Belirsizliğe tahammülsüzlük ve sürekli kaygı arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracılık rolü

Bu çalışma, üniversite son sınıf öğrencilerinin sürekli kaygı, belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik esneklik düzeylerinin demografik değişkenlerle olan ilişkisini incelemeyi ve belirsizliğe tahammülsüzlük ve sürekli kaygı arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracılık rolünü yapısal eşitlik modellemesiyle (YEM) test etmeyi amaçlamıştır. İlişkisel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmanın örneklemini Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesinde okuyan toplam 526 son sınıf öğrencisi (375 kadın, 149 erkek, 2 cinsiyet belirtmeyen) oluşturmuştur. Bu çalışmada veri toplama aracı olarak Demografik Bilgi Formu, Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri/Sürekli Kaygı Ölçeği, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği ve Kabul ve Eylem Formu-II kullanılmıştır.Çalışmaya yönelik elde edilen veriler, SPSS 24.0 ve AMOS 21.0 programları kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın amacı kapsamındaki analizler gerçekleştirilmeden önce veri setindeki kayıp veri ve uç değerler incelenmiş ve dağılımın normalliği test edilmiştir. Daha sonra her bir değişken için betimleyici istatistikler hesaplanmış ve değişkenler arasındaki ikili ilişkiler Pearson Korelasyon analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Ardından çalışmanın değişkenleri olan sürekli kaygı, belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik esnekliğin demografik değişkenlerle (cinsiyet, yaş ve fakülte) olan ilişkisinin belirlenmesi amacı doğrultusunda İlişkisiz (Bağımsız) Örneklemler T-testi ve İlişkisiz Örneklemler İçin Tek Faktörlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır.Daha sonra çalışma kapsamında sürekli kaygı ve belirsizliğe tahammülsüzlük arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracılık rolünün test edilmesine yönelik yapısal eşitlik modellemesi analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda; üniversite son sınıf öğrencilerinin sürekli kaygı düzeylerinin cinsiyet açısından anlamlı bir şekilde farklılaştığı, yaş ve öğrenim görülen fakülte açısından ise anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik esneklik düzeylerinin cinsiyet, yaş ve öğrenim görülen fakülte açısından anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı da belirlenmiştir. Araştırma değişkenleri arasındaki ikili ilişkiler incelendiğinde sürekli kaygının, belirsizliğe tahammülsüzlük ve düşük düzey psikolojik esneklik/yüksek düzey psikolojik katılık ile arasında pozitif yönlü yüksek düzeyde anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu ayrıca, belirsizliğe tahammülsüzlüğün düşük düzey psikolojik esneklik/yüksek düzey psikolojik katılık ile pozitif yönde anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Çalışmada kurulan modelin analiz sonuçlarına göre; belirsizliğe tahammülsüzlük, sürekli kaygı ve psikolojik esnekliği/katılığı pozitif yönde anlamlı bir şekilde ve psikolojik esnekliğin/katılığın da sürekli kaygıyı pozitif yönde anlamlı bir şekilde yordadığı belirlenmiştir. Ayrıca yapısal eşitlik modellemesi doğrultusunda gerçekleştirilen analiz sonucunda, psikolojik esnekliğin belirsizliğe tahammülsüzlük ve sürekli kaygı arasındaki ilişkiye tam aracılık ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada ulaşılan bulgular literatürde yer alan çalışmalar ışığında tartışılıp yorumlanmıştır. Çalışma bulguları doğrultusunda uygulamacılara ve gelecek çalışmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Sürekli kaygı, Belirsizliğe tahammülsüzlük, Psikolojik esneklik, Üniversite son sınıf öğrencileri