COVID-19 salgını sırasında annelerde doğum sonu anksiyete düzeyi ve doğum sonu güvenlik hislerinin değerlendirilmesi

COVID-19 salgını, ilk olarak 2019 yılı Aralık ayında Çin'de tespit edilmesinden sonra tüm dünyayı etkisi altına alarak bireylerin yaşam alışkanlıklarında değişim, sosyal izolasyon, kısıtlayıcı uygulamalar, salgının seyri hakkındaki belirsizlikle birlikte bireylerin yaşamlarının kendi kontrolü altında olduğuna dair güven duygusunu zedeleyerek kaygı düzeylerini en üst düzeye çıkarmıştır. Doğum sonrası dönemde olan annelerin bu dönemin getirdiği zorlukların yanında pandemi nedeniyle ek anksiyete ve güvensizlik hissi yaşamaları olağandır. Bu çalışma COVID-19 salgını sırasında doğum sonu dönemde olan annelerin hastanede yattıkları sürede anksiyete düzeylerinin ve doğum sonu güvenlik hislerinin incelenmesine yönelik tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini Gazi Üniversitesi Hastanesi'nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Servisi'nde normal vajinal ve sezaryen doğum yapan anneler oluşturmuştur. Araştırma örneklemini ise araştırma kriterlerine uyan 128 anne oluşturmuştur. Veriler üç ayrı veri toplama aracı ile toplanmıştır. Birinci veri toplama aracında annelerin sosyodemografik, gebelik, doğum sonu dönem ve bebek, gebelik veya öncesinde COVID-19 aşısı olma durumu ve COVID-19 geçirme durumuna ait bilgilerini içeren ve literatür çalışması ile geliştirilen anket formu, ikinci veri toplama aracında Durumluk Kaygı Ölçeği, üçüncü veri toplama aracında Annelerin Doğum Sonu Güvenlik Hisleri Ölçeği yer almaktadır. Veri toplama araçları katılımcıların kendileri tarafından doldurulmuştur. Verilerin değerlendirilmesinde Independent Sample-t, ANOVA, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H test yöntemleri kullanılmıştır. Üç veya daha fazla grup için anlamlı fark çıkan değişkenlerin ikili karşılaştırmaları için "Bonferroni" düzeltmesi uygulanmış, normal dağılıma sahip olmayan iki nicel değişkenin ilişkilerinin incelenmesinde "Spearman" korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Araştırma kapsamındaki annelerin yaş ortalaması 30,84±4,62 (yıl) ve %39,1'i 31-35 yaş grubunda, %82,1'inin doğum sonu dönemle ilgili yeterince bilgi aldığı, %29,7'sinin bebeğini beslerken kaygı yaşadığı, annelerin %80,5'inin gebelik veya öncesinde COVID-19 aşısı yaptırdığı ve %35,9'unun gebelik veya öncesinde COVID-19 enfeksiyonu geçirdiği tespit edilmiştir. Annelerin Durumluk Kaygı Ölçeği'nden aldığı toplam puan ortalaması 36,05 ± 9,75 (DKÖ'den alınabilecek en yüksek puan: 80) ve Annelerin Doğum Sonu Güvenlik Hisleri Ölçeği'nden aldıkları toplam puan ortalaması 56,88 ± 7,63 (ADSGHÖ'den alınabilecek en yüksek puan: 72) olarak belirlenmiştir. Araştırmada annelerin yaşı arttıkça durumluk kaygı düzeyleri artmaktadır. Durumluk kaygı ölçeği ile güçlendirici davranış, genel iyilik, aile bağları, emzirme davranışı ve toplam – ADSGHÖ puanları arasında negatif yönde, zayıf/orta derecede ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Gebelik veya öncesinde COVID-19 aşısı olanların genel iyilik hali puanları, aşı olmayanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksektir. Ayrıca doğum sonu dönemde olan annelerin COVID-19 pandemisi nedeni ile ek bir anksiyete ve güvenlik hislerini zedeleyen ek bir sorun yaşamadıkları belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre pandemi döneminde doğum yapan ileri yaş annelerin anksiyete açısından daha yakından gözlenmesi, pandemi döneminde doğum sonu kliniklerinde doğum yapmış olan annelerin bebeğin beslenmesiyle ilgili endişelerinin giderilmesi, doğum sonrası tüm annelere sistemli olarak kendi ve bebeğinin bakımı ile ilgili eğitim verilmesi, pandemi döneminde gebelerin aşılanmaları konusunda gerekli desteğin verilmesi, konunun doğum öncesi bakım protokolü kapsamında ele alınması için gerekli düzenlemenin yapılması önerilir.