Birleştirilmiş sınıflarda çocuklar için felsefe eğitimi uygulamaları: Bir durum çalışması

Felsefe asırlar önce ortaya çıkmış, günümüzdeki bilim alanlarının çıkış noktası olan; dil, yönetim, eğitim gibi insan hayatını ilgilendiren bütün alanlara yerleşmiş ve sürekli olarak bu alanlarla ve bilimle etkileşimi devam eden derin bir kavramdır. Felsefe eylem olarak ise felsefe yapma, felsefi düşünme, felsefece bakma olarak ifade edilebilir ve içinde birden fazla düşünme becerisi ve zihinsel süreç vardır. İnsan düşünen bir varlık olarak bütün canlılardan ayrılır. İnsanlık bugünkü gelişmişlik seviyesine düşünme becerilerini kullanarak ve kendi fikirleri üzerine düşünerek gelmiştir. Günümüz dünyasına uyum sağlayabilmek ve daha iyi seviyelere taşıyabilmek için düşünme becerileri büyük önem taşımaktadır. Bu becerilerin davranışa dönüştürülebilmesi için çocukluk döneminden itibaren geliştirilmesi gerekir. Çocuklar için felsefe programı düşünme becerilerini geliştirecek etkinlikler olarak tanımlanabilir. Çocuklar için felsefe kısaca "P4C" dört temel düşünme becerisini içine alır. Bunlar; yaratıcı düşünme, eleştirel düşünme, iş birlikçi düşünme ve özenli düşünmedir. Çocuklar için felsefe özgür bir soruşturma ortamında bir uyaranla çocukların dikkati çekilerek felsefi bir soruna giden düşünme sürecidir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması olarak tasarlanmıştır. Çalışmanın amacı felsefe ve eğitim ilişkisini ve bu bağlamda çocuklar için felsefenin birleştirilmiş sınıf ortamında nasıl uygulanacağını Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler dersi ile bütünleştirerek ortaya koymaktır. Araştırmanın boyunca "Birleştirilmiş sınıflarda 3. Sınıf Hayat Bilgisi ve 4. Sınıf Sosyal Bilgiler derslerinde çocuklar için felsefenin bir yöntem olarak uygulanması nasıl gerçekleşir? Çocuklar için felsefe programı öğrencilere düşünme becerileri boyutunda ne tür katkılar sağlar?" sorularına cevap aranmıştır. Çalışma, Sivas ili Yıldızeli ilçesi birleştirilmiş 3. ve 4. sınıfta öğrenim gören 5 öğrenci ile yürütülmüştür. 3. Sınıf Hayat Bilgisi ve 4. Sınıf Sosyal Bilgiler derslerinde ortak olan kök değerler üzerine 10 haftalık bir program oluşturulmuştur. Kök değerlerin sorgulandığı çocuklar için felsefe uygulamalarında öğrencilerin felsefi düşünme becerileri anlamında ilerlemeler gözlenmiştir. Araştırma bulgularına göre, birleştirilmiş sınıfta çocuklar için felsefe uygulamaları ile öğrencilerin düşünme becerileri boyutunda katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Birleştirilmiş sınıf, çocuklar için felsefe, düşünme becerileri