Cumhuriyet Dönemi ilkokul matematik ders öğretim programlarının matematik okuryazarlığı perspektifinden incelenmesi

Bu çalışma kapsamında, matematik okuryazarlık kavramının Cumhuriyet döneminde uygulamaya konulan ilkokul matematik dersi öğretim programlarında hangi yönleriyle ve nasıl ele alındığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaca dönük olarak yürütülecek incelemelerle Cumhuriyet tarihi boyunca bu olgunun ilkokul matematik öğretim programlarında dönemsel olarak ne tür bir değişime uğradığı da ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu amaca dönük olarak, çalışma nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi olarak tasarlanmıştır. Çalışmanın veri setini Cumhuriyet döneminde uygulamaya konulan ilkokul matematik dersi öğretim programlarının yazılı metinleri oluşturmaktadır. Matematik okuryazarlığı kavramının literatürdeki tanımlarından faydalanarak belirlenen temalara dayalı olarak öğretim programlarının betimsel bir analizi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca her bir tema altında öğretim programlarının içerik analizleri de yürütülmüştür. Çalışmanın analizlerine yön veren ve matematik okuryazarlığı kavramını betimleyen temalar şu şekildedir: (1) matematiksel gerekçelendirme, (2) matematiksel bilginin gerçek dünya ile ilişkisi, (3) matematiği diğer derslerle ilişkilendirme, (4) matematik araç gereçlerinin kullanımı, (5) bilgi ve iletişim teknolojileri kullanımı, (6) akıl yürütme, (7) farklı gösterimler arası ilişkilendirme. Cumhuriyet tarihi boyunca matematiksel gerekçelendirme, akıl yürütme ve diğer derslerle ilişkilendirme farklı boyutlarıyla hep var olan ve ön plana çıkan konular arasında yer almıştır. Ayrıca ilkokul matematik öğretim programlarına tarihsel olarak bakıldığında öğrencilerin öğrendikleri matematiğin bir şekilde faydalı hale getirilme kaygısı gözlenmektedir. Anahtar kelimeler: Matematik okuryazarlığı, ilkokul matematik dersi öğretim programı