2016-2019 yılları arasında Diyarbakır'da çocuk ergen madde bağımlılığı arındırma ve rehabilitasyon merkezinde tedavi gören olguların sosyodemografik özelliklerinin incelenmesi

Giriş ve Amaç: Madde bağımlılığı; bireyi, aile ve toplumu olumsuz etkileyen çok yönlü bir problemdir. Araştırmamızda, madde bağımlısı olup 2016-2019 yılları arasında Diyarbakır ÇEMATEM'de tedavi görmüş olgularda sosyodemografik özelliklerin ve madde bağımlılığı ile ilgili epidemiyolojik verilerin elde edilmesi neticesinde literatüre ve bağımlılığın önlenmesine katkı sağlamak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda; 1 Ocak 2016- 30 Aralık 2019 tarihleri arasında Diyarbakır'da Çocuk Ergen Madde Bağımlılığı Arındırma ve Rehabilitasyon Merkezinde tedavi görmüş 363 olgu retrospektif olarak incelenmiştir. Bulgular: Olguların başvuru anındaki yaşlar ortalaması erkeklerde 16,1±1,2; kızlarda 15,4±1,3 olduğu, olguların %89,1'inin erkek, %10,2'sinin kız olduğu, %99,4'ünün bekâr olduğu, %77,6'sının eğitimi yarıda bıraktığı, %36,3'ünün geçici işlerde çalıştığı, %52,4'ünün Diyarbakır'da yaşadığı, %90,7'sinin ailesiyle beraber yaşadığı, %66,7'sinin şehir merkezlerinde yaşadığı, %93,4'ünün çekirdek aile yapısında olduğu, %82,3'ünde evin geçimini babanın sağladığı; %90,6'sında babanın, %97,8'inde annenin hayatta olduğu; %98,8'inde annenin, %88,3'ünde babanın düşük eğitim düzeyinde oldukları (lise altı), %79,5'inin düşük sosyoekonomik seviyede olduğu, %62,6'sının 5 ve üzeri kardeş sayısına sahip olduğu, %53,9'unda suç öyküsü olduğu, %39,5'inin bir akrabasında cezaevi yatış öyküsünün olduğu; %98'inin sigara, %54,2'sinin alkol kullandığı, %58,3'ünde kendine zarar verme davranışı öyküsü olduğu, %19,4'ünde intihar girişimi öyküsü olduğu, %59,2'sinde evden kaçma öyküsü olduğu, %85,9'unun çoklu madde kullandığı, madde kullanım başlama yaşının en düşük 8 olduğu; ortalamasının 13 olduğu, %66,6'sında başlama maddesinin esrar olduğu, en sık kullanılan maddenin (%91,1) esrar olduğu saptandı. Sonuç: Madde bağımlılığı bireyi ve toplumu etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu sorunun irdelenmesi ve nedenlerin tespit edilmesi, alınabilecek önlemlere ve üretilecek çözüm yollarına kaynak olabilecektir. Anahtar Kelimeler: Madde bağımlılığı, çocuk, ergen, sosyodemografik özellikler.