrencilerin benzer cevapları gruplandırılmış, öğrencilerin kullandıkları ifadelerin kaç kez tekrarlandığı, toplam cevap içindeki yüzdelik oranı hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda ulaşılan bulgular şu şekilde özetlenebilir:Demokrasi ve cumhuriyet kavramlarıyla ilgili olarak 16 sorudan oluşan kavram başarı testi sonucuna göre; öğrencilerin soruları doğru cevaplama oranlarının %53 ve altında olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin ÜAOÖT I, ÜAOÖT II ve ÜAVAÖT'ne vermiş olduğu cevaplar incelendiğinde, öğrencilerin siyasi rejim ile devlet şeklini ayıramadıkları, cumhuriyet kavramının türsel kavramı olan `monarşi' kavramını çok az kullandıkları, demokrasi dışındaki ?teokrasi, diktatörlük, komünizm? gibi diğer siyasi rejimleri belirten terimleri çok az kullandıkları bulunmuştur.Araştırmada, çok az sayıda öğrencinin, cumhuriyet ve demokrasi kavramının örneklerini ve örnek olmayanlarını doğru biçimde ayırabildiği ve söz konusu kavramların özelliklerinden bazılarının farkında olduğu saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Cumhuriyet Kavramı, Demokrasi Kavramı, Kavram Öğretimi
İlköğretim 5. ve 6. sınıf sosyal bilgiler dersindeki cumhuriyet ve demokrasi kavramlarıyla ilgili içerik öğelerinin bazı değişkenler tarafından incelenmesi
Bu araştırmada; 2007-2008 eğitim öğretim yılında ulusal düzeyde uygulanmaya başlanan 5. ve 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programında bulunan ?cumhuriyet? ve ?demokrasi? kavramlarının öğretilmesinde; öğretmenlerin, bu kavramların ders kitabında hangi düzeyde ve nasıl yer aldığı, kendilerinin ve meslektaşlarının bu kavramları derste nasıl verdikleri ile ilgili düşüncelerinin ayrıca bu kavramların verilmesine ilişkin önerilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma; giriş, kuramsal açıklamalar ve ilgili araştırmalar, yöntem, bulgular ve yorumlar, sonuç ve öneriler olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır.Araştırma tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubu, tesadüfi küme örnekleme yöntemiyle; Adana İli Seyhan ve Yüreğir İlçelerindeki MEB'e bağlı ilköğretim okullarından seçilmiştir. Örneklemi oluşturan 40 ilköğretim okulunun 34'ündeki 5. sınıf öğretmenlerinden 110'u, 37'sindeki sosyal bilgiler öğretmenlerinden 72'si anketi gönüllü olarak doldurmuştur.Araştırmada veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından hazırlanan ?Kişisel Bilgi Formu? ve ?Öğretmen Anket Formu? kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler SPSS 11.5 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Kişisel bilgi formuyla elde edilen verilerin frekans ve yüzde değerleri hesaplanmıştır. Öğretmenlerin ankete verdikleri cevaplardan 104 sayfa yazılı metin elde edilmiştir. Elde edilen yazılı metin üzerinde betimsel analiz ve içerik analizi yapılmıştır.Araştırmanın sonuçları şu şekilde özetlenebilir:Öğretmenler ?cumhuriyet? kavramının Sosyal Bilgiler dersinde öğretilme amacının daha çok ?Öğrencilerin cumhuriyetle ilgili duyuşsal davranışları kazanmaları ve göstermeleri? olduğunu belirtmişlerdir. Öğretmenler Sosyal Bilgiler dersinde ?demokrasi? kavramının öğretilme amacı olarak en fazla ?Bireyin temel hak ve özgürlüklerinin işlemesi ve korunması ile ilgili olması? konusunda görüş belirtmişlerdir.Öğretmenler ?cumhuriyet? ve ?demokrasi? kavramlarının öğretimine anasınıfında hatırlama düzeyinden başlanması ve sınıf ilerledikçe kavramın öğrenme düzeyinin de yükselmesi gerektiğini belirtmişlerdir.Öğretmenler genel olarak Sosyal Bilgiler dersinin amaçlarını ve içeriğini hem ?cumhuriyet? hem de ?demokrasi? kavramlarını öğretmek ve demokratik birey yetiştirmek için uygun bulduklarını belirtmişlerdir.Sosyal Bilgiler dersi öğretmenleri, ders kitaplarında yer alan ?cumhuriyet? ve ?demokrasi? kavramları ile ilgili bilgileri, sınıf öğretmenlerine kıyasla daha yeterli bulduklarını belirtmişlerdir.Sosyal Bilgiler dersi öğretmenleri, meslektaşlarının derste ?cumhuriyet? ve ?demokrasi? kavramlarını sunarken kullandıkları içerik öğelerini sınıf öğretmenlerine kıyasla daha yeterli bulduklarını belirtmişlerdir.Öğretmenler ?cumhuriyet? kavramı ile ilgili derste verdikleri tanım ve temel özellikler ile verilmesini önerdikleri tanım ve temel özelliklerde ?cumhuriyet? kavramının ayırt edici özelliklerinden olan ?yöneticilerin seçimle iş başına gelmesi? özelliğini ?seçimlerin belli aralıklarla yapılması? özelliğine oranla daha fazla belirtmişlerdir.Sınıf öğretmenleri derste öğrencilerine en fazla ?cumhuriyet? kavramı ile ilgili ?Okul ve sınıf ortamında yapılan seçimlerden? örnekler verdiklerini belirtmişlerdir. Sosyal Bilgiler dersi öğretmenleri ise en fazla ?devlet yöneticilerin seçilmesi? ile ilgili örnekler verdiklerini belirtmişlerdir. Öğretmenler ?cumhuriyet? kavramı ile ilgili verilen örneklerde en fazla ?Öğrenme-öğretme ilkelerine? dikkat edilmesi gerektiğini belirtmişlerdir.Öğretmenler ?cumhuriyet? kavramının en fazla ?Atatürk ilkeleri, inkılâpları ve bunlarla ilişkili kavramlar? kategorisinde yer alan kavramlarla çok yakından ilişkili olduğunu belirtmişlerdir. Öğretmenler ?demokrasi? kavramının en fazla ?Temel haklar ve hürriyetlerle ilişkili kavramlar? kategorisinde yer alan kavramlarla çok yakından ilişkili olduğunu belirtmişlerdir.Öğretmenler ?demokrasi? kavramı ile ilgili derste verdikleri tanım ve temel özellikler ile verilmesini önerdikleri tanım ve temel özelliklerde demokrasi kavramının ayırt edici özelliklerinden en fazla ?insan haklarının güvence altına alınması? özelliğine yer verirken ?birden çok siyasal partinin iktidar olma şansının olması? özelliğine cevaplarında yer vermemişlerdir. Diğer özellikler ise çok az sayıda öğretmen tarafından belirtilmiştir.Öğretmenler derste öğrencilerine en fazla ?demokrasi? kavramı ile ilgili ?sınıf içinde ve okulda yapılan seçimlerden? örnekler verdiklerini belirtmişlerdir. Öğretmenler ?demokrasi? kavramı ile ilgili verilen örneklerde en fazla ?öğrenme ve öğretme ilkelerine? dikkat edilmesi gerektiğini belirtmişlerdir.
İlköğretim yedinci sınıf öğrencilerinin tam sayı kavramı ile ilgili bilgilerinin değerlendirilmesi
Bu araştırmanın genel amacı, ilköğretim yedinci sınıf öğrencilerinin, matematik dersinde tam sayı kavramı ile ilgili bilgilerinin ne gibi özellikler gösterdiğinin değerlendirilmesidir. Araştırma nitel ve nicel yöntemlerin birlikte kullanıldığı tarama modelinde bir çalışmadır.Bu araştırma 2008-2009 eğitim-öğretim yılı Adana ili Çukurova ilçesinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi ilköğretim okullarının 7. sınıflarında okuyan öğrenciler arasından tesadüfî örnekleme yöntemiyle seçilen 628 öğrenci ile yapılmıştır. Araştırma için veri toplama aracı olarak Tam Sayı Kavram Örneği Testi uygulanmıştır. Tam Sayı Kavram Örneği Testi'nde tam sayı kavramının örneği olan 26 adet sayı bulunurken, tam sayı kavramının örneği olmayan 25 adet sayı bulunmaktadır.Araştırma kapsamında öğrencilerin tam sayı kavramı ile ilgili cevapları doğru, yanlış veya eksik olup olmama açısından incelenmiştir. Bu hata ve kavram yanılgıları üzerine de bazı önerilerde bulunulmuştur. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlar şöyle özetlenebilir:1) Öğrencilerin tam sayı kavramının örneği olan sayıları doğru tanıma oranlarının % 65, yanlış tanıma oranlarının % 35 olduğu görülmüştür.2) Öğrencilerin tam sayı kavramının örneği olmayan sayıları doğru tanıma oranlarının % 63, yanlış tanıma oranlarının % 37 olduğu görülmüştür.3) Tam sayı kavramının örneği olan sayılarla ile ilgili olarak verilen cevapların %35'inde doğru gerekçe gösterilmiş, %24'ünde yanlış gerekçe gösterilmiş ve %14'ünde gerekçe gösterilmemiştir.4) Tam sayı kavramının örneği olmayan sayılar ile ilgili olarak verilen cevapların %32'sinde doğru gerekçe gösterilmiş, %53'ünde yanlış gerekçe gösterilmiş ve %15'inde gerekçe gösterilmemiştir.5) Öğrencilerin bir kısmı için sayının önündeki işaretin verilen sayının tam sayı olarak kabul edilmesinde önemli bir etken olduğu görülmüştür6) Bazı öğrencilerin sayının okunuşundan dolayı ondalık kesir biçiminde yazılan sayıları tam sayı olarak kabul ettikleri, bazı öğrencilerin ise verilen sayılar ondalık kesir biçiminde yazıldığı için tam sayı değildir dedikleri görülmüştür.
Kavram ve genelleme yapısının doğrudan öğretiminin ve örtük olarak öğrenilmesinin sınıflama ve açıklama davranışına sınıflama ve açıklama davranışının kalıcılığına ve transfere etkisi
Bu çalışmada, kavram ve genelleme yapısının doğrudan öğretiminin ve örtük olarak öğrenilmesinin sınıflama ve açıklama davranışına, sınıflama ve açıklama davranışının kalıcılığına ve transferine etkisi araştırılmıştır. Araştırma, ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel araştırma modeline göre desenlenmiştir. Bu doğrultuda çalışmada iki deney ve iki kontrol grubu oluşturulmuştur. Araştırmacı, deneysel uygulama süresi içinde, sadece deney gruplarının derslerine girmiştir. Kontrol gruplarının derslerine, Çukurova Üniversitesi Eğitim Bilimleri Bölümünde ?Öğrenme-Öğretme Kuram ve Yaklaşımları? dersini veren iki öğretim elemanı girmiştir.Araştırma, 2008-2009 öğretim yılı bahar döneminde Çukurova Üniversitesi Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programı'na kayıtlı Matematik, Biyoloji ve Fizik grubu öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Deney-1 grubunda 24 öğrenci; deney-2 grubunda 29 öğrenci; kontrol-1 grubunda 23 öğrenci ve kontrol-2 grubunda 21 öğrenci olmak üzere toplam 97 öğrenci, çalışma grubunda yer almıştır. Doğrudan öğretim, sadece birinci deney grubunda yapılmıştır. Kavram ve genelleme yapısının bir içerik bağlamında öğrenilmesi için hazırlanan örtük öğrenme etkinlikleri, birinci ve İkinci deney grubunda aynı biçimde gerçekleştirilmiştir. Gruplar, ?kavram ve genelleme yapısı kısa cevaplı test? (KGYKCT), ?kavram ve genelleme yapısı çoktan seçmeli test? (KGYÇST), ?davranışçı öğrenme kuramı kısa cevaplı test? (DÖKKCT), ?davranışçı öğrenme kuramı kavram testi? (DÖKKT) ve ?davranışçı öğrenme kuramı ilke testi? (DÖKİT) ön test sonuçları dikkate alınarak eşitlenmeye çalışılmıştır. Bununla birlikte grupların eşitlenmesinde, tezsiz yüksek lisans programına giriş puanlarının ortalaması da dikkate alınmıştır. Araştırma verileri, araştırmanın amacı doğrultusunda hazırlanan KGYKCT, KGYÇST, DÖKKCT, DÖKKT ve DÖKİT son test ve kalıcılık testleri ile kavram transfer testi (KTT), genelleme transfer testi (GTT), güven dereceleme ölçeği (GDÖ) ve öğrenci görüş formu (ÖGF) kullanılarak elde edilmiştir.Araştırmada elde edilen veriler, SPSS 11.5 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin betimsel analizi için aritmetik ortalama, standart sapma, düzeltilmiş ortalama ve standart hata değerleri verilmiştir. Karşılaştırmalı analizler için ilişkili örneklemler t testi, tek yönlü varyans analizi ve kovaryans analizi yapılmıştır. Kovaryans analizinde, regresyon doğrularının eğimlerinin eşitliği sayıltısının karşılanmadığı durumlarda tek faktör üzerinde tekrarlanmış ölçümler için iki faktörlü varyans analizi kullanılmıştır. Araştırmada öğrenci görüş formundan elde edilen nitel veriler, betimsel analiz ve içerik analizi kullanılarak çözümlenmiştir.Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlar özetlendiğinde birinci deney grubunda uygulanan doğrudan öğretimin, sınıflama ve açıklama davranışı ile ilgili açık bilgiyi kazandırmada etkili olduğu gözlenmiştir. Ayrıca sınıflama ve açıklama davranışı ile ilgili KGYKCT ve KGYÇST son test toplam başarı puanı ve doğru yanıt güven derecesi puanı açısından birinci deney grubu ile ikinci deney grubu ve kontrol grupları arasında birinci deney grubu lehine anlamlı farklılık gözlenmiştir. Yapı testleri ile ilgili olarak ikinci deney grubu ile sadece ikinci kontrol grubu arasında ikinci deney grubu lehine anlamlı bir farklılık gözlenmiştir. İkinci deney grubu ile birinci kontrol grubu arasında anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Kavram ve genelleme yapısının bir içerik bağlamında örtük olarak öğrenilmesi uygulanan deneysel işlemin, sınıflama ve açıklama davranışı ile ilgili örtük bilgiyi kazandırmada etkili olduğu ancak bu etkinin az olduğu belirlenmiştir. İkinci deney grubunda sınıflama ve açıklama davranışı ile ilgili örtük bilginin kazanıldığı ancak davranışçı öğrenme kuramı ile ilgili testlerde ve kalıcılık testlerinde, örtük bilginin açık biçime dönüştüğü gözlenmiştir.Araştırmada sınıflama ve açıklama davranışı ile ilgili olarak örtük ve açık bilginin transferi açısından birinci deney grubu ile kontrol grupları arasında anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Sadece kavram transfer testinde ikinci deney grubu ile ikinci kontrol grubu arasında ikinci deney grubu lehine anlamlı farklılık gözlenmiştir. Kalıcılık testlerinde, genel olarak deney grupları ile sadece ikinci kontrol grubu arasında deney grupları lehine anlamlı farklılık gözlenmiştir. Sonuç olarak doğrudan öğretimin kavram ve genelleme yapısı ile ilgili olarak açık bilgiyi kazandırmada etkili olduğu, örtük öğrenme için uygulanan deneysel işlemin örtük bilgiyi kazandırmada kısmen etkili olduğu söylenebilir.Anahtar Kelimeler: Kavram yapısı, Genelleme yapısı, Kavram analizi, Genelleme analizi, Doğrudan öğretim, Örtük öğrenme, Açık bilgi, Örtük bilgi, Davranışçı öğrenme kuramı, Ortaöğretim Alan Öğretmenliği
İlköğretim öğrencilerinin basamak değer kavramına ilişkin becerilerinin incelenmesi
Bu araştırmanın temel amacı, ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin basamak değer kavramını anlama ve zihinsel işlemler yaparken basamak değer kavramını kullanma durumlarını belirlemenin yanı sıra basamak değer kavramı ile ilgili yapılan hataları belirlemektir.Araştırma, 2010-2011 Eğitim Öğretim yılı Adana ili Çukurova ilçesinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ilköğretim okullarının 5. sınıflarında okuyan öğrenciler arasından seçilen 72 öğrenci ile yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak öğrenci görüşme formu kullanılmıştır. Öğrencilerin görüşme sorularına verdikleri yanıtları içeren veriler klinik mülakat yöntemiyle toplanmıştır. Veri toplama aracından elde edilen verilerle öğrencilerin basamak değer kavramını anlama ve zihinsel işlemler yaparken basamak değer kavramını kullanma durumlarına bakılmış ve yaptıkları hata türlerini belirlemek amacıyla cevap kağıtları analiz edilmiştir.Veri toplama aracından elde edilen verilerin analizleri, öğrencilerin basamak değer kavramını anlama ve zihinsel işlemler yaparken basamak değer kavramını kullanma başarılarının düşük olduğunu göstermiştir. Araştırma sonucunda ilköğretim 5. sınıf öğrencilerinin basamak değer kavramı ile ilgili; rakamın basamak ve sayı değerinin ayırt edilememesi, basamaklar arasındaki ilişkiyi anlamama, 10 ile çarpmayla ilgili güçlükler ve işlemsel hatalar şeklinde hata türlerine sahip oldukları belirlenmiştir.
Öğrencilerin buharlaşma kavramını farklı bağlamlara transfer edebilme becerileri
Bu araştırmanın amacı 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin fen ve teknoloji dersinde öğrendikleri buharlaşma kavramını karşılaştıkları farklı problem durumlarını çözerken kullanıp kullanamadıklarını ve kullanmadaki başarı düzeylerini incelemektir. Araştırmaya farklı okullardan seçilen toplam 37 öğrenci katılmıştır. Öğrencilere soruların içeriğinde yer alan buharlaşma kavramı öğretim programında yer aldığı gibi öğretmenleri tarafından anlatılmış olup ders ile ilgili kazanımlar tamamı ile öğrencilere kavratılmıştır. Araştırmadaki veriler öğrencilerle bire bir mülakat yapılarak toplanmıştır. Mülakatta banyo yapıldıktan sonra hissedilen serinliğin nedenleri, ele kolonya dökmemizin ardından hissettiğimiz serinliğin nedenleri, kesilen karpuzun güneş altında bırakıldıktan sonra soğumasının nedenleri, kedilerin serinlemek için tüylerini yalamalarının nedenleri ve köpeklerin yorulduklarında dillerini dışarıya çıkarma nedenleri öğrencilere açık uçlu sorular şeklinde sorulmuştur. Mülakat için zaman sınırlaması yapılmamış olup öğrenciler mülakatı yapan kişiler tarafından yönlendirilmemiştir. Mülakatlar öncelikle transkript edilerek sonrasında ise kodlanarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda öğrencilerin buharlaşma kavramını daha önceden öğrenmelerine rağmen farklı problem durumlarını çözerken bu kavramı etkin bir biçimde kullanamadıkları ve soruları çözerken öğrendikleri varsayılan bilgileri transfer edemedikleri ortaya çıkmıştır. Örneğin, öğrencilere köpeklerin yorulduklarında dillerini dışarıya çıkarma nedeni sorulduğunda araştırmamıza katılan öğrencilerden hiçbirinin bu durumu buharlaşma kavramı ile ilişkilendirerek cevaplayamadığı gözlemlenmiştir.
Kavram çarkı diyagramının öğrencilerin kavramsal gelişimlerine, motivasyonlarına ve biyolojiye yönelik tutumlarına etkisinin belirlenmesi
Bu araştırma Kavram Çarkı Diyagramı yardımıyla 7. sınıf öğrencilerinin 'Vücudumuzda Sistemler' ünitesi kapsamında kavramsal gelişimlerinin incelenmesi ve mevcut kavram yanılgılarının ortaya çıkarılması amacıyla yapılmıştır. Bu bağlamda Kavram Çarkı Diyagramı ve diyagramın oluşturulmasında kullanılan Çalışma Kâğıdı ve Kontrol Listesi Türkçeye çevrilmiştir. Çevirinin doğruluğu uzman görüşü çerçevesinde onaylanmıştır. Araştırma Şırnak ili Silopi İlçesi Özgen Köyünde bulunan Özgen Ortaokulunda 2012-2013 yılları arasında 7. sınıfta okumakta olan 8 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Örneklemi oluşturan öğrencilerin kavram çarkı diyagramları ve çalışma kâğıtları içerik analizi ile incelenmiş ve mevcut kavram yanılgıları ortaya çıkartılmıştır. Kavram Çarkı Diyagramının kavramsal gelişimine katkı sağladığı belirlenmiş, düşük okul başarısına sahip öğrencilerin bu yöntemle bilgilerini daha açık bir şekilde ortaya koyabildikleri ve bilgilerini ifade etmede başarılı oldukları gözlemlenmiştir. Ayrıca kavramsal gelişim yaklaşımının en önemli unsuru olan ara kavramların fark edilmesine katkı sağladığı ve kavram yanılgılarını açık bir şekilde ortaya çıkardığı tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Kavramsal gelişim, kavram çarkı diyagramı, sindirim sistemi, boşaltım sistemi, sinir sistemi
Kavram temelli disiplinler arası yaklaşıma göre tasarlanan ünitenin otantik değerlendirmesine yönelik bir eylem araştırması
Bu çalışmada, sosyal bilgiler dersinde kavram temelli disiplinler arası yaklaşım kullanılarak tasarlanan ünitenin uygulama ve otantik değerlendirme süreci incelenmiştir. Bu amaçla ilk olarak sınıfta kavram öğretimi, disiplinler arası yaklaşım ve otantik değerlendirmeye ilişkin mevcut durum ortaya konmuştur. Araştırmada genel amaç doğrultusunda, tasarlanan ünitenin uygulamasında karşılan sorunlar ve bu sorunların çözüm önerileri, uygulamanın öğrenme öğretme sürecine etkisi, öğrencilerin otantik değerlendirme sürecine yönelik algıları ve uygulamaların kavramların kazanılmasına etkisi de araştırılmıştır. Kavram temelli disiplinler arası yaklaşım kullanılarak tasarlanan ünitenin uygulama ve otantik değerlendirme sürecinin incelendiği bu araştırma eylem araştırması olarak yürütülmüştür. Araştırma 2013-2014 eğitim-öğretim yılı güz ve bahar döneminde bir devlet okulunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma gurubunu amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilmiş 12'si erkek, yedisi kız toplam 19 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Araştırma verileri, yarı yapılandırılmış görüşme, yapılandırılmamış gözlem (kamera kayıtları), otantik değerlendirme araçları (rubrikler ve düzey belirleme kontrol listeleri), öğrenci çalışma örnekleri, araştırmacı ve öğrenci günlükleri ve kavram testi ile toplanmıştır. Uygulama öncesinde uygulama yapılan sınıftaki mevcut durumu ortaya koymak için, bir ünite süresince gözlem ve öğrencilerle ön görüşme yapılmıştır. Uygulama aşamasında Jacobs'ın (1989) ve (2004) önerdiği disiplinler arası program tasarım modeli temel alınarak tasarlanan Çevre ünitesi 32 ders saatinde uygulanmıştır. Uygulamada eylem araştırması süreci döngülere dayalı olarak yürütülmüştür. Her döngüde araştırma öncesi her kavram için hazırlanan ders planının uygulama aşaması izlenmiş, ortaya çıkan sorunları çözmek için eylem planları geliştirilmiş ve sorun çözüldükten sonra bir sonraki döngüye geçilmiştir. Öğrencilerin derslerin kazanımlarını elde edip etmediklerini belirlemek için uygulanan otantik değerlendirme etkinlikleri, rubrikler ve düzey belirleme kontrol listeleri yardımıyla incelenmiştir. Araştırma sürecini değerlendirmek için öğrencilerle süreç görüşmeleri yapılmıştır. Uygulamadaki sekiz döngü tamamlandıktan sonra öğrencilere kavram testi uygulanmış ve öğrencilerle görüşme yapılmıştır. Araştırmada toplanan nitel veriler içerik analizi yapılarak çözümlenmiştir. Güvenirliği sağlamak için veriler ikinci kodlayıcı tarafından kodlanmıştır. Uygulama sürecinde her döngüde ders planının uygulamasından sonra süreç kendi içinde incelenmiştir. Uygulama süreci tamamlandıktan sonra tüm veriler bütün olarak değerlendirilip çözümlenmiştir. Araştırmada Kavram testi ile nicel veriler toplanmıştır. Çoktan seçmeli 25 sorudan meydana gelen testte her sorudan sonra öğrenciler verdikleri cevabın nedenini yazılı olarak ifade etmiştir. Test puanlanırken, doğru cevabı bulma 1, nedeni doğru açıklama ise 3 puan ile değerlendirilmiştir. Kavram testi puanlanmasının güvenirliği için ikinci kodlayıcı olarak konu alanı uzmanından yardım alınmıştır. Sonuçta genel olarak, eylem araştırmasının bir öğretim yaklaşımını uygulamak ve değerlendirmek için uygun bir araştırma yöntemi olduğu, bu yöntem ile öğretimin niteliğinin arttırıldığı ve araştırmacının kendi deneyimlerini arttırdığı söylenebilir. Öğrencilerin kavram temelli disiplinler arası yaklaşıma göre hazırlanan etkinlikleri önceki etkinliklerden farklı bulmuşlardır. Bu etkinlikler farklı disiplin bilgilerini aynı anda öğrenmeyi, derinlemesine öğrenmeyi, yeni bilgiler öğrenmeyi, derse yönelik olumlu tutum geliştirmeyi, akademik başarıyı arttırmayı, zamandan tasarruf yapmayı ve konu tekrarı yapmayı sağlamakta, öğrencilere araştırma yapma, gözlem yapma ve bilgisayar kullanma becerisi ve gerçek hayatta kullanılabilecek bilgiler de kazandırmaktır. Bu etkinlikler öğrencilerin derse yönelik ilgilerini arttırmış ve olumlu tutum geliştirmeye, işbirliği içinde çalışmaya, karar verme ve eleştirel düşünme becerisine katkı sağlamıştır. Öğrenciler bu etkinlikleri beğenmiş, severek, isteyerek katılmış ve etkinlikleri zevkle yapmışlardır. Uygulanan etkinliklerde sosyal bilgiler dersinde matematik, fen bilimleri, Türkçe, görsel sanatlar, müzik ve İngilizce dersi ile disiplinler arası bağlantılar kurulmuştur. Öğrenci görüşlerine göre en çok fen bilimleri ve matematik, en az müzik ve İngilizce dersleriyle, gözlem bulgularına göre ise en çok Türkçe dersi, en az da İngilizce ve müzik dersleri ile disiplinler arası bağlantılar kurulmuştur. İlk döngülerde disiplinler arası bağlantıları araştırmacı vurgularken, döngüler ilerledikçe öğrencilerin disiplinler arası bağlantıları kendi kendilerine fark etmeye başladıkları ve yeni bağlantılar kurdukları araştırma sonuçları arasındadır. Öğrenciler değerlendirme sürecinde kullanılan otantik değerlendirme etkinliklerini, öğrenme sürecine yönelik olması, öğrenci merkezli olması, yürütücü biliş stratejilerini ve farklı disiplinlere ait bilgileri kullanmayı gerektirmesi açısından önceki etkinliklerden farklı bulmuş, bu etkinliklere istekli olarak katılmış ve bu etkinliklerde eğlenmişlerdir. Öğrenciler değerlendirme etkinliklerini sürece yönelik ve öğrenci merkezli olduğunu, farklı disiplinlere ait bilgilerin de kullanılmasını gerektirdiğini algılamışlar, uygulama ve değerlendirme sürecinde disiplinler arası bağlantıları fark etmişlerdir. Değerlendirme sürecinde bazı etkinliklerde zorlandıklarını dile getiren öğrenciler olmasına rağmen, sonuçta öğrenciler bu etkinliklerin daha eğlenceli, daha öğretici olduğu ve diğer derslerde de kullanılmasını istediklerini belirtmişlerdir. Ayrıca kavram temelli disiplinler arası yaklaşıma göre hazırlanan, uygulanan ve otantik olarak değerlendirilen ünitenin kavramların kazandırılmasına olumlu yönde katkı sağladığı da sonuçlar arasındadır. Anahtar kelimeler: Disiplinler arası yaklaşım, kavram temelli öğretim, otantik değerlendirme, eylem araştırması.
Fen bilimleri dersindeki kavramların öğretiminde kullanılan öğrenme nesnelerinin içerik düzenlemesine yönelik öğretmen görüşlerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, ortaokul fen bilimleri dersinde kullanılan öğrenme nesnelerinin içerik düzenlemesiyle ilgili fen bilimleri dersi öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesidir. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden olgubilim çalışması olarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, özel ve devlet okullarında çalışan öğretmenlerden ölçüt örnekleme yöntemine göre seçilen 31 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler, içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. İçerik analizi ile elde edilen kodların, frekans ve yüzdeleri hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin bir kısmı, öğrenme nesnelerindeki (ÖN) kavramların tanımlarının öğrencilerin seviyesine uygun olduğunu, doğru ve yeterli olduğunu; tanımlarda ayırt edici özelliklerin verildiğini belirtmiştir. Öğretmenlerin bir kısmı ise kavramların tanımlarının yüzeysel olduğu, bazı tanımlarda bilinmeyen kavramların olduğu, bazı tanımların eksik ve hatalı olduğu ve ayırtedici özelliklerin tamamının verilmediği yönünde görüş belirtmişlerdir. Yine bazı öğretmenler ÖN'lerde kavramların ayırt edici özelliklerinin verildiğini, özelliklerin yeterli ve sınıf seviyesine uygun olduğunu belirtmiştir. Buna karşılık öğretmenlerin bir kısmının bazı kavramların ayırtedici özelliklerinin, öğrencilerin sınıf seviyesine uygun olmadığı gerekçesiyle verilmediği yönünde görüş bildirdikleri tespit edilmiştir. Araştırmada öğretmenlerin Kavramların örneklerine ilişkin değerlendirmelerinde ise bazı öğretmenlerin ÖN'lerde örneklerin verildiği, örneklerin yeterli olduğu, örneklerin kolaydan zora doğru verildiği yönünde görüş bildirirken bazı öğretmenlerin ÖN'lerde örnek olmayanların verilmediği ve ÖN'lerde örnek sayısının az olduğu konusunda görüş bildirdikleri tespit edilmiştir. Yine araştırmada bazı öğretmenlerin ÖN'lerde kavram şemalarının verildiği ve bu şemaların yeterli ve doğru olduğu yönünde görüş bildirirken bazı öğretmenlerin ise ÖN'lerde kavram şemalarının nadiren verildiği ve ÖN'lerde kavram şemalarının verilmediği yönünde görüş bildirdikleri tespit edilmiştir. Son olarak da öğretmenlerin kavram öğretiminde kullanılan ÖN'lerde en çok dikkat odaklama araçlarının, özetlerin, dönütlerin, analojilerin, metaforların ve kavram haritalarının kullanıldığı, tekrar, sıralama, ön koşul bilgiler, bellek destekleyiciler ve bilişsel haritaların ÖN'lerde daha az kullanıldığı yönünde görüş bildirdikleri tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin fen bilimleri dersindeki kavramların öğretiminde kullandıkları ÖN'lerin içerik düzenlemesine ilişkin farklı görüşleri dile getirdikleri ve kullandıkları ÖN'lerde kavramın temel içerik ögeleri ve destekleyici içerik ögeleri yönünden eksiklikler olduğu ifade edilebilir. Katılımcıların ifade ettikleri görüşlere göre özellikle, kavramlarla ilgili ayırtedici olmayan özelliklerin, örnek olmayanların ve kavram şemalarının ÖN'lerde oldukça az yer aldığı ve bazı ÖN'lerde hiç yer almadığı söylenebilir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin fen kavramlarının öğretiminde kullandıkları ÖN'lerin içerik düzenlemesi yönünden gözden geçirilerek düzenlenmesi gerektiği söylenebilir. Bu doğrultuda, ÖN'lerde kavramın içerik ögeleri ile ilgili doğru ve yeterli bilginin eksiksiz olarak sunulması amacıyla ÖN'lerin tasarımından önce öğretimi yapılan kavramların kavram analizleri yapılabilir. Ayrıca destekleyici içerik ögelerinden kavram haritası, bilgi haritası, bilişsel haritalar, ön koşul bilgiler, bellek destekleyiciler, bilgilerin uygun sırada sunulması, tekrarlara yer verilmesi gibi bilginin seçilmesini, düzenlenmesini ve bütünleştirilmesini sağlayan farklı stratejilere yer verilmesi gerektiği önerilebilir. Ayrıca çalıştay veya hizmet içi eğitim etkinlikleri yoluyla öğretmenlerin ÖN'leri hazırlama, geliştirme, düzenleme gibi öğretim becerileri geliştirilebilir. Anahtar kelimeler: Öğrenme nesneleri, içerik düzenleme, kavramın içerik ögeleri, fen bilimleri eğitimi.
İlkokul din kültürü ve ahlak bilgisi kavram öğretiminde oyunun
Günümüzde etkili bir eğitim öğretim için farklı yöntem ve tekniklere ihtiyaç duyulmaktadır. Kullanılan yöntem ve teknikler öğrenci seviyesi ve kazanıma uygunluğu göz önünde bulundurularak seçilmelidir. Özellikle kavramların öğrenme sürecinde bu yöntem ve teknikler oldukça önemlidir. Öğrenci kavramlarını anlayamadığı dersi öğrenemeyeceği için derse ait kavramların dikkatli verilmesi oldukça önem arz etmektedir. Özellikle din eğitimi açısından bakıldığında DKAB dersinde somut kavramlarla birlikte pek çok soyut kavramın öğretimi yapılmaktadır. Özellikle ilkokul dönemi öğrencileri DKAB dersinde soyut kavramları öğrenmekte bazı zorluklar yaşayabilmektedir. Bu zorlukları en aza indirmek için öğrencinin ilgisini çeken, dikkat ve motivasyonunu artıran tekniklere yer verilerek öğrencinin derse daha aktif katılımını sağlamak oldukça önemlidir. Bu nedenle din eğitiminde farklı yöntem ve teknikler kullanılmaktadır. Kullanılan tekniklerden biri de oyundur. Bu nedenle bu çalışmamızda ilkokul DKAB dersinde oyunla kavram öğretimi incelenmiştir. Çalışmamızın birinci bölümünde araştırmamızın problemi, amacı, önemi ve hipotezleri açıklanmıştır. Kuramsal çerçeveden bahsettiğimiz ikinci bölümde ise oyun kavramının tanımları verilerek kavramın ortak yönleri üzerinde durulmuştur. Daha sonra çocukluk döneminin genel özellikleri açıklanarak bu dönemin gelişim özelliklerine değinilmiştir. Oyunun fiziksel, bilişsel ve duyuşşal gelişim alanlarıyla birlikte dini ve ahlaki gelişim yönünden etkisine değinilmiştir. Daha sonra çocuğun oyuna olan ihtiyacı açıklanarak oyunun eğitim ve din eğitimindeki rolü üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise araştırmamızın yöntemi açıklanarak evren örneklem ve ölçme araçlarının neler olduğu açıklanmıştır. Son olarak da araştırmamız neticesinde sınıf içerisinde uyguladığımız oyunlar açıklanarak bulgulara ulaşılmıştır. Bulgular sonucunda ise oyunun İlkokul DKAB dersi açısından kavram öğretimine olan etkisi değerlendirilmiştir.
Ortaokul düzeyinde kazandırılması hedeflenen beşeri coğrafya kavramlarının belirlenmesi ve kavramların öğretilme düzeyi: Kırşehir örneği
Coğrafi bilgiler, yaşanılan yörenin beşeri ve fiziki özellikleri hakkında bilgi vermektedir. Dolayısıyla bireyin, yaşadığı bölge ile diğer bölgeler arasındaki benzerlikler ve farklılıklar hakkında çıkarım yapabilmesi coğrafi bilgiler aracılığıyla olmaktadır. Coğrafi bilgiler eğitim programlarında yer almakta olup ortaokul düzeyindeki bireylerin coğrafi bilgileri (beşeri ve fiziki coğrafya bilgisi) kazanması, ağırlıklı olarak Sosyal Bilgiler dersinin kazanımları aracılığıyla olmaktadır. Bu araştırmada ise Sosyal Bilgiler dersi içerisinde yer alan coğrafi bilgilerin beşeri kısmı (beşeri coğrafya) ele alınmıştır. Zira beşeri coğrafya, coğrafyanın ana disiplinlerinden bir tanesidir. Ancak bu güne kadar, beşeri coğrafya eğitimine yönelik çalışmalar sınırlı ölçüde kalmıştır. Bu durum dikkate alındığında bu tez çalışmasının beşeri coğrafya alanına katkı sağlayacağı ümit edilmektedir. Bu düşünceden hareketle tezin konusu "Ortaokul düzeyinde kazandırılması hedeflenen beşeri coğrafya kavramları nelerdir?" sorusu çevresinde şekillenmiştir. Bu doğrultuda ortaokul düzeyinde kazandırılması hedeflenen beşeri coğrafya kavramlarının belirlenmesi için 2015 ve 2018 yıllarına ait Sosyal Bilgiler dersi öğretim programları incelenmeye alınmıştır. Ayrıca kavramların teyit edilmesi amacıyla bu programlar doğrultusunda hazırlanan ilgili ders kitapları da bu çalışmada incelenmektedir. Belirlenen kavramların öğrenilme düzeyi bu tez çalışmasında değerlendirilirken aynı zamanda belirlenen kazanımların da kendi içerisinde analizi yapılmıştır. Araştırmada, "Karma Araştırma Modeli" uygulanmış olup araştırmanın nitel boyutunda doküman analizi, nicel boyutunda ise tarama modeli kullanılmıştır. Bu kapsamda, araştırmacı tarafından, bir başarı testi hazırlanmış ve uygulanmıştır. Hazırlanan başarı testi için sosyo-ekonomik düzeyleri (SED) düşük, orta ve yüksek kategoride yer alan 185 katılımcı belirlenmiştir. Söz konusu test, farklı okullardaki bu 185 katılımcıya uygulanmıştır. 2015 ve 2018 yıllarına ait Sosyal Bilgiler dersi öğretim programları ayrı ayrı incelenmiştir. Bu programlarda yer alan beşeri coğrafya kazanımları sınıflandırılarak, kavramların ayrıntılı bir şekilde analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre, her iki programda (2015 ve 2018) da, 5., 6., ve 7. sınıf düzeyinde, beşeri coğrafya kazanımlarına yer verildiği görülmüştür. Bölgesel Coğrafya kazanımları sadece 2015 öğretim programında yer almaktadır. Nüfus Coğrafyasına ilişkin kazanımlar ise sadece 2018 öğretim programında görülmektedir. Her iki öğretim programında ortak olan ise Ekonomik Coğrafya, Kültür Coğrafyası, Siyasi Coğrafya, Yerleşme Coğrafyası ve Tarihi Coğrafyaya ilişkin kazanımlardır. İncelenen Sosyal Bilgiler ders kitapları ve programları içerisinde bölge, göç, ithalat ve kültür gibi 55 adet temel beşeri coğrafya kavramının yer aldığı görülmektedir. İncelenen ders kitapları ve programlara göre belirlenen kavramların öğrenilme düzeyi genel olarak değerlendirildiğinde, sosyo-ekonomik düzeyi (SED) orta seviyede olan okullardaki katılımcıların, beşeri coğrafya konularındaki başarı düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca okullar arasındaki başarı durumları açısından nüfus coğrafyası kategorisine göre dikkat çekici bir değişikliğin olduğu görülürken siyasi coğrafya ve yerleşme coğrafyası kategorisine göre ise bir değişikliğin olmadığı görülmektedir. Bütün katılımcıların sadece yerleşme coğrafyasına ilişkin konularda başarısız olması da dikkat çekmektedir.
İşitme engelli öğrencilerin Ay'ın evreleri ve oluşumu konusunda kavram değişimlerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ortaokullarda altıncı sınıfta öğrenim gören işitme engelli öğrencilerin Ay'ın evreleri ve evrelerin oluşum sebepleri konusundaki kavramsal anlama düzeylerini belirlemek ve bilgisayar destekli sorgulamaya dayalı öğretim yönteminin işitme engelli öğrencilerin kavramsal değişimlerine etkisini incelemektir. Araştırma 2016-2017 eğitim öğretim yılında, Adana ilinde bulunan bir yatılı işitme engelliler devlet ortaokulunda gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunda dördü kız biri erkek toplamda beş tane altıncı sınıf öğrencisi yer almıştır. Öğrencilerin kavramsal anlama düzeyini öğrenebilmek için ön görüşmeler yapılmıştır. Daha sonra bilgisayar destekli sorgulamaya dayalı öğretim ve modellerle öğretimin ardından öğrencilerin kavramsal değişimlerini ortaya çıkarabilmek amacıyla son görüşmeler yapılmıştır. Öğrencilerin kavramsal anlama seviyeleri araştırma süresince elde edilen veriler ışığında belirlenmiş kategorilere göre gruplandırılmıştır. Analizler sonunda Ay'ın Evreleri konusunda sahip olunan kavramsal anlama düzeyleri belirlenmiştir. Öğretim öncesi kavram yanılgıları çoğunlukta iken öğretim sonrasında kavram yanılgılarında azalma, bilimsel kavramalarda artış görülmüştür. İleride yapılacak olan benzer çalışmalarda da daha farklı öğretim yöntemleri denenebilir.
Dördüncü sınıf öğrencilerinin kavram öğrenme düzeylerinin belirlenmesi ve sınıf öğretmenlerinin kavram öğrenme-öğretme süreci hakkındaki görüşleri
Bu araştırmada, dördüncü sınıf öğrencilerinin "kas, kemik, eklem ve iskelet" kavramlarını öğrenme düzeylerinin ve kavramları nasıl sınıfladıklarının belirlenmesi ve dördüncü sınıf öğretmenlerinin "kas, kemik, eklem ve iskelet" kavramlarını öğrenme-öğretme sürecine ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmada, nitel ve nicel verilerden yararlanıldığı için karma yöntemli desenlerden yakınsayan paralel karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Kars ili ve ilçelerinde bulunan ilkokul dördüncü sınıf öğrencileri ve sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise, dördüncü sınıf öğrencilerinin oluşturduğu örneklem tesadüfi örnekleme, dördüncü sınıf öğretmenlerinin oluşturduğu örneklem ise benzeşik örnekleme tekniği ile belirlenmiştir. Çalışmanın verilerini elde edebilmek için üç farklı veri toplama aracı kullanılmıştır. Dördüncü sınıf öğrencilerinin "kas, kemik, eklem ve iskelet" kavramlarını öğrenme düzeylerini belirlemek için Fen Bilimleri Kavram Başarı Testi (FBKBT), öğrencilerin kavramları nasıl sınıfladıklarını belirlemek için Yapılandırılmış Grid (YG) ve dördüncü sınıf öğretmenlerinin kavram öğrenme-öğretme süreçlerine ilişkin görüşlerinin alınması için yarı yapılandırılmış görüşme (mülakat) soruları hazırlanmıştır. FBKBT Kars ilinin Kağızman ilçesinde 216 öğrenciye, YG 170 öğrenciye uygulanmış ve 15 ilkokulda görev yapan toplam 20 sınıf öğretmeni ile görüşme yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda, "kas, kemik, eklem ve iskelet" kavramlarına ilişkin öğrenilme düzeyi en yüksek olan kavram iskelet kavramı iken, öğrenilme düzeyi en düşük kavram kemik kavramı olduğu, öğrencilerin kas, kemik, eklem ve iskelet kavramlarını sınıflamada hatalar yaptıkları, öğretmenlerin daha çok görsel ve işitsel materyalleri tercih ettiği, soru-cevap tekniğini en fazla kullandıkları, değerlendirme sürecinde en fazla boşluk doldurmalı soruları tercih ettikleri görülmüştür. Anahtar kelimeler: Fen, kavram, kavram öğretimi, yapılandırılmış grid, sınıflandırma hataları
STEM yaklaşımıyla hazırlanan etkinliklerin okul öncesi dönemdeki çocukların matematiksel kavram gelişimine etkisi
Bu araştırmanın amacı; STEM yaklaşımıyla hazırlanan etkinliklerin okul öncesi eğitimine devam eden çocukların matematiksel kavram gelişimine etkisinin incelenmesidir. Araştırma, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Gaziantep' de bir devlet okulundaki beş yaş grubu çocuklarla yapılmıştır. Araştırmada yarı deneysel desenlerden ön test- son test ile eşleştirilmiş kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 12'si kız 12'si erkek olmak üzere 24 çocuktan oluşmaktadır. Araştırmada çocuklara Taştepe ve Temel (2013) tarafından geliştirilen MİSÖ( Erken Çocukluk Dönemi Matematik Eğitimi İçerik Standartları Ölçeği) uygulanmıştır. Ayrıca çocuğun demografik bilgileri, araştırmacı tarafından hazırlanan Genel Bilgi Formu'yla toplanmıştır. Etkinlikler araştırmacı tarafından deney grubuna sekiz hafta boyunca haftada iki gün uygulanmış, kontrol grubuna ise herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan araştırmanın analiz sonucuna göre; STEM yaklaşımıyla hazırlanan etkinliklerin uygulandığı okul öncesi eğitimine devam eden 5 yaş grubu çocukların matematiksel kavram gelişimlerinde, anlamlı bir fark oluştuğu bulunmuştur fakat cinsiyete bağlı bir farklılık görülmemiştir. Anahtar Kelimeler: STEM, Okul Öncesi Eğitimi, Matematiksel Kavram Gelişimi
İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde yer alan kavramları anlama düzeyleri ve kavram yanılgıları (Gördes örneği)
Bu araştırma, İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde geçen kavramları anlama düzeylerini tespit etmek, sahip oldukları kavram yanılgılarını ortaya çıkartmak amacıyla yapılmıştır.Araştırma tarama modelinde betimsel bir çalışma olup, beş bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde; probleme, alt problemlere, araştırmanın amacına, önemine, sayıltılarına ve sınırlılıklarına, ikinci bölümde; kuramsal açıklama ve araştırmalara, üçüncü bölümde; araştırmanın hangi yöntemle yapıldığına, dördüncü bölümde; araştırmaya ilişkin bulgulara ve yorumlara yer verilmiştir. Son bölümde ise sonuç ve öneriler belirtilmiştir.Araştırmanın çalışma grubunu, Manisa ili Gördes ilçe merkezinde bulunan 6 ilköğretim okulu ve bu okullarda 2008-2009 öğretim yılında öğrenim görmekte olan 214 ilköğretim öğrencisi oluşturmaktadır.Araştırmada veri toplama aracı olarak, öğrencilerin kişisel bilgilerini tespit etmek için kişisel bilgi formu ve öğrencilerin kavramları anlama düzeylerini ölçmek amacıyla 40 adet çoktan seçmeli sorudan oluşan kavram başarı testi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 11.5 paket programı kullanılarak frekans (f), yüzde (%) analizi, bağımsız iki grup t-testi, tek yönlü varyans analizi (Anova), gruplar arası karşılaştırma testi olarak (Anova sonrası) Tukey HSD testi, Kruskal Wallis testi ile Manny Whitney-U testleri kullanılmıştır.Araştırma sonucunda, ilköğretim 8. sınıf öğrencilerin Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde geçen kavramları çoğunluğunu tam anlamıyla kavrayamadıkları ve söz konusu kavramlarla ilgili yanılgıları olduğu tespit edilmiştir. İstatistiksel analizler sonucunda cinsiyet, baba eğitim durumu, anne baba mesleği, ailenin aylık geliri ve öğrencilerin öğrenim gördükleri okullar açısından kavramların anlaşılma düzeyleri arasında anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, Kavram, Kavram Öğrenme, Kavram Yanılgıları