Bireysel ve çevresel faktörlerin akademik girişimcilik niyeti üzerine etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma

Akademik girişimcilik kavramının ortaya çıkış noktası bilim insanlarının kariyerleri boyunca edinmiş oldukları bilgi birikimleri ve deneyimlerinden yola çıkarak yapmış oldukları araştırmaların sonuçlarını sosyal ve ekonomik açıdan fayda sağlamak için ticarileştirmelerini kapsamaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, gelişmekte olan bir ülkede akademik girişimcilik kavramını ayrıntılı olarak ele almak olup akademisyenlerin girişimcilik niyetlerine etki eden bireysel (psikolojik faktörler, insan sermayesi, sosyal sermaye) ve çevresel (iş ortamı, engeller) faktörleri belirlemektir. Araştırma verileri, 2022 yılında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi bünyesinde fakültelerde görev yapan 1464 akademik personele kolayda örnekleme yöntemi ile yüz yüze anket uygulanarak elde edilmiştir. Zaman ve akademisyenlere ulaşım zorluğu nedeniyle 348 geri dönüş sağlanmıştır. Araştırmanın amacı kapsamında oluşturulan tahmini modeli test etmek için elde edilen verilerin yorumlanmasında betimsel istatistiksel teknikler, frekans analizi, güvenilirlik, hipotez testleri, pearson korelasyon analizi, çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Ele alınan belirleyicilere ilişkin analiz sonuçlarına göre; psikolojik faktörlerin(yaratıcılık, algılanan fayda, kendine güven), insan sermayesinin( girişimcilik eğitimi, deneyim) ve sosyal sermayenin girişimcilik niyeti üzerinde pozitif yönde anlamlı bir etkisi olduğu görülmektedir. Ancak çalışma kapsamında ele alınan çevresel faktörlerden olan, iş ortamının ve pazar engellerinin akademisyenlerin girişimcilik niyeti üzerinde etkisinin olmadığını, bilgi engellerinin girişimcilik niyeti üzerinde negatif yönde bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında elde edilen mevcut bulgular ilgili yazın ışığında tartışılmış, gelecek araştırmalar için öneriler geliştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Girişimcilik Niyeti, Akademik Girişimcilik Niyeti, Bireysel ve Çevresel Faktörler