Covid-19 salgını sırasında Suriyeli çocukların yaşam deneyimleri: Gaziantep örneği

2019 yılında ortaya çıkan ve ilk kez Çin'in Hubei eyaletinin Wuhan kentinde görülen virüsün yol açtığı hastalık olan koronavirüsün/Covid-19'un, 2020 yılının mart ayına gelindiğinde Dünya Sağlık Örgütü tarafından bir pandemi olarak karakterize edildiği duyurulmuştur. Covid-19 salgını farklı toplumsal gruplar için farklı etki ve sonuçlar doğurmuştur. Bu fenomenolojik araştırmanın temel amacı Suriyeli çocukların pandemi sırasındaki yaşam deneyimlerinin keşfedilmesidir. Bu kapsamda Gaziantep'te yaşayan 12-14 yaş aralığındaki 20 Suriyeli çocukla yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde MAXQDA 2022 (22.2.1) kullanılmıştır. Elde edilen bulgular hak temelli yaklaşım çerçevesinde, çocukların yaşama, gelişme, ayrımcılığa uğramama, eğitim, sağlık, katılım, doğru bilgiye erişim ve dinlenme, boş zaman değerlendirme ve oyun oynama hakları üzerinden tartışılmıştır. Araştırma kapsamında ulaşılan sonuçlar, katılımcı çocukların pandemi sırasında öncelikle eğitim hakkına erişemediklerini; ekonomik zorluklar yaşadıklarını; pandemi sürecinde ev işleri ve kardeşlerinin bakımıyla ilgili sorumluluklar üstlendiklerini; boş zamanlarını etkin değerlendirme noktasında yeterli ebeveyn desteği alamadıklarını; oyun oynama ve kültürel, sanatsal faaliyetlere katılma hakkından yoksun kaldıklarını; okulda öğretmenleri ve arkadaşları tarafından ayrımcılığa uğradıklarını göstermektedir. Sonuç olarak her şeyden önce Covid-19 salgını gibi halk sağlığı krizi ve benzeri acil durumlar karşısında nüfusun incinebilir grupları için özelleştirilmiş eylem planları hazırlanmasının; Suriyeli çocuklar için kültürel olarak yetkin biçimde hazırlanan eylem planlarının başta biyo-psiko-sosyal sağlığın korunması ve geliştirilmesi olmak üzere çocukların ve ailelerinin ekonomik olarak desteklenmesine, eğitim ve eşitlik gibi temel haklarının gözetilmesine yönelik olmasının gerekliliği ortaya çıkmıştır.