Bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerde kas iskelet sistemi ağrılarının sıklığının saptanması ve omurga ağrıları ile ilişkili risk faktörlerinin değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde çalışan hemşirelerde, kas-iskelet sistemi ağrılarının sıklığının belirlenmesi, omurga kaynaklı ağrılara yol açabilecek bireysel ve mesleksel risk faktörlerinin sorgulanması, omurga kaynaklı ağrıların depresyon ve anksiyete ile ilişkisinin belirlenmesi ve bu ağrılara eşlik eden fizik muayene bulgularının değerlendirilmesidir. Çalışmaya dahil edilen 239 hemşireye kişisel ve mesleksel faktörlerin sorgulandığı bir anket, İskandinav Kas İskelet Sistemi Sorgusu (İKİSS), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği dolduruldu. İKİSS'ye göre boyun ağrısı olan hemşirelere Boyun Ağrısı Özürlülük İndeksi Anketi, bel ağrısı olan hemşirelere ise Oswestry Bel Ağrısı Engellilik Anketi dolduruldu. Katılımcıların ağrılı bölge muayeneleri yapıldı. Hemşirelerin en sık ağrı yaşadığı vücut bölgelerinin sırt (%72,8), bel (%72,4), boyun (%66,1) olduğu tespit edildi. Boyun ağrısı sıklığı ile ilişkili faktörler genel sağlık durumununun olumsuz olarak değerlendirilmesi (p 0,005), uykusu süresi (p 0,004), anksiyete (p 0,026), depresyon (p 0,010), servikal lordoz düzleşmesi (p 0,001), boyun eklem hareket açıklığı kısıtlılığı (p 0,001) ve paraspinal duyarlılık (p 0,001) olarak saptandı. Bel ağrısı sıklığı ile ilişkili faktörler kadın cinsiyet (p 0,020), genel sağlık durumunun olumsuz olarak değerlendirilmesi (p 0,001), anksiyete (p 0,003), depresyon (p 0,002), ağır yük kaldırma (p 0,027), ağır obje itme ya da çekme (p 0,041), Schober testinde kısıtlılık (p 0,012), lomber lordozda artma ya da azalma (p 0,001), paraspinal duyarlılık (p 0,001), Valsalva testi pozitifliği (p 0,040) olarak saptandı. Sonuç olarak çalışmamızda hemşirelerde kas iskelet sistemi ağrılarının yüksek oranda olduğu, ağrıların en sık omurga bölgesinden kaynaklandığı, bireysel ve mesleksel faktörlerin yanı sıra psikososyal etkilerin ağrı gelişiminde önemli rol oynadığı gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: İşle ilişkili kas iskelet sistemi ağrısı, boyun ağrısı, bel ağrısı, hemşire, risk faktörleri.