Arabzade'nin Beyzavi Tefsiri Haşiyesine Kasas suresi (En surah of Qasas in Arbzades Commentary on Baydawis al Tafsir)

Bu yazma, kendinden önceki çalışmalardan yararlanmakla birlikte, ayetlerin hükümlerini şerhetme, bir çok vechi zikretme, kıraat farklılıklarından neşet eden ihtilafları ortaya çıkarma, tefsir, tevil, belagat ve i'rab açıklamalarıyla zenginleştirme özellikleri ile öne çıkmaktadır. Kasas suresinde yer alan ayetleri mezkur belagat esaslarına istinaden izah etme, mecaz çeşitleri ve diğer beyan unsurları ile Kur'an nasslarının manalarını ayrıntılı bir şekilde açıklama bu yazmanın diğer hususiyetleri arasındadır. Sözün bağlam içerisinde anlaşılması şüphesiz ki tefsir ilimlerinin ana gayeleri içerisinde yer alır, bu çerçevede siyakın mananın doğru anlaşılmasındaki etkisi asla göz ardı edilmemesi gereken bir durum olup, incelediğimiz tefsir çalışması da siyakın bu etkin rolüne gereken değeri ve yeri atfetmektedir. Konu açısından baktığımızda Kasas suresinin, Hz. Musa'nın doğumu, Firavun'un sarayındaki imtihanı gibi bir nebi kıssası ile ilgilenmekte, tefsirimiz de konuyu hem tarihçilerin görüş ve yorumlarıyla zenginleştirerek hem de bu ayetlerden istihrac edilen fıkhî hükümleri de izah ederek işlemektedir. Surenin vermeyi hedeflediği temel mesajın, Hz. Musa kıssasına atıflarda bulunarak, Hz. Muhammed'in as şahsiyeti ve mücadelesini desteklemek ve ikisinin öz olarak tevhid davası esasında insanlığı kardeşlik, muhabbet ve sevgi ile birleştirme yolundaki dini neşretme azmini ortaya koymaktır. Anahtar kelimeler: Tefsir, Yazma, Arabzade, Beyzavi, Kasas Suresi, Hz. Musa, Hz. Muhammed.