Çalışma hayatında dönüşümler ve evden çalışma sisteminin Türkiye'deki yansımaları: Bir ağ pazarlama örneği

Bu tez projesi, insanlığın var oluşundan günümüze değin varlığını devam ettiren ve insan yaşamının en önemli alanlarından biri olan "çalışma" kavramının tarihsel süreç içinde değişen anlamına odaklanmaktadır. Sanayi öncesi toplumdan sanayi toplumuna, sanayi sonrası toplumun başlangıcından günümüze değin çalışma yaşamında meydana gelen değişim ve dönüşümler ile bunlar üzerinde etkili olan ekonomik, teknolojik, siyasi, sosyal, kültürel ve psikolojik tüm değişkenler sosyolojik bir bakış açısıyla incelenmektedir. Sanayi sonrası toplumun şekillendirdiği esneklik ilkesinin çalışma yaşamının her alanına nüfuz etmesiyle birlikte ortaya çıkan esnek çalışma uygulamaları da ayrıntılı bir şekilde ele alınmaktadır. Bu esnek çalışma uygulamalarından biri olan ağ pazarlama çalışma sistemi ise, günümüzde çalışma kavramına atfedilen anlamların ve çalışma hayatında yaşanan değişimlerin anlaşılabilmesi için detaylı bir şekilde incelenmektedir. Bu amaçla, tezin uygulama kısmında, ağ pazarlama çalışma sistemi bünyesine dâhil olan 201 bağımsız satış temsilcisi yapılandırılmış görüşme formlarını doldurmuş ve elde edilen nicel veriler bir değerlendirmeye tâbi tutulmuştur. Bu veriler yoluyla, günümüzün en esnek çalışma uygulaması hakkında bilgi sahibi olunmuştur. Böylece bağımsız satış temsilcilerinin sosyo-demografik özellikleri, bu esnek çalışma sisteminin kendi içinde barındırdığı avantajlar ve dezavantajlar ile çalışanların bu sisteme ilişkin değerlendirmeleri tespit edilmiştir. Sonuç olarak, insanların yeryüzünde gerçekleştirdikleri ilk üretici faaliyetlerden günümüz esnek çalışma uygulamalarına değin geçen bu uzun zaman diliminde insanın çalışma serüveni; dönemin ekonomik, teknolojik, sosyal, kültürel, siyasi ve psikolojik yapısından hem etkilenmiş hem de etkilemiştir.