Çürükten etkilenmiş dentine bağlanmada güncel adeziv sistemlerin başarısının değerlendirilmesi

Amaç: Sağlam ve çürükten etkilenmiş dentinin universal adezivler kullanılarak uzun dönem bağlanma başarısını mikro gerilim bağlanma dayanımı testi, rezin-dentin ara yüzeylerinden alınacak elektron mikroskobu (SEM) ve konfokal lazer taramalı mikroskobu (CSLM) görüntüleri ile değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu in vitro çalışmada ekstrakte edilen toplamda 120 adet sağlam ve çürüklü insan büyük azı dişi kullanılarak yumuşak çürük lezyonlar sert bir dentin tabakasına ulaşana kadar manuel bir ekskavatör ile çıkarılmış ve hassas kesme cihazı ile dentin seviyesi indirgenip düz bir yüzey oluşturulmuştur. Vickers mikro sertlik testi ile 15 sn boyunca 25 gr'lık yük uygulanarak yüzey mikro sertliğinin belirlenmesiyle sağlam ve çürükten etkilenen dentin örnekleri 3 alt gruba (sağlam dentin-SD, çürükten etkilenmiş yüzeyel dentin- D1 ve çürükten etkilenmiş derin dentin-D2) ayrılmıştır. Dentin örnekleri her grup için 4 alt gruba ayrılıp adeziv sistemler uygulanmıştır; Grup 1: Peak Universal Bond (Ultradent)+self-etch mod, Grup 2: Peak Universal Bond (Ultradent)+etch and rinse mod, Grup 3: G-Premio Bond (GC)+self-etch mod, Grup 4: G-Premio Bond (GC) )+etch and rinse mod. Örneklerin üzerine nanohibrit üniversal bir rezin kompozit yapı hazırlanmıştır. 37 C0 distile suda bekletilen kum saati şeklindeki levhalar 24 saat ve 1 yıl sonra mikro gerilim bağlanma dayanımı (μTBS) testi için üniversal test cihazında 1 mm/dakika kafa hızında koparılmış (her bir grup için n=15) ve kopma tipleri, 25x büyütmede bir stereomikroskopla, rezin-dentin ara yüzleri SEM ve CSLM ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler için tek yönlü varyans analizi (One-way ANOVA), Scheffe çoklu karşılaştırma testi ve bağımsız t-testi kullanılmış, anlamlılık düzeyi p≤ 0,05 olarak belirlenmiştir. Bulgular: 24 saat sonra en yüksek bağlanma dayanımı değeri SD grubunda PUB-SE (36,80 MPa), en düşük değeri D1 grubunda G-PB SE (17,60 MPa) kaydedilmiştir. Bir yıl sonra en yüksek bağlanma dayanımı değeri SD grubunda G-PB SE (30,38 MPa), en düşük değeri D1 grubunda PUB SE (16,67 MPa) kaydedilmiştir. Sonuç: Universal adezivlerin sağlam dentine kıyasla çürükten etkilenmiş dentine bağlanma dayanımlarının anlamlı derecede daha düşük olduğu, farklı modda uygulamaları arasında anlamlı fark gözlendiği ve Vickers testinin sağlam ve çürükten etkilenmiş dentini ayırt etmek için etkili bir yöntem olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: çürükten etkilenmiş dentin, mikro sertlik, universal adeziv, mikro gerilim bağlanma dayanımı, konfokal lazer mikroskobu.