Çalışan annelerin iş stresiyle başa çıkma becerisi ile tükenmişlik düzeylerinin aile değerlendirmesine ve çocuklarının davranışlarına etkileri

Bu araştırmanın amacı 6-18 yaş arası çocuğu olan çalışan annelerin iş stresiyle başa çıkma becerisi ile tükenmişlik düzeylerinin aile değerlendirmesine ve çocuklarının davranışlarına etkilerini incelemektir. Araştırma kapsamında davranış problemleri ile sosyo-demografik değişkenler, iş stresi, tükenmişlik düzeyi ve aile işlevleri arasındaki ilişki çalışan annelerin algıları açısından değerlendirilmiştir.Araştırmanın örneklemi, 2010 senesinde İzmir'de yaşayan ve çalışan, 6-18 yaş arasında çocuğu olan 307 anneden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak: Kişisel Bilgi Formu, İş Stresi Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ), Aile Değerlendirme Ölçeği ve 6-18 Yaş Çocuk ve Gençler için Davranış Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizinde t- testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), scheffe testi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır.Annelerin iş stresi düzeylerinin eğitim seviyeleri artıkça artma eğilimi gösterdiği, bununla birlikte çocuklarda görülen davranış problemlerinde annelerin eğitim seviyeleri arttıkça ortalama puanlarında dikkat çekici düzeyde azalmaların olduğu görülmüştür. Annelerin iş stresi seviyelerinin gelir düzeyleri arttıkça önemli düzeyde yükseldiği bulunmuştur.Aile değerlendirme alanlarından iletişim ve genel işlevler boyutlarında çalışan evli annelerin boşanmış annelere oranla önemli düzeyde daha sağlıklı işlevlere sahip oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca evli annelerin davranış problemleri alt ölçeklerinden olan toplam problemlerindeki ortalama puanlarının boşanmış annelerin ortalama puanlarına göre önemli düzeyde daha düşük olduğu bulunmuştur.İşlerinden düşük düzeyde tatmin olan annelerin iş stresi ortalama puanlarının orta ve iyi düzeyde işlerinden tatmin olan annelere göre önemli düzeyde daha düşük olduğu, işlerinden düşük düzeyde tatmin olan annelerin duygusal tükenme ve duyarsızlaşma alanlarındaki ortalama puanlarının işlerinden orta ve iyi olanlara göre önemli oranda daha yüksek olduğu, işlerinden orta düzeyde tatmin olan annelerin işlerinden iyi düzeyde tatmin olanlara göre kişisel başarı hissinde önemli oranda daha yüksek ortalama puanlarının olduğu, işlerinden düşük düzeyde tatmin olan annelerin içe ve dışa yönelim problem alanlarında ortalama puanlarının işlerinden iyi düzeyde tatmin olan annelere göre önemli oranda daha yüksek olduğu, son olarak da işlerinden düşük düzeyde tatmin olan annelerin orta ve iyi düzeyde iş tatmini olan annelere göre toplam problem alanlarında önemli oranda daha yüksek ortalama puanlara sahip olduğu belirlenmiştir.Çalışan annelerin iş stresi düzeylerindeki artış çocuklarının davranış problemlerine ait içe yönelim düzeylerinin artmasına neden olmaktadır. Aile değerlendirme alanlarından davranış kontrolünün artması içe yönelimin artmasına, genel işlevlerin azalması ise içe yönelimin artmasına neden olmaktadır. Davranış kontrolünün artması toplam problemin artmasına, genel işlevlerin azalması ise toplam problemin artmasına neden olmaktadır.