Artırılmış gerçeklik uygulamalarının sosyal bilgiler dersinde öğrencilerin ders başarısına ve öğrenmenin kalıcılığına etkisi

Bu araştırmanın amacı, 2019-2020 Güz Dönemi Ortaokul 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi "Yeryüzünde Yaşam Ünitesi" 'İnsanlar Yerler ve Çevreler' öğrenme alanında AG uygulamalarının öğrencilerin akademik başarısına ve öğrenmenin kalıcılığına etkisini incelemektir. Araştırmanın bu genel amacı doğrultusunda, toplam altı hipotez tanımlanmıştır. Yarı deneysel modelde yürütülen araştırma, Diyarbakır Sur ilçesinde Milli eğitim müdürlüğüne bağlı resmi bir devlet ortaokulun da bulunan 6. sınıflarda 2019-2020 Güz Döneminde öğrenim gören toplam 62 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Akademik başarı bakımından denklikleri sağlanan bu öğrencilerden 31'i deney ve 31'ise kontrol grubu olarak atanmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen başarı testi ile toplanmıştır. Toplam 30 çoktan seçmeli ve dört seçenekli maddeden oluşmaktadır. Bu test, deneysel işlemden önce her iki grubuna öntest olarak uygulanmıştır. Bundan sonra toplam beş hafta süren deneysel işlem süreci uygulanmıştır. Bu süreçte her iki grubun dersleri araştırmacı tarafından yürütülmüştür. Deneysel süreçte kontrol grubunda dersler mevcut öğretimle; deney grubunda ise AG desteği ile işlenmiştir. Deneysel işlemden sonra her iki gruba sontest uygulanmış ve bundan dört hafta sonra da yine her iki gruba kalıcılık testi uygulanmıştır. Araştırma hiptezlerini test etmek üzere öntest, sontest ve kalıcılık testinden elde edilen veriler; normallik testlerinden sonra parametrik testler olan baığmsız gruplar "t" testi ve bağımlı gruplar "t" testi ile analiz edilmiştir. Analizlerde aritmetik ortalama, standart sapma ve eta kare teknikleri kullanılmıştır. Analiz sonuçlarının yorumlanmasında p=.05 anlamlılık düzeyi kabul edilmiştir. Araştırmada tanımlanan alt hipoteze yönelik ulaşılan sonuçlara aşağıda yer verilmiştir: Araştırmada, ortaokul 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersinde AG destekli öğretimin, öğrencilerin akademik başarılarını mevcut öğretime göre daha fazla artırdığı belirlenmiştir. Araştırmanın ilk üç hipotezini çözümlemeye yönelik bu bulgudan hareketle, sosyal bilgiler dersinde AG uygulamaları destekli öğretimin, akademik başarıyı artırmada, mevcut öğretimden daha etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmada bu etkinin, AG'nin deney grubu öğrencilerine, ders kitabı ve sınıftaki gerçek materyallere ek olarak fazladan ders mesajlarını daha görünür, işitilir ve ilgi çekici kılan dijital bir içerik katmanı sağlamasına bağlı olduğu değerlendirilmiştir. Araştırmanın son üç hipotezini çözümlemeye yönelik ikinci boyutu olan öğrenilenlerin kalıcılığı konusunda, AG destekli öğretimin, mevcut öğretime kıyasla daha kalıcı öğrenme sağladığı belirlenmiştir. Araştırmada bu durum, AG'nin sağladığı bilişsel ve duyuşsal destekle elde edilen daha yüksek öğrenme düzeyinin (akademik başarının) öğrenilenlerin kalıcılığını artırmasına bağlı olabileceği değerlendirilmiştir. Böylece araştırmanın tüm hiptezleri doğrulanmıştır. Araştırmada, AG'in hem akademik başarıyı ve hem de kalıcı öğrenmeyi sağlamasının, bu teknolojinin derslerde mesajları (uyarıcıları) daha etkili kılması ve öğrencilerin de bunlara daha güçlü tepki vermesine bağlı olabileceği değerlendirilmiştir. Çünkü AG gibi sanal ve dijital teknolojiler, Z kuşağı olan ortaokul öğrencilerinin zihinsel işleyişine uygundur. Zira öğrencilere görsel-işitsel zengin bir ortam sağlayan AG, bu kuşağın aşina olduğu mesajları sembolleştirip, canlandırarak, beynin sağ ve sol kısımlarını aktif kılıp, öğrencilerin dinamik bir sentez oluşturarak daha nitelikli kodlama yapmalarını sağlamaktadır. Biyolojik anlamda ise AG'in, ders mesajlarını zenginleştirerek, beyinde öğrenmeyi sağlayan kimyasalları daha fazla harekete geçirerek, nöronlar arasındaki sinapsal bağlantıları artırdığı, düşünülebilir. Duyuşsal bağlamda ise AG, dersleri daha ilgi çekici ve zevkli kılarak, öğrenmeyi sağlayan içsel süreçlerden dikkat, merak ve motivasyonu destekleyerek daha nitelikli bilişsel kodlama sağladığı ileri sürülebilir ki, bilişsel ve duyuşsal kesişmenin öğrenmeyi desteklediği bilinmektedir. Bütün bunların sonunda ise, sosyal bilgiler dersinin bireyi, teknoloji-yoğun topluma hazırlaması için, beyin işlevlerine uygun, teknoloji tabanlı şekilde tasarlanıp, uygulanmasının önemli olduğu değerlendirilmiştir.