Covid-19 pandemisi sürecinde spor salonlarında müşteri memnuniyet durumunu etkileyen unsurların çok kriterli karar verme yöntemleri ile belirlenmesi: Isparta ili örneği

Spor insan yaşamının vazgeçilmez aktivitelerinden biridir. Teknolojinin ve ulaşım imkanlarının gelişmesi, insanların günlük yaşamlarında daha fazla hareketsiz kalmasına yol açmıştır. Bundan dolayı insanlar fiziksel aktivitelerini gerçekleştirebilecek yeni arayışlara yönelmişlerdir. Spor salonları insanların sağlıklı yaşam ve fiziksel aktivite merkezlerinden biri haline gelmiştir. Son yıllarda sayıları hızla artan spor salonlarına ilgi de artmıştır. Günümüzde birçok kişi spor salonlarına oldukça farklı amaçlarla kaydolmaktadır. Katılımcılar spor salonlarına zayıflamak, kilo almak, vücut geliştirmek, çeşitli spor etkinliklerine katılmak (yoga, crossfit, spinning bike vb.), sauna, yüzme havuzu gibi seçeneklerden dolayı tercih etmektedirler. Spor salonu tercihinde karar vermek oldukça zordur. Karar verici konumundaki kişiler birbirleriyle çelişen kriterleri değerlendirerek karar vermek zorunda kalmaktadırlar. Bu koşullar altında doğru kararlar vermek için bilimsel yöntemler kullanılabilir. Bu nedenle, birbiriyle çelişen birden çok standardı değerlendirmek ve belirlemek için Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleri kullanılmaktadır. Bu çalışmada, ÇKKV yöntemleri ile müşterilerin spor salonu seçiminde göz önünde bulundurdukları kriterler değerlendirilmiştir. Bu amaçla pandemi dönemi içinde spor salonlarına devam eden müşterilerin görüşlerine başvurulmuştur. Katılımcıların cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu, aylık gelir durumu, spor merkezine katılma süreleri, spor salonlarına katılma amaçları temel kriterler olarak belirlenmiştir. Çalışmada öncelikle Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemi kullanılarak kriterlerin ağırlıkları hesaplanmış; daha sonra Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS) ve Vise Kriterijumska Optimizacija I Kompromisno Resenje (VIKOR) yöntemleri uygulanarak spor tesisi seçiminde gelişim, spor merkezi kalitesi, çalışma ortamının niteliği, spor eğitmenleri niteliği ve memnuniyet alt ölçekleri alternatifler olarak kullanılarak önceliklerine göre sıralanmıştır. Çalışmada AHS kullanılarak alt kriterler ağırlıklandırılmıştır. AHS ile yapılan çalışmada en yüksek ağırlığa sahip alt kriter "üyelik geçmişi" (0,29) kriteri, en düşük ağırlığa sahip alt kriter ise "cinsiyet" (0,05) alt kriteri olarak tespit edilmiştir. AHS ile alt kriterlerin ağırlıkları belirlendikten sonra alternatiflerin sıralamasında TOPSIS ve VIKOR yöntemleri kullanılmıştır. Hem TOPSIS hem de VIKOR yöntemi ile elde edilen sıralamaya göre gelişim alt ölçeği (1), çalışma ortamı niteliği alt ölçeği (2), spor eğitmenlerinin niteliği alt ölçeği (3), spor merkezi kalitesi alt ölçeği (4) ve memnuniyet alt ölçeğidir (5) olarak tespit edilmiştir. Genel olarak yorumlanacak olursa spor salonlarının müşteri memnuniyetinin tespit edilmesinde en önemli alt kriter "üyelik geçmişi" en önemli alternatif ise "gelişim alt ölçeğidir".