Bütçe açıklarında enflasyon ve vergi gelirleri ilişkisinin Türkiye ekonomisi açısından analizi (2000-2018)

Günümüzde bütçe açıkları ve enflasyon olgusu ülkeler açısından oldukça önemli makroekonomik sorunlar arasındadır. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler açısından bu iki sorun diğer ekonomik istikrarsızlıkları da beraberinde getirmektedir. Bu sebeple bütçe açıklarının nedenleri, finansman yöntemleri ve enflasyon olgusuyla arasında gerçekleşen ilişki de önemli bir araştırma konusu haline gelmektedir. Ülkeler açısından diğer bir inceleme konusu ise vergilerdir. Vergiler, hem kamusal finansman hem de maliye politikası aracı olarak kullanılan önemli bir ekonomik unsurdur. Vergi gelirlerinin de çalışma kapsamına alınması yararlı görülmüştür. Böylelikle çalışmada enflasyon, bütçe açıkları ve vergi gelirleri arasındaki ilişki belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaca uygun olarak VAR modeline dayalı, etki tepki analizi ve varyans ayrıştırma hesaplamasından yararlanılmıştır. Çalışma 2000-2018 dönemine ait aylık zaman serisi analizine dayanmaktadır. Söz konusu veri seti Merkez Bankası EVDS veri bankasından sağlanmıştır. Örtülü bir amaç olarak enflasyon bağımlı değişken, bütçe açığı ve vergi gelirleri bağımsız değişkenler şeklinde kabul edilerek söz konusu bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Sonuç olarak enflasyon, vergi gelirleri ve bütçe açıkları arasında karşılıklı bir etkileşim olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Bütçe Açıkları, Enflasyon, Vergi