Beden eğitimi ve farklı branşlardan öğretmen adaylarının eğitim inançları ile dönüt düzeltme algılarının incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, beden eğitimi ve spor öğretmen adayları ile diğer branş öğretmen adaylarının eğitim inançları ile dönüt düzeltme algıları arasındaki ilişkileri cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi ve branş değişkenleri bağlamında incelemektir. Araştırmada nicel yöntemlerden ilişkisel tarama modeli benimsenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören ve farklı branşlara mensup öğretmen adayları oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde "Eğitim İnançları Ölçeği" ve "Dönüt Düzeltme Algısı Ölçeği" kullanılmış, veriler SPSS 26.0 programı ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda, cinsiyet değişkeninin dönüt düzeltme algısı üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı; ancak eğitim inançlarında farklılaşmalara neden olduğu saptanmıştır. Kadın öğretmen adaylarının ilerlemecilik ve varoluşçuluk inançları, erkek öğretmen adaylarının ise esasicilik inancı daha yüksek bulunmuştur. Yaş ve sınıf düzeyi değişkenleri hem eğitim inançları hem de dönüt düzeltme algısında anlamlı etkiler göstermektedir. Yaş ve sınıf düzeyi arttıkça ilerlemecilik, varoluşçuluk ve dönüt düzeltme algısı yükselirken, esasicilik inancı azalmaktadır. Branş değişkeni yalnızca eğitim inançları boyutlarında etkili olmuş; beden eğitimi öğretmen adaylarının esasici, diğer branşların ise daha varoluşçu eğilim gösterdiği gözlenmiştir. Dönüt düzeltme algısının, eğitim inançları üzerindeki yordayıcılığı incelendiğinde en yüksek yordayıcılığın ilerlemecilik (%39) ve varoluşçuluk (%32) inançlarında olduğu tespit edilmiştir. Esasicilik tekli analizde yordayıcı bulunmazken çoklu analizde anlamlı hale gelmiştir. Eğitim inançlarının dönüt düzeltme algısı üzerindeki toplam etkisi istatistiksel olarak anlamlıdır ve bu değişkenler birlikte dönüt algısının yaklaşık %45'ini açıklamaktadır. Ayrıca, cinsiyet, branş ve sınıf düzeyi etkileşimlerinin birlikte değerlendirildiği analizlerde, eğitim inançları ve dönüt düzeltme algısı üzerinde anlamlı çoklu etkiler gözlenmiştir. Bu bulgular, öğretmen adaylarının mesleki inançlarının ve dönüt süreçlerine yaklaşımlarının bireysel ve bağlamsal değişkenlere bağlı olarak şekillendiğini göstermektedir. Araştırma sonuçları doğrultusunda, öğretmen yetiştirme programlarında çağdaş eğitim inançlarını destekleyen içeriklere ve etkili dönüt stratejilerine daha fazla yer verilmesi önerilmektedir.