2012-2018 yılları arasında çocuk yoğun bakım ünitesine yatırılan akut zehirlenme vakalarının değerlendirilmesi

Amaç: Önlenebilir ölümlerin nedenlerinden biri olan entoksikasyonlar önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. Çalışmamızın amacı çocuk yoğun bakım ünitesine yatırılmayı gerektiren ciddi entoksikasyon tablo özelliklerini ve alınabilecek önlemleri incelemektir. Gereç ve yöntem: Bu çalışmada Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi çocuk yoğun bakım ünitesine 2012-2018 yılları yatırılan akut zehirlenme olguları retrospektif olarak değerlendirildi. Bulgular: Olgularımızın 147 tanesi(%37.6) erkek, 244 tanesi(%62.4) kız idi, 205 tanesi(%52.4) 5 yaş altındayken, 155 tanesi(%39.6) adölesan çağdaydı. Çocukların çoğu(51.3%) erkek, adölesanlarında çoğu(82.3%) kızdı(p<0.001). Entoksikasyonların %66.4'ü kazayla, %33.5'i suisid amaçla gerçekleşti. Çocuklarda kazayla, adölesanlardaysa suisid amaçlı entoksikasyon sıktır(p<0.001). Erkeklerde kazayla, kızlardaysa suisid amaçlı entoksikasyon sıktır(p<0.001). Entoksikasyonlara en sık ilaçlar(%70.8), karbonmonoksid(%11.7) ve fare zehiri(%5.8) neden olmaktadır. Çalışmamızda tek ilaçla entoksikasyon %75, çoklu ilaçla entoksikasyon %25 oranında saptandı. Erkeklerde tek ilaçla, kızlarda ise multiple ilaçla entoksikasyonlar sık görülmektedir(p<0.001). Çocuklarda tek ilaçla, adölesanlardaysa multiple ilaçla entoksikasyonlar sıktır(p<0.001). Acil servise çocuklar entoksikasyondan sonraki ilk 1 saatte, adölesanlarsa entoksikasyondan sıklıkla 6 saat sonra başvurmaktadır(p<0.001). Kazayla entoksikasyonlarda acil servise entoksikasyondan sonraki ilk 1 saatte, suisid amaçlı entoksikasyonlardaysa 1-6 saat sonra başvurmaktadır(p=0.009). Erkeklerin entoksikasyonuna ilaç alırken görüldüğünde, kızlarsa kendi haber vererek entoksikasyonun farkına varılmaktadır(p<0.001). Entoksikasyondan sonraki ilk 1 saatte başvuranların yaşları, entoksikasyondan sonraki 1-6 saatleri arasında(p=0.001) veya 6 saat sonra başvuranların(p=0.015) yaşlarına göre de anlamlı oranda düşüktür. Olgularımızın 382 tanesi taburcu, 7 tanesi sevkedildi, 2 tanesiyse exitus oldu. Tartışma: Kırsal yaşamın fazla olduğu ilimizde ilaçlardan sonra karbonmonoksid ve fare zehriyle entoksikasyonlar sık görülmektedir. Özellikle erkek çocuklara ve kız adölesanlara daha fazla dikkat edilmelidir. Kazayla oluşan entoksikasyonların önüne geçmede ve tedavisine erken başlamada ulusal anlamda farkındalık yaratabilecek programların kullanılması gerektiğini düşünüyoruz. Suisid amaçlı entoksikasyonların önlenmesindeyse, en sık etken olan ilaçlar için kontrollerin daha sıkı yapılması, hatta tablet başına takiplerin yapılması, gerekli taramaların yapılarak psikiyatrik destek gerektiren olguların erkenden saptanmasının gerektiğini düşünüyoruz. Anahtar Kelimeler: Zehirlenmeler, yoğun bakım, çocuklar.