Anot çamurundan bakır, selenyum, tellür, kalay, altın, gümüş kazanılması ve kurşun uzaklaştırılması

Bu çalışma, Kayseri' de üretim yapan özel bir Elektrolitik Bakır Fabrikasından temin edilen anot çamurundaki bakır, kurşun, selenyum, tellür, kalay, gümüş ve altın kazanılması amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın birinci basamağında otoklav ortamında yapılan işlem sonucunda bakır çözeltiye alınmış selenyum ve tellür elementel hale dönüştürülmüştür. Kurşun, amonyumasetat çözeltisiyle özütlenerek %99.5'i çözelti ortamına alınmış ve selenyumun da tümü Na2S03 çözeltisiyle özütlenerek ayrılmıştır. Otoklav ortamında NaOH çözeltisiyle yapılan işlem sonucu kalayın %85'i, kurşun ve tellürün tümü çözelti ortamına alınmıştır. Atıkta kalan kalay NaOH kavurmasıyla kazanılmış ve kavurma çözeltisi kalay, tellür ve başlangıç kurşununun %0.5'ini içeren atığın otoklav ortamındaki ekstraksiyonunda kullanılmıştır. Bunun sonucunda da kalayın %92.6'sı, kurşun ve tellürün tümü çözelti ortamına alınmıştır. NaOH ekstraksiyonu sonucu çözelti ortamına alınan kalay, kurşun ve tellürün ayrılması için çalışmalar sürdürülmüştür. Çözelti pH'ı ayarlanarak SO2 gazı çözeltiden geçirilmiş, kurşun, PbS04 olarak, tellür elementel halde çöktürülmüş, kalay çözelti ortamında kalmıştır. Çöken kurşun ve tellür karışımı, amonyumasetat çözeltisiyle yıkanmış ve işlem sonucu kurşun çözelti ortamına alınarak geriye saf halde elementel tellür kalmıştır. Çözeltide kalan kalay, elektroliz ile kazanılmıştır. Altın ve gümüş kazanılması için farklı işlemler yapılmıştır. İşlem görmüş anot çamuru tiyoüre ile özütlenmiş, fakat istenilen verimler elde edilememiştir. Bunun üzerine gümüş, HNO3 ve altın da kral suyu ile özütlenerek, gümüş ve altının tümü çözelti ortamına alınmıştır. Tiyoüre yönteminin uygulanması halinde önceden gümüşün altından ayrılması için HNO3 özütlenmesi yapılmıştır. Daha sonra altın tiyoüre özütlenmesine tabi tutularak %99.7'si çözelti ortamına alınmıştır.