2000-2019 yılları arasında Türk sinemasında anneliğin sunumu

Sinema, toplumu ve kültürü yansıtan sanat dalları ve kitle iletişim araçlarının en önemlilerinden biridir. Sinemanın; insanın birey olarak nerede yaşadığını, kim olduğunu anlamasında, başkalarıyla olan ilişkilerini yorumlamasında, içinde yaşadığı toplumun dinamiklerini ve kültürünü öğrenmesinde, toplumsal değişme ve dönüşümleri kavrayabilmesinde yansıtıcı bir işlevi vardır. Toplumsal değişmeler, toplumsal kabuller, normlar, kültür, gelenek ve görenek, kadın-erkek ilişkileri, aile, toplumsal cinsiyet vb. konuların sinemaya yansımalarını görmek mümkündür. Türkiye'de 1980 sonrası dönemde ekonomik, toplumsal, kültürel ve ideolojik düzeyde bir dönüşüm yaşanmıştır. Bu yıllarda yaşanan gelişmeler, 2000'ler Türkiye'sinin hayata bakışın ve yaşam biçimini doğrudan etkileyen olaylar olmuştur. Kadın ve erkeğe, biyolojik ve fiziksel olarak birbirlerinden farklı olmaları nedeniyle toplumsal ve kültürel olarak farklı kadınlık ve erkeklik rolleri atfedilmiştir. Annelik; kadının biyolojik yapısı gereği çocuk sahibi olabilme özelliği dışında aynı zamanda toplumsal cinsiyet rollerinden biridir. Bu çalışma çerçevesinde 1980 yılından itibaren ülkenin yaşadığı toplumsal değişimin etkilerinin görüldüğü annelik kavramının, Türk sineması 2000-2019 filmleri kapsamında nasıl ele alındığı, yansıtıldığı incelenmektedir. Amaçlı örneklem ile belirlenen 20 film kapsamındaki 25 anne, Delphy tekniği ile belirlenmiş kriterler çerçevesinde değerlendirilmiştir. 2000-2019 yılları arasında incelenen Türk filmlerinde annelik sunumlarının, filmsel anlatıda kimi zaman toplumsal gerçekliği ve toplumsal yapıdaki değişimleri tamamen yansıttığı kimi zaman bu değişimlere yer verse de tamamen yansıtmadığı bazen de toplumsal gerçeklik ve değişimleri göz ardı edebildiği ortaya çıkmıştır. Anahtar Sözcükler: Sinema, Türk sineması, toplumsal cinsiyet, annelik, toplumsal değişme.