Interpretation
Bu konu başlığı altında 87 tez
The effect of speech imageability and the speaker's gestures on the simultaneous interpreter's gestures
The investigation of cognitive effects of gestures during simultaneous interpreting holds high interdisciplinary value. This value stems from the primary cognitive function of gestures during speaking and listening. Gestures that accompany speech, gesticulations, enhance the comprehension of the listeners and the speaker's thought formulating processes. Considering that simultaneous interpreters are concurrently both speakers and listeners, the quantitative investigation of their gesture production in a proper simultaneous interpreting enables the observation cognitive gesture functions in an extreme language task. Conducted experiment of the presented thesis investigates said functions in two main variables: the speaker's gesture production frequency and the source speeches' imageability, while introducing a new concept to the limited literature with the name of gesture synchronisation. Gesture synchronisation refers to the interpreters' mimicking the speaker's gesture both in terms of gesture type and timing. The analysed data highlights two main results. First, it highlights a predictive effect between the speaker's gesture frequency and their synchronisation by the participant interpreters. Second, the data suggest an interaction between the source speeches' imageability and the interpreters' iconic gesture production, hinting at imageability related cognitive functions of iconic gestures. Gesticulations in this context have a cognitive function as the alone interpreter's gesture production cannot be for communicative purposes. The presented thesis herein contributes to multiple disciplines in two veins, it demonstrates the cognitive functions of gestures in a simultaneous interpreting scenario with long interpretations and a relatively high number of participants and it introduces and demonstrates the concept of gesture synchronisation of simultaneous interpreters.
Job satisfaction of interpreters working in healthcare settings in Türkiye
Türkiye is a peninsula at the crossroads of three continents, a centre of attraction in many aspects, such as migration, tourism, settlement, transport and trade. It, therefore, has to meet the needs of foreigners during their stay in the country. Healthcare needs require an intermediary, hereafter referred to as an interpreter, to establish communication between patients and healthcare providers. In recent years, the healthcare sector has developed highly, and many foreign patients have visited Türkiye for healthcare solutions. The high demand for foreign patients for health care and the developments in the healthcare sector have made it necessary to recruit more interpreters and have increased the demand for better-trained interpreters looking for desirable working conditions and, thus, adequate job satisfaction. The purpose of this dissertation is to examine the job satisfaction, job burnout, organisational commitment and trust of interpreters working in healthcare settings in terms of pay, promotion, supervision, fringe benefits, contingent rewards, working conditions, co-workers, nature of work, communication and overall satisfaction (Swartz, 1999). Data were collected using the Minnesota Job Satisfaction Questionnaire, the Maslach Burnout Inventory, the Organizational Commitment Scale, and the Organizational Trust Inventory, and the data collected was scored according to the survey scoring guide. In addition, respondents were asked qualitative questions to obtain exploratory information about the most critical factors affecting their job satisfaction in the hospitals where they work, which may help improve the situation.
Aufklärung: Entfremdung von der tradition? Zafer Şenocaks reflektion der Türkischen kultur - ein wandlungsprozess
Göç söz konusu olduğunda sosyal, politik, dini ve edebi değişiklikler de kaçınılmazdır. Göçle birlikte insanlar ülkelerini terk ederler, başka bir ülkeye göçerler. Böylelikle yeni bir kültür, yeni bir dil ve yeni bir yaşama biçimiyle karşı karşıya kalırlar. Farklı kültürlerin bir araya gelmesiyle edebi eserlerde kimlik, kültür, vatan, dil, yabancı, öteki ve kendi gibi konuların yansımalarını görmek mümkündür. Bu nedenle, bu çalışma Türk kökenli Türk-Alman yazarlarından Zafer Şenocak'ın önemli gördüğü denemelerinden oluşan 5 deneme koleksiyonu ile son eserlerinden olan düz yazı türünde yazdığı ve yeni bir tür denediği kitabını yukarıda bahsi geçen kavramlar ışığında ele almaktadır. Ayrıca, yazar ile bir röportaj yapılmış ve bu röportajda kendisine çalışmada incelenen edebi eserlerden sorular yöneltilmiştir. Çalışmanın amacı, Zafer Şenocak'ın eserlerine ışık tutmak ve bunları Türk-Alman edebiyatı içinde konumlandırmak için eserlerdeki temel konuları ve kültürlerarası yönleri ortaya çıkarmaktır. Bu amaçla dünyayı işaretler toplamı olarak gören Zafer Şenocak'ın eserlerinin okunması için yorumlama teorisi ile alımlama teorisi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçları kapsamında yazarın deneme koleksiyonlarında ele aldığı konuların düz yazı eserinde devam ettiği ve burada sonuç verdiği görülmüştür. Bununla birlikte bu çalışmanın sonuçları Zafer Şenocak'ın fikirlerinin Türkçe'nin yanı sıra Almanca olarak da daha iyi anlaşılmasını ve bunun insanlara ulaştırılmasını sağlayabilir. Anahtar Sözcükler: Zafer Şenocak, Göç, Türk-Alman Edebiyatı, Yorumlama Teorisi, Alımlama Teorisi
J. S. Bach'ın BMW 1003 numaralı Solo Keman Sonatı'na farklı stilistik yaklaşımlar üzerine karşılaştırmalı bir performans analizi
Konser programlarında "yeni" müziğin "eski" müziklere nazaran pek az yer aldığı günümüzde, bir konsept olarak eski müzik yorumculuğu git gide daha çok rağbet gören bir olguya dönüşmektedir. Ses kayıt teknolojileri öncesi, başka çağların ruhuna hitaben yazılıp çalınmış bu müziklerin birçoğunun nasıl yorumlanacağını salt yazılı notaya bakarak çıkarsamak her zaman mümkün görünmemektedir. Bir müziğin ilk yazıldığı ve çalındığı tarihle günümüz arasında geçen süre ne kadar uzunsa, o müziğin yorumlanma biçiminin de o kadar değişime uğradığını söylemek mümkündür. Aynı sebeplerle, ses kayıt teknolojilerinin de gelişmesiyle bestecinin istek ve niyetlerine sadık bir yorumculuk arayışıyla başlayan "eski müziği canlandırma" girişimlerinde dahi yorum anlayışının değişikliğe uğradığını gözlemlemek mümkün olmuştur. Bu bağlamda yapılan çalışmada, "eski müzik yorumculuğu" olarak ortaya çıkan stilistik yaklaşımın tarihsel, sosyo-kültürel ve teorik altyapısı sunulmuş, eski müzik yorumunun tarihsel süreçte geçirdiği değişimler ve günümüzdeki rolü, ses kayıtlarının sağladığı kantitatif veriler ışığında, yorumları ödül almış üç kemancı tarafından seslendirilen J. S. Bach'ın BWV 1003 La minör Solo Keman Sonatı'nın odağa alındığı bir analizle değerlendirilmiştir.
Automatic speech recognition in consecutive interpreter workstation: Computer-aided interpreting tool 'Sight-Terp'
This experimental study investigates the effect of using an automatic speech recognition (ASR)-enhanced computer-assisted interpreting (CAI) tool "Sight-Terp" on the performances of a group of participants in consecutive interpreting tasks. Sight-Terp, which is designed and developed by the author of this study, provides a digital note-pad, real-time speech translation, named entity recognition and highlighting, and automatic segmentation of a speech. The study employs a within-subjects repeated measures design to test participants' performances in two conditions (with and without Sight-Terp) and analyses their performances based on the criteria of accuracy and fluency. In seeking the significant difference between the accuracy ratios in two different conditions, accuracy was measured by the average of the number of accurately conveyed units of meaning (Seleskovitch, 1989). Fluency, on the other hand, was measured by calculating the total number of occurrences of disfluency markers such as false starts, frequency of filled pauses, filler words, whole-word repetitions, broken words, and incomplete phrases for each performance. Additionally, a follow-up qualitative survey is conducted to obtain participants' comparative responses and perceptions of the tool usage. The analysis and quantitative results of the study indicate that leveraging the ASR-integrated CAI tool Sight-Terp led to an enhancement in the accuracy of the participants' interpretations. However, this also resulted in a higher occurrence of disfluencies and elongated durations of interpretations. While the users experienced little difficulty while using the tool, the study outcomes also suggest potential areas of improvement and modifications that could further enhance the utility of the tool. The study aims to inform interpreting education and practice by highlighting the benefits and challenges of incorporating ASR technology in the interpreting process and offers practical suggestions for the future development of CAI tools for interpreters.
Effect of computer assisted interpreting tool on simultaneous interpreting performance
The number and scope of technologies used during conference interpreting are limited in comparison with Computer Assisted Translation (CAT) tools designed for translation practitioners. Computer Assisted Interpreting (CAI) tools aid interpreters throughout their assignments, taking into account their needs like glossary drafting and terminology retrieval. This study provides an overview of the CAI tools designed for interpreters' terminology management and evaluates the impact of using one such tool, Interpreters' Help, on novice interpreters' simultaneous interpreting (SI) performance, compared to a traditional electronic glossary in MS Excel format. Twelve recent graduates from Hacettepe University's Department of Translation and Interpretation participated in this study. A repeated-measures experimental design was used. Initially, participants were interviewed about their experience with interpreting-oriented technologies like CAI tools. They then performed a pre-test SI using an Excel glossary, followed by CAI tool training. Subsequently, participants completed a post-test SI using a glossary created with Interpreters' Help. After both tests, participants responded to a 5-point Likert questionnaire containing nine statements and one open-ended question. Simultaneous interpreting performances, terminological performances, and questionnaire responses were analysed and compared using both quantitative and qualitative methods. The Wilcoxon signed-rank test, a non-parametric method, was employed to compare the SI performance scores. Participants' terminological performances were assessed for accuracy based on their glossary method and applied lexical strategies, using recorded data. This thesis seeks to contribute to the body of knowledge on interpreting studies by highlighting advantages and disadvantages of CAI tools.
The use of novel in creating the independent reader:A study on personal construct theory and reader-response approach
The teaching of language and related studies conducted by the researchers having concentrated on the significant points of the issue have invariably occupied a remarkable place while the teaching of literature manifests itself as the field upon which many more researches should be done for a better comprehension of it. Thus, it is right to emphasis that there has been an obvious need of increase in the amount of qualitative research on the teaching of literature. Relevant to that, the present study aims to focus on the importance of perceptions of students upon the examination of a novel in a literature class in accordance with the purpose of making them realize the power they have as independent learners. In addition, the study investigates whether there is a difference in their perceptions of themselves as independent learners following the literature sessions held as a vital part of the present study. It also paves the way for the realization of the similarities they bear and the contrasts they pose to each other with their contribution of the present study as the sole decision-makers of the meaning of the novel analyzed during the process. The study of consists of 10 English Language Learners of Upper Intermediate Level Istanbul Aydın University, Prep School. The data were collected with the sessions held, the multiple-choice questionnaire and the response papers they submitted after each literature session. The study of the data collected exhibited varying perceptions of the learners upon the analysis of the novel chosen and reflected the different ways in which they think about the world. KEY WORDS: 1. Novel 2. Independent Reading 3. Reader Response Theory 4. Personal Construct Theory
Turizm pazarlamasında çevrimiçi sitelerindeki müşteri yorumları ve puanlama sisteminin otel satış fiyat tercihlerine etkisi
Son yıllarda, internetin gelişmesi ile birlikte turizm sektöründe faaliyet gösteren işletmeler bu gelişmeyi değerlendirerek internet üzerinde hizmet veren çevrimiçi rezervasyon siteleri kurmuşlardır. Bu sayede yerel konaklama işletmeleri, uluslararası otel zincirleri ile rekabet etme fırsatı elde etmiştir. Ama konaklama işletmelerinin bu rekabet ortamında turizm müşterilerine ulaşmaları için, rakiplerinden bir adım önde olmaları zorunlu hale gelmiştir. Bu sebeple, çevrimiçi rezervasyon sitelerinde, konaklama işletmeleri ürünlerini pazarlamalarında satış fiyatının uygun olması yanı sıra, sitedeki puanlama sistemi ve önceden aynı konaklama işletmesinde konaklamış müşterilerin çevrimiçi sitelerde, otel hakkındaki yorum paylaşımları, yani müşteri yorumları da diğer turizm müşterilerinin kararlarını etkilemekte büyük etken oluşturmuştur. Tez araştırmamız kapsamında ise literatür aşaması iki bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde turizm kavramı, turizmin gelişimi, turizm pazarlaması kavramı araştırılmıştır. İkinci bölümde internet kavramı ve gelişimi, internet pazarlaması, e-ticaret ve e-turizm kavramları, gelişimleri incelenmiş ve bunun sonucunda turizm pazarlamasında çevrimiçi rezervasyon sitelerinin gelişimi, konaklama işletmeleri için avantajları açıklanmıştır. Tez araştırmasının analiz kısmında yapılan anket çalışması sonucunda, çevrimiçi rezervasyon sitelerindeki müşteri yorumları ve puanlama sisteminin otel satış fiyat tercihlerine nasıl bir etkisi olduğu analizi yapılarak, sonuç kısmında yorumlanmıştır.
Vergi idaresi ile vergi yargısı arasındaki yorum farklılıkları
Çalışmanın temelinde vergi hukukunda yer alan kanun hükümlerinin uygulanması için 213 sayılı VUK'un 3. Maddesine göre yorumlaması gerektiği, ancak idarenin yorumlama yaparken de tesis ettiği işlemin yargıya taşınması sonucu yargının da aynı kanun maddesine farklı yorum yapmasının nedenleri üzerinde durulmuş olup, vergi sistematiğinin işlevselliği için bu farklılıkları en aza indirmeyi amaçlayan çözüm yolları sunulmaya çalışılmıştır. Vergi kanunlarının doğru bir şekilde uygulanması için kanun hükümlerinin net bir şekilde yorumlanması gerekmektedir. İdare soyut vergi hukuk kanunlarını somut olaylara en doğru şekilde uygulamayı amaç edinir. Ancak, ilgili soyut vergi kanunları her vergi olayı ile birebir örtüşmeyebilir. İdarenin görev dahilinde işlem tesis etmeme seçeneği olmadığı için ilgili kanun maddesini VUK 3. maddeye göre verginin kanuniliği ilkesine zarar vermeden yorumlayıp uygulayarak işlem tesis etmektedir. Ancak bu yorum işlem tesis edilen tarafın her zaman lehine olamayacağı için hukuk devleti olmanın bir gereği bu durum yargıya intikal edebilir. Yargıda kendi yorumunu yaparak idarenin yaptığı işlemi bozup, karara bağlayabilir. Çalışmanın konusu olan vergi idaresi ve vergi yargısı arasındaki yorum farklılıklarının nedenlerini, yapılan çalışmalar ve örnek yargı kararları kapsamında 2 bölümde anlatılmak istenmiştir. Birinci bölümde, genel olarak yorum kavramını, vergi hukukunda yorumu, çeşitlerini, türlerini, vb. açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde, vergi idaresi ile vergi yargısı arasındaki yorum farklılıklarının nedenlerini örnek yargı kararları ile açıklanarak, bu yorum farklılıklarını için çözüm yolları anlatılmıştır. Sonuç bölümünde ise yorum farklılıklarının sebebi ile çözüm yolları izah edilmiştir
Klasik tefsirler ışığında Rûm suresinin yorumu
Bu çalışmada Rûm suresi, ana konuları bağlamında incelenmiştir. Bir giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşan çalışmanın girişinde; araştırmanın konusu, amacı, yöntemi ve kaynakları anlatılmıştır. İlk bölümünde Rûm suresinin adı, nâzil olduğu yer, nüzûl sebebi gibi hususlarda genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümünde surenin ihtiva ettiği temel konular üzerinden bir tasnife gidilmiştir. Öncelikli olarak, dönemlerinin iki büyük imparatorluğu olan Doğu Roma İmparatorluğu ile İran Devleti arasında yüzyıllar boyunca süren savaşların son dönemine atıf yapılan ilk ayetler ele alınmıştır. Doğu Roma'nın İran karşısında yenilgiye uğradığı, fakat yakın bir zaman sonra bu durumun tersine dönerek galibiyet elde edeceklerinin haber verildiği söz konusu ayetler; Kur'ân'ın Allah tarafından gönderilmiş olduğunun delili ve Hz. Muhammed'in peygamberliğinin açık ispatlarından olması yönüyle ele alınmış, müfessirlerin konuyla ilgili görüşleri aktarılmıştır. Savaşın tarihsel seyri incelenerek Müslümanların ve müşriklerin bu savaşta taraftar oluşlarındaki temel sebepler tespit edilmeye çalışılmıştır. Bununla beraber, inanç faktörünün toplumların birbirlerini desteklemesindeki etkisi tartışılmıştır. Rûm suresinin ihtiva ettiği temel konular çerçevesinde isbât-ı vâcib, tevhid ve ahiret kavramları da çalışmanın son bölümünde yer almaktadır. Bu temel konular, Rûm suresi örnekliğinde, klasik ve çağdaş dönem müfessirlerinin görüşlerinden istifade edilerek, günümüze bakan yönleri de ortaya konulmak suretiyle işlenmiştir. Çalışmanın sonuç kısmı ise sureden çıkarılabilecek temel prensipleri ve elde edilen bulguları içermektedir. Anahtar Kelimeler: Kur'ân, Tefsir, Rûm Suresi, Doğu Roma İmparatorluğu, İran Devleti, Delil, Tevhid, Ahiret
Ardıl tercüme ve not alma teknikleri – Türkçe ve Almanca örnekleminde not alma tekniklerinin uygulanması / Consecutive interpretation and notetaking techniques - The application of note taking techniques in Turkish and German sampling
Bu doktora tez çalışmasında not tutma tekniklerinin neler olduğu ve bunların özellikle de Türkçe ve Almanca örnekleminde nasıl uygulanması gerektiği örnek metinler üzerinde gösterilmektedir. Almanya'da Türkçe-Almanca dillerinde tercümanlık mesleğini öğrenmek için imkânın olmaması nedeniyle yeni neslin eğitimini güvence altına alma konusunda Türkiye'deki üniversiteler büyük bir öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı, not alma tekniklerine dair bir kılavuz geliştirmektir. Tezin odak noktasında ardıl çeviride not alma tekniklerinin öğretimi ve uygulaması yer almaktadır. Tezin giriş bölümünde tercümanlık mesleğine tarihsel bir bakış sonrasında tercümandan beklentiler, mesleki gereklilikler değerlendirilecek ve iş hayatında görev alacak tercümanın profesyonel anlamda nasıl hazırlanması gerektiği anlatılacak. Tezin ikinci bölümünde ardıl çeviride not alma konusunda kuramsal yaklaşımlar ve temel ilkeler ortaya konacaktır. Not alma yöntemlerinin etraflıca tanıtılacağı ana bölümde çok sayıda örneklerle uygulaması gösterilecek. Tezin son bölümünde yer alan tablolarda her iki dildeki konuşma metinleri üzerinde not alma teknikleri uygulanarak yöntem bir anlamda tanıtılacaktır.
Sanat tarihinin yeniden yorumlanması yöntemiyle gerçeküstü bir oyun kavram tasarımı
Oyunlar, bilgisayar teknolojisinin son elli yıldaki gelişimi nedeniyle sadece eğlence nesneleri olmaktan uzaklaşarak eğitim, bilim, sanat ve felsefe yönleri güçlenmiş etkileşimli deneyim ürünlerine dönüşmüştür. Yeni teknolojik olanaklar oyunların görsel tasarımının, bu deneyimi üst düzeyde destekleyebilecek yaklaşımlarla üretilmesinin gerekliliğini ortaya koymuştur. Bu nedenle oyun geliştiriciler kavram tasarımı ve kavram sanat üretimi süreçlerine önceki zamanlardan çok daha fazla özen göstermektedir. Geliştirici firmalar arasındaki özgün üretim merkezli rekabet nedeniyle pek çok mimari, coğrafya, çağ, kültür, siyasi ve dini felsefe yorumlanarak çeşitli oyunların görsel sermayesi haline getirilmektedir. Sanat tarihi ve akımları da bu çabanın yürütüldüğü araştırma alanlarındandır. Çalışmanın amacı, bilgisayar oyunu kavram tasarımında sanat akımlarının nasıl yeniden yorumlandığını açıklayarak, özgün bir oyun kavram tasarımı örneği geliştirmektir. Tez çalışmasının birinci bölümünde oyunların tarihçesi, grafik yapısı, görsel üretim süreçleri, ikinci bölümünde oyun kavram sanatının tarihçesi ve üretim teknikleri açıklanmıştır. Üçüncü bölümde oyun kavram tasarımında sanat akımlarının nasıl yorumlandığı, sanat akımlarının özelliklerine değinilerek, akımlara ait eserler ile oyun kavram tasarımı öğeleri karşılaştırılarak, çeşitli oyun türlerine ait örneklerle incelenmiştir. Araştırmanın dördüncü bölümünde, Gerçeküstücülük akımının görsel dili ve düşünsel temaları yorumlanarak özgün bir üç boyutlu açık dünya rol yapma oyununun kavram tasarımı üretilmiştir.
Sağlık alanında sözlü çeviri – Türkiye'deki çevirmenlerin görev ve rol profilleri üzerine bir inceleme
Tüm dünyada çeşitli nedenlerden dolayı güçlenen küresel hareketlilik (göç hareketleri, turizm vb.), çok dilli ve çok kültürlü bir toplumda yaşamayı da beraberinde getirmektedir. Bununla birlikte bir toplumun resmi kurumları ve farklı bir dil konuşan bireyler arasında toplum içerisinde iletişim gereksinimi oluşmakta ve farklı bir dil konuşan bireyler ve kurumlar arasındaki iletişimin sağlanabilmesi için toplum çevirmenliği eğitimi almış uzman çevirmenlerin görevlendirilmesi kaçınılmaz hale gelmektedir. Fakat günümüzde resmi kurumlarda farklı dil konuşanlar ile iletişimde, uzman çevirmenler yerine daha çok çevirmenlik eğitimi almamış, uzman olmayan çevirmenlerin görevlendirildiği gözlemlenmektedir. Bu yüksek lisans tezinin amacı, Türkiye'deki hastanelerde çevirmen olarak görevlendirilen çevirmenlerin görev ve rol profillerini ve bu kişilerin doktor-hasta görüşmeleri sırasında yaptığı çevirilerde hangi anlaşma güçlükleriyle karşı karşıya kaldıklarını ortaya koymaktır. Çalışmanın birinci bölümünde, teorik bir altyapı oluşturmak adına toplum çevirmenliğinin tarihsel gelişimi, kavram kullanımları, kavram tanımlaması, toplum çevirmenliğinin diğer sözlü çeviri türlerinden farkı genel bir çerçevede anlatılmaktadır. Ardından toplum çevirmenliğinin Türkiye'de yerleşmesi "afet", "turizm" ve "göç" kavramlarıyla açıklanmakta olup, Türkiye'de toplum çevirmenliği alanında yapılan girişimler ve Türkiye'de çeviri konusunu kapsayan hukuki hükümlere, bilhassa sağlık hakkına ilişkin hükümler ele alınmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde, tıp alanında sözlü çevirinin özellikleri, bu alanda çevirmenlik yapan çevirmenlerin görev ve rol profilleri yapılan çeşitli bilimsel çalışmalardan yararlanılarak irdelenmektedir. Üçüncü bölümde, incelemenin temelini oluşturan ve nitel bir araştırma yöntemi olan yazılı görüşme incelemesi ve inceleme öncesinde, sırasında ve sonunda yapılan hazırlıklar betimlenmektedir. Yüksek lisans tezi çerçevesinde yabancı hastalarla iletişim üzerine Türkiye'nin Ege Bölgesi'nde bulunan özel hastanelerde görev yapan çevirmenlerle ve bu hastanelerin uluslararası hasta birimlerinin koordinatörleriyle yazılı görüşme gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın dördüncü bölümünde, inceleme sonuçları sıralanmakta ve yorumlanmaktadır. Beşinci bölümde inceleme sonuçları özetlenerek tartışılmaktadır. Çalışmanın sonuç bölümünde, yabancı hastalarla hastane çalışanları (doktor, hemşire vb.) arasında sorunsuz ve etkili bir anlaşma sağlayabilmek için bu alanda görev yapan çevirmenlerin üniversite eğitimi alarak profesyonelleşmesi ve tıp alanında sözlü çeviri çalışmalarını ve eğitimini geliştirme önerileri sunulmaktadır.
The role of artistic intentions in the interpretation of artworks
The Role of Artistic Intentions in the Interpretation of Artworks The aim of this thesis is to show that the meaning of an artwork is not determined by the intentions of its creator. Even though, in the normal course of affairs, when we are confronted with an utterance, our cognitive goal might be to understand what our interlocutor intends to say, this is not the case for interaction with artworks. Therefore, any theory of interpretation which considers the aim of an interpreter to be seeking for artistic intentions is not acceptable. The reason for the necessity of treating artworks and the ordinary conversations differently is the essential characteristic of artworks. This characteristic is put forward by Wolfgang Iser in an explicative and a convincing way. This essential characteristic makes Iser's theory applicable to not only literary works but also the other forms of art such as paintings and sculptures. This thesis will look for such a feature of applicability in an acceptable theory of interpretation.
Johannes Brahms'ın Op. 108 No. 3 Re Minör Piyano ve Keman Sonatı'nın 19. yüzyıl kemancılık geleneği etkileri ışığında teknik ve yorum açısından incelenmesi
Bu eser metninde amaçlanan, Johannes Brahms'ın Op. 108 No. 3 Re Minör Piyano ve Keman Sonatı ile bu eseri yorumlayacak icracı arasında keman tekniği ve bestecinin müzik dünyası bakımından yakınlık ilişkisi kurabilmektir. Çalışmanın ilk kısmında, sonat kavramının mümkün olduğunca -konudan fazla uzaklaşılmaması gözetildiğinden- köküne inerek Brahms ile vardığı son haline kadarki süreç 18 ve 19. yüzyıl müzik karakteristikleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Müzik tarihinde yaşanan gelişmeler ağırlıklı olarak sonat biçiminin oluşumundaki gelişme ve paralellikler merkezinde incelenmiştir. İlerleyen bölümde bestecinin hayatına ve başta yakın dostu Joseph Joachim olmak üzere yaşadığı döneme ait bazı kemancıların döneme etkisine yönelik bilgiler verilmiştir. Tüm bu bilgilerin icracının eseri incelemeye başlamadan önce besteci, eser, biçim, dönemsel koşullar vb. olgular hakkında entelektüel bir zemine sahip olmasına ışık tutması beklenmektedir. İkinci kısımda eser yapısal olarak incelenerek bestecinin yaratımının daha anlaşılır kılınması hedeflenmiştir. Eserin bölümleri ayrı başlıklar altında formal ve figüratif açıdan, bestecinin kompozisyon anlayışına dair bazı detaylar eşliğinde değerlendirilmiştir. Çalışmanın son kısmında ise ilk 2 bölümden elde edilen veriler zemin oluşturmuş, bu zemine dayanarak eserin icrasında karşılaşılabilecek teknik ve yoruma dayalı tespitler ile bunlara yönelik öneriler sunulmuştur. Bu bölümde amaçlanan, icracıya eserin hazırlık aşamasında bütüncül bir yaklaşım yoluyla rehberlik etmektir. G. Henle Verlag nota basım şirketine ait olan, Hans Otto Hiekel editörlüğündeki "urtext" (eserin sonradan yapılan eklemeler olmaksızın bestecinin orijinal yazımının bir kopyası) basımı, çalışma boyunca okuyucuya daha akıcı bir okuma deneyimi sunma amacıyla aslına uygun şekilde dijital ortama aktarılarak sunulmuştur. Ekler başlığında verilen eser materyali ise orijinal basımın taranarak elektronik ortama aktarılmış biçimidir. Çalışma boyunca Türkçede yer almayan veya TDK'de karşılığı olmayan sözcükler ile bazı müzikal terimler italik metin biçiminde verilmiş olup, metne anlam bakımından zenginlik katabileceği öngörülen kimi müzikal terimler ise dipnotlar halinde açıklanmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Johannes Brahms, piyano ve keman sonatı, keman tekniği, çalışma yöntemleri
Hukukta yorumun sınıfsallığı
Hukuk kuralları, hukuki kavramlar, soyut haklar, ilkeler ve hukukla ilgili diğer terimler somut olaylara uygulanırken bir yorumlama ve anlamlandırma sürecinden geçer. Ayrıca hukukun sınıf karakteri hakkında çok geniş bir literatür mevcuttur. Çalışma, hukuktaki yorumun sınıfsal bir niteliğe sahip olup olmadığı sorusuna dayanmaktadır. Cevap, Marksist söylem analizinde yatmaktadır. Çalışmanın iddiası, genel itibarıyla yorumun, özel olarak da hukuktaki yorumun sınıfsal bir karaktere sahip olduğudur. Çalışma, hukuk ve sosyal sınıflar arasındaki ilişkiyi, hukukun taraflı yapısını, söylem ve ideolojiyi araştırmaktadır. Sonrasında kapitalist ve sosyalist yargı pratiklerinde yorumu karşılaştırarak araştırmayı somutlaştırmakta ve Türkiye'deki mahkeme kararlarını incelemektedir. Hukukun sınıfsal niteliği yalnızca iş hukukunda belirmez. Söz konusu durum kapitalist ve sosyalist yargı uygulamaları arasındaki karşılaştırmada görülebilir. Ancak Türkiye'deki neoliberal yapısal dönüşümleri ve Türkiye'deki mahkeme kararlarının söylemsel analizini içeren bölüm, büyük ölçüde iş uyuşmazlıklarındaki durumu göstermektedir. Nihayetinde araştırmaya göre; hukukçular -özellikle çalışma kapsamında yargıçlar- yorumlayıcı faaliyetlerini sınıfsal bir tavırla, ideolojinin ve bir ideoloji olarak hukukun taraflı örtüsü altında, maddi gerçeklikle çelişen bir yanılsama içinde yürütmektedir.
Anayasa yargısında orijinalizm ve dinamik yorum anlayışları ile temel hakların korunmasına etkileri
Hukuki yoruma dair en çok kabul gören teoriler olan klasik ve realist yorum teorileri anayasanın yorumlanması sırasında anayasa hukukunun özgün karakteri nedeniyle yeterli görülemezler. Bu durum, anayasanın yorumunda kendine özgü bakış açılarına ihtiyaç duyulduğunu gösterir. Dinamik yorum da sözü edilen bakış açılarından biridir. Kısaca anayasanın güncel koşullara uygun şekilde yorumlanması olarak tanımlanabilecek dinamik yorum sayesinde anayasalar esnekleşir ve böylelikle normatif güçlerini korumalarının da sağlanmasıyla anayasa hukukunun kendine özgü ihtiyaçlarının giderilmesine katkı sunma potansiyeli ortaya çıkar. Dinamik yorumun karşısında yer alan yorum anlayışı olan orijinalizm ise güncel ihtiyaçlara cevap verme noktasında yetersiz kalmaktadır. Bununla beraber, dinamik yorum da öğretide çeşitli açılardan eleştirilere maruz kalmıştır. Bu eleştirilerin öne çıkanlarının sübjektifliğe ve demokratik meşruiyete ilişkin olduğu söylenebilir. Buna rağmen, dinamik yorumun hem teorik hem de ampirik açıdan temel hakların korunması noktasında daha işlevsel olduğunu söylemek mümkündür. Her ne kadar, daha işlevsel olduğu iddia edilmiş olsa da dinamik yorumun birtakım sınırlamalara dayalı olarak yapılması gerekmektedir. Aksinin kabulü, hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmaz. Kısacası bu çalışmada, dinamik yorum anlayışı; sağladığı avantajlar, somut görünüm biçimleri, hakkındaki eleştiriler, başta orijinalizm olmak üzere yoruma ilişkin diğer teori, yöntem ve yaklaşımlarla ilişkileri, sınırları ve ampirik örnekleri açısından ele alınmış ve kavramın genel çerçevesi çizilmeye çalışılmıştır.
İşârî tefsirlerde kevnî âyetlerin yorumlanması: El-Bahru'l-Medid tefsiri örneği
Kur'an-ı Kerim'in nüzul gayesi insanları hidâyete eriştirmektir. Asırlar boyunca bu yönüyle araştırılmış, doğruya ulaşmak için kendisinden istifade edilmiştir. Kur'ân'ın anlaşılması için tarih boyunca tefsir kitapları kaleme alınmış her müfessir kendi ilmi kabiliyeti cihetinde âyetleri yorumlamaya çalışmıştır. İslam coğrafyasının genişlemesi, farklı dil, din ve kültürlerden olan şahsiyetlerin İslâm'a girmesi gibi birçok neden âyetlerin farklı yorumlanmasına kapı aralamıştır. Kur'ân'ın anlaşılmasına yönelik gayret ve çabalar zamanla mezhep ve ideolojilere de sirâyet etmiş böylece her fırka ve mezhep Kur'ân âyetlerini zihin düşünceleri çerçevesinde yorumlamıştır. Tefsirdeki zahiri yorum çeşitliliğine bir müddet sonra batınî/işârî yorumlar da eklenmiş böylece işârî/tasavvufî tefsir diyeceğimiz bir yorumlama anlayışı ortaya çıkmıştır. Çalışma konumuzu oluşturan İbn Acibe'nin (ö. 1224/1809) el- Bahrü'l-medid adlı eseri âyetleri hem zahiri hem batınî yönden ele almış bir eserdir. Müellif'in kevnî âyetleri ele alış biçimi, yorumlaması ve değerlendirmesi tarafımızca merak edilmiş ve bu minvalde bir araştırmanın faydalı olacağı düşüncesi ortaya çıkmıştır.
Interpretation of compound fragments via attentive recursive tree
The discovery of new drug-like chemicals with desired properties is a challenging and costly process in the pharmaceutical industry. To facilitate this process in the preclinical phase, many different neural network models have been proposed for different tasks (e.g., drug-target affinity prediction, molecular property prediction, target-specific molecule generation). Despite producing successful results, they usually lack interpretability. To comprehend the significance of each fragment in the relevant compounds, we employed the Attention Recursive Tree (AR-Tree) model. Thanks to its task-specific attention mechanism, AR-Tree highlights the significant fragments of compounds by positioning them closer to the root of the tree structure. In this way, the identified significant fragments can be used to design new compounds with desired properties in future research. We experimented with five different classification and four different regression tasks of the MoleculeNet as benchmark tasks. The results of the experiments show that the proposed architecture succeeded in finding chemically meaningful fragments for the corresponding tasks.
Toplum çevirmenliğine yorumbilgisel bir yaklaşım: Sağlık çevirmeni ve öznellik
Bu çalışmanın amacı, toplum çevirmenliği çerçevesinde değerlendirilen sağlık çevirmenliği alanında ülkemizde görev yapan çevirmenlerin çeviri öncesince, sürecinde ve sonrasında öznelliklerini nasıl deneyimlediklerini ortaya koymaktır. Alanyazınına bakıldığında, sözkonusu çevirmenlerin nesnel ve tarafsız olmaları gerektiği yönünde uluslararası bir kabul olduğu görülmüştür. Bu kabulü ülkemizde sınamak üzere, çevirmenin öznelliğinin çevirisine ve mesleki deneyimine nasıl yansıdığını kendi ifadelerine başvurarak incelemek, çevirmenlerin tarafsız ve nesnel birer aktarıcı mı, yoksa kendi algı, görüş ve kararlarını yansıtan taraflı birer özne mi olduklarını sorgulamak gerekli görülmüştür. Araştırmanın yöntemsel dayanağını yorumbilgisel (hermeneutik) yaklaşım oluşturmaktadır. Yaşama tecrübesi de denen Erlebnis'in büründüğü ifadeleri anlamak üzere özne durumundaki kişilerin ifadelerinin irdelendiği bu araştırmanın üç veri kaynağından birini derinlemesine görüşmeler oluşturmaktadır. 27 kişiden oluşan katılımcı grubu ile yapılan görüşmeler üzerinde bilgisayar destekli tematik analiz yapılmıştır. Hem tematik analiz, hem de toplam sonucun değerlendirilmesi, yorumbilgisel daire ve ufukların kaynaşması ilkeleri doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılan çevirmenlerin görev ve sorumluluklarının kapsamı, mesleki geçmişleri, karar alma süreçleri ve duyuşa ilişkin kavramlardan oluşan temalar ekseninde çevirmenlerin öznellikleri incelenmiştir. İkinci veri kaynağını araştırma günlükleri oluşturmaktadır. Araştırmacının öznelliğinin izinin sürüldüğü bu günlükler, kendisi de bir özne olan araştırmacının vardığı sonuca giden yoldaki mihenk taşlarını ortaya koymaktadır. Veri üçlemesinin son ayağını ise, ulusal veya uluslararası mesleki etik ilkeler üzerinde yapılan belge analizi oluşturmaktadır. Genel olarak tüm çevirmenlere veya yalnızca toplum çevirmenlerine yönelik belgelerden oluşan 2 ayrı veri setinde toplam 18 farklı ülke ve 3 uluslararası kuruluştan alınan 32 belge yer almaktadır. Sonuç olarak, katılımcıların uluslararası düzeydeki mesleki etik ilkelerde belirtilen hususlardan son derece farklı yaklaşımlar izleyebildikleri; öznel değerlendirme ve kararların mesleki deneyimlerini çok büyük ölçüde yönlendirdiği ve şekillendirdiği görülmüştür. Ülkelerin kendi bağlamlarına göre tarafsızlık ilkesine atfettikleri niteliklerin değişkenlik gösterebildiği de belge analizi sonucunda ortaya çıkmıştır. Ülkemizdeki sağlık çevirmenlerine yönelik etik ilkeler konusundaki referans ihtiyacının giderilmesine yönelik girişimlerin, çevirmenlerin ifade ettikleri deneyimlerle bağlantılı olarak yapılması, gerçek şartlara uygun, sahada karşılık bulacak bir referans belge oluşturulması için son derece belirleyici olacaktır.
Müzik sanatında biçim ve yorumlama
Bu çalışma, müzik sanatında biçim anlayışının ya da yapıya yönelik düşünce tarzının ve bu doğrultuda gerçekleştirilecek olan yorum sanatının üzerinde durur. Önce edebiyat sanatındaki biçimcilerden bahsedilerek, biçimin ve yapının tanımı ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Edebiyatta ?organik birlik? olarak bilinen, müzikte karşılığı ?bütünsellik? olan yaklaşımın tanımı yapıldıktan sonra, bu bakış açısının müzisyenler üzerindeki etkileri ve doğurabileceği sonuçlar değerlendirilmiştir. Biçim sorgulanmadan kişisel duygularla ortaya konan anlayışın yorumlamayı ne şekilde etkilediği, Orta Avrupa Ekolü piyano edebiyatından seçilen eserlerin analizleriyle açıklanmaya çalışılmıştır.
Sa'lebî'nin el-Keşf ve'l-Beyân fî Tefsîri'l-Kur'ân adlı eserinde Kur'ân'ı yorumlama yöntemi
Ebû İshâk Ahmed b. Muhammed b. İbrâhim es-Sa'lebî en-Neysâbûrî eş-Şâfiî, hicrî IV. asrın sonu ile V. asrın başında yaşamış meşhur müfessirlerden birisidir. Müfessir Sa'lebî'nin doğum tarihi hakkında kesin bir bilgi bulunmadığı, ancak kaynakların çoğunda İran'daki İslâm hilâfetinde önemli rol oynamış olan Horasan bölgesinin Nişâbûr şehrinde dünyaya geldiği zikredilmiştir. Müfessir, h. 427 (m. 1035) yılının Muharrem (Kasım/Aralık) ayında yine bu şehirde vefat etmiştir. Tefsirin mukaddime bölümünde de onlarca hocadan ilim tahsil ettiğini ifade eden müfessir; kendisinden sonra ün kazanmış ve aynı zamanda talebesi olan başta el-Vahidî olmak üzere birçok âlim de ondan ilim tahsilinde bulunmuşlardır. Zamanın önde geleni, mütedeyyin, sâdık, eşsiz sağlam nakli ile güvenilir gibi sıfatlarla tanımlanmış olan müfessir; başta tefsir, Kur'ân ilmi, lugat, kırâat, edebiyat, tarih vb. ilimlerde büyük şöhret kazanmıştır. Özellikle tefsir ilmine dair te'lif etmiş olduğu el-Keşf ve'l-Beyân fî (an) Tefsîri'l-Kur'ân adlı eseri, rivâyet tefsirleri arasında önemli bir konumda olup, daha sonraki dönemlerde tefsir kitapları yazanlar için müracaat kaynağı olmuştur. Bunun dışında birçok esere sahip olan yazarın bilinen en önemli eserlerinden biri de Kitâbul-Arâisi'l-Mecâlis fî Kısası'l-Enbiyâ'dır. Bu çalışmamızda Sa'lebî'nin tefsirindeki Kur'ân-ı yorumlama yöntemi esas alınmıştır. Çalışmamızın ilk bölümünde müfessirimizin yaşadığı asır, hayatı, ilmî kişiliği, hocaları, öğrencileri ve ilim dallarına göre yazmış olduğu eserleri hakkında bilgi verdik. İkinci bölümde müfessirin tefsirinde rivayet ve dirayet yönünü her açıdan incelemeye çalıştık. Üçüncü bölümde ise "Ulûmu'l-Kur'ân" yönünden değerlendirdik. Bu bölümleri yazarken belirlemiş olduğumuz konulara göre âyetleri seçmiş ve hakkındaki müfessirin görüşlerini aktararak zaman zaman uygun gördüğümüz yerlerde ise kendi görüşümüzü de ortaya koymaya gayret gösterdik. Bununla beraber başka kaynaklardan da faydalanmayı ihmal etmedik.
Klasik ve modern fıkıh düşüncesinde makâsıd içtihadının ilke ve sınırları
IX. yüzyılda genelde İslam, özelde ise fıkıh düşüncesinin donuklaşma ve gerileme sürecine girdiği şeklinde baskın bir kanaat bulunmaktadır. Bu düşünce büyük ölçüde İslam'ın temel kaynaklarının makâsıdî (teleolojik) olmaktan ziyade lafzî (literal) bir yoruma tabi tutulmasıyla doğrudan ilişkilendirilmiştir. Bu bağlamda geleneğe hâkim olan lafzî yorum yaklaşımının, İslam dünyasının geride kalmasına neden olduğu iddia edilmiş, makâsıdî yoruma ise sık vurgu yapılarak ön plana çıkarılmıştır. Bu sâikle modern dönemde bazı araştırmacılar gâî yorumu bir çıkış yolu olarak görmüş, bu yöntemi içtihatta merkeze alarak lafzî yorumun/beyan içtihadının bir tarafa konulması gerektiğini ifade etmişlerdir. Bunlar kısaca usul ilminin bir kenara bırakılmasını, nass ile makâsıdın çatışması durumunda ise makâsıdın tercih edilmesi gerektiğini savunmuşlardır. Ancak bu düşüncenin birçok içtihadî ve hukukî probleme sebebiyet vereceğinden bu içtihat yönteminin delil değerini ve ilkelerini belirleme gereği doğmuştur. Buna binaen tezde, makâsıd içtihadının delil değeri, problemleri ve makâsıd içtihadının ilke ve sınırları tespit edilmeye çalışılmıştır. Neticede makâsıdın gayri mansûs meselelerde delil olduğu, bu yöntemle içtihat edilebileceği, ancak zaptı sağlanmadığı takdirde İslam hukukunun formel ve normatif yapısına zarar vereceği, makasıd içtihadının bir takım ilke ve sınırlarının bulunduğu görülmüştür. Bu çalışmanın birinci bölümünde makâsıdın, tarihi serüvenine, dayandığı temel kavramlara ve kısımlarına değinilmiştir. İkinci bölümde içtihat yöntemleri, makâsıd içtihadının delil değeri ve ilkeler belirlenmeden başvurulan içtihadın doğuracağı hukuki problemler ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise içtihat/yorum ilkeleri, makâsıd içtihadını sınırlayan deliller, bu yöntemin genel ve özel ilkeleri konularına göre incelenmeye çalışılmıştır.
İbn Kesîr tefsirinde nesh olgusu
Hz. Peygamber'in vefatından sonra İslam topraklarının genişlemesi ve İslam'a farklı kültür ve milletlerden oluşan insanların girmesi sonucu Kur'an ayetlerine de farklı anlam ve yorumlar getirilmiştir. Kur'an ilimleri arasında en ihtilâflı olan ve üzerine en çok kitap yazılarak günümüzde de bu önemini koruyan ilimlerden biri de hiç şüphesiz nâsih mensûh ilmidir. Müfessirler yazmış oldukları tefsir kitaplarında bu hususta çok çaba sarf etmiş ve kendi dirâyetlerini de ortaya koyarak kendilerine göre birbirine zıt olan hükümleri nesh teorisi ile açıklamaya çalışmışlardır. Biz de bu tezde İbn Kesîr'in kendi dirâyetiyle mensûh saydığı ve mensûh saymadığı ayetler üzerinde durarak onun neshi nasıl ele aldığını açıklamaya çalıştık. Bunları yaparken de onun görüşlerini Taberî, Zemahşerî, Râzî gibi klasik dönem müfessirleriyle kıyaslayarak İbn Kesîr'in görüşlerinin ne derece tutarlı olduğunu araştırdık.