Çocuklar için felsefe etkinliklerinin çocukların ahlaki ve sosyal kural algıları üzerindeki etkisinin incelenmesi

Çağın getirdiği değişim ve dijitalleşmenin etkisiyle bireylerin ve toplumların ilgi, istek, ihtiyaç ve öncelikleri değişiklik göstermeye başlamıştır. Çocukların çevresel uyaranları, bu uyaranlarla etkileşimleri farklılaşırken eğitime duyulan gereksinimlerinin de farklılaştığı görülmektedir. Çağımızda meydana gelen değişimlerle beraber bireyin eğitime duyduğu ihtiyacı karşılamak için eğitim sistemleri de zaman içerisinde değişen koşullara uyum sağlamıştır. Eğitim sistemleri bilgiyi pasif bir şekilde edinen bireyler yerine verilen bilgiyi eleştiren, sorgulayan ve karşısına çıkan problemleri çözebilen bireyler yetiştirmeyi amaçlamaktadır. "Çocuklar İçin Felsefe" yaklaşımı bu amaçlarla örtüşen bir düşünme eğitimi yaklaşımıdır. Araştırmada temel amaç; çocuklar için felsefe etkinliklerinin çocukların ahlaki ve sosyal kural algıları üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda araştırmacı tarafından "Çocuklar İçin Felsefe Etkinlik Seti (ÇİFES)" hazırlanmış ve uygulanmıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılında Ankara ili Çankaya ilçesindeki kamu kurumuna bağlı bir anaokuluna devam eden beş altı yaş grubundan 23'ü deney grubu, 25'i kontrol grubu olmak üzere toplam 48 çocukla yürütülmüştür. Deney ve kontrol gruplarının belirlenmesinde, kolay ulaşılabilirlik ilkesi gözetilmiştir. Araştırmada nitel ve nicel verilerin yer aldığı karma yöntem yarı deneysel model kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda çocuklar için felsefe etkinlik setine ilişkin çocukların deneyimlerini yansıtan gözlem formu, görüşme soruları ve anekdot kayıtları kullanılmıştır ve elde edilen nitel veriler içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda ise çocukların ahlaki ve sosyal kural algı düzeylerinin belirlenmesine yönelik Smetana (1981) tarafından geliştirilen, Seçer ve Sarı (2006) tarafından Türk kültürüne uyarlanan "Ahlaki ve Sosyal Kural Algısı Ölçeği" kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde çocukların ÇİFES öncesi ASKAÖ aldıkları puanlar ile ÇİFES sonrası elde edilen puanlarının nasıl analizinde testler kullanılacağının belirlenmesi amacıyla Shapira-Wilks normallik testi yapılmış ve değerler normal dağılım gösterdiği için araştırmada parametrik testle kullanılarak analizlerin yapılmasına karar verilmiştir. Araştırmanın sonucunda Çocuklar Için Felsefe Etkinliklerinin çocukların ahlaki ve sosyal kural algılarının gelişimine katkı sağladığı tespit edilmiştir.