Çocuk ve adölesanlarda obezite ve beslenme durumu ile böbrek ve karaciğer fonksiyonları arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Obezite; alınan enerjinin, harcanan enerjiden fazla olmasından kaynaklanan ve vücut yağ dokusunun artması ile karakterize olan kronik bir hastalıktır. Yaşam standartlarının artmasına paralel olarak hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde yaygın olan ve yetişkinlerde olduğu kadar çocukları da etkileyen önemli bir sağlık problemidir. Çalışma, 01 Şubat 2014-01 Ağustos 2014 tarihleri arasında Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesine diyet polikliniğine obezite tanısıyla yönlendirilen 8-18 yaş aralığındaki gönüllü 142 çocuk ve adölesan (92 Kız, 50 Erkek) ile yapılmıştır. Yaşa göre BKİ z-skor ortalaması 8 yaş grubu erkeklerde 4±1.2, kızlarda 2.5±0.7, 9-13 yaş grubu erkeklerde 2.8±0.6, kızlarda 2.6±0.6, 14-18 yaş gurubundaki erkeklerde 2.4±0.2, kızlarda 2.5±0.8 olarak görülmüştür. Erkeklerin %16'sında, kızların %25'inde en az bir kronik hastalık tanısı mevcuttur. Erkeklerin %26'sının, kızların %15.2'sinin her gün dışarıda yemek yeme alışkanlığı olduğu belirlenmiştir. Dışarıda en çok tercih edilen yiyecek grubu erkeklerde tost/sandviç, kızlarda ise hamburger/pizza gibi hamur işi besinler olduğu görülmüştür. Günlük alınan ortalama enerji miktarı fazla kilolu bireylerde 1811.1±739.3 kkal (820.1-3605.6 kkal), şişman bireylerde ise 2363.9±1156.7 kkal (737.8-8743.7 kkal) olarak hesaplanmıştır (p<0.05). Bireylerin günlük diyetle aldıkları protein yüzdesi ile serum Kan üre azotu (BUN) değeri arasında zayıf negatif bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Karbonhidrat yüzdesi ile karaciğer fonksiyon göstergelerinden serum alanin aminotransferaz (ALT) değeri arasında zayıf pozitif bir ilişki, karbonhidrat yüzdesi ile serum Düşük dansiteli liporotein (LDL) kolesterol ve BUN değeri arasında ise zayıf negatif bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Omega-3 yağ asidi tüketimi ile BUN değeri arasında zayıf negatif bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). A, E, B1, B2 vitaminleri ve folat tüketimleri ile BUN değeri arasında zayıf pozitif bir ilişki, B12, B6 vitaminleri ve niasin alımları arasında ise düşük pozitif ilişki bulunmuştur (p<0.05). Magnezyum, fosfor, demir, çinko alımları ile BUN düzeyleri arasında zayıf pozitif bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Çocukluk çağı obezitesi birçok sistem üzerinde etkisi olan önemli ve önlenebilir bir durumdur.