Covıd-19 pozitif / negatif bireylerde sağlıklıyaşam biçimi davranışları: aşı kabulü, fiziksel aktivite düzeyi ve beslenme tutumlarının incelenmesi

ÖZET Covid-19 Pozitif / Negatif Bireylerde Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları: Aşı Kabulü, Fiziksel Aktivite Düzeyi ve Beslenme Tutumlarının İncelenmesi Bu araştırmanın amacı, Covid-19 pozitif / negatif bireylerde sağlıklı yaşam biçimi davranışları, aşı kabulü, fiziksel aktivite düzeyi ve beslenme tutumlarının incelenmesidir. Kesitsel ve ilişkisel desenle yürütülen çalışmanın örneklemini Mersin'de yaşayan 415 kişiden elde edilen, geçerli 335 katılımcı oluşturmuştur. Veri toplamada demografik bilgi formu, Nottingham sağlık profili, uluslararası fiziksel aktivite ölçeği (Kısa Form) ve sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum ölçeği kullanılmıştır. Normallik varsayımı sağlanmadığından Mann Whitney U, Kruskal Wallis ve Dunn post-hoc testleri uygulanmış; anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgulara göre kadınların ağrı, fiziksel aktivite, beslenme bilgisi, olumlu beslenme tutumu ve şiddetli aktivite puanları erkeklerden anlamlı biçimde yüksektir. COVID-19 geçirenlerin şiddetli aktivite düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Aşı olmayanlarda sosyal izolasyon ve olumlu beslenme tutumu puanları, sağlık problemi olanlarda ise yaşam kalitesi alt boyutları olumsuz etkilenmiştir. Yaş ilerledikçe duygusal reaksiyon, ağrı, uyku ve sıkıntı düzeyleri azalırken, gençlerde bu skorlar daha yüksektir. Fiziksel olarak aktif bireylerin yaşam kalitesi daha yüksek, sıkıntı ve yorgunluk düzeyleri daha düşüktür. Korelasyon analizine göre fiziksel aktivite düzeyi ile yaşam kalitesi alt boyutları arasında düşük düzeyde negatif, şiddetli-orta düzey aktivite ve yürüme ile yüksek düzeyde pozitif ilişkiler saptanmıştır. Sonuç olarak bireylerin pandemiden etkilenme biçimleri yaş, cinsiyet, sağlık durumu ve yaşam tarzına göre değişmektedir ve fiziksel aktivite ve sağlıklı yaşam politikalarının bireysel farklılıklar gözetilerek planlanması önerilebilir. Anahtar sözcükler: COVID-19, fiziksel aktivite düzeyi, yaşam kalitesi, beslenme tutumları