Çocukluk çağı akut lösemi hastalarında port katater ilişkili enfeksiyonların retrospektif incelenmesi

Santral venöz kateterler, hematolojik hastalığı olan çocuklarda kemoterapilerin, antibiyoterapilerin, kan ürünlerinin, sıvı ve parenteral nutrisyon desteklerinin verilmesin kolaylaştıran araçlardır. Port kateterleri lösemi hastalarında en yaygın kullanılan santral venöz kateterlerdir. Port kateterlerinin kullanımının yaygınlaşmasıyla beraber kateter ilişkili sistemik ve lokal enfeksiyonlar önemli bir morbidite nedeni olarak ortaya çıkmıştır. Dicle Üniversitesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi kliniğinde akut lösemi tanısıyla takip edilen ve vasküler erişim cihazı olarak port katateri kullanılan hastalarda gelişen katater ilişkili enfeksiyonların retrospektif olarak incelenmesi; toplanan verilerin port katateri kullanılmamış olan hastalarla ve bu alandaki diğer çalışmalar ile karşılaştırılması, port kateterinin neden olduğu önemli bir komplikasyon olan bakteriyemi sıklığının ve neden olan etkenlerin saptanması, üreyen etkenlere yönelik ampirik antibiyotik tedavilerinin kararlaştırılmasına yardımcı olmak ve port kateterlerine bağlı enfeksiyonların sıklığının azaltılması amaçlandı. Ocak 2012- Ağustos 2019 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Hematoloji ve Onkolojisi Bilim Dalında tanı almış ve tedavi verilmiş olan, yaşları 0 ile 18 arasında değişen 165 hasta alındı. Hastaların yaş ve cinsiyet gibi demografik özellikleri; tıbbi öyküleri ve klinik fizik muayene bulguları, hemogram, C-reaktif protein, kan kültürleri, katater ve katater ucu kültürleri, kültür antibiyogramları ve kullanılan antibiyoterapiler hastane kayıtlarından yararlanılarak incelendi. Vasküler erişim cihazı olarak port katateri kullanılan 85 akut lösemi tanılı hasta çalışma grubu (Grup-1) olarak belirlendi ve hiçbir şekilde santral vasküler erişim cihazı kullanmamış olan 80 akut lösemi tanılı hasta (Grup-2) da kontrol grubu olarak belirlendi. Portlu geçirilen toplam gün sayısı 61557 gün olarak saptandı. Portlu geçirilen ortalama gün sayısı 580,92±368,48 gün ve ilk tanıdan sonra port kateterinin takılma zamanı ise ilk tanıdan ortalama 22,73±19,73 gün sonraydı. Port kateteri ile geçirilen 1000 gün başına geçirilen atak sayısı 2,45 atak olarak tespit edildi. Grup-1 ve Grup-2'de en sık üreyen etkenler koagülaz negatif stafilokoklardı. Grup-1 ve Grup-2 arasında geçirilen enfeksiyon ataklarının sıklığı, ortalama ateş yanıtı süresi, ortalama koloni stimülan faktör (G-CSF) kullanımı gün sayısı açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık vardı. Çalışmamızdan elde ettiğimiz sonuçlar ışığında çocukluk çağı akut lösemi hastalarında port kullanımının en önemli komplikasyonu olan kan dolaşımı enfeksiyonlarının çoğu zaman kateter yerindeyken, rehberler aracılığıyla uygun antimikrobiyal tedavi verildiğinde, etkili bir şekilde tedavi edilebildiğini düşünmekteyiz. Port kateteri kullanımının süresinin kan dolaşımı enfeksiyon sıklığını arttırmadığı ve hastalar için uygun bakım şartları sağlanması halinde akut lösemi hastalığının tedavisi boyunca port kateterlerinin güvenli bir şekilde kullanılabileceği kanaatindeyiz. Ayrıca port kateteri kullanan hastalarda geçirilen enfeksiyon atağı esnasında CRP değerinin geçirilen enfeksiyon atağının süresi ve şiddeti hakkında bilgi vereceğinden çalışılmasının önem arz ettiğini düşünmekteyiz.