Aydın'da "Endişeli Modernler" üzerine sosyolojik bir inceleme

Sınıf tartışması, sınıfların kendilerini var ettikleri toplumsal, siyasal ve kültürel bağlamdan bağımsız ele alınamaz. Bu anlamda, Batı modernleşmesi içinde orta sınıflar, ekonomik ağları kullanma, kendini yeniden-üretme ve meritokratik ideolojiler ekseninde ele alınırken, Türkiye'de orta sınıflar bunlara ilaveten ve Batı'daki tartışmalardan farklı olarak ideolojik ve siyasi değerler çatışması içinde ön plana çıkmaktadır. Türkiye'de ekonominin ve bürokrasinin genişlemesine paralel orta sınıfların ekonomi, kültür ve siyasal alanda görünürlükleri ve ağırlıkları da artmıştır. Daha öncesinde, büyük oranda devlet ve devletin ideolojisi ile eklemlenen orta sınıflar, 1980 sonrasında siyasal ve ekonomik dönüşümlerin sonucunda modern eğitim kurumlarının yaygınlaşmasıyla birlikte, muhafazakar İslami değerleriyle profesyonel orta sınıf kategorisine dahil olmaya başlayan yeni bir grubun ortaya çıkmasıyla farklı bir görünüme sahip olmuştur. Bu durum özellikle çok partili döneme geçişle birlikte ortaya çıkan siyasal rekabet içinde "çağdaşlık" ve "gericilik" üzerinden kurulan çatışmanın, 1990'lar ve 2000'li yıllarda laik-İslamcı eksenli bir çatışmaya dönüşmesiyle daha da derinleşmiştir. Türkiye'deki siyasal çatışmanın merkezinde, orta-sınıfların ideolojik olarak ayrışmış farklı katmanları arasında yaşanan bir iktidar mücadelesi yer almaktadır. Bu çatışma merkezi konumlarını kaybeden orta sınıflarla, eskiden beri "gerici" olarak nitelendirilen muhafazakar yeni İslami orta sınıflar arasında yaşanmaktadır. Bu çalışmada, 'periferileşme' sürecini yaşayan laik orta sınıfların endişeleri, Aydın orta sınıflarının endişeleri algılama biçimleri kendi öznel değerlendirmeleri üzerinden analiz edilecektir.