COVİD-19 pandemisinin hastaların geleneksel ve tamamlayıcı tıbba bakışına etkisi

Amaç: Çalışmamızın amacı COVID-19 pandemisiyle birlikte hastaların GETAT, modern tıp ve bütüncül tıbba olan bakışının etkilenip etkilenmediğini araştırmak. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız kesitsel tanımlayıcı nitelikte olup çalışmanın evrenini Erzincan Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne Ocak 2022 ile Haziran 2022 tarihleri arasında başvuran hastalar oluşturmaktadır. Çalışmaya 18 yaş ve üstü, gönüllü, Türkçe bilen bireyler dahil edilmiştir. Katılımcılara 18 maddeden oluşan sosyodemografik anket ve bunun yanında Mc-FADDEN ve arkadaşlarının hazırladığı, KÖSE ve arkadaşlarının Türkçe geçerlilik ve güvenirliliğini yaptığı 27 maddeden oluşan GETAT tutum ölçeği (CACMAS) yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. 38 kişi ile pilot çalışma yapılmıştır. Bu çalışma esnasında bazı anket soruları değiştirilmiş, bazı sorular eklenmiş, bazıları ise anketten çıkarılarak daha faydalı ve pratik bir veri toplama anketi oluşturulmuştur. Bu değişiklikler sadece demografik veri ve GETAT bilgi anketi üzerinde yapılmıştır. CACMAS anketi üzerinde herhangi bir değişiklik yapılmamıştır. Pilot çalışmadan çıkan sonuca göre örneklem hesabına gidilmiştir ve 450 kişi ile yürülmüştür. Bulgular: Covid aşısı olmayanların "modern tıbba karşı memnuniyetsizlik" boyutunda, aşı olanlara göre puan ortalaması istatiksel olarak yüksek saptandı (sırayla p=0,004 ve p=0,003). Her iki cinsiyette de COVID geçiren ve geçirmeyen, kronik hastalığı olan ve olmayan, tüm yaş gruplarında GETAT'a olan bakışın COVID öncesine göre COVID sonrası daha da olumlu olacak şekilde artmıştır. Ailesinde ve kendisinde GETAT yöntemini tercih edenler GETAT'a olan bakışı istatistiksel olarak anlamlı yüksek çıkmıştır (p<0,001). Uygulayıcının "hekim" olduğu grupta "geleneksel tıbba bakış" ve "modern tıbba karşı memnuniyetsizlik" konularında ortalama değerler diğer gruplara göre istatistiksel olarak yüksek çıkmıştır (p<0,001). Sonuçlar: "Toplam puan", "geleneksel tıbba bakış", "modern tıbba karşı memnuniyetsizlik" ve "sağlığa bütüncül bakış" alt ölçek boyutlarında COVID sonrasının puan ortalaması COVID öncesine göre yüksek saptandı. COVID sonrasında GETAT'a bakışın olumlu olarak arttığı bulundu. GETAT'ın modern tıbba altenatif değil, tamamlayıcı xiii olabileceği ve modern tıpla birlikte entegre olarak kullanılması gerektiği ve uygulamaların tamamen zararsız olmadığı bilinmelidir. Kullanılabilecek ve kullanılamayacak durumları gerek medya gerekse hekimler vasıtasıyla halka anlatılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Geleneksel tıp, Tamamlayıcı tıp, Modern tıp, Bütüncül tıp, Aile hekimliği, COVID-19