Ailesel akdeniz ateşi tanılı hastaların yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi

Giriş: Bu çalışma ile ailesel Akdeniz ateşi tanılı hastaların yaşam kalitelerini, yaşam kaliteleri ile ilişkili depresyon eğilimlerini ve benlik saygı düzeylerini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniğine başvuran, 11-18 yaş aralığında 50 tane AAA hastalığı olan ve 50 tane sağlıklı kontrol grubu çocuk dahil edildi. Çocuklara yüz yüze görüşme tekniği ile anket uygulandı. Ankette isim, soyisim, yaş, cinsiyet, kardeş sayısı, anne ve babanın eğitim durumu, annenin çalışma durumu, babanın mesleği, ailenin aylık geliri, AAA hastalığı mevcudiyeti, kolşisin kullanım durumu ve süresi, ebeveynler arası akrabalığı, ailesinde AAA hastalığı, kolşisin kullanan birey varlığı sorgulandı. Bununla birlikte çalışmaya katılanlara Çocuklar için Yaşam Kalitesi Ölçeği, Çocuk ve Ergenlerde Depresyon Tarama Envanteri ve Rosenberg'in Benlik Saygısı Ölçeği uygulandı. Bulgular: AAA hastalarının yaşam kalitesi ölçek toplam puanı sağlıklı kontrol grubuna göre daha düşüktür; ancak istatistiksel olarak anlamlı fark yoktur. Kontrol grubu ve AAA hastaları arasında okul sorunları ile ilgili ölçek puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p=0.013). Kontrol grubu hastalarında okul sorunları ile ilgili ölçek puanı, AAA hastalarına göre daha yüksektir. Kontrol grubu ve AAA hastaları arasında depresyon puanı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Depresyon puanı ile yaşam kalitesi ölçek toplam skoru arasında yüksek şekilde negatif yönde korelasyon vardır (r=-0.738, p<0.001). Başka bir deyişle çocuklarda depresyon eğilimi arttıkça, genel yaşam kalitesi kötüleşmektedir. Depresyon puanı ile cinsiyet arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Erkek çocuklarının depresyon puanları, kız çocuklarına göre ortalama olarak 2.181 puan daha düşük saptanmıştır. Benlik saygısı puanı ile depresyon puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu. Yaş, cinsiyet, AAA gibi faktörler sabit tutulduğunda, depresyon puanının ortalama 1 puan artması, benlik saygısı puanını 0.115 puan arttırmaktadır. Yani bu faktörler kontrol edildiğinde çocuklarda depresyon eğilimi olması, benlik saygısını olumsuz yönde etkilemektedir. Kontrol grubu ve AAA hastaları arasında benlik saygısı puanı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Sonuç: Bu çalışma ile AAA gibi takip ve tedavisi ömür boyu süren benzer kronik hastalıkların yaşam kalitesini azalttığı, depresyon ve benlik saygısı üzerine de olumsuz etkilerinin olduğu gösterilmiştir. Araştırmamız AAA hastalarında yaşam kalitesi, depresyon ve benlik saygısını birarada inceleyen literatürdeki ilk ve tek çalışmadır. AAA ve benzeri kronik hastalıkların çocuklar üzerindeki etkilerini inceleyip, çocukların geleceğine dair bu problemleri azaltmak ve bir plan içerisinde daha konforlu bir hayat sunmak adına bu konularla ilgili geniş ölçekli ve içerikli daha ileri prospektif çalışmaların yapılmasına ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Ailesel Akdeniz Ateşi, Sağlık, Yaşam Kalitesi, Depresyon, Benlik Saygısı