Bursalı İffet Divanı'nın tahlili

Yaşadığı dönemin önde gelen âlimlerinden olan Mehmet Emin Efendi, zekâsı, kabiliyeti ve çabasıyla müderrislik makamına ulaşmıştır. İlmi faaliyetleri ile beraber şiirle de uğraşmıştır. Şâirliği ile ön plana çıkmıştır. 19. yüzyılın önemli şâirlerinden biri olmuştur. İffet mahlasını kullandığı için Bursalı İffet olarak tanınmıştır. Bu çalışmada Bursalı İffet Divanı tahlili yapılmıştır. Divan edebiyatı, tarihî gelişimi içerisinde değerlendirildiğinde, parlak dönemi sonlanmıştır. Ancak Divan edebiyatı, geleneğini 19. yüzyılda da önemli şâirlerle devam etmiştir. Bursalı İffet de geleneğin devamını sağlayan şâirlerdendir. Bursalı İffet Divanı 19. yüzyılın önemli eserlerinden olması ve dönemin zihniyetinin anlaşılmasına katkı sunacağı düşünülerek bu çalışma yapılmıştır. Bursalı İffet Divanı incelediğinde tahlil çalışması açısından zengin bir içeriğe sahip olduğu tespit edildi. Farklı divan tahlili ile ilgili akademik çalışmalar incelendi. İncelenen akademik çalışmalardan sonra Bursalı İffet Divanı'nın tahlili için bir çalışma yöntemi belirlendi. Buna göre divan okumaları yapıldı. Divan'ın tarama ve fişleme yöntemi kullanılarak çokça kavram ve ibareler seçilerek yazım sürecine başlandı. Bursalı İffet Divanı'nın tahlil çalışmaları beş ana bölüm altında incelendi. Bunlar din, tasavvuf, insan, sosyal hayat ve maddi kültür ve tabiattır. Her bölüm alt başlıklara ayrılarak detaylı bir şekilde ele alındı. Kavramlar açıklandı, örnek beyitler sunuldu, beyitlerin anlam dünyasına girilmeye çalışıldı. Bu yolla Divan'ın daha iyi anlaşılması sağlanmaya çalışıldı. Anahtar Kelimeler: Divan Edebiyatı, 19. Yüzyıl, Bursalı İffet, Divan, Tahlil.