Covid 19'un havayolu şirketlerinin finansal performansına etkisi: THY ve Pegasus örneği

Havayolu yolcu taşımacılığı hızlı, güvenilir, konforlu ve uzun mesafelerde alternatif olamaması sebebiyle sıkça tercih edilmektedir. Havayolu şirketlerinin yolcuların istek ve beklentileri doğrultusunda uçuş ve sefer düzenlemeleri, indirimli bilet satmaları ve ikame araçların fiyatlarının göreceli olarak uçak biletlerinin fiyatlarına yakın olması yolcuların havayolu ile ulaşımı tercih etmelerinin önemli belirleyicileridir. Yeni havalimanlarının yapılması, havayolu şirketlerinin yeni uçuş noktaları açmaları ve daha fazla sefer düzenlemeleri neticesinde sivil havacılık sektörü her geçen yıl büyümeye devam etmektedir. Covid 19'un Çin'de başlayıp diğer kıtalara yayılmasıyla birlikte tüm dünyada ulaşım sektöründe ciddi bir duraksama yaşanmıştır. Devlet yönetimleri Pandeminin yayılmasını engellemek adına ulaşımı acil ihtiyaçlar dışında neredeyse tamamen durdurmuştur. Bireyler seyahat etmedikleri için ulaşım sektörü çalışanları işsiz kalmış, ulaşım araçları kullanılamadığı için gelir elde edilememiş ve Pandemi döneminde şirketler önemli tutarlarda zarar etmişlerdir. Havayolu yolcu taşımacılığı da Pandemiden olumsuz yönde etkilenen sektörlerin başında gelmektedir. Bu dönemde havayolu şirketleri kargo taşımacılığı haricinde faaliyetlerini durdurmuştur. Artan giderler ve azalan gelirler neticesinde bazı şirketler iflas etmiştir. Covid 19 tüm ekonomiye önemli zararlar vermiş olup sivil havacılık sektöründe de önemli zararlara neden olmuştur. Bu husustan hareketle çalışmada Türkiye'de havayolu yolcu taşımacılığı sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin Covid 19 döneminde finansal durumları incelenmektedir. Türk Hava Yolları ve Pegasus Havayolu şirketlerinin 2019-2021 dönemine ait finansal tablo verileri kullanılmaktadır. Pandeminin şirketlerin finansal performanslarına etkisinin değerlendirilebilmesi için Pandemi öncesi ve sonrası dönem finansal tablo verileri karşılaştırmalı tablolar analiz yöntemiyle analiz edilmektedir. Şirketlerin maliyetlerinin arttığı, satış gelirlerinin düştüğü, uçuş ve yolcu sayılarının azaldığı ve zarar ettikleri tespit edilmektedir.