Âşık tarzı Türk şiirinde dünyanın fâniliği

İnsanoğlu var olduğu andan itibaren duygu ve düşüncelerini çeşitli yollarla ifade etmeyi tercih etmiştir. Duygularını ifade etmek için insanlığın ilk verimleri mağara duvarlarına çizilen resimler yahut şekil, biçim kaygısından uzak, birbiriyle kafiyeli kulağa hoş gelen sözler olmuştur. Her geçen gün yaşamı ilkellikten medeniliğe evrilen insan zamanla estetik hassasiyeti de göz önünde bulundurarak sanat ürünleri meydana getirmiştir. Kimi zaman yazılı yahut çizerek ifade ederken kimi zaman da sözlü olarak ortaya koymuştur. Çalışmamızın temelini oluşturan ve kökeni dini ritüellere dayanan âşıklık geleneği zaman içinde tavır değiştirerek toplumsal değişim ve gelişmelere ayak uydurmak suretiyle halkın duygularının düşüncelerinin sesi olma misyonunu üstlenmiştir. Bulundukları toplumun sözcüleri olan âşıklar bazen dini bazen sosyolojik bazen bireysel birçok temada şiirleriyle ön plana çıkmışlardır. Bu çalışmada şiirlerdeki içerik ve anlamın görünen cephesinin ötesinde bulunan ve kapalı olan manayı çözümleme sürecini anlatan "hermenetuik" yöntemi esas alınmıştır. Bu bağlamda Türk şiirinin önemli temalarından biri olan dünyanın fâniliği/geçiciliği izleğinin âşık tarzı Türk şiirinde kullanım boyutları irdelenmiştir. Şiirlerde dünyanın fâniliği genel olarak "dünya Sultan Süleyman'a kalmadı sana da kalmaz" mahiyetinde işlense de şiirlerin yazıldıkları döneme, şâirlerin biyografilerine bakılarak tahlil edildiğinde bu tekdüzeliğin aşıldığı tespit edilmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Âşık Tarzı Türk Şiir Geleneği, Fânilik- Bâkilik, Varlık-Yokluk, Ölüm